I SA/Wr 240/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2018 r. w sprawie ze skargi A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w części określającej podatnikowi A zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące maj – lipiec 2014 r. postanawia: I odrzucić skargę. II zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. A (dalej jako: Skarżąca, Strona skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego M.P., wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W z dnia [...]. Wraz ze skargą przedłożono pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu, M.P. przez O.T. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 23 lutego 2018 r. wezwano podpisanego pod skargą radcę prawnego, M.P, do złożenia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki, odpis powyżej wskazanego zarządzenia wraz z pismem przewodnim Sądu z dnia 1 marca 2018 r., został doręczony Stronie skarżącej w dniu 22 marca 2018 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie adresat, radca prawny M.P., pismem z dnia 29 marca 2018 r., nadanym w placówce operatora publicznego w tym samym dniu, przesłał pełnomocnictwo udzielone przez O.T. oraz potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej z tytułu udzielonego pełnomocnictwa wraz z pismem przewodnim. Nie załączono dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji Strony skarżącej, wobec czego Sąd pominął dokonaną przez radcę prawnego M.P. czynność procesową w postaci wniesienia skargi i wezwał Stronę skarżącą do złożenia podpisu na skardze złożonej przez radcę prawnego M.P. lub nadesłania podpisanego odpisu skargi wraz z dokumentem wykazującym umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji Skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie nie zostało odebrane przez Skarżącą w związku z czym, na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. skutek doręczenia nastąpił w dniu 16 maja 2018 r. (środa) na zasadzie fikcji doręczenia. Pismami z dnia 14 maja 2018 r. radca prawny M.P. przesłał do tutejszego Sądu oświadczenie O.T. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w zakresie obejmującym między innymi reprezentowanie A przed tutejszym Sądem, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Podmioty, o których mowa powyżej, mają zgodnie z art. 29 p.p.s.a. obowiązek wykazania swojego umocowania do wniesienia skargi dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego przez osobę prawną, ma ona obowiązek dołączyć do akt sprawy dokument wykazujący umocowanie do reprezentacji strony skarżącej. Stosownym dokumentem do wykazania osób upoważnionych do reprezentowania spółek prawa handlowego jest niewątpliwie odpis z Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wskazany warunek formalny skargi - jeżeli przewodniczący stwierdzi jego brak - podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ponieważ ustawa w art. 58 § 1 pkt 3 stanowi, że w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd zobligowany jest do jej odrzucenia, wymieniony w art. 49 § 1 p.p.s.a. rygor nie będzie miał zastosowania. W kwestii braku formalnego, jakim jest niedołączenie do skargi odpisu z KRS wyjaśnić ponadto należy, że wprawdzie ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 700 z późn. zm.) w art. 15 ust. 1 określa, że od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów, to z ratio legis tego przepisu - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 maja 2015 r. I FSK 823/15 (dostępnym na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) - nie można wywodzić, że na sądzie ciąży obowiązek poszukiwania potrzebnych informacji we własnym zakresie i uzupełniania akt sprawy o dokumenty, które ma obowiązek przedstawić strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczynanym na skutek aktywności tej strony, wyrażonej w formie skargi. Wobec tego, należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt I GSK 1346/13, zgodnie z którym, ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi) bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). Wskazać również należy, że w postanowieniu NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14 stwierdzono, iż nie można podzielić poglądu, że możliwość samodzielnego pobrania przez sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do rejestru, czyni wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym. Mając jednak na uwadze konieczność zagwarantowania konstytucyjnego prawa do sądu, tutejszy Sąd wezwał bezpośrednio Skarżącą, A do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powyższe znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, np. w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2634/11 NSA (wszystkie przywołane orzeczenia publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, że uznanie, iż braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony zobowiązuje sąd do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu prowadzi do konstatacji, iż odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w określonym stanie prawnym wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W stanie faktycznym sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi w postaci niedoręczenia dokumentu wykazującego umocowanie i sposób reprezentacji strony skarżącej, doręczona została radcy prawnemu, M.P., w dniu 22 marca 2018 r. Zatem, liczony od dnia następnego siedmiodniowy termin do wykonania wezwania mijał w dniu 29 marca 2018 r. (czwartek). Jak potwierdza zawartość akt sprawy, adresat wezwania, radca prawny M.P., przedłożył w terminie egzemplarz złożonego już wcześniej pełnomocnictwa z dnia 22 marca 2018 r. wraz z potwierdzeniem dokonania opłaty skarbowej, jednak brak formalny w zakresie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji Skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu, nie został uzupełniony. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi bezpośrednio Stronie skarżącej również okazało się bezskuteczne. Pomimo doręczenia wezwania w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. omawiany brak formalny nie został bowiem przez nią uzupełniony. Jednocześnie wskazać należy, że zawiadomienie Sądu przez radcę prawnego, M.P., o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa przez O.T. pozostaje bez wpływu na przebieg postępowania, gdyż zgodnie z art. 42 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 17 maja 2018 r., a więc już po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez radcę prawnego M.P. i pominięciu dokonania przez niego czynności procesowej w postaci wniesienia skargi. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia, za podstawę przyjmując art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono w punkcie II, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.