I SA/Wr 347/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-07-21

Skład orzekający: Marta Semiczek, Maria Tkacz-Rutkowska, Aleksandra Sędkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa dzierżawy, która zawiera zapis zwalniający dzierżawcę z opłat czynszu, w który wliczony jest podatek od nieruchomości, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli organ podatkowy był już w posiadaniu tej umowy w momencie wydawania pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa dzierżawy, nawet jeśli zawierała zapis zwalniający z opłat czynszu obejmujących podatek od nieruchomości, nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe było to, że organ podatkowy posiadał wiedzę o tej umowie już w momencie wydawania pierwotnej decyzji, a zapis o zwolnieniu z podatku od nieruchomości był prawnie bezskuteczny, ponieważ trybu takiego nie przewidział ustawodawca. W związku z tym nie zaszły przesłanki wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za 2004 r., powołując się na umowę dzierżawy z 2000 r., która miała zwalniać go z opłat czynszu, w który wliczony był podatek od nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że umowa dzierżawy była znana organowi w momencie wydawania pierwotnej decyzji i że zapis o zwolnieniu z podatku jest bezskuteczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, sędzia WSA Aleksandra Sędkowska, Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2017 r. przy udziale sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi Z. K. (dalej: Strona, Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. o [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] r. o nr [...], znak [...] odmawiającą uchylenia decyzji nr [...] z [...] 2004 r. zmieniającej decyzję nr [...] z [...] 2004 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2004 r. Z akt postępowania wynika, iż Skarżący, pismem z dnia 9 lutego 2015r., działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p., Ordynacja podatkowa), złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] 2004 r. nr [...], zmienionej następnie decyzją tego organu z [...] 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, którą jest Umowa dzierżawy nr [...], zawarta w dniu [...] 2000r. pomiędzy Zarządem Gminy L. a Skarżącym – Z. K. Postanowieniem z dnia [...] 2015r. Nr [...] Wójt Gminy L. powołując się na przepisy art. 243 § 1 i 244 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wznowił w stosunku do Pana Z. K. postępowanie w sprawie ustalenia w/w podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005r. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia z dnia [...] 2015r. nr [...], znak [...], organ I instancji odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji nr [...] z [...] 2004 r. zmieniającej decyzję nr [...] z [...] 2004 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2004 r. Od powyższej decyzji Skarżący, pismem z dnia 21 lipca 2015r., złożył odwołanie. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] 2015r. Nr [...], uchyliło w całości decyzję gminnego organu podatkowego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, organ I instancji naruszył przepisy art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyznaczenie Stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym, Wójt Gminy L., decyzją z dnia [...] 2016r. nr [...], znak [...], ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z [...] 2004 r. zmieniającej decyzję nr [...] z [...] 2004 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2004 r. Organ I instancji wyjaśnił, że Strona wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem w prowadzonym postępowaniu podatkowym gminny organ podatkowy nie uwzględnił dokumentu w postaci Umowy dzierżawy, której zapis zwalniał Stronę z opłat czynszu, w który wliczony był podatek od nieruchomości. Został zatem pominięty istotny dowód w sprawie. Wójt Gminy L. uznał, że w sprawie przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie wystąpiła, ponieważ wydając decyzję wymiarową był w posiadaniu umowy dzierżawy, na którą powołała się Strona. Dodał także, że umowę tę ze stroną zawarł Przewodniczący Zarządu Gminy, tj. gminny organ podatkowy. Od decyzji tej Skarżący, pismem z dnia 9 września 2016r., wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów, w tym w szczególności - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Z zaistniałego w sprawie stanu faktycznego wynika – zdaniem Skarżącego - że Gmina L. najpierw zawarła umowę dzierżawy z nim, działającym w zaufaniu do organów podatkowych, w której to umowie zwolniła go z zobowiązania podatkowego w postaci podatku od nieruchomości w okresie trwania umowy, by później, w momencie powołania się Strony na wskazany zapis umowy, zwalniający go z zobowiązania, tego zwolnienia odmówić oraz wskazać, iż było ono nieważne i niedopuszczalne. W tym zakresie działania Gminy L. w rażący sposób podważają zasadę zaufania do organów podatkowych oraz ogólną zasadę zaufania obywateli do organów Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2017r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] 2016r. nr [...], znak [...]. Od decyzja tej Strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że przedłożone dokumenty nie spełniały przesłanek wskazanych w tym przepisie, gdy tymczasem zebrany materiał wskazuje inaczej; - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; - art. 2 Konstytucji RP, z której wynika zasada zaufania obywateli do organów państwa i stanowionego przezeń prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. W dniach 17 i 18 lipca 2017 r. Skarżący złożył pisma procesowe, do których dołączył kserokopie dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi ani powołaną podstawą prawną, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które winno skutkować uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p. (por. Sł. Presnarowicz, Komentarz do art. 240 Ordynacji podatkowej, Lex 2013). Powyższa instytucja nie może być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne (por. wyroki NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 240/12, Lex nr 1295748 i z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1211/11, Lex nr 1298438). Zatem w pierwszej kolejności należy ocenić, czy spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. na które powołały się w sprawie niniejszej organy. Ocena prawidłowości wznowienia postępowania prowadzi do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia podjętego w oparciu o art. 245 § 1 pkt 5 O.p. W świetle treści tego ostatniego przepisu, aby organ mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu podjęcia ponownej decyzji w sprawie uprzednio zakończonej decyzją ostateczną, muszą zostać spełnione przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 cyt. ustawy. W przypadku, gdy jako podstawa wznowienia wskazywany jest pkt 5 tego artykułu, konieczne jest wykazanie łącznego istnienia wymienionych tym przepisem przesłanek, a są nimi: 1) ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, 2) okoliczności te lub dowody muszą mieć istotny walor dla wyniku sprawy przy czym 3) w dacie rozstrzygania nie były one znane organowi, 4) choć istniały one w tym dniu. W przedmiotowej sprawie, w ramach podstawy wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jako okoliczność nową, istotną dla wyniku sprawy i nieznaną w dacie wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2004 r., Skarżący wskazał umowę dzierżawy z dnia [...] 2000r., którą w imieniu Zarządu Gminy L. podpisali Przewodniczący Zarządu i Z-ca Przewodniczącego Zarządu a którą m.in. zwalniała Skarżącego na czas do 31 grudnia 2005 r. z opłat tytułem czynszu, w który to czynsz był wliczony podatek od nieruchomości. Jednak, zdaniem Sądu, słusznie organy uznały, iż analiza znajdujących się w aktach sprawy dokumentów pozwalała na stwierdzenie, że w sprawie przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 nie wystąpiła, bowiem w sprawie nie wyszły na jaw ani nowe okoliczności faktyczne, ani nowe dowody, istotne dla rozstrzygnięcia, a które nie byłyby znane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji pierwotnej. Przede wszystkim za nowy dowód w sprawie nie można uznać umowy dzierżawy z dnia [...] 2000r., ponieważ umowa ta, którą w imieniu Zarządu Gminy L. podpisali Przewodniczący Zarządu i Z-ca Przewodniczącego Zarządu, w dniu wydawania decyzji pierwotne ja także w dniu wydania decyzji zmieniającej była gminnemu organowi podatkowemu znana. Została ona bowiem zawarta przez Skarżącego z Gminą L. w imieniu której działali Przewodniczący Zarządu i Z-ca Przewodniczącego Zarządu, zaś Skarżący, składając wykaz nieruchomości, powołał się na przedmiotową umowę dzierżawy z dnia [...] 2000 r. Słusznie również organy oceniły treść umowy dzierżawy, w tym zapis o zwolnieniu z podatku od nieruchomości, prawidłowo wywodząc, iż nie może być on uznany za istotny dla sprawy, ponieważ nie mógłby mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy z tego powodu, iż zapis umowy zwalniający Stronę z podatku od nieruchomości jest prawnie bezskuteczny. W tym stanie rzeczy, zważywszy na przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i określone nim warunki wznowienia postępowania, w szczególności wymóg, aby nowa okoliczność nie była znana organowi, który wydał decyzję, trudno uznać, że sporna umowa nie była organowi I instancji znana. Innymi słowy, istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej inne postępowanie lub dokonując innej czynności, dysponował pełną wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej wszakże z innego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 295/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając również na uwadze to, ze okoliczności te lub dowody muszą mieć istotny walor dla wyniku sprawy, należy podkreślić, iż zwolnienie Skarżącego z podatku od nieruchomości w drodze zapisu umownego nie może być uznane za skuteczne, albowiem trybu takiego nie przewidział ustawodawca. Na marginesie również wskazać również należy, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2013r., sygn. akt III SA/Wa 2765/12, na który powołała się Strona we wniosku o wznowienie postępowania, został w całości uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2015r., sygn. akt II FSK 2004/13. Złożone przez Skarżącego przy pismach procesowych kserokopie dokumentów nie mają, w ocenie Sądu, znaczenia dla sprawy, którą jest – co należy zaakcentować - ocena legalności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym. Jak bowiem wskazuje sam Skarżący, mają one dowodzić, iż przedmiotowa nieruchomość, będąca przedmiotem dzierżawy została wydana jeszcze w 2004 r. a także potwierdzać mają osobistą krzywdę Skarżącego, który zainwestował w "majątek Gminy własne oszczędności". Z powyższych przyczyn Sąd, jako chybione ocenił zarzuty podniesione w skardze i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło