I SA/Wr 1476/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J. S., jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe A sp. z o.o. z/s w J. z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2008 r., za odsetki za zwłokę od tych zaległości oraz za koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., skarżący J. S. wniósł o wstrzymanie jej wykonania, powołując się na przesłanki trudnych do odwrócenia skutków i niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody, które odniósł do wysokości kwoty do zapłaty, jaka wynika z zaskarżonej decyzji. Wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nawiązał także do kwestii zgodności z prawem decyzji organów obu instancji, negując prawidłowość zawartego w nich rozstrzygnięcia. W rozwinięciu argumentacji wniosku wskazał, że kwota do zapłaty, jaka wynika z zaskarżonej decyzji, przekracza jego możliwości finansowe, a ewentualna pożyczka na uregulowanie tego zobowiązania stanowiłaby zagrożenie dla utrzymania rodziny skarżącego. Powołując się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2010 r. (III SA/Gl 924/10) podkreślił, że sama tylko potencjalna egzekucja należności podatkowych może być, w określonych okolicznościach faktycznych, uznana za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył przy tym, odwołując się do poglądów wyrażanych w piśmiennictwie, że w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw do nakładania na stronę obowiązku uprawdopodobnienia, tym bardziej udowodnienia, spełnienia przesłanek wstrzymania wykonalności skarżonego aktu. Zdaniem skarżącego, pojęcie "wniosku" składanego w trybie art. 61 § 3 tej ustawy należy rozumieć "ściśle", tj. jako zgłoszenie samego żądania w tym przedmiocie, a więc, bez obowiązku jego uzasadnienia, uprawdopodobnienia, czy udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę jego zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przewidziana w procedurze sądowoadministracyjnej instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od zasady, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Jako zatem odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), w myśl której, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, należy traktować (i w tym też kierunku interpretować) przepis art. 61 § 3 u.p.p.s.a., który dopuszcza możliwość wydania przez sąd, na wniosek skarżącego, postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem tego przepisu jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Wbrew argumentacji wnioskodawcy, zawartą w treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a. dyrektywę "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności", należy interpretować jako odnoszącą się nie tylko do wnioskowego trybu wszczynania omawianego postępowania, ale również, jako zwalniającą sąd z poszukiwania z urzędu ewentualnego ryzyka następstw, o jakich mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., o ile takie następstwa nie wynikają z treści samego wniosku oraz akt administracyjnych sprawy. Obowiązek uzasadnienia rzeczonego wniosku jest powszechnie aprobowany w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r., II OZ 1392/14 i z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14; dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezspornie zatem, przede wszystkim to rzeczą wnioskodawcy jest należyte uzasadnienie zgłoszonego w trybie ww. przepisu wniosku, a obowiązkiem sądu jest przeprowadzenie oceny, czy na podstawie treści tego wniosku oraz - ewentualnie - akt sprawy, można uznać, że w danym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek orzecznictwo sądowe dopuszcza jedynie uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę wystąpienia powołanych przesłanek (jednej lub obu), to jednocześnie zastrzega, że wymogu uprawdopodobnienia nie należy utożsamiać z samymi tylko twierdzeniami wnioskodawcy o obawie wystąpienia skutków, o jakich mowa w ww. przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2014 r., II FZ 1378/14, LEX nr 1551061). Podkreśla się, że uprawdopodobnienie to musi stwarzać prawdopodobieństwo twierdzeń o określonym fakcie. Konstatacja ta oznacza z kolei, że argumentacja wniosku o wstrzymanie powinna wskazywać na konkretne relacje pomiędzy odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2014 r., II OZ 296/14, LEX nr 1447312). Tylko w ten bowiem sposób możliwa jest ocena stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia tych zagrożeń. Odwołując się do treści złożonego w sprawie wniosku, jego zasadność skarżący wywodzi z ogólnie wskazanej przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody, które odniósł do wysokości nałożonego zobowiązania podatkowego, braku środków na jego uregulowanie a także do potencjalnego niebezpieczeństwa wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadnienie wniosku sprowadza się w istocie jedynie do wskazania tych okoliczności, przy braku jakiejkolwiek aktywności skarżącego w uprawdopodobnieniu wyrażanych obaw i twierdzeń. Skarżący nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej, nie przedstawił również dokumentów potwierdzających podjęcie względem jego majątku czynności egzekucyjnych. Wymaga odnotowania, że potwierdzenia dla wyrażanych we wniosku obaw strony skarżącej nie dostarcza także analiza akt sprawy. Tak skonstruowany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem w istocie nie odnosi się on w ogóle do konkretnych powodów, dla których stronę skarżącą należałoby objąć ochroną tymczasową w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadniając powyższe należy podnieść, że o zasadności wniosku nie może przesądzać ani sama tylko wysokość określonego stronie skarżącej zobowiązania podatkowego, ani potencjalna tylko obawa wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Analizą tego rodzaju argumentacji wielokrotnie zajmowały się sądy administracyjne na tle przesłanek z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. wyrażając pogląd, że sama tylko wysokość zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie tej decyzji, jeśli strona nie wykaże, że uszczuplenie jej majątku z tego tytułu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z orzecznictwem, sama tylko możliwość wdrożenia w przyszłości postępowania egzekucyjnego także nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2015 r., II FZ 580/15 i z 23 stycznia 2015 r.; dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stanowisko to podziela. Trzeba wyjaśnić, że dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie bada zasadności samej skargi, stąd powołane we wniosku zarzuty odnoszące się do meritum sprawy, niezależnie od ich trafności (czego na tym etapie Sąd nie przesądza) nie mogły rzutować na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 u.p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.