I SA/Wr 289/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r. pr. T. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej, jako byłego członka zarządu "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i lipiec 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego postanawia 1. przyznać radcy prawnemu T. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; 2. przyznać radcy prawnemu T. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za występowanie w postępowaniu zażaleniowym; 3. odmówić przyznania radcy prawnemu T. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ponad kwotę przyznaną w pkt 1. sentencji postanowienia. W sprawie, postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy zakresie obejmującym między innymi ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie r. pr. T. S.. Ustanowiony z urzędu radca prawny zastępował skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji prowadzącym do wydania przez Sąd w dniu 19 października 2015 r. postanowienia odrzucającego skargę na wyżej oznaczoną decyzję w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i lipiec 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo pełnomocnik ten sporządził i wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 22 czerwca 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 19 października 2015 r. Pełnomocnik wykazał przesłanie opinii na adres strony skarżącej. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wyznaczony z urzędu radca prawny wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu opłaty w kwocie 2.700 zł, powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem zastępstwa w postępowaniu w drugiej instancji "w sprawie skargi kasacyjnej" oraz 120 zł tytułem zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym. Oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części i uzasadniał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynika z należności pieniężnej będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji – zaległości podatkowej sp. z o.o. oraz, że na przyznanie wynagrodzenia we wnioskowanej kwocie powinna wpływać również wysoka jakość merytoryczna złożonego zażalenia oraz udzielenie skarżącej w przesłanej opinii dodatkowych wskazówek spoza ram postępowania sądowego. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2015 r. Przewodniczący Wydziału I Sądu wyznaczył, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193 ze zm.), wpis sądowy od skargi na wyżej oznaczoną decyzję w kwocie 500 zł. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 147, 60 zł oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 147, 60 zł. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., radca prawny wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, wnosząc o ponowne rozpoznanie wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. Pełnomocnik podkreślał, że przedmiotem sprawy jest należność pieniężna, która w świetle art. 216 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia. Wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyliczono na kwotę 180 964 zł. Ponadto pełnomocnik podniósł, iż w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia orzeczono błędną – 50 % stawkę wynagrodzenia minimalnego taryfy radcowskiej, nie zaś 75 % stawki minimalnej, tj. 180 zł z uwagi na fakt, że postępowanie w pierwszej instancji de facto nie toczyło się, a zatem strony nie zastępował "ten sam radca prawny", jak w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd ponownie rozpoznał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 250 p.p.s.a., wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w § 15 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Z kolei w § 14 ust. 2 Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę obliczoną na podstawie § 6 (pkt 1 lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł (pkt 1 lit. b) oraz w innej sprawie 240 zł (pkt 1 lit. c), natomiast w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (pkt 2 lit. a), za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (pkt 2 lit. b), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (pkt 2 lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł (pkt 2 lit. d). Stosownie do powołanego w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia § 6 Rozporządzenia stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł - 60 zł (pkt 1), powyżej 500 zł do 1.500 zł - 180 zł (pkt 2), powyżej 1.500 zł do 5.000 zł - 600 zł (pkt 3), powyżej 5.000 zł do 10.000 zł - 1.200 zł (pkt 4),powyżej 10.000 zł do 50.000 zł - 2.400 zł (pkt 5), powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł (pkt 6) i powyżej 200.000 zł - 7.200 zł (pkt 7). W rozpoznawanej sprawie, wyznaczony dla strony skarżącej radca prawny reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu zażaleniowym na skutek zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 22 czerwca 2015 r. oraz sporządził opinię o braku podstaw do wywiedzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 19 października 2015r. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie była decyzja organu podatkowego w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zobowiązania spółki z o.o. za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i lipiec 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym wpis od skargi nie był stosunkowy, to jest uzależniony od wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz stały. Fakt ten ma bezpośredni wpływ na wysokość zasądzanego wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, dlatego też wskazać należy, że kwestia rodzaju wpisu od skargi w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółek kapitałowych była niejednokrotnie rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 15 maja 2008 r., sygn. II FZ182/08, z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. I FSK 1855/08, z dnia 19 października 2010 r., sygn. II FZ 471/10, z 25 maja 2011 r., sygn. II FZ 233/11). W rezultacie ugruntowane zostało stanowisko, że decyzja w tym przedmiocie przede wszystkim kreuje odpowiedzialność członka zarządu, a nie należność pieniężną – zobowiązanie podatkowe ma tutaj bowiem charakter wtórny. Tym samym nie występuje w sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia, stosownie do której pełnomocnik ten określił wysokość żądanego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane w sprawie na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie określenie przez radcę prawnego z urzędu kwoty żądanego wynagrodzenia w tym zakresie Sąd ocenił jako błędne. Z uwagi na fakt, że w sprawie radca prawny, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla w wysokości 50 % stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie radcy prawnego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł). W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej radca prawny sporządził i wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 22 czerwca 2015 r. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 14 ust. 2 pkt 1) lit. d Rozporządzenia, zgodnie z którym stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za występowanie w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie radcy prawnego, wynosi po 27,60 zł (23% kwoty 120 zł) w przypadku wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym. Reasumując, Sąd postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej kwocie po 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), na którą to kwotę składają się każdorazowo: wynagrodzenie - 120 zł oraz podatek od towarów i usług – 27,60 zł. Orzeczenie w tym przedmiocie znalazło wyraz odpowiednio w pkt 1. i 2. sentencji postanowienia. O odmowie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ponad kwotę wynikającą z punktu 1 sentencji postanowienia Sąd orzekł w pkt 3. sentencji postanowienia. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 260 p.p.s.a. oraz pozostałych powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.