I SA/Wr 337/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprawy ze skargi A z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz podatku do zapłaty postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji . Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], w której określono A z/s we W. - w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy ([...] zł) oraz podatek do zapłaty (w trybie art. 108 ust. 1 ustawy VAT; [...] zł). W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., strona skarżąca - A, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.) W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest inicjatorem i realizatorem Programu [...]. Program ten jest wdrażany od 2006 r., a jego nadrzędnym celem jest zmodernizowanie systemu oświaty poprzez sukcesywne wprowadzanie do praktyki szkolnej nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych, a także, innowacyjnych metod kształcenia, w tym, poprzez system doskonalenia nauczycieli ze szczególnym uwzględnieniem ich kompetencji w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Strona skarżąca wyjaśniła, że realizacja programu [...] polega na komplementarnym wsparciu oświaty w trzech obszarach, tj. kształcenia, zarządzania i infrastruktury. Wskazała również, że działania realizowane w ramach projektów Programu [...] prowadzą do zmniejszenia nierówności w jakości kształcenia, zmniejszenia dysproporcji w opanowaniu wiedzy przez uczniów wewnątrz poszczególnych szkół oraz między szkołami, a także, pomiędzy uczniami szkół miejskich i wiejskich. Wdrażanie założeń Programu odbywa się poprzez realizację systemowych projektów edukacyjnych (obejmujących całe województwo w.), finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Przedstawiając szczegóły koncepcji Programu [...] oraz sposobu jego wdrażania, a nadto, dotychczasowe wyniki tego przedsięwzięcia, skarżąca podniosła, że obecnie, w ramach ww. Programu, realizowane są dwa projekty systemowe, tj. [...] (skierowany do nauczycieli i uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych) oraz [...] (skierowany do nauczycieli i uczniów szkół podstawowych), których partnerem organizacyjnym i technologicznym jest strona skarżąca. Odnośnie do pierwszego z ww. projektów skarżąca dodała, że jego wsparciem zostało objętych 105 szkół, całkowity budżet projektu wynosi [...] zł, z czego na realizację zadań A, jako partnera tego projektu, przeznaczono kwotę [...] zł. W nawiązaniu do drugiego z projektów skarżąca podała, że jego wsparciem zostało objętych 226 szkół, całkowity budżet projektu wynosi [...] zł, z czego na realizację zadań, za które jest odpowiedzialna A, jako partner tego projektu, przeznaczono kwotę [...] zł. Na tle tak scharakteryzowanego zaangażowania strony skarżącej w realizację Programu [...], skarżąca podkreśliła, że udział A w realizacji tego Programu wymaga dysponowania sprzętem i oprogramowaniem, a także środkami na wynagrodzenie osób, które bezpośrednio realizują zadania, za które odpowiedzialna jest A, jako partner Projektu. Zdaniem skarżącej, wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie pozbawi ją możliwości bieżącego finansowania powierzonych jej zadań, co w konsekwencji spowoduje wykluczenie A z realizacji Projektu, a także, pozbawi możliwości ubiegania się o uczestnictwo w innych projektach, jako że - z tych powodów - skarżącej zostanie przypisany status partnera, który nie wywiązuje się z powierzonych mu obowiązków. Podkreśliła przy tym strona skarżąca, że ewentualne, późniejsze odzyskanie wyegzekwowanych środków pieniężnych (na skutek uwzględnienia jej skargi), nie przywróci stanu sprzed egzekucji, albowiem nie pozwoli na powrót do realizacji ww. Programu, jak również, nie przywróci niekorzystnego dla strony statusu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przewidziana w procedurze sądowoadministracyjnej instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od zasady, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Jako zatem odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 u.p.p.s.a., w myśl której, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, należy traktować (i w tym też kierunku interpretować) art. 61 § 3 u.p.p.s.a., który dopuszcza możliwość wydania przez sąd, na wniosek skarżącego, postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie, zawartą w treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a., dyrektywę "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności" trzeba interpretować jako odnoszącą się nie tylko do wnioskowego trybu wszczynania omawianego postępowania, ale również, jako zwalniającą sąd z poszukiwania z urzędu ewentualnego ryzyka następstw, o jakich mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Bezspornie zatem, to rzeczą wnioskodawcy jest należyte uzasadnienie zgłoszonego w trybie ww. przepisu wniosku, a obowiązkiem sądu jest przeprowadzenie oceny, czy okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę na poparcie jego żądania uzasadniają przyjęcie, że w danym konkretnym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek orzecznictwo sądowe dopuszcza jedynie uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę wystąpienia powołanych przesłanek (jednej lub obu), to jednocześnie zastrzega, że wymogu tego nie mogą spełniać same tylko twierdzenia wnioskodawcy, wyrażające obawę co do wystąpienia skutków, o jakich mowa w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2014 r., II FZ 1378/14, LEX nr 1551061). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu (dużo mniej sformalizowanym), stwarzającym prawdopodobieństwo twierdzeń o określonym fakcie. Konstatacja ta oznacza, że argumentacja wniosku o wstrzymanie powinna wskazywać na konkretne relacje pomiędzy odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (postanowienie NSA z 27 marca 2014 r., II OZ 296/14, LEX nr 1447312). Tylko w ten bowiem sposób możliwa jest ocena stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia tych zagrożeń. Odwołując się do treści złożonego w sprawie wniosku, jego zasadność skarżąca wywodziła z przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jakie - jej zdaniem - wystąpią w przypadku wdrożenia na tym etapie (a zatem jeszcze przed sądową kontrolą zaskarżonej decyzji) postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zagrożenia wystąpienia tej przesłanki strona obszernie przedstawiła założenia programowe i wdrożeniowe programu [...], którego jest partnerem, podnosząc, że natychmiastowa zapłata zaległości podatkowych pozbawi ją środków na zakup niezbędnego sprzętu i oprogramowania, a także, wynagrodzeń dla pracowników wdrażających ww. Program, co w konsekwencji doprowadzi do wykluczenia skarżącej, jako partnera ww. Programu oraz uniemożliwi pełnienie takiej roli w innych projektach. Odnosząc się do przedstawionych argumentów strony, podkreślenia wymaga, że mimo obszernego uzasadnienia wniosku, skarżąca nie zawarła w nim informacji, które traktowałyby o prawdopodobieństwie niebezpieczeństwa nieodwracalności skutków egzekucji, jak również, szeroko pojętego niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody. Nieodzownym jest przy tej okazji zwrócenie uwagi nie tylko na to, że postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze wszczęte (a zatem nie istnieje bezpośrednia obawa wyrządzenia szkód,, o jakich mowa w art 61 § 3 u.p.p.s.a.), ale również i na okoliczność, że skarżąca w treści wniosku w żaden sposób nie nawiązała do swojej sytuacji majątkowej. Występując w obrocie prawnym, skarżąca, jako A, niewątpliwie posiada jakiś majątek (chociażby na realizację swojej statutowej działalności), a wobec braku o tym informacji w treści uzasadnienia wniosku, nie sposób odnieść się do twierdzeń strony co do skutków egzekucji w majątku zobowiązanej. Podkreślić trzeba, że sama wysokość ciążącego na wnioskodawcy zobowiązania publicznoprawnego nie stanowi dostatecznego argumentu za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Stąd, fakt zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika - w efekcie zapłaty należności podatkowych - nie jest argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 23 grudnia 2014 r., II FZ 2008/14, LEX nr 1591968). Wymaga również dodania, iż - wskazane przez skarżącą w treści wniosku - środki pieniężne, przeznaczone na realizację powierzonych jej zadań w ramach Programu [...] są, przynajmniej częściowo, dofinansowywane, stąd, nie istnieje obawa (którą można odczytać z treści wniosku, choć nie wyrażoną wprost), że ewentualne postępowanie egzekucyjne będzie wpływało na realizację Programu, którego założenia skarżąca obszernie scharakteryzowała w uzasadnieniu wniosku. Dodać przy tej okazji należy również, że - oceniając zasadność wniosku - Sąd oceniał niebezpieczeństwo wystąpienia szkód, o jakich mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., w stosunku do strony skarżącej, a nie w stosunków do osób trzecich. Pogląd Sądu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że niebezpieczeństwo wystąpienia skutków, o jakich mowa w ww. przepisie, ma zagrażać stronie skarżącej, a nie osobom trzecim (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., I OSK 623/10, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym - na podstawie art. 61 § 3 i 5 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.