I SA/Wr 2402/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant: Sekretarz sądowy Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Przedmiotem skargi M. T. (dalej: podatnik, strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: Kolegium, SKO) z dnia [...] sierpnia 2014 r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]), ustalającą podatnikowi podatek od nieruchomości za 2014 r. w wysokości [...] zł. Z akt sprawy wynika, że - ww. decyzją - działając na podstawie: art. 13 § 1, art. 21 § 1 pkt 2 i art. 165 § 1 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: O.p.); art. 1a, art. 1c i art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm. - dalej: u.p.o.l.); § 1 uchwały nr XXXV/757/12 Rady Miejskiej W. z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, Prezydent W. ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości za 2014 r. w wysokości [...] zł, w tym od: 1) gruntów pozostałych o powierzchni 36,68 m2 (16,51 zł), 2) budynków mieszkalnych/części budynków o powierzchni użytkowej 54,56 m2 (39,83 zł). Podał, że dokonując wymiaru podatku bazował na danych zawartych w akcie notarialnym, potwierdzającym prawo własności podatnika do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. G. [...] we W. (54,56 m2) wraz z udziałem 248/10000 części w działce nr [...] o powierzchni 1479 m2 [...] i zapisach ewidencji gruntów i budynków, potwierdzających powyższe dane. W - datowanym na 7 lipca 2014 r. - odwołaniu, podatnik zażądał uchylenia ww. decyzji w części dotyczącej "opłat za grunt". Podniósł, że w aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie faktycznie "zabranego" gruntu przy realizacji inwestycji, tj.: protokołu przekazania wielkości terenu przez właścicieli dla inwestora; operatu geodezyjnego powykonawczego, sporządzonego po zakończeniu budowy; oznaczenia punktów granicznych ustabilizowanych na terenie, wyznaczających granice działki po faktycznym podziale; protokołu przekazania terenu po zakończonej inwestycji, z udokumentowaniem faktycznej wielkości zajętego gruntu, co ma znaczenie przy ustaleniu wysokości podatku; operatu szacunkowego (wyceny) "zabranej" działki gruntu. Stwierdził, że w sprawie naruszono przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Argumentował, że - po zakończeniu inwestycji - inwestor powinien zlecić wykonanie badań związanych z wpływem drgań wywołanych przez przejeżdżające tramwaje i samochody ciężarowe, które mają wpływ na degradację stanu konstrukcji budynku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. G. [...]. Podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu z 5 marca 2013 r. od decyzji ustalającej podatek za 2013 r., w którym zarzucił, że nie otrzymał decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2011 r., którą zmniejszono wielkość działki nr [...]. Poinformował, że mieszkańcy bloku przy ul. G. [...] nie otrzymali odszkodowania ani zadośćuczynienia za "zabraną" część działki. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Stwierdziło, że podmiot i przedmiot opodatkowania prawidłowo określono bazując na treści aktu notarialnego, potwierdzającego prawo własności podatnika do nieruchomości oraz zapisach ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.o.l., Kolegium przyjęło, że z tytułu posiadania nieruchomości strona stała się podatnikiem podatku od nieruchomości także w 2014 r. SKO podniosło, że do opodatkowania słusznie przyjęto dane z dokumentu urzędowego, tj. ewidencji gruntów i budynków, do czego organy podatkowe obligował przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm. - dalej: Prawo geodezyjne) w zw. z art. 194 O.p. Zastrzegło, że organ podatkowy nie był uprawniony do pominięcia (zakwestionowania) zapisów ww. ewidencji dotyczących - stanowiących przedmiot opodatkowania - budynków i gruntów oraz dokonywania odmiennych ustaleń odnośnie ich stanu. Argumentowało, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący i że organy podatkowe nie mają kompetencji aby kwestionować zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które - zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego - mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości. Poinformowało, że jeżeli strona nie zgadza się z treścią ewidencji winna domagać się zmiany jej zapisów, co może jednak nastąpić w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przed właściwym w tej sprawie organem administracji. Wywiodło, że w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju zmian nie jest możliwe. SKO stwierdziło, że dla wymiaru podatku bez znaczenia pozostają dokumenty, których zebrania domaga się strona w odwołaniu, jak i podniesione tam okoliczności dotyczące oddziaływania na konstrukcję budynku drgań wywołanych przez tramwaje i samochody ciężarowe, nieotrzymania przez mieszkańców bloku przy ul. G. [...] odszkodowania ani zadośćuczynienia za "zabraną" część działki itd. Kolegium orzekło, że organ I instancji właściwie określił podstawę opodatkowania a następnie prawidłowo ustalił stronie podatek od nieruchomości za 2014 r. W skardze, skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie zagadnień przedstawionych w odwołaniu z 5 marca 2013 r., do których Prezydent W. się nie ustosunkował. Uzasadniał, że organ podatkowy potwierdził jego stan posiadania i że nie kwestionuje zasad opodatkowania. Oświadczył, że podatek opłacił w terminie. Skarżący podniósł, że powoływanie się na dane z ewidencji gruntów, bez udokumentowania faktycznych powierzchni (operatem powykonawczym) gruntów "zabranych" (bez protokołu przekazania) dla zrealizowania inwestycji, uważa za błędne. Dowodził, że - z uwagi na treść uzasadnienia SKO (str. 3: "Dopóki zatem dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący") - wnosi do Sądu o zobowiązanie właściwego organu do merytorycznego odniesienia się do problemów opisanych w odwołaniu. Zarzucił naruszenie przez Urząd Miasta art. 7 k.p.a. (wg którego organy administracji powinny podejmować wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwiana sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli), wobec nie udzielenia odpowiedzi na jego pismo z 27 marca 2013 r. Podał w wątpliwość podstawę prawną - dokonanego 1 lutego 2012 r. - wpisu do ewidencji gruntów (bez operatu geodezyjnego powykonawczego) oraz wyliczenie powierzchni "zabranej" działki bez udokumentowania przez trwałe oznaczenie w terenie i przekazania odpowiednich komunikatów właścicielom działki. Odnośnie zawartego w decyzji SKO wskazania, że dla wymiaru podatku nie mają znaczenia dokumenty, których zgromadzenia domaga się on w odwołaniu, skarżący stwierdził, że stanowisko SKO narusza przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów oraz że dla inwestora, tj. Gminy W., który otrzymał zezwolenie na realizację inwestycji, wymienione zarządzenie winno być wiążące. Skarżący podsumował, że ww. nieprawidłowości uniemożliwiają ustalenie oraz sprawdzenie: 1) powierzchni działki zabranych pod inwestycję, 2) zapisów w ewidencji, 3) prawidłowej wyceny. Wniósł, aby Sąd - w trybie nakazującym - zobowiązał organy władzy do przestrzegania k.p.a. i przepisów obowiązujących przy realizacji inwestycji. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym, skarżący wskazał m.in. na nie wypłacenie mieszkańcom bloku przy ul. G. [...] odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu odebrania działki pod inwestycje drogowe i połączenie tramwajowe ze stadionem na Euro 2012. Do protokołu rozprawy skarżący oświadczył, że nie kwestionuje wymiaru podatku lecz sam proces prowadzenia inwestycji przez miasto i brak rozliczenia jej w sposób prawidłowy (zgodny z przepisami prawa materialnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo ustalono stronie zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, przyjmując do wyliczenia podatku: 1) grunty pozostałe o powierzchni 36,68 m² (16,51 zł); 2) budynki mieszkalne/części budynków o powierzchni użytkowej 54,56 m² (39,83 zł). Właściwie zastosowano także stawki podatku, wynikające z uchwały Rady Miejskiej W. nr XXXV/757/12 z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu, powyższe znajduje oparcie w przepisach prawa, tj. m.in. art. 2 ust. 1 (opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty i budynki lub ich części), art. 3 ust. 1 (podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości) i art. 4 ust. 1 u.p.o.l. (podstawę opodatkowania stanowią dla gruntów - ich powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa). Ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny potwierdza natomiast niewątpliwie, że podatnik - na podstawie umowy sprzedaży z [...] lipca 2001 r., zawartej w formie aktu notarialnego (repertorium [...]) - nabył lokal mieszkalny nr [...], położony we W. przy ul. G. nr [...] o powierzchni 34,29 m² oraz pomieszczenia przynależne, tj. garaż o powierzchni 18,29 m² i komórkę lokatorską o powierzchni 1,98 m² wraz z przynależnym do tego lokalu udziałem wynoszącym 0,0248 w częściach wspólnych budynku i we własności działki nr [...] o powierzchni 1644 m², objętych księgą wieczystą [...]. W wyniku podziału działki nr [...], powstały działki nr [...] i nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że z ww. lokalem związany jest udział wynoszący 248/10000 części w działce nr [...] o powierzchni 1479 m². Podkreślenia wymaga, że skarżący nie kwestionuje podstaw prawnych wymiaru podatku lecz przyjętą do opodatkowania powierzchnię gruntu (nie neguje także wymiaru podatku od budynku). Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego: "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków (podkreślenie Sądu) i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Ewidencja gruntów i budynków jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o stanie prawnym gruntów i budynków. Organy podatkowe - wymierzając zobowiązania podatkowe, także w zakresie podatku od nieruchomości - związane są danymi wynikającymi z ewidencji, jako dokumentu urzędowego. Zatem, skoro przepis ustawy odsyła - przy ustalaniu danych (rodzaju, powierzchni...) gruntu - do ewidencji gruntów i budynków, to treść wpisu w ewidencji decyduje o opodatkowaniu. Z ewidencji tej zaś wynika, że sporne w sprawie grunty zostały przyjęte do opodatkowania zgodnie z danymi odnoszącymi się do tych gruntów, zawartymi w omawianej ewidencji. Treść ewidencji ma zatem decydujące znaczenie dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2012 r. w ewidencji gruntów i budynków dokonano wpisu działki nr [...] o powierzchni 1479 m², która powstała z podziału działki nr [...] o powierzchni 1644 m². Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że z przedmiotowym lokalem związany jest udział, wynoszący 248/10000 części, w działce nr [...] o powierzchni 1479 m². Zatem, przy ustaleniu podstawy opodatkowania w zakresie gruntu, organ podatkowy prawidłowo przyjął powierzchnię 1479 m² (powierzchnia działki nr [...]), wynikającą z ewidencji gruntów. Zarzuty skargi dowodzą, że skarżący neguje zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz wskazuje na konieczność ich zmiany. Na tle art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego, w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy ich wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyroki NSA: z 26 lipca 2011 r., II FSK 309/10; z 18 lutego 2010 r., II FSK 1586/08; z 5 listopada 2009 r., II FSK 835/08; z 16 października 2009 r., II FSK 791/08; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tożsame poglądy wyrażane są w literaturze. Zdaniem L. Etela, ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samym gruncie (klasyfikacji gruntu, jego powierzchni). Według tego autora, dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są więc podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne 2008/6/24). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę powyższe poglądy w pełni podziela oraz przyjmuje jako własne. Negując zapisy ewidencji, skarżący podważa wartość dowodową dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., stanowiącego dowód tego, co zostało nim urzędowo stwierdzone. Zakwestionowanie mocy dowodowej ewidencji byłoby możliwe tylko w trybie art. 194 § 3 O.p., tj. przez wykazanie przeciwdowodu. Tymczasem skarżący nie przedłożył żadnych danych (wypisów...) z innych - prowadzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami - rejestrów publicznych (np. z księgi wieczystej), które pozwalałyby prawnie skutecznie pominąć dane ze spornej w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nie pozwalają zaś na pominięcie danych z tejże ewidencji przywoływane przez stronę dowody (dokumenty i okoliczności) stanowiące - zdaniem Sądu - o nieprawidłowym (krzywdzącym dla strony) podziale geodezyjnym gruntów czy też traktujące o błędnym rozliczeniu inwestycji z mieszkańcami. Nie jest także rolą Sądu - w niniejszym postępowaniu - ocenianie samej prawidłowości prowadzenia przez organ administracji ww. ewidencji (zgodnie z powołanym przez stronę rozporządzeniem) oraz rzetelności dokumentów, które były podstawą dokonania zapisów w ewidencji, gdyż wykracza to poza ramy niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się zatem w sprawie podstaw do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jako sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego. Wbrew wywodom skargi, zgodność z prawem procedur ewidencyjnych nie mogła być zbadana "przy okazji" wydawania decyzji podatkowych. Kwestionowanie legalności zapisów ewidencji gruntów i budynków może bowiem nastąpić jedynie w odrębnym postępowaniu - dotyczącym samego prowadzenia ewidencji, a nie w postępowaniu podatkowym. Tak więc, organy podatkowe nie mogły samodzielnie kwestionować zapisów ewidencji. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 11 maja 2011 r. (II FSK 11/10, dostępny jw.), prowadzenie (w tym zmiany) i uaktualnianie ewidencji nie należy do postępowania podatkowego. Według NSA, podważenie zapisów ewidencyjnych może nastąpić tylko w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Przepisy Prawa geodezyjnego oraz rozporządzenia wykonawczego wśród tych uprawnionych organów nie wymieniają organów podatkowych, co także zauważył NSA. Jeżeli - według skarżącego - sporne grunty zostały w ewidencji gruntów błędnie zaewidencjonowane, to do niego, zdaniem Sądu, należy inicjatywa doprowadzenia zapisów w ewidencji do zgodności ze stanem rzeczywistym. Powinien on zatem, w odrębnym trybie, wszcząć urzędową procedurę ich zmiany (uaktualnienia) w organie prowadzącym rejestr. Organy podatkowe nie są właściwe w tym zakresie i w ramach prowadzonego postępowania nie mogą weryfikować zapisów ewidencji. Skoro zatem ze stanu sprawy nie wynika, aby skarżący wszczął procedurę zmiany zapisów w ewidencji, to tym samym nie może on zarzucać organom, że ich rozstrzygnięcie opiera się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Strona nie może żądać, aby organ podatkowy ustalał podstawę opodatkowania pomijając wiążący go przy wymierzaniu podatków dokument urzędowy, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Podnoszona w skardze niezgodność zapisów ewidencyjnych ze stanem faktycznym nieruchomości nie może przy tym opierać się tylko na przeświadczeniu jej autora. Chybione są zatem zarzuty strony, podnoszone zarówno w toku postępowania instancyjnego, jak i w skardze, odwołujące się do stanu faktycznego gruntów sprzecznego ze stanem tychże gruntów określonym w omawianej ewidencji. W ocenie Sądu, zebrane w sprawie dowody i poczynione na ich podstawie ustalenia są wystarczające oraz czynią zadość regulacjom zawartym w art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 188 O.p. W sprawie zrealizowano także zasadę przekonywania, określoną w art. 124 O.p. W uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśniono bowiem stronie, dlaczego sprawa została załatwiona tak, a nie inaczej. Ramy niniejszej sprawy, dotyczącej podatku od nieruchomości za 2014 r., uniemożliwiają Sądowi nakazanie organowi administracji wszczęcia procedury zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków, czego domaga się strona. Podobnie rzecz się ma z oceną odwołania z dnia 5 marca 2013 r. od decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2013 r. Sąd nie jest władny ocenić także procesu prowadzenia inwestycji przez miasto i jej rozliczenia, wpływu inwestycji na stan budynków a także kwestii wypłaty odszkodowań dla mieszkańców. Zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają także znaczenia dokumenty, których zgromadzenia domagał się skarżący w odwołaniu i skardze, tj. protokół przekazania wielkości terenu przez właścicieli dla inwestora; operat geodezyjny powykonawczy; oznaczenie punktów granicznych ustabilizowanych na terenie, wyznaczających granice działki po faktycznym podziale; protokół przekazania terenu po zakończonej inwestycji z udokumentowaniem faktycznej wielkości zajętego gruntu; operat szacunkowy (wyceny) "zabranej" działki gruntu. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.