I SA/Wr 583/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22.06.2017 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi oraz określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego. Wezwanie do uzupełnienia w/w braku po jego awizowaniu zostało dostarczone w dniu 12.07.2017 r. pełnomocnikowi pocztowemu skarżącego. Przesyłką nadaną w dniu 19.07.2017 r. na adres organu administracji – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. – skarżący przedłożył pismo procesowe stanowiące częściowe uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez złożenie jej podpisanych odpisów. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w celu sformułowania zarzutu naruszenia prawa lub interesu prawnego. Organ podatkowy pismo strony skarżącej, uzupełniające częściowo skargę, przekazał Sądowi nadając je na poczcie w dniu 25.07.2017 r. (data stempla pocztowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. (sygn. akt I SA/Wr 583/17) odrzucił skargę. Sąd wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych w terminie. Sąd podniósł, że skarżący skierował pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych skargi na adres organu administracji publicznej. Organ wprawdzie przekazał w/w pismo Sądowi, jednak po upływie terminu do uzupełnienia w/w braków. Sąd podkreślił, iż w przypadku wadliwego skierowania pisma na adres organu, o zachowaniu terminu decyduje data nadania przesyłki przez organ na adres sądu. Odpis w/w postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 6 listopada 2017 r. Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. skarżący wniósł do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, wskazując iż uchybienie terminowi do wykonania wezwania Sądu nastąpiło bez jego winy. Skarżący podniósł, że nie jest biegły w procedurze administracyjnej. Ponieważ skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu składał za pośrednictwem organu uznał, że również braki wskazane przez Sąd, należy uzupełnić w tym samym trybie. Zaznaczył nadto, że pouczenie zawarte w wezwaniu Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało wyłącznie informację o tym, że nadanie listu na poczcie równoznaczne jest z wniesieniem go do Sądu. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności świadczą o tym, iż dochował należytej staranności celem uzupełnienia braków formalnych skargi i z tego też względu uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi dla uzupełnienia w/w braków. Do pisma skarżący załączył podpisany odpis skargi oraz podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 i art. 87 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej "p.p.s.a.") uchybiony termin, należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Po pierwsze, wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 7 dni, od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jest to podstawowy warunek wniosku, badany przez Sąd w pierwszej kolejności. Ustaleniu podlega moment, w którym faktycznie tj. w sensie obiektywnym, ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. W tym zakresie Sąd analizując zachowanie w/w warunku opiera się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych dowodami. Dopiero pozytywny wynik przeprowadzonej w tym zakresie analizy powoduje, że Sąd w dalszej kolejności przystępuje do merytorycznego badania wniosku. Po drugie, wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć dokonując jednocześnie czynności, której nie dokonano w terminie. Powyższe oznacza, że najpóźniej w momencie złożenia wniosku o przywrócenie terminu dokonać należy uchybionej czynności. Po trzecie, wnosząc o przywrócenie terminu, skarżący winien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie okoliczności nie jest tożsame z wymogiem udowodnienia okoliczności faktycznych przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest to ułatwione postępowanie dowodowe, zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń wnioskodawcy. O braku winy można mówić w przypadku stwierdzenia, że niemożliwe było dopełnienie obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. przeszkody tak trudnej, że strona nie mogła jej usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga, że wszystkie powyższe warunki muszą być spełnione łącznie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należało odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z treści złożonego wniosku wynika, iż skarżący o uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych dowiedział się w dniu 6 listopada 2017 r. tj. w dacie w której zostało mu doręczone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2017 r. (sygn. akt I SA/Wr 583/17). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 13 listopada 2017 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Został zatem spełniony pierwszy z warunków koniecznych dla przywrócenia terminu. Sąd stwierdził jednak, że nie zostały spełnione pozostałe dwa warunki przywrócenia terminu z uwagi na to, że skarżący wraz z wnioskiem nie dokonał czynności której powinien był dokonać w terminie tj. nie uzupełnił braków formalnych skargi oraz nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. W niniejszej sprawie skarżący był wzywany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego. Do wniosku o przywrócenie terminu z dnia 13 listopada 2017 r. skarżący dołączył podpisaną skargę oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy celem – jak podniesiono we wniosku – fachowego sformułowania zarzutu naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarżący nie określił jednak naruszenia prawa lub interesu prawnego. Tym samym nie dokonał czynności której powinien dokonać w terminie. W tym miejscu należy zauważyć, że w art. 53 § 1 p.p.s.a., określone zostały wymogi formalne skargi. Zgodnie z pkt 3 w/w przepisu skarga powinna określać naruszenie prawa lub interesu prawnego. Wymóg niniejszy ma charakter uniwersalny co oznacza, że znajduje zastosowanie do wszystkich skarg, bez względu na to kto jest ich autorem tj. zarówno do skarg sporządzanych przez profesjonalnych pełnomocników, jak i do skarg osób nieposiadających wiedzy prawniczej i znajomości m.in. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Dochowanie wymogu skargi w postaci określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego nie wymaga przedstawienia wyczerpującej argumentacji prawnej w tym przedmiocie, ani nawet przytaczania norm prawnych, które zdaniem skarżącego zostały naruszone. Wystarczającym byłoby chociażby ogólne wskazanie na czym według skarżącego polegało dane naruszenie i wyjaśnienie dlaczego zaskarżony akt powinien być uchylony. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt II FSK 1944/11 LEX nr 948938; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1108/11 LEX nr 1104876; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2638/15 LEX nr 2186347). Należy ponadto zauważyć, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. O braku winy po stronie skarżącego można mówić gdy dopełnienie przez niego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 921/14 LEX nr 1634813). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż w treści wniosku z dnia 13 listopada 2017 r. skarżący wskazał, że uchybienie terminowi do wykonania wezwania Sądu nastąpiło bez jego winy, jako że nie jest biegły w procedurze administracyjnej oraz że uznał za zasadne dokonanie uzupełnienia braków formalnych skargi za pośrednictwem organu tj. postępując tak samo jak przy wnoszeniu skargi do Sądu. Nadto skarżący wskazał, że w piśmie wzywającym go do uzupełnienia w/w braków wskazano jedynie, że nadanie listu na poczcie jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Skarżący powołał zatem dwie okoliczności, celem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych – nieznajomość procedury sądowoadministracyjnej oraz okoliczność, iż w treści pisma wzywającego do uzupełnienia w/w braków znalazła się informacja, iż za wniesienie pisma do sądu uważa się jego nadanie na poczcie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego należy wskazać, że szeroko pojęta niewiedza, w tym niewiedza w zakresie procedury sądowoadministracyjnej, czy też nieporadność strony nie stanowi okoliczności, która mogłaby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 1999 r. sygn. akt V SA 946/99 LEX nr 49950). Szczególnego zaś podkreślenia wymaga, że strona działająca w sprawie bez pełnomocnika została odpowiednio pouczona o sposobie i trybie uzupełnienia braków. Z treści samego pisma wzywającego do uzupełnienia braków wynikało, że pochodzi od Sądu, nie od organu. W piśmie wyraźnie wskazano, że podpisanie skargi może nastąpić w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej Sądu bądź też podpisana skarga może być nadesłana. Z żadnej jednak z informacji zamieszczonych w treści pisma nie wynikało, że uzupełnienia dokonać należy za pośrednictwem organu – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. Podkreślenia wymaga ponadto, że pouczenie zawarte w treści wezwania skierowanego do skarżącego było zgodne ze wzorem ustalonym w Zarządzeniu nr 8 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie ustalenia wzorów formularzy przeznaczonych do rutynowych czynności w sądach administracyjnych z późn. zm. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że skarżący nie dochował staranności w zapoznaniu się z treścią prawidłowych pouczeń oraz postąpił wbrew ich treści. Powyższe w przekonaniu Sądu świadczy o winie w niedochowaniu terminu nie zaś o jej braku. Na marginesie podkreślenia wymaga, że argumentacja skarżącego nie jest przekonująca również z tego powodu, że w tej samej sprawie sygn. akt I SA/Wr 583/17 skarżący był wzywany przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy (data doręczenia wezwania: 24 sierpnia 2017 r.). Odpowiedź na przedmiotowe wezwanie skarżący skierował bezpośrednio do Sądu, nie zaś za pośrednictwem organu. Tak rozbieżne postępowanie skarżącego w odniesieniu do dwóch wezwań pochodzących od Sądu, dotyczących tej samej sprawy budzi wątpliwości. Nie jest bowiem prawdopodobne, że skarżący w jednym przypadku mógł zachować się zgodnie z treścią wezwania (bez konieczności korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika) a w drugim nie, z powodu nieposiadania fachowej wiedzy. Konkludując, skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie dopełnił jednocześnie czynności której uchybił (brak określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego) oraz nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia w/w braków. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.