I SA/Wr 532/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-08
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Marta Semiczek, Anetta Makowska – Hrycyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pominięcie przez organ egzekucyjny pełnomocnika ustanowionego przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym, pomimo złożenia do akt oryginału pełnomocnictwa, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 126 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pominięcie pełnomocnika, który skutecznie ustanowił pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu egzekucyjnym, stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 33 § 3 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., skutkujące pozbawieniem strony udziału w postępowaniu. Takie uchybienie, jako dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Skarżąca zarzuciła organom pominięcie jej pełnomocnika, mimo że pełnomocnictwo zostało złożone do akt na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zajęcia wynagrodzenia. Organy uznały, że nowe czynności egzekucyjne i skarga na nie wymagały odrębnego pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA – Marta Semiczek Sędzia WSA – Anetta Makowska – Hrycyk Protokolant: Starszy specjalista – Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi: D. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: oddalenia skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-[...] z dnia [...] r. o nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz D. B. kwotę 597 złotych (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi D. B. (dalej: Skarżąca, Zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IAS, organ nadzoru) z dnia [...] 2019 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. -[...] (dalej: Naczelnik US, organ egzekucyjny) z dnia [...] 2019 r. (nr [...]) w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
Naczelnik US prowadzi wobec Zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okresy: styczeń - marzec, maj - grudzień 2011 r. oraz tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okresy: styczeń, marzec - grudzień 2012 r.
W postępowaniu tym zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w bankach: "A" S.A., "B" S.A. i "C" S.A. Zajęć dokonano zawiadomieniami z dnia [...] 2018 r. o numerach: [...], [...] i [...]. Okazały się one nieskuteczne z uwagi na nieprowadzenie w tych bankach rachunków należących do Zobowiązanej.
Po doręczeniu Zobowiązanej w dniu 8 listopada 2018 r. ww. zawiadomień, Zobowiązana, pismem z dnia 21 listopada 2018 r., wniosła skargę na czynności egzekucyjne, zarzucając nierzetelne określenie jej danych i dokonanie zajęć w bankach, w których nie posiada rachunków bankowych. Zobowiązana wniosła również o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] 2019 r. Nr [...] Naczelnik US oddalił skargę Zobowiązanej na czynności egzekucyjne oraz odmówił wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Na ww. postanowienie Naczelnika US Zobowiązana, działając osobiście, złożyła zażalenie, w którym zarzuciła – jak w skardze na czynności egzekucyjne – nierzetelność w działaniu organu egzekucyjnego poprzez dokonanie zajęć w bankach, w których nie posiada rachunków bankowych.
Dyrektor IAS, postanowieniem z dnia [...] 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. W ocenie DIAS, przedmiotowe zajęcia wierzytelności nie zostały dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Uzasadniając zajęte stanowisko wskazał, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1 pkt 12 lit. a) u.p.e.a., dochowując przy tym wymogów, jakie dla tej czynności przewidziane zostały w art. 67 § 2 oraz art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. Organ nadzoru wyjaśnił też, że zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych mogą być skierowane do wielu banków. Cel egzekucji wymaga bowiem stosowania wszystkich możliwych środków egzekucyjnych prowadzących do wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych.
Ww. postanowienie Dyrektora IAS doręczono Zobowiązanej w dniu 1 kwietnia 2019 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. postanowienie Dyrektora IAS, Skarżąca (reprezentowana przez adwokata) - wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. przepisów art. 40 § 2 oraz art. 32 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym skutecznie ustanowionego pełnomocnika, co w efekcie doprowadziło do tego, że Zobowiązana bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu egzekucyjnym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżąca w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, ustanowiła pełnomocnika. Nastąpiło to na etapie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia, która wraz z uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa, wpłynęła do organu egzekucyjnego w dniu 28 sierpnia 2017 r. Złożone pełnomocnictwo, które nie zostało odwołane, obejmowało swym zakresem postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu podatku do towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r., gdyż podstawą dla dokonania wymienionej czynności egzekucyjnej były tytuły wykonawcze obejmujące rzeczone należności. W związku z ww. skargą na czynność zajęcia wynagrodzenia (została ona uwzględniona), organ doręczał korespondencję pełnomocnikowi. Mimo jednak złożonego do akt postępowania egzekucyjnego pełnomocnictwa, pełnomocnik ten został pominięty przy doręczeniu zawiadomień o zajęciach wierzytelności z rachunku bankowego, których dokonano na podstawie m.in. wymienionych tytułów wykonawczych, a więc w trakcie tego samego postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnika pominięto także przy doręczaniu korespondencji związanej ze złożoną przez Skarżącą skargą na czynność zajęcia rachunków bankowych. Podkreślono, że zakres pełnomocnictwa nie został ograniczony wyłącznie do złożenia skargi na zajęcie wynagrodzenia, lecz obejmował zastępowanie Zobowiązanej podczas całego postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od towarów i usług za 2011 r. Zdaniem Skarżącej, pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu korespondencji związanej z zastosowaniem kolejnego środka egzekucyjnego, jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przywołała orzecznictwo sądowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że z akt przekazanych przez organ egzekucyjny nie wynikało, że Zobowiązana jest reprezentowana przez pełnomocnika. Ponadto, sama Zobowiązana w zażaleniu nie poruszyła kwestii ustanowienia pełnomocnika. Argumentował, że postępowanie zainicjowane kolejną skargą na czynności egzekucyjne dokonane na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 2011-2012, jako odrębna sprawa, wymagało złożenia odrębnego dokumentu pełnomocnictwa.
Na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest tytułów wykonawczych, w oparciu o które prowadzona była egzekucja i postanowił przeprowadzić dowód z następujących dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 446/19:
- tytułów wykonawczych od stycznia do marca oraz od maja do grudnia 2011 r. oraz za styczeń i od marca do grudnia 2012 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...];
- skargi na czynność egzekucyjną z dnia 22 sierpnia 2017 r. na okoliczność jej treści;
- odpisu pełnomocnictwa z dnia 18 sierpnia 2017 r. na okoliczność jego treści, w tym ustalenia zakresu umocowania, ustalenia mocodawcy oraz pełnomocnika;
- potwierdzenia nadania przesyłką rejestrowaną ww. skargi oraz odpisu pełnomocnictwa na okoliczność złożenia przez pełnomocnika do akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika US odpisu pełnomocnictwa z dnia 18 sierpnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zaistniały w sprawie spór dotyczył kwestii, czy w prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu egzekucyjnym, na etapie związanym z zastosowaniem środka egzekucyjnego (zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych), doszło do pominięcia pełnomocnika.
Przypomnieć należy, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], wystawionych [...] 2017 r. z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. (styczeń – marzec oraz maj – grudzień). Kolejne tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wystawione zostały [...] 2018 r. i dotyczyły okresów rozliczeniowych 2012 r. (za styczeń oraz marzec – grudzień). Wszystkie wymienione tytuły wykonawcze były podstawą do dokonania wspomnianej czynności egzekucyjnej w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w trzech bankach (zawiadomienia z dnia [...] 2018 r.), które to czynności były przedmiotem skargi Zobowiązanej złożonej w trybie art. 54 u.p.e.a., rozstrzygniętej ostatecznie zaskarżonym postanowieniem. Od momentu zastosowania wskazanego środka egzekucyjnego oraz na etapie związanym z rzeczoną skargą, organ egzekucyjny, a następnie organ nadzoru, kierowały korespondencję do Skarżącej.
Zauważenia jednak wymaga, co wynika z poddanego sądowej kontroli materiału dowodowego, że wskazany środek egzekucyjny nie był jedynym. Wcześniej bowiem, organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, która to czynność egzekucyjna również była przedmiotem skargi Zobowiązanej wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. Skarga ta, sformułowana w piśmie z dnia 22 sierpnia 2017 r., została sporządzona w imieniu Skarżącej przez adwokata M. S., który załączył pełnomocnictwo ogólne do reprezentowania Skarżącej i podejmowania wszelkich czynności prawnych przed organami administracyjnymi i egzekucyjnymi obu instancji w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym dotyczącym podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r.
W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy, rozstrzygnięcia zatem wymagało, czy opisane powyżej pełnomocnictwo winno być uwzględnione przez organy, począwszy od wdrożenia kolejnego środka egzekucyjnego (zajęcie rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych), a zakończywszy na doręczeniu zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem organu nadzoru, co wyraził w odpowiedzi na skargę, takiego obowiązku nie było, bowiem postępowanie dotyczyło innej skargi na czynności egzekucyjne, a zatem w tej sprawie powinno być złożone odrębne pełnomocnictwo zgodnie z art. 33 § 2 i § 3 k.p.a. Ponadto organ nadzoru nie wiedział, że Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa, gdyż nie wynikało to z akt sprawy przekazanych mu w ramach postępowania zażaleniowego w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
Z kolei, zdaniem Skarżącej, zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego nastąpiło w ramach jednego postępowania egzekucyjnego, a zatem pełnomocnictwo udzielone na etapie skargi na wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną (zajęcie wynagrodzenia za pracę), ze względu na wskazany tam zakres, obligowało z chwilą dokonania czynności zajęcia rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, do kierowania korespondencji związanej z tymi czynnościami, a następnie ze skargą na te czynności, do pełnomocnika. Skarżąca wyraziła więc stanowisko, że doręczanie korespondencji jej a nie pełnomocnikowi, odbyło się z naruszeniem art. 40 § 2 oraz art. 32 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), gdyż strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Oceniając stanowiska stron, rację należy przyznać Skarżącej, choć do naruszenia przepisu art. 32 § 1 k.p.a. nie mogło dojść, ponieważ przepis art. 32 k.p.a. nie ma paragrafów. Błąd ten pozostaje jednak bez znaczenia dla sprawy.
Powracając do uznania stanowiska Skarżącej za prawidłowe, Sąd stwierdza, że począwszy od momentu dokonania kolejnych czynności egzekucyjnych, polegających na zajęciu rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, Skarżąca działała przez pełnomocnika, a nie osobiście.
Jako że kwestie związane z ustanawianiem pełnomocnika i jego udziału w postępowaniu egzekucyjnym, nie zostały uregulowane w u.p.e.a., zastosowanie ma wskazane w art. 18 u.p.e.a. odesłanie. W myśl tego przepisu, jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
I tak, zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Natomiast zgodnie z art. 33 k.p.a., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (§ 1). Pełnomocnictwa powinno być udzielane na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu (§ 2). Pełnomocnictwo w formie dokumentu elektronicznego powinno być uwierzytelnione za pomocą mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 2a). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Stosownie zaś do art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Z przepisów art. 32 i art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. wyprowadzić należy wniosek, co do możliwości pełnej reprezentacji zobowiązanego przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w celu ochrony interesów zobowiązanego. Należy jednak przyjąć, że obowiązek doręczania pism zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w danej/konkretnej sprawie. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik, w myśl art. 33 § 2 i 3 k.p.a. zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, iż organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w prowadzonej przez niego sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski - Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 1993 r., s. 79, tak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 695/10 dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Sąd podkreśla ugruntowany w orzecznictwie i literaturze prawa pogląd, wynikający z art. 26 u.p.e.a., że postępowanie egzekucyjne zostaje wszczęte z chwilą złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji. W przypadku, gdy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem (tak jak w niniejszej sprawie), do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dochodzi z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji. Administracyjne postępowanie egzekucyjne służy zatem urzeczywistnieniu norm prawa administracyjnego. Egzekucja zaś odbywa się w ramach tego postępowania. Każda czynność egzekucyjna w rozumieniu art. 1a pkt 2) u.p.e.a. (wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego) jest czynnością postępowania egzekucyjnego, ale nie każda czynność postępowania egzekucyjnego jest czynnością egzekucyjną. Podsumowując, postępowanie egzekucyjne jest ciągiem zorganizowanych czynności nie tylko organu egzekucyjnego, ale i innych podmiotów (uczestników) tego postępowania. Mieszczą się w nim zarówno czynności procesowe (dowodowe oraz obejmujące wydawanie indywidualnych aktów administracyjnych np. postanowienia w sprawie skargi na czynności egzekucyjne), jak i wykonawcze (zmierzające do przymusowego wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, czyli np. zastosowanie środka egzekucyjnego). Oznacza to, że postępowanie administracyjne można podzielić na czynności postępowania egzekucyjnego, ale nie można uznać, że każda z tych czynności tworzy odrębną od postępowania egzekucyjnego sprawę. Jak już Sąd wskazał, wszystkie te czynności mieszczą się w jednym postępowaniu egzekucyjnym. Żadna z nich nie stanowi odrębnego postępowania od postępowania egzekucyjnego. Dla takiego poglądu brak jest podstawy prawnej. Dokumenty wytworzone więc w toku postępowania egzekucyjnego stanowią akta tego postępowania. Z art. 33 § 3 k.p.a. zdanie pierwsze (który ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na odesłanie z art. 18 u.p.e.a.) wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W tym stanie rzeczy złożenie pełnomocnictwa do czynności postępowania egzekucyjnego, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną, należy uznać za złożenie pełnomocnictwa do akt. O zakresie pełnomocnictwa decyduje jego treść. W sprawie niewątpliwie pełnomocnictwo skuteczne było w ramach postępowania egzekucyjnego, które odnosiło się do zaległości w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2011 r. Skoro zatem pełnomocnik Skarżącej złożył do akt ww. pełnomocnictwo z dnia 18 sierpnia 2018 r., Naczelnik US powinien był uwzględnić tego pełnomocnika na etapie zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, a następnie na etapie skargi na te czynności egzekucyjne. Taki obowiązek organu egzekucyjnego wynika z odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dochodzone w ten sposób należności objęte były zakresem tego pełnomocnictwa. Zatem, skoro rzeczone zajęcia dotyczyły zaległości za 2011 r., nie ma znaczenia okoliczność, że zajęcia te jednocześnie dotyczyły zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r., wynikających z tytułów wykonawczych wystawionych [...] 2018 r. W każdym razie, jak już powiedziano, złożenie skargi na czynności egzekucyjne sformułowanej w piśmie z dnia 21 listopada 2018 r., nie spowodowało – jak uważa organ nadzoru - odrębności postępowań, które wymagało złożenia odrębnego dokumentu pełnomocnictwa. Skarżąca natomiast mogła rozszerzyć zakres pełnomocnictwa także o dochodzone należności za 2012 r. Uchybienie zatem przez organy obowiązkowi wynikającemu z art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. skutkuje, jak słusznie podnosi Skarżąca, pozbawieniem strony udziału w postępowaniu we wskazanym zakresie. Sąd podziela argumentację, zaprezentowaną w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 15 października 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 1143/15 (CBOSA), na który w skardze powołuje się Skarżąca.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu nadzoru w zakresie braku wiedzy o istnieniu pełnomocnictwa, przedstawionego w odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że stoi ono w opozycji do obowiązku, jaki ciąży na organie egzekucyjnym w zakresie prowadzenia akt postępowania egzekucyjnego. Akta postępowania egzekucyjnego powinny bowiem zawierać dokumenty dotyczące wszystkich czynności tego postępowania. Muszą być więc kompletne, a nie wybiórcze i wydzielane w zależności od powstałego w sprawie zagadnienia. Z takim wybiórczym działaniem przez nieprzekazanie kompletnych akt postępowania egzekucyjnego mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co spowodowało konieczność dopuszczenia jako dowód w sprawie dokumentów o jakich mowa w protokole rozprawy. Wobec tego, organ nadzoru nie może skutecznie powoływać się na niewiedzę co do istnienia pełnomocnika, jeśli zgłosił się on w postępowaniu egzekucyjnym. To zaś oznacza, że pełnomocnik, jak stało się w niniejszej sprawie, nie mógł być pominięty, a uchybienia tego nie można uznać za nieistotne w sprawie. Choć Skarżąca osobiście dokonywała czynności na skutek doręczonych jej zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, które następnie były przedmiotem złożonej przez nią skargi na te czynności i zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego, to fakt pominięcia ustanowionego pełnomocnika od momentu zastosowania środka egzekucyjnego do wydania zaskarżonego postanowienia, narusza gwarancje procesowe strony, i daje się kwalifikować jako zablokowanie udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 126 k.p.a). Zasadnie w tym zakresie podnosi Skarżąca, że naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie zaskarżonego postanowienia bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (wyrok NSA z 2 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 496/05, CBOSA).
Z powyżej przytoczonych powodów stwierdzić należało, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 33 § 3 k.p.a w związku z art. 18 k.p.a., które w swojej konsekwencji, skutkowało pozbawieniem Skarżącej prawa do udziału w postępowaniu egzekucyjnym w zakresie dotyczącym przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne, w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a.).
Wobec stwierdzonych powyżej naruszeń, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). O kosztach postępowania należnych Skarżącej od Dyrektora IAS rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Koszty postępowania w tej sprawie stanowiły: wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa prawnego 480 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł.
W ponownym postępowaniu organy będą obowiązane uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku co do udziału pełnomocnika w prowadzonym wobec Zobowiązanej postępowaniu egzekucyjnym i zakresu tego pełnomocnictwa odnośnie do złożonej skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło