I SA/Wr 261/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-07-12
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Jadwiga Danuta Mróz, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód uzyskany przez twórcę wynalazku pracowniczego z tytułu zastosowania tego wynalazku przez inny podmiot, na podstawie umowy o wynagrodzenie, może być traktowany jako przychód z tytułu przeniesienia prawa własności projektu wynalazczego, uprawniający do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychód uzyskany przez twórcę wynalazku pracowniczego z tytułu zastosowania tego wynalazku przez inny podmiot, na podstawie umowy o wynagrodzenie, nie może być traktowany jako przychód z tytułu przeniesienia prawa własności projektu wynalazczego. Kluczowe jest ustalenie, kto jest pierwszym właścicielem projektu wynalazczego. W przypadku wynalazku pracowniczego, prawo do patentu ex lege przechodzi na jednostkę gospodarki uspołecznionej, która staje się pierwszym właścicielem. Twórca zachowuje prawo do wynagrodzenia, ale nie do przeniesienia prawa własności, co uniemożliwia zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Istotą sporu było pomniejszenie przychodu skarżącego z praw majątkowych (wynagrodzenie za projekt wynalazczy) o koszty uzyskania przychodu w wysokości 50%. Skarżący twierdził, że wynagrodzenie było zapłatą za przeniesienie własności projektu wynalazczego. Organy podatkowe uznały, że wynalazek był pracowniczy, a prawo do patentu przysługiwało jednostce gospodarki uspołecznionej, a nie skarżącemu jako twórcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. D. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r.: : oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia [...] Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w wysokości [...]. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii pomniejszenia przychodu strony skarżącej wykazanego w zeznaniu podatkowym za 2002 r. jako przychód z praw majątkowych (wynagrodzenie za projekt wynalazczy) o koszty jego uzyskania, ustalone w wysokości 50 proc. przychodu. Powołana decyzja została wydana na skutek uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 1262/04. Sąd dokonując oceny stanu faktycznego uznał, że przedwczesny był osąd organów podatkowych, iż powołanie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1973 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz.U. z 1984 r. Nr 33 poz.177 ze zm.) jako podstawy prawnej umowy z dnia [...] o wypłatę wynagrodzenia przesądza, że jest to wynagrodzenie za tzw. "pracowniczy projekt wynalazczy" oraz, że prawo własności wynalazku rozumiane jako patent na wynalazek przedsiębiorca (A w R.) nabył na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o wynalazczości. W ocenie Sądu, aby ustalić, jaki charakter miało otrzymane przez podatnika wynagrodzenie, organy winny ustalić, jaka była podstawa nabycia patentu na wynalazek przez A oraz jaki był zakres obowiązków pracowniczych S. D. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że poza sporem pozostaje twórczy charakter konkretnego projektu wynalazczego. Niewątpliwym jest również fakt, iż S. D. jest twórcą wynalazku (patent nr [...]) pod nazwą budowla ujęciowa odprowadzająca wodę z dużego zbiornika osadowego o stałym przyroście piętrzenia, jednakże uprawnionym z patentu jest B sp. z o.o. we W. potwierdziło, że dokonanie przedmiotowego wynalazku nastąpiło w związku z zatrudnieniem S. D. w B we W. i mieściło się w zakresie jego obowiązków pracowniczych związanych z zajmowanym stanowiskiem głównego projektanta, będąc tzw. wynalazkiem pracowniczym na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o wynalazczości. Zdaniem organu odwoławczego z zebranych okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że ogół praw do konkretnego wynalazku z mocy prawa (tj. art. 20 ust. 1 ustawy o wynalazczości) od momentu jego dokonania przysługiwał C w L. (obecnie C S.A.), jako tzw. jednostce gospodarki uspołecznionej. Jednostka ta – jako uprawniona z patentu – mogła posiadanym wynalazkiem w pełni dysponować, chociażby poprzez jego wykorzystanie przez którykolwiek z oddziałów wchodzących w jej skład. Wbrew twierdzeniu strony, przyjęcie konkretnego wynalazku do stosowania przez A w R. nie nastąpiło zatem w drodze umowy o przeniesienie przez twórcę wynalazku prawa własności tego wynalazku (prawo własności należało już bowiem do C) na wskazany podmiot. Stąd też umowa z dnia [...] o wynagrodzenie ryczałtowe twórcy wynalazku – zdaniem organu drugiej instancji nie reguluje sprawy wynagrodzenia należnego za przeniesienie prawa własności przedmiotowego projektu wynalazczego. Podatnik nie mógł rozporządzać prawem do patentu na dany wynalazek, które mu nie przysługiwało. Także A S.A. Oddział w R. w pismach z dnia [...] jednoznacznie stwierdził, iż przedmiotem umowy z dnia [...] było ustalenie wynagrodzenia należnego S. D. z tytułu zastosowania przez A S.A. Oddział w R. wynalazku, którego podatnik był twórcą. Podstawą prawną do takiego ustalenia wynagrodzenia twórcy wynalazku pracowniczego był w 1984 r., tj. w okresie zgłoszenia danego wynalazku do Urzędu Patentowego art. 98 ust. 2 ustawy o wynalazczości. W okresie powtórnego zastosowania tego wynalazku, tj. w roku 1995, kwestię tę regulował art. 98a ustawy o wynalazczości. Skoro zdaniem organu odwoławczego uzyskany przez podatnika przychód na podstawie umowy z dnia [...] nie może być uznany za zapłatę za przeniesienie przez pierwszego właściciela prawa własności projektu wynalazczego, jak też wspomniana umowa nie stanowi umowy licencyjnej. To w konsekwencji powyższego stwierdzono, że w konkretnym przypadku nie zaszły przesłanki do zastosowania względem osiągniętego przez S. D.w 2002 r. wynagrodzenia z tytułu korzystania z projektu wynalazczego 50-procentowej stawki kosztów uzyskania przychodów stosownie do art. 22 ust. 9 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. zwanej dalej "u.p.d.o.f.").
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 22 ust. 9 pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną interpretację polegającą na niezastosowaniu normy tego artykułu i nieuznanie kosztów uzyskania przychodu w wysokości 50-proc.; naruszenie art. 25 § 1 Kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie tej normy w wyniku przyjęcia, że wykonane przez skarżącego dzieło mieściło się w zakresie jego obowiązków wynikających z umowy o pracę; naruszenie art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez zastosowanie wybiórczej wykładni treści zawartej umowy, z pominięciem rzeczywistego stanu rzeczy, który wyklucza przyjęcie fiskalnej interpretacji pozbawiającej prawa skarżącego do uzyskania 50 proc. kosztów uzyskania przychodów; naruszenie normy art. 20 ust. 2 oraz art. 22 ust. 2 ustawy o wynalazczości oraz art. 1, 2, 3 ustawy prawo autorskie poprzez niewłaściwą interpretację tych norm, nieprzyjęcie, że opracowanie skarżącego ma zarówno charakter indywidualny, jak i wykonany niezależnie od postanowień zawartej i obowiązującej umowy o pracę; naruszenie podstawowych norm obowiązującego ponad trzy lata temu kodeksu handlowego, poprzez przyjęcie, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna stanowią ten sam podmiot w obrocie prawnym – pracodawcę skarżącego; naruszenie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. zwanej dalej "O.p.") poprzez przedwczesne wydanie orzeczenia w formie decyzji przy braku zebrania całego materiału dowodowego przez organ podatkowy pierwszej instancji, następnie nie podjęciu działań przez organ podatkowy drugiej instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego, z pominięciem istotnych okoliczności, między innymi przy niewyjaśnieniu przez organ podatkowy drugiej instancji, dlaczego uznano, nie znając treści umowy o pracę, że wykonany projekt mieścił się w zakresie umowy o pracę skarżącego, co nie zostało poparte żadnymi merytorycznymi, wynikającymi z dowodów okolicznościami, obecnie niezbadanie możliwości skarżącego do wykonania tego projektu w godzinach pracy (nie było fizycznie takiej możliwości); naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez wydanie decyzji bez przytoczenia uzasadnienia faktycznego – ograniczono się do wybiórczej argumentacji, pominięto w uzasadnieniu wydanej decyzji twierdzenia skarżącego, że nie wykonywał tego opracowania w ramach umowy o pracę; naruszenie art. 120 i art. 121 O.p. ponieważ wydana decyzja narusza powszechnie obowiązujący porządek prawny, podważa zaufanie do organów podatkowych, gdyż decyzję wydano pośpiesznie wbrew przepisom prawa materialnego i przy braku przesłanek do orzekania na podstawie częściowo zebranego materiału dowodowego, przy wybiórczym powołaniu się przez organy podatkowe na niektóre tylko dowody, przy niestwierdzeniu, dlaczego pozostałym dowodom odmówiono mocy dowodowej, wiarygodności; naruszenie art. 122 O.p. ponieważ wydana decyzja nie została wydana w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał między innymi nie analizowano sytuacji prawnej skarżącego – zasad świadczenia przez niego pracy, zakresu jego obowiązków, mimo takiego wniosku skarżącego; naruszenie art. 124 O.p. ponieważ w wydanej decyzji nie podano przesłanek, na jakich organ oparł się wydając to orzeczenie; naruszenie art. 187 O.p. ponieważ wydana decyzja nie opiera się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, z pominięciem faktycznych granic zakresu pracowniczych obowiązków skarżącego, okoliczności zawarcia umowy a wręcz dopuszcza się błędnej interpretacji; naruszenie art. 191 O.p. ponieważ wydana decyzja nie mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, tylko te granice przekracza, gdyż organ podatkowy wybiórczo przeanalizował dowody tej sprawy pomijając pozostałe i nie wyjaśniając takiego postępowania w uzasadnieniu decyzji; naruszenie art. 197 § 1 O.p. ponieważ organ podatkowy nie oceniał rzeczywistej treści stosunku pracy skarżącego "zastępując" fakty swoimi twierdzeniami. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji wobec wydania jej z naruszeniem norm prawa materialnego, procesowego, jak tez orzeczenie zgodnie z wnioskiem skarżącego, bądź też uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego przez organ podatkowy pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący wniósł o przyjęcie do akt sprawy kserokopii dokumentów dotyczących zatrudnienia oraz toczącego się postępowania sądowego przed WSA. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie stworzył wynalazku w ramach świadczonej pracy u pracodawcy tj. B sp. z o.o. lecz otrzymał wynagrodzenie za ten projekt od inwestora tj. A S.A. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe wynagrodzenie należało się z tytułu przeniesienia własności projektu wynalazczego, było ustalane i przysługiwało w zależności od efektów ekonomicznych, które uzyskiwano w wyniku zastosowania w przyszłości projektu. Skarżący podnosi, że twórca – na podstawie art. 98a ustawy o wynalazczości - ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę, gdy przedsiębiorcy temu przysługuje prawo do patentu. Zdaniem skarżącego korzystającym z projektu nie jest jednostka na którą zarejestrowany jest patent tj. C w L. Podkreślił, że należy mu się zastosowanie 50 procentowej stawki kosztów uzyskania przychodów i powołał się na pismo Ministra Finansów dotyczące utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Przeprowadzając zatem kontrolę legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że znajduje ona umocowanie w obowiązującym prawie materialnym, a przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia reguł postępowania podatkowego w istotnym stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu między stronami jest możliwość zastosowania w odniesieniu do wykazanego przez skarżącego w zeznaniu podatkowym przychodu z praw majątkowych kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50 procent na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z ww. przepisem koszty uzyskania przychodów określa się w wysokości 50% w stosunku do uzyskanego przychodu z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, topografii układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego przez pierwszego właściciela. Analizę tego przepisu należy rozpocząć od stwierdzenia, że jego konstrukcja wskazuje na to, że decydujące dla skutków podatkowych w zakresie określania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym ma skutek zdarzenia prawnego jaki zaistniał między pierwszym właścicielem projektu wynalazczego a nabywcą, czyli przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego. Istotnym jest zatem wskazanie kto jest właścicielem danego projektu wynalazczego. Z uwagi na przedmiot regulacji prawnej dalsze rozważania muszą odbywać się przy uwzględnieniu unormowań zawartych w zasadniczej dla omawianej problematyki - ustawie z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. z 1984 r. Nr 33, poz. 177). Przy czym w przedmiotowej sprawie będą to przepisy obowiązujące na moment powstania zdarzenia w postaci zgłoszenia wynalazku do patentu tj. dzień 1 sierpnia 1984 r.
Ustawa o wynalazczości nie definiuje pojęcia prawa własności projektu wynalazczego, co więcej - takim pojęciem nie posługuje się w ogóle. Skoro zaś takim pojęciem posługuje się ustawa podatkowa, trzeba sięgnąć do prób jego definicji podejmowanej w literaturze przedmiotu. Według prof. A. Szewca, własność wynalazku (projektu wynalazczego), to zespół skutecznych erga omnes uprawnień dających ich podmiotowi pełną możność korzystania z wynalazku, rozporządzania nim oraz dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia tych uprawnień (por. A. Szewc: Własność wynalazku, "Monitor Prawniczy" 4/1994 r., s. 97 i nast.). Właścicielem wynalazku jest tylko ten, komu prawa te przysługują łącznie i w całości. Nie jest nim natomiast ten, kto może tylko korzystać z wynalazku choćby wyłącznie (licencjobiorca wyłączny, użytkownik, dzierżawca patentu).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o wynalazczości twórcy projektu wynalazczego przysługuje, na warunkach określonych w ustawie, prawo do uzyskania patentu, prawa ochronnego, świadectwa autorskiego lub świadectwa racjonalizatorskiego oraz prawo do wynagrodzenia. Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania (art. 10 ustawy o wynalazczości). Przez uzyskanie patentu nabywa się prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze państwa (art. 16 ust. 1 ustawy o wynalazczości). Zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym (art. 16 ust. 3 ustawy o wynalazczości). Jednakże art. 20 ust. 1 ustawy o wynalazczości stanowi, że wynalazek dokonany przez twórcę w wyniku zlecenia lub przy pomocy jednostki gospodarki uspołecznionej albo przez pracownika tej jednostki w zakresie jej działalności i w związku z jego zatrudnieniem w tej jednostce, niezależnie od tego, czy pracownik jest twórcą lub współtwórcą wynalazku, jest wynalazkiem pracowniczym. Prawo do uzyskania patentu na ten wynalazek (prawo do patentu) przysługuje tej jednostce gospodarki uspołecznionej. Natomiast przez uzyskanie świadectwa autorskiego twórca wynalazku pracowniczego nabywa prawo do wynagrodzenia za stosowanie wynalazku na całym obszarze Państwa na warunkach określonych w ustawie (art. 20 ust. 3 ustawy o wynalazczości). Z kolei wynalazek dokonany w warunkach innych niż określone w art. 20 ust. 1 jest wynalazkiem niepracowniczym. Prawo do patentu na ten wynalazek przysługuje wynalazcy lub jego następcy prawnemu, a gdy wynalazku dokonało więcej osób, prawo przysługuje im wspólnie (art. 22 ust. 1 ustawy o wynalazczości). Jeżeli przedsiębiorstwo nie będące jednostką gospodarki uspołecznionej zawarło umowę o pracę nad wynalazkiem w zakresie swojej działalności, prawo do patentu na dokonany wynalazek przysługuje temu przedsiębiorstwu (art. 22 ust. 2 ustawy o wynalazczości). Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o wynalazczości twórca pracowniczego projektu wynalazczego stosowanego w jednej lub więcej jednostkach gospodarki uspołecznionej ma prawo do wynagrodzenia na zasadach określonych w ustawie. Podstawą do ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy są efekty uzyskane przez stosowanie projektu. Ilekroć w ustawie jest mowa o efektach uzyskanych przez stosowanie projektu wynalazczego, dotyczy to również efektów uzyskanych przez wykonywanie prawa do patentu lub do prawa ochronnego albo patentu lub prawa ochronnego (ust. 2 i 3). Z powołanych przepisów wynika, że prawo do patentu ma wynalazca pod warunkiem, że nie jest pracownikiem jednostki gospodarki uspołecznionej. Fakt dokonania wynalazku w związku z zatrudnieniem w takiej jednostce czy też w wyniku zlecenia lub przy pomocy takiej jednostki powoduje, że prawo do patentu przechodzi na jednostkę gospodarki uspołecznionej. A zatem jednostka gospodarki uspołecznionej nabywa własność wynalazku ex lege, czyli w sposób pierwotny. Twórca zaś zachowuje prawo do wynagrodzenia z tytułu zastosowania jego wynalazku proporcjonalnie do uzyskanych efektów.
Powołane przepisy obowiązywały w takim samym brzmieniu na dzień ogłoszenia przedmiotowego patentu w dniu 25 lutego 1986 r., jak też opublikowania opisu patentowego w dniu 31 października 1989 r.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że z kluczowego dokumentu jakim jest opis patentowy, który ma walor dokumentu urzędowego, wynika niewątpliwie, że S. D. jest twórcą wynalazku (patent nr [...]) pod nazwą budowla ujęciowa odprowadzająca wodę z dużego zbiornika osadowego o stałym przyroście piętrzenia. Jednakże uprawnionym z patentu jest D, W. A zatem nie S. D. lecz A jest tym podmiotem, któremu przysługiwało pierwotne prawo własności wynalazku tzw. pierwszym właścicielem w rozumieniu art. 22 ust. 9 pkt 1 u.p.d.o.f., który miał prawo do przeniesienia prawa do patentu za uzgodnioną zapłatą na rzecz innego podmiotu. On też mógł przekazać wynalazek do korzystania innemu podmiotowi.
Wobec powyższego faktu wynagrodzenie uzyskane w okresie późniejszym przez S. D. na podstawie umowy z dnia [...] nie mogło być niczym innym jak wynagrodzeniem przysługującym mu z racji zastosowania jego wynalazku przez podmiot będący następcą prawnym właściciela patentu. Powyższe zresztą wynika wprost ze wskazanej umowy z dnia [...] między stronami. Należy też zauważyć, że z umowy tej nie wynika fakt przeniesienia prawa własności przez stronę skarżącą na rzecz A SA Oddział w R., co próbuje udowadniać strona. Umowę oparto na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy o wynalazczości. Wynika to z faktu, że na dzień podpisywania umowy obowiązywały już od 22 sierpnia 2001 r. przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo o własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.). Jednakże na mocy art. 315 ust. 1 tejże ustawy prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Przepisy art. 20 ustawy o wynalazczości zmienił się z dniem 8 kwietnia 1993 r. na mocy art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 30 października 1992 r. o zmianie ustawy o wynalazczości i ustawy o Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1993 r. nr 4 poz. 14). Art. 20 ust. 2 ustawy o wynalazczości stanowi, że prawo do patentu na wynalazek dokonany przez twórcę w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy albo realizacji innej umowy przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej. Na mocy art. 1 pkt 12 ww. ustawy nowelizującej skreślono przepis art. 21 i 22 ustawy o wynalazczości. Ponadto art. 1 pkt 51 tejże ustawy zmienił brzmienie art. 98 ustawy o wynalazczości, a w pkcie 52 wprowadzono art. 98a ustawy o wynalazczości, zgodnie z którym twórca wynalazku ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez podmiot gospodarczy, gdy podmiotowi temu przysługuje prawo do patentu zgodnie z przepisami art. 20 ust. 2 lub art. 98 ust. 2 albo prawo do korzystania z wynalazku na podstawie art. 20 ust. 3, chyba że umowa stanowi inaczej.
Ponadto fakt zapłaty wynagrodzenia za zastosowanie wynalazku został potwierdzony w pismach B sp. z o.o. czy D SA z dnia [...]; [...]; z dnia [...]; [...].
Wypada także podkreślić, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych innych dowodów oprócz zakresu obowiązków pracowniczych świadczących, że wynagrodzenie uzyskane jest wynagrodzeniem za projekt wynalazczy.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył naruszenia się przez organ podatkowy drugiej instancji przepisów prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 9 pkt 1 u.p.d.o.f., czy art. 20 ust. 2 i art. 22 ust. 2 ustawy o wynalazczości. Za chybione należy także uznać zarzuty naruszenia art. 25 § 1 Kodeksu pracy czy art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego. Skarżący w swych rozważaniach pomija fakt istnienia określonych zapisów w opisie patentowym, które jednoznacznie wskazują na podmiot uprawniony z patentu, jakim nie jest S. D., co tym samym uniemożliwia zastosowanie wskazanego art. 22 ust. 9 pkt 1 u.p.d.o.f.
Jak już zostało powiedziane dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentowi takiemu przysługuje domniemanie prawdziwości (dokument pochodzi od organu, który go wystawił) oraz domniemanie zgodności z prawdą (treść dokumentu jest zgodna z prawdą). Oczywiście moc dowodowa takiego dokumentu może być obalona jednakże taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Stąd też należy uznać za bezprzedmiotową analizę umowy o pracę strony w sytuacji, gdy uprawnienie do patentu wynika wprost z dokumentu urzędowego. Należy zauważyć, że jeżeli skarżący uważa, że jest uprawnionym z patentu to w momencie jego zgłoszenia przez jednostkę gospodarki uspołecznionej mógł skorzystać z przepisu art. 55 ustawy o wynalazczości, zgodnie z którym w razie zgłoszenia wynalazku albo uzyskania patentu lub świadectwa autorskiego przez osobę nieuprawnioną, uprawniony może żądać odrzucenia zgłoszenia albo unieważnienia patentu lub świadectwa autorskiego. Może również żądać udzielenia mu patentu lub świadectwa autorskiego, a także przeniesienia na niego już udzielonego patentu za zwrotem kosztów zgłoszenia wynalazku lub uzyskania patentu i świadectwa autorskiego. Strona jednak tego nie uczyniła. Nikt nie kwestionuje w przedmiotowej sprawie statusu strony skarżącej jako twórcy wynalazku. Jednakże na dzień zgłoszenia wynalazku do opatentowania, jak też ogłoszenia patentu i opublikowania opisu patentowego obowiązywały określone przepisy w ustawie o wynalazczości, które z mocy prawa nadawały uprawnienia do patentu jednostce gospodarki uspołecznionej, pozbawiając takich uprawnień twórcę wynalazku o ile był pracownikiem takiej jednostki. Taka sytuacja zaistniała w sprawie. W konsekwencji powyższego, skoro art. 22 ust. 9 pkt 1 u.p.d.o.f. przewiduje możliwość zastosowania 50 procentowych kosztów uzyskania przychodów jedynie w ściśle określonym przypadku tj. w razie przeniesienia prawa własności do projektu wynalazczego przez pierwszego własciciela, to niemożliwym było zastosowanie ww. przepisu w przedmiotowej sprawie.
Za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 1,2 i 3 prawa autorskiego, którego przepisy nie miały zastosowania w odniesieniu do projektu wynalazczego. Zastosowanie miały bowiem przepisy ustawy o wynalazczości, zastąpione następnie ustawą - Prawo własności przemysłowej.
Ponadto Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo – w granicach prawa przeprowadził postępowanie podatkowe, właściwie zebrał materiał dowodowy, a wnioski wyciągnięte z jego oceny nie przekroczyły granicy swobodnej oceny dowodów. Przesłanki rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco wskazane w zaskarżonej decyzji. Stąd też zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 120, 121, art. 122, 187, 191, 197 i art. 210 § 1 pkt 6 O.p. należy uznać za bezpodstawne.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, skargę oddalił działając na podstawie art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło