I SA/Wr 1454/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-11-25
Skład orzekający: Halina Betta, Tomasz Świetlikowski, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wypłacane przez spółkę rekompensaty (odszkodowania) w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego, tytułem zwrotu kosztów usunięcia wad i usterek w sprzedawanych lokalach, stanowią przychód po stronie osób je otrzymujących, a w konsekwencji czy istnieje po stronie spółki obowiązek wystawiania informacji PIT-8C?Ratio decidendi
Zaskarżona interpretacja indywidualna została uchylona z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wymogów formalnych interpretacji. Organ podatkowy nie odniósł się do pełnego stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, ograniczając się jedynie do kwestii pokrycia kosztów aktu notarialnego, podczas gdy wniosek obejmował szerszy zakres rekompensat. Ponadto, uzasadnienie interpretacji było lakoniczne i nie wyjaśniało w sposób przekonujący podstaw prawnych zajętego stanowiska.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. S. sp. komandytowo-akcyjna zwróciła się o indywidualną interpretację podatkową dotyczącą skutków wypłaty rekompensat (odszkodowań) nabywcom lokali, w tym pokrycia części kosztów aktu notarialnego, tytułem zwrotu kosztów usunięcia wad i usterek. Spółka stała na stanowisku, że takie wypłaty nie stanowią przychodu dla nabywców i nie rodzą obowiązku wystawiania informacji PIT-8C. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że rekompensaty te stanowią przychód z innych źródeł i rodzą obowiązek wystawienia PIT-8C. Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i orzeczono, że akt ten nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. S. sp. komandytowo-akcyjna z siedzibą we W. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działający w imieniu Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. orzeka, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. w imieniu Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi "[...] sp. z o.o. [...] " sp. komandytowo-akcyjna z siedzibą we W. (zwanej dalej Spółką, skarżącą lub stroną postępowania) jest indywidualna interpretacja Ministra Finansów, reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r. znak [...] dotycząca przepisów ustawy z dn. ustawy z dn. 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.f. lub ustawa u.p.d.o.f.) w zakresie skutków podatkowych wypłacenia rekompensaty (odszkodowania) w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego tytułem zwrotu, w okresie rękojmi, kosztów usunięcia wad i usterek w sprzedawanych lokalach.
Interpretacja wydana została na wniosek Spółki złożony organowi 18 marca 2011r.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółka prowadzi działalność jako tzw. spółka deweloperska. W ramach tej działalności spółka zajmuje się sprzedażą lokali. Zdarzają się przypadki, w których lokale będące przedmiotem sprzedaży uległy zalaniu, wystąpiły w nich wady, usterki. Na podstawie zawartego porozumienia Spółka jako sprzedawca zobowiązuje się do naprawienia szkody we własnym zakresie, bądź pokrycia kosztów usunięcia przez nabywcę lub podmioty przez niego wskazane. Ustalenie wysokości rekompensaty następuje na podstawie sporządzonego przez strony kosztorysu. Kwota wydatkowanych środków tytułem rekompensat za usunięcie wad, usterek, skutków zalania stanowi równowartość faktycznie poniesionych przez nabywcę kosztów. Zdarzają się również sytuacje, kiedy Spółka w ramach rekompensaty uczestniczy z nabywcą w kosztach umowy przyrzeczonej - umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, tj. pokryje jej równowartość w zakresie kosztów notarialnych do określonej kwoty (do wysokości poniesionych kosztów napraw wad, usterek, skutków zalania) z wyłączeniem kosztów opłaty sądowej związanej z zawarciem umowy przyrzeczonej sprzedaży w formie aktu notarialnego, do poniesienia których zobowiązany był nabywca. Zwrot kosztów usunięcia wad i usterek, skutków zalania nie następuje z tytułu udzielonej rękojmi.
W takim stanie faktycznym skarżąca zwróciła się z pytaniem: czy wypłacane przez Spółkę rekompensaty (odszkodowania) również w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego tytułem zwrotu kosztów usunięcia wad i usterek wynikających również z zalania sprzedawanych lokali stanowią przychód po stronie osób je otrzymujących, a w konsekwencji czy istnieje po stronie Spółki obowiązek wystawiania PIT-8C ?
Przedstawiając własne stanowisko skarżąca stwierdziła, że nie ma obowiązku wystawiania i przesyłania informacji PlT-8C, ponieważ otrzymane przez nabywców lokali kwoty (również w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego) są jedynie rekompensatą za wykonane naprawy wad i usterek, usunięcia skutków zalania i nie spełniają definicji przychodów z innych źródeł zawartą w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Wskazała strona, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Na podstawie przepisu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14. dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia, nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.W oparciu o art. 42a u.p.d.o.f. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są zobowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację (PIT-8C) według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.
Zdaniem Spółki w przypadku wypłaty rekompensat (odszkodowań) również w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego nie można stwierdzić, iż po stronie klienta powstanie jakiekolwiek przysporzenie majątkowe. Otrzymane środki będą stanowić jedynie zrekompensowanie wykonanych przez Nabywcę lub podmiot przez niego wskazany koniecznych napraw mających na celu doprowadzenie przedmiotu umowy (lokalu) do stanu zgodnego z umową. Zwrot kosztów następuje na podstawie zaakceptowanego przez strony kosztorysu, stanowiącego wypadkową faktycznie poniesionych przez nabywcę wydatków. Wykonywane prace służą jedynie usunięciu wad i usterek, szkód zmniejszających wartość lub użyteczność przedmiotu sprzedaży (lokalu). Działania Spółki na rzecz klientów nie mogą być traktowane jako przysporzenie tych osób w rozumieniu ustawy o u.p.d.o.f. A w przypadku kwalifikacji przychodu jako przychodu z innego źródła zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. po stronie podatnika musi powstać przysporzenie majątkowe. W przypadku otrzymania przez nabywcę zwrotu wydatków poniesionych uprzednio na usunięcie usterek nie sposób uznać, iż po jego stronie następuje przysporzenie majątkowe bowiem otrzymuje on jedynie zwrot poniesionych już wydatków, również w postaci poniesienia przez Spółkę części kosztów aktu notarialnego. W tym przypadku bez znaczenia pozostaje moment wykonania napraw, czy zostaną one wykonane przez Spółkę, czy przez nabywcę - w obu przypadkach koszt zostanie poniesiony przez spółkę- sprzedawcę. Tym samym w aspekcie podatkowym po stronie nabywcy nie powstanie przysporzenie majątkowe.
Podkreśliła Spółka, że na podstawie zawartego porozumienia dopuszcza się wykonanie usunięcia usterek przez nabywcę we własnym zakresie. Zasadą bowiem jest, że poszkodowany ma wybór co do sposobu naprawienia szkody - może żądać przywrócenia stanu poprzedniego przez odpowiedzialnego albo zapłaty pieniędzy, by zrobić to samemu (art. 363 Kodeksu cywilnego). W obu przypadkach efekt ekonomiczny pozostaje identyczny. Powyższe odwołanie daje podstawy do uznania, iż otrzymana przez nabywcę rekompensata (odszkodowanie) nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołała Spółka wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA Ke 528/09 oraz interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. sygnatura akt [...] Reasumując stwierdziła strona, że otrzymane przez nabywców mieszkań rekompensaty (odszkodowania) nie mogą być traktowane jako przysporzenie tych osób w rozumieniu ustawy o u.p.d.o.f. W związku z powyższym na Spółce nie będzie ciążył obowiązek sporządzenia oraz przesłania Klientowi, jaki i Urzędowi Skarbowemu informacji PIT-8C.
Minister Finansów działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. (dalej: organ podatkowy) w powołanej na wstępie interpretacji indywidualnej uznał stanowisko Spółki – za nieprawidłowe. W interpretacji organ stwierdził, że na gruncie ustawy o p.d.o.f. podstawową zasadą wynikającą z art. 9 ust. 1 jest zasada powszechności opodatkowania, w myśl której opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 tejże ustawy, z którego treści wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są inne źródła. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Wskazał organ podatkowy, że sformułowanie "w szczególności" dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne, niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przywołał organ art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., który stanowi, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyłączeniem wyjątków w nim wskazanych. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach.
Przypomniał organ, że z wniosku strony wynika, że zwrot kosztów usunięcia wad i usterek nie następuje w ramach udzielonej rękojmi wynikającej z ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.).
Stwierdził następnie organ, że wypłacane przez Spółkę rekompensaty (odszkodowania) w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego tytułem zwrotu kosztów usunięcia wad i usterek wynikających z zalania sprzedawanych lokali, nie wynikające z udzielonej rękojmi nie zostały wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. Zatem przedmiotowa rekompensata nie może zostać zwolniona z opodatkowania, gdyż z wniosku nie wynika, że wysokość i zasady ustalania tejże rekompensaty wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych do ustaw, a tylko w taki sposób ustalona rekompensata (odszkodowanie) może korzystać ze zwolnienia. Rekompensata (odszkodowanie) wskazana we wniosku nie należy do żadnego ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 powołanej ustawy.
Dalej przywołał organ art. 42a u.p.d.o.f. i wskazał, że skoro otrzymana kwota rekompensaty, która nie wynikała z udzielonej rękojmi, w postaci pokrycia kosztów aktu notarialnego, stanowiąca równowartość faktycznie poniesionych przez nabywcę lokalu kosztów usunięcia wad i usterek, wynikających z zalania stanowi przychód po stronie osób je otrzymujących w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., to po stronie Spółki istnieje obowiązek wystawienia informacji PIT-8C, zgodnie z art. 42a u.p.d.o.f.
Odnosząc się do powołanego przez stronę we wniosku wyroku sądu uznał organ, że został on wydany w indywidualnej sprawie i dotyczy wyłącznie tej sprawy, w której zapadł, podobnie powołana przez stronę interpretacja została wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Interpretacja indywidualna została skutecznie doręczona wnioskodawcy w dniu 13 czerwca 2011 r. Spółka wystąpiła do organu w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) o usunięcie naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...]r. nr [...]organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną na wstępie interpretację indywidualną. Skarżąca wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka w całości podtrzymała stanowisko i argumentację wyrażoną we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu podkreśliła, że w stanie faktycznym sprawy wszelkie usterki, zalania nastąpiły ewidentnie z winy Spółki i nie można mówić, że u podatnika wystąpią realne korzyści. Odwołała się również strona do art. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Za nieprawidłowe uznała strona rozpatrzenie sprawy w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przywołała ponadto strona stanowiska organów podatkowych zawarte w innych interpretacjach podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w interpretacji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.
Dodać też trzeba, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na wstępie rozważań zasadne jest odniesienie się do przepisów postępowania normujących proces wydawania indywidualnych interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 1-2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej O.p.) minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), przy czym wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W art. 14b § 3 O.p. ustawodawca jednoznacznie wskazał na minimalne wymogi jakie musi spełniać wniosek o wydanie interpretacji. Składający wniosek obowiązany jest zatem do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Podkreślić należy, że stan faktyczny przedstawiony we wniosku konstytuuje przedmiotowy zakres sprawy o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a przez to i zakres udzielonej interpretacji. Organy podatkowe na podstawie art. 14j § 1 O.p. oceniają bowiem możliwość zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego, przedstawionego przez wnioskodawcę, stanu faktycznego i relacji do tego obszaru dokonują także wykładni przepisów prawa, których potencjalną subsumcję rozważają (J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, str. 75). Treść wniosku wyznacza zatem obszar, w którym będą badane możliwości zastosowania materialnego prawa podatkowego (J. Brolik, op.cit., str. 61).
"(...) ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie urzędowej interpretacji, mieć należy na uwadze, że stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez wnioskującego o interpretację. I to właśnie do niego i to w całości, winien się odnosić organ dokonując interpretacji, bez pominięcia żadnego elementu stanu faktycznego wskazanego przez podatnika, zadanego pytania i zajętego przez niego stanowiska określonego we wniosku." (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 718/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA)
"Zakres interpretacji ograniczony jest pytaniem sformułowanym we wniosku na tle przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego)" (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1397/10, publ. CBOSA)
Ponadto zgodnie z art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, o czym stanowi § 2 analizowanego przepisu.
Z przywołanej regulacji wynika, że jednym z elementów interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawcy wyrażona poprzez uznanie go za prawidłowe lub błędne, a drugim jest uzasadnienie tej oceny, a w przypadku, gdy jest ona negatywna, również wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Przy czym stanowisko organu zawsze musi być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska), jakie w danym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) zaprezentował wnioskodawca. Ponadto organ podatkowy musi wprost odnieść się do faktów/zdarzeń, jakie powołał wnioskodawca. Uzasadnienie interpretacji jest szczególnie istotne, tak jak w niniejszej sprawie, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy. W takiej sytuacji uzasadnienie prawne nie może ograniczać się jedynie do zacytowania treści przepisów.
Uzasadnienie prawne, o którym mowa w art. 14c § 2 O.p. musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie znajdują zastosowanie określone przepisy, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Innymi słowy, w uzasadnieniu prawnym organ winien m.in. wytłumaczyć wnioskodawcy z jakich przyczyn zastosował w danym stanie faktycznym konkretny przepis. Dopiero ocena stanowiska wnioskodawcy i stanowisko własne organu podatkowego składają się na interpretację, przy czym ocena z istoty swej musi, obok krytyki lub aprobaty stanowiska wnioskodawcy, zawierać "wyjaśnienie", dlaczego takie a nie inne stanowisko zostało zajęte. (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 623/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).
Dodatkowo powyższy wywód wzmacnia art. 14h O.p. poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 121 § 1 tej ustawy, statuującego zasadę zaufania do organów podatkowych. Zdaniem Sądu, zasada wyrażona w tym przepisie stanowi swoiste kryterium oceny działania organów podatkowych. W przypadku wydawania przez organy podatkowe interpretacji indywidualnych zasada ta nabiera mocniejszego wymiaru, ponieważ u podstaw wydawania interpretacji indywidualnych legła m.in. idea pomocy podatnikom w stosowaniu niejednokrotnie skomplikowanych przepisów prawa podatkowego.
Dlatego też przedstawienie przez organ podatkowy w indywidualnej interpretacji własnego stanowiska powinno polegać przede wszystkim na jasnej i zrozumiałej odpowiedzi organu na zadane we wniosku pytanie (pytania) oraz wskazaniu, w jaki sposób należy rozumieć konkretny, właściwy w danej sprawie według organu, przepis określający skutki podatkowe dla wnioskodawcy i jak go należy stosować w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym.
Przyjęta przez organ określona teza co do sposobu rozumienia interpretowanego przepisu musi bowiem zostać poparta argumentacją (uzasadnieniem) prawniczą. W przeciwnym razie to na sąd administracyjny przerzucony zostałby ciężar uzasadnienia prawidłowości przyjętego przez organ stanowiska (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 618/09, opubl. LEX nr 510707).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że organ podatkowy nie dochował wymogów prawnych przewidzianych dla indywidualnych interpretacji podatkowych.
Przede wszystkim organ nie dopełnił wymogu związanego z udzieleniem odpowiedzi w granicach wyznaczonych stanem faktycznym przedstawionym we wniosku. Z wniosku wynika, że strona "rozlicza" koszty usunięcia wad i usterek poprzez wypłatę odszkodowań – jako zwrot kosztów poniesionych przez nabywcę, lub podmioty przez niego wskazane oraz poprzez pokrycie części kosztów aktu notarialnego. Zarówno opis stanu faktycznego, jak i zadane pytanie wskazują na różne okoliczności, różnicują sposób rozliczenia, a pytanie brzmi: "czy wypłacone przez Spółkę rekompensaty (odszkodowania) również w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego..." Słowo "również" oznacza, że pokrycie części kosztów aktu notarialnego nie jest jedyną formą w jakiej następuje rekompensata. Natomiast organ udziela odpowiedzi wyłącznie w zakresie "pokrycia kosztów aktu notarialnego".
Zdaniem Sądu, nawet jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że wedle jego uznania szczegóły, czy poszczególne elementy stanu faktycznego opisanego przez podatnika we wniosku, nie mają znaczenia dla ostatecznej konkluzji i oceny prawnej, to powinien dać temu wyraz na piśmie, bo co już wielokrotnie powtarzano – interpretacja indywidualna ma służyć podatnikowi jako źródło wiedzy w zakresie, o który pyta. Niewątpliwie również organ, skoro ocenia stanowisko, argumentację i powoływane przez podatnika przepisy za nieuzasadnione, to zobligowany jest wskazać dlaczego podatnik jest w błędzie. Nie może natomiast, tak, jak uczynił to organ w niniejszej interpretacji pominąć elementów stanu faktycznego.
Zauważa również Sąd, że organ już w samej sentencji udzielonej interpretacji zawarł informację, która ogranicza stan faktyczny. Organ pisze bowiem, że udziela interpretacji "w zakresie skutków podatkowych wypłacania przez spółkę rekompensaty (odszkodowania) w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego tytułem zwrotu, w okresie rękojmi, kosztów..." Powyższy opis raz, że zawęża stan faktyczny i pytanie do pokrycia części kosztów aktu notarialnego (o czym była mowa wyżej), a ponadto wskazuje na okres rękojmi, podczas gdy w treści wniosku jest tylko mowa o tym, że rekompensata nie następuje z tytułu udzielonej rękojmi.
Ponadto w ocenie Sądu zaskarżona interpretacja w części obejmującej stanowisko organu także nie dopełnia wymogów przepisowych. Organ po dwukrotnym przywołaniu stanu faktycznego (wpierw w części wstępnej i ponownie w wersji skróconej poprzedzającej konkluzję), przytacza szereg przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i lakonicznie stwierdza, że rekompensaty w postaci pokrycia części kosztów aktu notarialnego nie zostały wymienione w katalogu zwolnień z art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. , dlatego rekompensata stanowi przychód po stronie osób je otrzymujących, a Spółka ma obowiązek wystawienia informacji PIT-8C. Zatem stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.
Zdaniem Sądu wywód prawny, polegający w istocie na zacytowaniu przepisów mających znaczenie dla sprawy i przedstawienie tezy, odmiennej od stanowiska wnioskodawcy, nie wyjaśnia w dostateczny sposób zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu interpretacji prawa podatkowego. Podkreślić należy, na co już Sąd wskazywał, że interpretacja indywidualna ma na celu wyjaśnienie i przekonanie podatnika, że w danym stanie faktycznym (w stosunku do zdarzeń, o jakich mówi strona) taki, i tak rozumiany, a nie inny przepis ma zastosowanie.
Zauważyć również trzeba, że organ o ile nie ma możliwości zmiany stanu faktycznego (o czym była mowa na wstępie), to w przypadku, gdyby dla udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie niezbędne były dodatkowe informacje może żądać uzupełnienia stanu faktycznego o dodatkowe okoliczności. Uwaga ta jest wywołana pewnymi wątpliwościami, jakie powziął Sąd w związku z samym opisem przez stronę stanu faktycznego. Strona posługuje się bowiem sformułowaniami, które wzbudzają niejasność co do przebiegu zdarzeń. Strona mówi, że "zdarzają się przypadki, w których spółka w ramach rekompensaty uczestniczy z nabywcą w kosztach umowy przyrzeczonej – umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego i pokryje równowartość w zakresie kosztów notarialnych ..." – taki zapis wskazywałby na stan, kiedy umowa sprzedaży dopiero będzie zawierana. Zastrzega jednak Sąd, że powyższa uwaga nie przesądza o konieczności wystąpienia przez organ do strony o uzupełnienie okoliczności sprawy, stanowi jedynie wskazówkę dla organu, że taka możliwość istnieje. Sąd nie może w tym zakresie dokonać jednoznacznej oceny, ponieważ w zaskarżonej interpretacji organ nie analizował stanu faktycznego, więc nie wiadomo na ile stan faktyczny jest dla organu wystarczająco jasny.
Podsumowując uwagi można powiedzieć, iż w zaskarżonej interpretacji zabrakło odpowiedzi, która obejmowałaby pełny stan faktyczny sprawy, jak również zabrakło pogłębionej i precyzyjnej, bo o taką wnioskowała strona postępowania, wykładni przepisów, które zdaniem organu winny być w przedstawionym przez stronę stanie zastosowane.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Finansów (Dyrektor Izby Skarbowej w P.) powinien odnieść się do całego stanu faktycznego, dokonać jego analizy oraz prawidłowo uzasadnić sporządzoną pisemną indywidualną interpretację podatkową przy uwzględnieniu wskazań i oceny dokonanej przez Sąd. Pozwoli to na późniejsze ewentualne skontrolowanie pod kątem merytorycznym prawidłowości zajętego stanowiska w wydanej ponownie interpretacji.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż zaskarżona interpretacja indywidualna narusza art. 14c § 2 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p., w zw. z art. 14h O.p., co powoduje konieczność jej uchylenia na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe naruszenia natury procesowej, odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego Sąd uznał za przedwczesne.
Orzeczenie w zakresie kosztów postępowania sądowego uzasadnione jest na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło