I SA/Wr 185/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-07-17

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Lidia Błystak, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty wewnętrzne, parkingi, zjazdy, wiatrołapy, które są ogólnodostępne, mogą zostać wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeśli nie są sklasyfikowane jako drogi publiczne w ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że grunty wewnętrzne, parkingi, zjazdy i wiatrołapy, nawet jeśli są ogólnodostępne, nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeśli nie są sklasyfikowane jako drogi publiczne w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest wiążącym źródłem danych dla organów podatkowych, a jej kwestionowanie wymaga wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w celu jej zmiany.
Stan faktyczny
Skarżący E. i B. K. kwestionowali decyzję ustalającą im łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 rok, w szczególności w zakresie podatku od nieruchomości. Zarzucali błędy w opodatkowaniu gruntów o powierzchni 6.500 m2, które ich zdaniem stanowiły drogi wewnętrzne, parkingi i wiatrołapy. Skarżący domagali się wyłączenia tych gruntów z opodatkowania i powołania biegłego geodety. Organy podatkowe i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że grunty te, niebędące drogami publicznymi w rozumieniu ustawy i nieoznaczone jako takie w ewidencji gruntów, podlegają opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA - Lidia Błystak, Sędzia WSA - Tomasz Świetlikowski, Protokolant: Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi E. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi E. i B. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] Nr [...] ustalającą podatnikom łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 r. w kwocie 4.326,00 zł. Sporne rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: Organ I instancji ustalił, że E. i B. K. (zwani dalej podatnikami, skarżącymi) byli w 2009 r. współwłaścicielami i współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w J., podlegających opodatkowaniu: podatkiem od nieruchomości (budynki mieszkalne, grunty), podatkiem rolnym i podatkiem leśnym. Z uwagi na ciążące na podatnikach obowiązki w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie podatku od nieruchomości i podatku leśnego – organ ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w nakazie płatniczym (na podstawie art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym [ t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969]), wydając jeden nakaz płatniczy na oboje małżonków – jako współwłaścicieli nieruchomości. Na łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 r. w kwocie 4.326 zł składały się: - podatek rolny w wysokości 59 zł; - podatek leśny w wysokości 1,00 zł za użytki leśne o pow. 0,068 ha oraz - podatek od nieruchomości w kwocie 4.008,00 zł (w tym): budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej (91,69 m2 x0,58 zł) =53,18 zł grunty pozostałe (o pow. 16.851,12 m2 x 0,25 zł) = 4.212,78 zł. W decyzji wskazano precyzyjnie numery działek, ich kwalifikację w ewidencji oraz powierzchnię gruntów. Podstawę ustalenia podatków (w tym podatku od nieruchomości) stanowiły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, z której wynikało, że nieruchomości podatników sklasyfikowane są jako: tereny mieszkaniowe; zurbanizowane tereny niezabudowane; grunty orne oraz (w odniesieniu do jednej z działek na której znajduje się parking) drogi. Organ pierwszej instancji wskazał, że uzyskał od Wydziału Gospodarki Nieruchomościami informację, że stanowiące własność i będące w użytkowaniu wieczystym podatników sporne w sprawie nieruchomości - nie są zajęte pod drogi publiczne. Ponadto przeprowadzone zostały oględziny spornych nieruchomości w toku, których stwierdzono, że na działkach przylegających do ul. [...] znajdują się budynki wielorodzinne z lokalami mieszkalnymi, usługowymi i garażami, tereny zielone oraz parkingi i utwardzone drogi dojazdowe. W wydanej [...] decyzji organ odniósł się do argumentacji podatników o podwójnym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości gruntów położonych przy ul. [...] nr: [...] zaprzeczając, jakoby opodatkowano w tym zakresie podatników oraz osoby, którym sprzedane zostały lokale z udziałem w gruncie. Organ wyjaśnił, że problem dotyczył gruntów jakie pozostały własnością podatników po sprzedaży lokali wraz z gruntami. Nieruchomości przy ul. [...] [...], sprzedano z gruntem po obrysie budynków, co nie obejmowało całości działki. Ponieważ jednak różnica ta była niewielka (łącznie ok.33 m2) i mogła wynikać z nieprecyzyjnego ustalenia w aktach notarialnych wielkości udziałów w gruntach dla poszczególnych nabywców, to organ podatkowy nie objął opodatkowaniem powyższych gruntów. Natomiast dwa lokale mieszkalne przy ul [...] [...] (lokal [...]) i [...] (lokal [...]), stanowiące nadal własność podatników - organ opodatkował podatkiem od nieruchomości, uwzględniając ich powierzchnię wraz z przynależnym do nich udziałem w gruncie. Organ nie uwzględnił żądania podatników o wyłączenie z opodatkowania gruntów o powierzchni 6.500 m2, stanowiących (według podatników) drogi łączące drogi publiczne, parkingi, zjazdy i wjazdy do garaży oraz pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy) – ogólnie dostępne, nie tylko dla mieszkańców osiedla. Organ wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają jedynie grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych oraz zlokalizowane na nich budowle (...). Do dróg publicznych należą wprawdzie drogi gminne zaliczone do tej kategorii na podstawie uchwały rady gminy, jednak nie należą do nich drogi wewnętrzne (np. drogi osiedlowe). Organ stwierdził, że tylko jedna działka gruntu o pow. 161m 2 zajęta jest pod tereny komunikacyjne, zlokalizowana na niej część parkingu leży w granicach pasa drogowego ul. [...] (przylega do ulicy głównej i stanowi jej rozszerzenie). Działka ta (nr [...]) sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów jako droga oznaczona symbolem "dr". Wydzielono ją decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia [...] z działki nr [...] z przeznaczeniem na parking ogólnodostępny, co potwierdza znajdujący się w aktach załącznik graficzny do uchwały Rady Miejskiej J. z dnia [...] w sprawie zaliczenia dróg (...) do kategorii dróg powiatowych i gminnych. W zakresie ww. gruntu organ podatkowy zastosował zwolnienie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm. zwanej dalej: u.p.o.l.). Organ wyjaśnił, że zarówno przeprowadzone (trzykrotne) oględziny nieruchomości, wykonane w ich toku zdjęcia jak i mapy ewidencyjne gruntów nie uzasadniają wyłączenia z opodatkowania powierzchni dróg i parkingów, których wielkość podatnicy określili na 6.500 m 2. Poza wymienioną wyżej działką nr [...] pow. 161 m2 zajętą na parking i oznaczoną w ewidencji gruntów symbolem "dr", pozostałe nieruchomości będące w posiadaniu podatników nie mają charakteru "dróg publicznych" w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Według organu jest to teren, który dla prawidłowej obsługi mieszkańców osiedla został utwardzony, umożliwiając w miarę wygodne i bezpieczne poruszanie się pojazdów i pieszych. Kwestionowane działki, sklasyfikowane jako grunty o symbolach "B" i "Bp" – nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości zarówno ze względu na brak zaklasyfikowania ich w ewidencji gruntów i budynków do symbolu "dr" jak i dlatego, że (poza wskazaną wyżej działką przeznaczoną na parking) żaden z będących w posiadaniu podatników gruntów nie jest usytuowany w obrębie dróg wymienionych w załączniku graficznym do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej J. z dnia [...] w sprawie zaliczenia dróg na terenie J. do kategorii dróg powiatowych i gminnych. W konsekwencji – zarówno grunty zajęte pod pasy drogowe dróg wewnętrznych jak i pozostałe grunty (dojścia, wejścia, zjazdy, parkingi, wiatrołapy ...), które podatnicy kwalifikują do nieruchomości wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości – nie spełniają warunków określonych w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Organ uzasadnił też powody nie uwzględnienia wniosku strony o powołanie biegłego geodety dla dokonania pomiaru nieruchomości zajętych na drogi, gdyż przedmiotem sporu nie jest ewentualna wielkość powierzchni zajmowanej na drogo, ale uznanie możliwości zaliczenia istniejących na osiedlach dróg do kategorii dróg publicznych. Dla wyjaśnienia spornych kwestii nie jest potrzebny biegły geodeta. Organ odniósł się też do żądania objęcia zwolnieniem od podatku gruntów zajętych pod wiatrołapy i gazociąg. Wyjaśnił, że korzystanie z dróg, parkingów lub działek należących do podatników przez inne osoby lub instytucje (np. dostarczające media) – nie ma wpływu na opodatkowanie tych gruntów podatkiem od nieruchomości. Wyjaśnił, że korzystanie z gruntów przez nieograniczony krąg podmiotów nie decyduje o tym, czy dana droga należy do kategorii dróg publicznych, czy tez jest drogą wewnętrzną. O zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych stanowią względy techniczne oraz formalne podjęcie przez rade gminy – uchwały określającej jej status, czego konsekwencją jest zaklasyfikowanie jej do określonej kategorii dróg publicznych i ujawnienie tego w urzędowej ewidencji. Podstawą wymiaru podatków są – zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287 ze zm.) - dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które są dla organów podatkowych wiążące. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionego przez strony odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję podatnicy wnieśli o uchylenie wszystkich decyzji jako naruszających zasady postępowania administracyjnego, zasądzenie odszkodowania za przewlekłość postępowania i ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu skargi wskazali na zawarte w decyzji błędy w zakresie "wiatrołapów", podważając zapisy ewidencji gruntów i budynków dołączoną do skargi dokumentacją zdjęciową. Podatnicy zakwestionowali opodatkowanie obszaru, który został przez nich wskazany jako drogi i zarzucili sfałszowanie znajdującej się w aktach mapy z przebiegiem dróg. Ponowili też żądanie powołania biegłego geodety do wyliczenia faktycznej powierzchni gruntów zajętych pod drogi, uzasadniając, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter drugorzędny. Zarzucili pominięcie przez organ odwoławczy wybudowania przez podatników ulic i chodników i nie uwzględnienie potwierdzającej ten fakt dokumentacji zdjęciowej. Dalsze zarzuty dotyczą istnienia drogi dojazdowej do budynków oraz przewlekłego – w ocenie skarżących – prowadzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. – wnioskowało oddalenie skargi z powołaniem się na argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W zakresie przyznanej sądowi administracyjnemu kognicji – wynikającej z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) – Sąd nie stwierdził aby w wyniku wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego skutkującego uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy podkreślić, że podlegająca ocenie Sądu decyzja jest kolejnym (trzecim) rozstrzygnięciem organu odwoławczego, który uchylał poprzednio wydawane decyzje, kierując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia z zaleceniami uzupełnienia materiału dowodowego lub powtórzenia kwestionowanych przez podatników czynności dowodowych organu I instancji. W ocenie Sądu – zgromadzony obecnie w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia, zaś zarzuty podatników oparte są na kwestionowaniu - co do zasady - wszelkich ustaleń i gromadzonych przez organy dowodów oraz negowaniu – wiążących w sprawie zapisów urzędowych ewidencji. Podkreślić należy, że jakkolwiek skarga dotyczy decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne, to zarówno w trakcie postępowania instancyjnego jak i w skardze do Sądu wątpliwości nie budził wymiar podatku rolnego i leśnego a formułowane zarzuty dotyczyły jedynie ustaleń w zakresie podatku od nieruchomości. Przy czym istota sporu koncentrowała się na żądaniu podatników – uznania za wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów o pow. 6.500 m 2 na których zlokalizowane są: drogi wewnętrzne na osiedlu, drogi łączące drogi publiczne, parkingi, zjazdy i wjazdy do garaży, pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy) – użytkowane przez mieszkańców osiedli oraz osoby z poza osiedli. Zatem sporne elementy decyzji stanowić będą główny przedmiot kontroli przez Sąd legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z treści art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.o.l." wynika zasada, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają wszystkie te grunty, które nie są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. W art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.) ustawodawca wyłączył z opodatkowania "grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle – z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej, niż eksploatacja autostrad". Nowelizacja ta (wprowadzona art. 1 pkt 3 lit. b) tiret trzecie ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (...) - Dz. U. Nr 249, poz. 1828) w sposób istotny zmieniła dotychczasowe kryteria wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odniesieniu do budowli zlokalizowanych w pasach drogowych różnica jest taka, że do 31 grudnia 2006 r. były one objęte zwolnieniem o ile były związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, natomiast aktualnie (od 1 stycznia 2007 r.) budowle takie podlegają zwolnieniu, o ile nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Obecnie, oceny przesłanek wyłączenia należy dokonywać z uwzględnieniem ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, dalej: u.d.p.). Oznacza to, że wyłączeniu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości (na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.) podlegają wyłącznie drogi publiczne, do których zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-4 u.d.p. należą drogi: krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Dopiero wydanie stosownego aktu (rozporządzenia lub uchwały) przez uprawniony organ (ministra, sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy) nadaje danej drodze charakter drogi publicznej, korzystającej z wyłączenia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.). Zaklasyfikowanie drogi do jednej z kategorii drogi publicznej, skutkuje też ujawnieniem tego w zapisach ewidencji gruntów i budynków. Do treści ewidencji nawiązuje art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), stanowiąc, że "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków" (podkreślenie Sądu). Związanie organu podatkowego zapisami ww. ewidencji jednoznacznie podkreślają ustawy podatkowe, w tym ustawa z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006.136.969) stanowiąc w art. 1, że "Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne (...)", podobnie ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. 2013.465), która w art. 2 definiuje, że "Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy". Takiego bezpośredniego zapisu nie zawiera wprawdzie ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. 2002.9.84 ze zm.), nie zmienia to jednak faktu, że i w tym zakresie wiążący dla organów podatkowych jest zapis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ewidencja ta, jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o stanie prawnym gruntu. Tak więc organy podatkowe – wymierzając zobowiązania podatkowe (w tym, w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego) związane są danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków – jako dokumentu urzędowego. Z kolei kluczowymi dla wymiaru podatku od nieruchomości lub wyłączeniu z opodatkowania jest klasyfikacja gruntu. Zatem w istocie – skoro przepis ustawy podatkowej odsyła – przy ustalaniu charakteru gruntu (jego klasyfikacji) – do ewidencji gruntów i budynków, to treść wpisu w ewidencji kształtuje wymiar podatku. Odnosząc te rozważania do rozstrzyganej sprawy, podkreślić należy, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że sporne w sprawie grunty nie są (jak żądają tego skarżący) sklasyfikowane jako drogi publiczne "dr" ale figurują w ewidencji jako tereny budowlane "B" i "Bp". Oznacza to, że posiadane przez skarżących grunty (w tym o pow. 6.500 m 2) nie mogą korzystać z przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyłączenia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zastrzeżonego jedynie dla gruntów sklasyfikowanych jako drogi publiczne, co potwierdza w ewidencji oznaczenie tych gruntów symbolem "dr". Rację ma zatem organ wskazując, że o tym, czy dana droga należy do kategorii dróg publicznych, czy jest drogą wewnętrzną, nie decyduje fakt korzystania z gruntów przez nieoznaczony krąg podmiotów ani nawet faktyczna jej funkcja, ale charakter wpisu, pod jakim figuruje ona w urzędowej ewidencji. Zarzuty skargi dowodzą, że skarżący neguje co do zasady wszelkie ustalenia organów w zakresie podatku od nieruchomości i nie przyjmuje do wiadomości usankcjonowanych ustawowo i przyjętych powszechnie dla celów podatkowych - zasad kwalifikowania gruntów i budynków wynikających z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Na tle tego przepisu w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy jego wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyroki NSA: z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10; z 18 lutego 2010r., II FSK 1586/08; z 5 listopada 2009 r., II FSK 835/08; z 16 października 2009 r. II FSK 791/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Tożsame poglądy wyrażane są w literaturze. Zdaniem L. Etela ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samym gruncie (klasyfikacja gruntu, jego powierzchnia). Dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są więc podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne 2008/6/24). W. Morawski stwierdził natomiast, że treść ewidencji w zakresie, o jakim mowa w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. stała się stanem faktycznym sprawy. Odtwarzając normę prawnopodatkową należy, jego zdaniem, przyjąć, że przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym nie są użytki rolne, ale grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, przedmiotem opodatkowania podatkiem leśnym zaś grunty sklasyfikowane jako lasy etc. (Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, praca zbiorowa, ODDK 2009 r., s. 152). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę powyższe poglądy w pełni podziela. Kwestionując zapisy ewidencji, skarżący podważają wartość dowodową dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz.749 ze zm.) zwanej dalej OP, stanowiącego dowód tego, co zostało nim urzędowo stwierdzone. Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji - zakwestionowanie mocy dowodowej ewidencji byłoby możliwe tylko w trybie art. 194 § 3 OP – poprzez wykazanie istnienia innego dokumentu (podkreślenie Sądu) świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji. Tymczasem skarżący nie wskazuje żadnego dokumentu podważającego wiarygodność zapisów w ewidencji. Przeciwdowodu takiego nie stanowi ani dokumentacja fotograficzna ani oględziny spornych gruntów na których (czego nie kwestionowały organy podatkowe) znajdują się drogi wewnętrzne - osiedlowe, chodniki, parkingi, wjazdy i wyjazdy z garaży, wejścia do budynków (wiatrołapy). Mimo, że grunty te są ogólnie dostępne i służą do przemieszczania się większej liczbie osób, nie będących nawet mieszkańcami osiedla, to nie stanowią one drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i faktu tego nie zmieni najgłębsze nawet przekonanie skarżącego. Sąd podziela stanowisko organów, że fakt korzystania z gruntów przez nieoznaczony krąg podmiotów nie decyduje o tym, czy droga należy do kategorii dróg publicznych, czy jest drogą wewnętrzną. W tym zakresie istotne są tylko formalne uregulowania i status gruntu wynikający z ewidencji. Zasadnie organy stwierdziły, że drogą publiczną jest tylko grunt tak oznaczony w ewidencji. W okresie objętym sporem prowadzenie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy art. 20 - 26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.)) oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Z § 68 ust. 3 pkt 7a tego rozporządzenia wynika, że drogi zaliczone są do terenów komunikacyjnych i klasyfikowane są w ewidencji symbolem "dr". Tymczasem sporne grunty (czego nie kwestionuje skarżący) sklasyfikowane zostały w ewidencji jako "B" (tereny mieszkaniowe) i "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane). Skoro zatem w ewidencji gruntów sporne tereny nie zostały sklasyfikowane jako drogi ("dr"), lecz jako tereny mieszkaniowe ("B") i zurbanizowane tereny niezabudowane ("Bp") to słusznie – w ocenie Sądu - organy podatkowe przyjęły, że posiadany przez skarżących grunt nie został wyłączony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości - nie mieści się bowiem w zakresie pojęcia drogi publicznej (w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260) a tym samym nie podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Wbrew wywodom skargi, zgodność z prawem procedur ewidencyjnych nie mogła być zbadana "przy okazji" kontroli decyzji podatkowych. Kwestionowanie legalności zapisów ewidencji gruntów i budynków może nastąpić jedynie w odrębnym postępowaniu – dotyczącym samego prowadzenia ewidencji, a nie postępowania podatkowego. Tak więc organy podatkowe nie mogły samodzielnie kwestionować zapisów ewidencji. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2011 r. (II FSK 11/10, cbosa) prowadzenie, w tym zmiany, uaktualnianie ewidencji nie należy do postępowania podatkowego. Podważenie zapisów ewidencyjnych może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia wykonawczego wśród uprawnionych do tego organów, nie wymieniają organów podatkowych. Jeżeli według podatnika, sporne grunty zostały w ewidencji błędnie sklasyfikowane, to do niego - zdaniem Sądu, należy inicjatywa doprowadzenia zapisów w ewidencji do zgodności ze stanem rzeczywistym. Powinien on zatem, w odrębnym trybie wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym rejestr. Organy podatkowe nie są właściwe w tym zakresie i w ramach prowadzonego postępowania nie mogą weryfikować zapisów ewidencji. Organem właściwym do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków jest Prezydent Miasta – jako organ I instancji (organ II inst. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego). Sprawy ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, ze zm.). Ewidencja ta obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Szczegółowe unormowania w tym zakresie zawiera rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych. Przepis § 46 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (pkt 1), opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (pkt 2). Jeżeli natomiast podatnik żąda zmiany w ewidencji, to wniosek w tym zakresie powinien odpowiednio udokumentować. Zmiana wpisów podlega rygorom postępowania administracyjnego, zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie (w tym odrębnym od podatkowego postępowaniu) będzie podlegać kontroli instancyjnej a następnie sądowo administracyjnego. Podkreślić należy, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (WSA w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 785/12 z 11 października 2012 r. LEX nr 1234405). Jeżeli podatnik kwestionuje zapisy w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, to powinien niezwłocznie podjąć kroki w celu ich aktualizacji w urzędowym trybie. Nie może natomiast skutecznie domagać się od organu podatkowego weryfikacji ewidencji, kwestionując istniejące w niej zapisy - swoim przekonaniem co do faktycznych funkcji tych nieruchomości, żądając ich uwzględnienia w oparciu o wizję lokalną i dokumentacją fotograficzną. Skoro ewidencja gruntów i budynków – jako urzędowy dokument, z woli ustawodawcy (art. 21 w związku z art. 20 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 7a u.p.o.l.) stanowi podstawę wymiaru podatków, to dla skutecznego kwestionowania wymiaru podatku, konieczne jest wcześniejsze podjęcie działań, w celu zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków, czego podatnik z niezrozumiałych względów unika, mimo wieloletniego sporu o wymiar podatku od kwestionowanych nieruchomości. Podatnik nie może żądać, aby organ podatkowy ustalał podstawy opodatkowania pomijając wiążący go przy wymierzaniu podatków dokument urzędowy, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Podnoszona w skardze niezgodność zapisów ewidencyjnych ze stanem faktycznym nieruchomości nie może opierać się na przeświadczeniu jej autora o jej wadliwości, ale na konkretnych dowodach urzędowych (decyzjach, uchwałach, aktach notarialnych, itp.), które pozwolą skutecznie wszcząć tryb zmiany zapisów w ewidencji. Skoro zatem ze stanu sprawy nie wynika, aby skarżący wszczęli procedurę zmiany zapisów w ewidencji, to tym samym nie mogą zarzucać organom, że ich rozstrzygnięcie opiera się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Z akt sprawy nie wynika także, by istniał jakikolwiek akt lub czynność z zakresu prowadzenia ewidencji, mogące skutkować zmianą oznaczenia w niej spornych gruntów. W tej sytuacji nie było potrzeby przeprowadzenia przeciwdowodu w celu podważenia danych zawartych w ewidencji. W ocenie Sądu, zasadnie organ odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji na okoliczność ustalenia faktycznej powierzchni należących do podatnika gruntów. Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika jednoznacznie, że powierzchnia każdej z należących do skarżących działek została precyzyjnie określona zarówno co do wielkości jak i jej sklasyfikowania. Istotne jest przy tym, że żadna z opodatkowanych działek (poza wyłączoną z opodatkowania działką [...] o pow. 161 m 2 zakwalifikowaną w ewidencji jako droga i oznaczonej symbolem "dr") nie stanowi gruntów zajętych pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Postępowanie podatkowe nie jest natomiast właściwe do weryfikowania zapisów ewidencji, co było faktyczną intencją skarżących wnioskujących dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Nieskuteczne są zatem zarzuty skarżących, podnoszone zarówno w toku postępowania instancyjnego jak i w skardze, odwołujące się do faktycznych funkcji spornych gruntów, przeciwstawiane oficjalnym ewidencjom urzędowym – wiążącym organy przy wymierzaniu podatków. Znajdujące się na gruntach skarżących drogi łączące drogi publiczne, parkingi, drogi wewnętrzne, chodniki, zjazdy i wjazdy do garaży oraz pomieszczenia zamknięte (wiatrołapy) – użytkowane przez mieszkańców osiedli jak też osoby z poza osiedli – nie podlegają wyłączeniu (art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.) ani zwolnieniu ( art. 7 ust. 1 u.p.o.l.) od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił uznając ją za nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło