I SA/Wr 1265/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N. w upadłości układowej na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier od gier za luty 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podała, że prowadzi działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych. Podkreśliła, że trudna sytuacja finansowa, w której obecnie się znajduje, stanowi konsekwencję zmiany przepisów regulujących zasady prowadzenia działalności w zakresie automatów o niskich wygranych i salonów gier. W porównaniu z poprzednimi latami jej przychody uległy znacznemu zmniejszeniu i przeznaczane są na pokrycie danin publicznoprawnych. Na majątek trwały wnioskodawcy składają się przede wszystkim automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w aktualnych warunkach. Nadto kontynuowanie działalności w oparciu o uprzednio uzyskane zezwolenia napotyka trudności "z uwagi na działania różnych organów państwa, których kontrole są nastawione na likwidację tego segmentu rynku usług rozrywkowych". Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy, tj. 2012 r., 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.626.868,86 zł. Z przesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że w latach 2012 i 2013 spółka poniosła stratę w kwocie odpowiednio 888.485,30 zł i 112.487,38 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 148.551.284,25 zł i 93.956.187,69 zł). Natomiast w miesiącach, maj, czerwiec, lipiec 2014 r. wartość dostawy towarów i usług spółki wyniosła odpowiednio, 3.025.122 zł i 2.378.726 zł, 2.516.258 zł. Postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od wymienionego postanowienia skarżąca spółka zawarła polemikę z orzeczeniem referendarza sądowego. Podniosła, że referendarz sądowy rozpatrując wniosek spółki nie wziął pod uwagę faktu, że obecnie znajduje się ona w upadłości układowej. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w sprawie, postanowieniem Sądu z dnia 21 października 2013 r., odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zażalenie w tym przedmiocie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: u.p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OZ 318/08, LEX nr 479111, CBOSA –orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz zebranych dokumentów, nie można przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych. Z danych przyjętych do rozpoznania wniosku wynika, że w obecnej chwili strona prowadzi działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów w niezakłócony sposób. Świadczy o tym m.in. wysokość przychodu, która spółka osiągnęła w 2013 r. - 93.000.000 zł, ale także deklaracje VAT-7, z których wynika, że miesięcznie spółka dokonuje dostawy towarów i świadczy usługi na kwotę ponad 3.000.000 zł. Natomiast zestawienie tych danych ze stanem rachunków bankowych sugeruje, że spółka prowadzi działalność z pominięciem tych rachunków. Dokonane więc przez organy egzekucyjne zajęcia nie mają wpływu na działalność spółki. Zdaniem Sądu, również brak możliwości zbycia środków trwałych – automatów do gier o niskich wygranych – nie ma wpływu na sytuację finansową strony. Podkreślić również trzeba, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny nie jest kategoria dochodu czy straty, lecz wartość przychodu. Ta kategoria podatników bowiem ma do dyspozycji legalne instrumenty podatkowe, które pozwalają na równoważenie kosztów i przychodów w taki sposób, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe (zob. postanowienia NSA: z 5 września 2013 r., II OZ 707/13; z 25 września 2012 r., I GZ 228/12; CBOSA –orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez wpływu na ocenę zasadności przedmiotowego wniosku pozostaje też fakt orzeczonej wobec spółki upadłości układowej. Jak zauważył NSA w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2014 r. (II FZ 1267/14, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl), postępowanie układowe ma charakter pojednawczy. Sprawdzenie wierzytelności nie ma charakteru dochodzenia roszczeń wierzycieli od dłużnika. Ma ono na celu ustalenie istnienia wierzytelności, które są objęte postępowaniem układowym. Sprawdzone wierzytelności wpisywane są na listę wierzytelności. Od tego momentu wierzyciel otrzymuje prawo uczestniczenia w zgromadzeniu wierzycieli. Otwarcie postępowania układowego nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowań sądowych na rzecz lub przeciwko dłużnikowi. Istnieje możliwość wszczęcia procesów w sprawach wierzytelności objętych postępowaniem układowym. Dłużnik ma możliwość dojścia z wierzycielami do porozumienia, a przez to kontynuowania swojej działalności, natomiast wierzyciele mają szansę odzyskania własnych należności bez ponoszenia kosztów. Oznacza to, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie powoduje automatycznego zakończenia bytu prawnego spółki. Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.