I SA/Wr 608/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 01 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia odrzucić skargę. W dniu [...]. Gmina Ż., reprezentowana przez Wójta Gminy Ż., wniosła skargę na wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy Ż. nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia T. P. S.A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na kwotę 66.028,- zł. W skardze, żądając u uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, Wójt Gminy Ż., poza argumentami merytorycznymi, stwierdził, że Gmina Ż. posiada interes prawny we wniesieniu skargi, albowiem przedmiot postępowania dotyczy jej dochodów własnych. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona powołała się na wyroki: NSA OZ w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2007/99, SN z dnia 7 czerwca 2001 r. , sygn. akt III RN 104/00, Sn z 3 października 2002 r., sygn. akt III RN 165/01. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o odrzucenie skargi, wskazując, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego o istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa i obowiązki, a takiego przepisu nie wskazała w swojej skardze Gmina Ż., która powołała się jedynie na fakt, że przedmiot opodatkowania dotyczy jej dochodów własnych. Tymczasem, jak wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze, argumentacja ta, o ile świadczy o istnieniu po stronie Gminy interesu faktycznego, to nie dowodzi, że Gmina, jako osoba prawna wykonująca zadania publicznoprawne w ramach wynikających z ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592 ze zm.) ma interes prawny w zaskarżaniu decyzji wydanej przez właściwy organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Określone w art. 58 p.s.a. podstawy odrzucenia skargi nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, rozumianych jako określone przepisami prawa warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące przedmiotu skargi, jej formy, treści, ale także dotyczące przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, określających, od jakiej formy działalności organów administracji publicznej skarga przysługuje i który z podmiotów jest legitymowany do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie Sąd, po zbadaniu przesłanek dopuszczalności skargi wniesionej przez Wójta Gminy Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., uchylającą w wyniku odwołania strony postępowania administracyjnego – T. P. S.A. decyzję Wójta Gminy Ż. wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości, uznał że skarga nie jest dopuszczalna ze względów podmiotowych. W myśl art. 50 § 1 p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Cytowany wyżej przepis przyznaje zatem uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: - każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz - w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej (jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym). W rozpoznawanej sprawie skarżąca Gmina Ż., w imieniu której działa Wójt Gminy Ż., wniosła skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylającą decyzję tego wójta, działającego w sprawie jako organ administracji publicznej pierwszej instancji. Wbrew temu, co podniesiono w skardze, nie sposób w niniejszej sprawie przypisać gminie interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji organu odwoławczego. Jakkolwiek w orzecznictwie wyrażano pogląd o dopuszczalności skargi gminy w sprawie, w której w pierwszej instancji decyzję wydał wójt tej gminy, oraz skargi miasta na prawach powiatu w sprawie, w której decyzję w pierwszej instancji wydał prezydent tego miasta, działający jako starosta (por. powołany w skardze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III RN 104/00, OSNIAPiUS 2002), gdy wynikała ona z interesu prawnego gminy opartego na prawie własności nieruchomości, to z orzeczeń tych wynika, że dopuszczalność wniesienia skargi przez gminę uzależniona jest od posiadania przez nią interesu prawnego, który może być wyprowadzony tylko z przepisów prawa materialnego, a zatem z normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Jest więc to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1693/97, niepubl.; z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, niepubl., postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 527/07, LEX 299305). Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1958/07 (LEX 463905), w którym zwrócono uwagę na zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. Charakter tej kontroli, obejmującej działalność administracji publicznej, determinuje strukturę postępowania administracyjnego ukształtowaną jako spór prowadzony przed sądem przez podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Postępowanie sądowo-administracyjne może być zatem uruchomione ze skutkiem merytorycznego rozpoznania skargi tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli sądu administracyjnego. Skarżącym, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. jest podmiot, który ma interes prawny w złożeniu skargi rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zakończonym aktem lub czynnością. Skarga może zatem dotyczyć tylko jego własnej sprawy administracyjnej rozumianej jako możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno-prawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot. Interes Gminy Ż. w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, ma charakter faktyczny - ekonomiczny, bowiem dotyczy podatków stanowiących dochody gminy, w oparciu o które planuje ona i prowadzi gospodarkę finansową. Podstawą wymiaru podatku są przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), a więc normy z zakresu prawa podatkowego oraz ustawy o samorządzie gminnym, które nadają wójtowi gminy kompetencje do władczego rozstrzygnięcia o obowiązku podatkowym innego podmiotu. Zatem źródłem dochodu gminy z tytułu podatku od nieruchomości wzrostu nieruchomości jest zatem stosunek podatkowoprawny Wójt Gminy Ż. działał w niniejszej sprawie, zajmując merytoryczne stanowisko, jako organ podatkowy I instancji, prowadzący postępowanie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm). Biorąc pod uwagę definicję strony postępowania zawarta w art. 133 w/w ustawy, należy stwierdzić, że w sprawie, w jakiej toczy się postępowanie podatkowe nigdy nie może być stroną z uwagi na swój interes prawny organ uprawniony do wydania w tej sprawie decyzji. W tym miejscu warto przywołać pogląd wyrażony w podobnej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 lutego 2009 r. , sygn. akt I OSK 67/09 (LEX 477928), iż "nie można uznać, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, raz strony postępowania) w zależności od etapu załatwienia sprawy". Droga sądowoadministracyjna nie jest bowiem właściwa do rozstrzygania pomiędzy organami I i II instancji sporów co do sposobu załatwienia sprawy administracyjnej, temu służy tok instancyjny w administracji, zaś kontrola sądowa dopuszczalna jest dopiero w razie wniesienia skargi przez podmiot mający własny interes prawny w sprawie, podmiot inny, niż organ orzekający w postępowaniu. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego występuje jednocześnie w sprawie jako organ administracji publicznej, reprezentujący władze publiczną i działający w zakresie zadań z zakres administracji publicznej, jednostka samorządu terytorialnego (tu: gmina) nie jest więc uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że Gmina Ż. nie była uprawniona do wniesienia skargi i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a. odrzucił skargę.