I SA/Wr 667/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Połaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi: B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatek od nieruchomości na 2011 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej jako Prezydent) z [...] stycznia 2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia B. N. (dalej jako Podatnik, Strona skarżąca) zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w wysokości 940,00 zł. przyjmującej do podstawy opodatkowania powierzchnie: 149,00 m2 budynków mieszkalnych i ich części oraz 2054,00 m2 gruntów pozostałych. Spór między organem podatkowym, a Stroną skarżącą dotyczył gruntu zabudowanego na działce nr [...] w L. przy ul. [...]. Rozstrzygnięcie sprawy w pierwszej instancji nastąpiło po wszczęciu (postanowienie z 11 stycznia 2016 r.) i przeprowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2011-2016 dla Podatnika z uwagi na złożenie w dniu 8 stycznia 2016 r. Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. W postępowaniu organ ustalił, że Strona skarżąca 30 czerwca 1987 r. w oparciu o umowę darowizny stała się właścicielem nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Podatnik kwestionował obciążenie podatkiem od nieruchomości za okres 6 lat, co jego zdaniem stanowi zaniedbanie urzędników skoro na każde pismo z urzędu miasta odpowiadał. W odwołaniu Strona skarżąca wskazała również na swoją trudna sytuacje materialną. SKO po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując na zasady (przepisy) dotyczące opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz dane z ewidencji gruntów i budynków, a także Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Złożoną [...] listopada 2016 r. na decyzję SKO nr [...] skargę postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 926/16) odrzucił z uwagi na wady w doręczeniu decyzji SKO – decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Po doręczeniu 19 maja 2017 r. decyzji Strona skarżąca złożyła skargę nawiązującą do treści skargi odrzuconej, w której powoływała sią na wpis w Księgach Wieczystych, zgodnie z którym opodatkowana działka figuruje jako niezabudowana, a posadowiony na niej budynek ma jedynie odbiór czasowy (aby można w nim było zamieszkać). Podatnik uważa, że poza częścią zajętą przez budynek grunt powinien być uznany za grunt rolny bowiem porastają go drzewa, krzewy i jest uprawiany przez Stronę skarżącą. Podniesiona został również trudna sytuacja materialna Strony skarżącej, a jako przyczynę wymiaru podatku uznano zaniedbania urzędu miejskiego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację o prawie organu do ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 5 lat wstecz, skoro Strona skarżąca zaniedbała obowiązek zgłoszenia do opodatkowania gruntu i budynku we właściwym czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) – dalej: jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który to przepis nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Skarga podlega uwzględnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dostrzegł naruszenie przepisów postępowania, które powodują, że jako przedwczesne uznać należy rozważania dotyczące merytorycznej strony rozstrzygnięcia SKO. Odnosząc się do zarzutów o wymiarze podatku od nieruchomości za 2011 r. należy wskazać, że organ podatkowy ograniczony jest czasowo przy wymiarze zobowiązania w podatku od nieruchomości terminami przedawnienia z art. 68 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowe (tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm.) i dalej jako o.p. W rozpatrywanej sprawie Strona skarżąca złożyła informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych w 2016 r., tymczasem jak ustaliły organy obowiązek podatkowy powstał znacznie wcześniej, bo przed 2000 r. skoro Strona skarżąca miała nabyć w oparciu o umowę darowizny w dniu 30 czerwca 1987 r. nieruchomość położoną w L. przy ul. [...] i nabyciu temu Podatnik nie zaprzecza. Tym samym organ podatkowy na podstawie art. 68 § 2 o.p. mógł ustalić zobowiązanie za te lata, w których powstał obowiązek podatkowy, od końca których do doręczenia decyzji z wymiarem podatku nie upłynęło 5 lat. W rozpatrywanej sprawie decyzja Prezydenta Miasta L. została doręczona 4 lutego 2016 r., a więc nie został przekroczony termin, o którym mowa w art. 68 § 2 o.p. Następnie zauważenia wymaga związanie organu właściwego dla wymiaru podatku od nieruchomości danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które to związanie wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629). Wskazany przepis wiąże organ właściwy dla wymiaru podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotu opodatkowania tym podatkiem – gruntów oraz budynków lub ich części odsyłając do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe przy wymiarze podatku nie mogą podważać informacji zawartych we wskazanych ewidencjach – są to w oparciu o art. 194 § 1 o.p. dokumenty urzędowe korzystające z domniemania prawdziwości zawartych w nich danych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: – z 9 czerwca 2017 r. (sygn. akt II FSK 1360/15) - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych : "Podnieść należy, że w orzecznictwie wyrażano powszechnie akceptowany pogląd, że w świetle art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego, co do zasady podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające (por. np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA"). Zatem słuszny jest pogląd wyrażony w zaskarżonym orzeczeniu, że podstawowy dokument, który powinien stać się początkiem wszelkich ustaleń faktycznych stanowi w takiej sytuacji wypis z ewidencji gruntów i budynków (bądź wypis z kartoteki budynków). W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji." – z 5 marca 2013 r. (sygn. akt II FSK 1399/11) – CBOSA "... za całkowicie chybione uznać należy twierdzenia skarżącego, jakoby powierzchnia użytkowa budynku uwidoczniona w kartotece budynków nie miała charakteru danej ewidencyjnej, skoro kartoteka ze swej istoty jest formą uwidocznienia danych zawartych w ewidencji." Stosując się do wskazanego wyżej związania organy obu instancji powoływały się na dane zawarte w rejestrze gruntów i kartotece budynków, jednakże w aktach przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu brak tych dokumentów. Ponadto w decyzjach zarówno Prezydenta Miasta L. jak i SKO przyjęta do opodatkowania powierzchnia budynku mieszkalnego to 149,00 m2, gdy w piśmie z 23 lutego 2016 r. stanowiącym odpowiedź organu I instancji na argumentacje odwołania wskazano: "Zgodnie z wypisami z Rejestru gruntów i Kartoteki budynków działka nr [...] o powierzchni 0,2054 ha stanowi tereny mieszkaniowe i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni zabudowy 76,00 m2." Strona skarżąca argumentuje również, że grunt poza częścią na której posadowiony jest budynek to grunt rolny. Mając przytoczone okoliczności na uwadze oraz przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd orzeka na podstawie akt sprawy z jednej strony oraz brak ewidencji i kartoteki w przekazanych Sądowi aktach, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pozbawiony był możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń odnośnie przyjętego w decyzji SKO stanu faktycznego i uwzględnienia przez organ w swoim rozstrzygnięciu danych, o których mowa w art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, co stanowiło naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 o.p., mogące mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Sąd podziela pogląd z przytoczonych już wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego o znaczeniu ewidencji gruntów i budynków (kartoteki budynków) dla wymiaru podatku od nieruchomości, przy czym dane co do powierzchni użytkowej należą do danych bezwzględnie wiążących: "Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 8.04.2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/14, na które to orzeczenie trafnie powołał się autor skargi kasacyjnej, że "dane dotyczące powierzchni użytkowej lokali należą do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, których nie mogą one samodzielnie podważyć w ramach postępowania podatkowego [...] " (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1541/17 – CBOSA) Mając na uwadze naruszenie przepisów postępowania – art. 122 i art. 187 § 1 o.p. w związku art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu obowiązany był uwzględnić skargę. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania dotyczące ustaleń stanu faktycznego należy w ponownie prowadzonym postepowaniu usunąć, bowiem uniemożliwiają one Sądowi merytoryczną weryfikację zaskarżonej decyzji – wymiaru podatku.