I SA/Wr 1457/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skargą z dnia 20 października 2016 r. spółka zakwestionowała postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. Powyższe postanowienie wydane zostało w czasie trwania kontroli podatkowej wszczętej wobec spółki w dniu 1 sierpnia 2016 r. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej: O.p.) oraz art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.). W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. Do pisma z dnia 6 grudnia 2016 r. strona załączyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W ocenie Sądu, skarga skarżącej spółki była przedwczesna. Przedmiotem skargi jest postanowienia o przedłużeniu terminu zwroty różnicy podatku naliczonego VAT, podjęte w związku z kontrolą podatkową. Jako podstawę swojej skargi strona wskazała m.in. art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W tym miejscu należy wskazać, że w dniu 24 października 2016 r., I FPS 2/16, CBOSA, zapadła uchwała, w której powiększy skład Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że: "Przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.)". Z tezy ww. uchwały wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny zakwalifikował postanowienie o przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku jako postanowienie wydane w ramach czynności sprawdzających, przewidziane w art. 274b w związku z art. 277 O.p. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny na takie postanowienie Sygn. akt I SA/Wr 1457/16 przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozpoznaje skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie. Stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 października 2016 r., I FPS 2/16, niewątpliwie wiąże w tej sprawie także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W konsekwencji należało stwierdzić, że od zaskarżonego postanowienia przysługiwał skarżącej spółce środek odwoławczy w postaci zażalenia, który podlegał rozpoznaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny podając motywy podjętej uchwały wskazał, że należy zaakceptować dopuszczalność traktowania złożonych w odpowiednim terminie wezwań do usunięcia naruszenia prawa (w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.), jako terminowo złożonych już zażaleń. Jak zauważono, takie zażalenia powinny podlegać przekazaniu organowi drugiej instancji (dyrektorowi izby skarbowej) do rozpatrzenia. Z akt sprawy wynika, że wezwanie spółki nie zostało przekazane organowi odwoławczemu. Należało zatem uznać, że w sprawie nie zostały jeszcze wyczerpane środki zaskarżenia na drodze administracyjnej. Niewyczerpanie środków zaskarżenia stanowi zaś o niedopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W myśl bowiem art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Artykuł 52 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się zaś zgodnie, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. O spełnieniu tego warunku można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2008 r., I GSK 1071/07, LEX nr 515399, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2004 r., I SA 2813/03, LEX nr 708706). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga skarżącej podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (pkt I sentencji). Stwierdzenie niedopuszczalności skargi obligowało natomiast Sąd do oddalenia wniosku strony o prawo pomocy. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo Sygn. akt I SA/Wr 1457/16 pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi z art. 247 p.p.s.a. można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony skarżącej. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 24 kwietnia 2014 r., I OZ 329/14, CBOSA). Wobec powyższego Sąd oddalił wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy (pkt II sentencji).