I SA/Wr 678/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-11-25
Skład orzekający: Dagmara Dominik-Ogińska, Piotr Kieres, Iwona Solatycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie nadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) może zostać wydana wobec innego podmiotu niż ten, który złożył zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2?Ratio decidendi
Decyzje organów odmówiły nadania numeru NIP osobie fizycznej, zamiast jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, która złożyła zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2. Sąd stwierdził, że jest to bezprawna zmiana strony postępowania, co skutkuje uchyleniem decyzji i koniecznością ponownego rozpoznania sprawy z udziałem właściwej strony – jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.Stan faktyczny
Skarżący – jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej – złożyła zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 w celu nadania numeru NIP. Organ I instancji (Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kłodzku) odmówił nadania numeru, wskazując, że jednostka nie jest podatnikiem ani płatnikiem składek, a podmiotem prowadzącym jest osoba fizyczna O. M. Organ odwoławczy (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionowali zmianę strony postępowania na osobę fizyczną oraz pominięcie jednostki jako strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 30 października 2020 r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kłodzku z 18 sierpnia 2020 r. w całości i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik- Ogińska,, Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Asesor WSA Iwona Solatycka, Protokolant: Specjalista Anna Terlecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi: O. M., M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 30 października 2020 r., nr 0201-IOR.4001.2.2020 w przedmiocie odmowy nadania numeru identyfikacji podatkowej: I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kłodzku z 18 sierpnia 2020 r. nr 0209-SKI.4001.697.2020.BA35121.2020 w całości, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu solidarnie na rzecz Skarżących kwotę: 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Przedmiotem skargi O. M., M. M. (dalej również jako: Strony, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, Organ odwoławczy) z 30 października 2020 r., nr 0201-IOR.4001.2.2020 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kłodzku (dalej jako NUS, Organ I instancji) z 18 sierpnia 2020 r. nr 0209-SKI.4001.697.2020.BA35121.2020 w przedmiocie odmowy nadania numeru identyfikacji podatkowej. Uwzględniając wynikający z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, a nie powielania treści całości akt Sąd wskazuje jak poniżej.
W stosownym zgłoszeniu NIP - 2 jako podmiot składający wskazane zostało: A.; REGON: [...]; numer w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych: [...], [...] – jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. Zgłoszenie zostało podpisane przez Dyrektor jednostki – M. M. (dalej również jako: Dyrektor) zgodnie ze statutem A. (powoływane dalej jako Jednostka) z 1 września 2019 r. Organem prowadzącym jest O. M., a organami: Dyrektor, Dyrektor ds. adm-ekonom, Rada Pedagogiczna). NUS kierował wezwania o:
1) dokument uprawniający do reprezentacji Jednostki (wezwanie z dnia 04.02.2020 r. wysłane do Dyrektor jednostki i Organu prowadzącego jednostkę) – w odpowiedzi zostało nadesłane przez Dyrektor zarządzenie o powołaniu M. M. na Dyrektora jednostki i wydruk z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych ze wskazaniem woli odbioru osobistego dokumentu o nadaniu NIP i decyzji o odmowie nadania numeru NIP (k. 3-6)
2) do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez osobę fizyczną – O. M., który jest Organem prowadzącym Jednostki (wezwanie z dnia 17.02.2020 r. wysłane podwójnie wyłącznie do O. M.) – w odpowiedzi Dyrektor wskazała, że zgłoszenie zostało dokonane przez Jednostkę jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, a ta Jednostka jest płatnikiem składek ubezpieczeń społecznych oraz podatnikiem w stosunku do pracowników zatrudnionych w Jednostce, czynności w zakresie zgłoszenia Jednostki wykonuje jej Dyrektor (k. 10, k. 7-8).
Postanowieniem z 4 marca 2020 r. nr 0209-SKI.4001.270.2020.BA.10377.2020 NUS pozostawił wniosek NIP-2 jednostki bez rozpoznana w oparciu o art. 169 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (tekst jedn. Dz. U z 2019 r, poz. 900 ze zm.) – dalej jako o.p., z uwagi na niedostarczenie dokumentu wskazującego umocowanie Dyrektor do reprezentowania Jednostki jako organizacji nie mającej osobowości prawnej, będącej własnością osoby fizycznej, którą jako strukturę samodzielną reprezentuje Organ założycielski – O. M., dokonujący osobiście wszelkich zgłoszeń lub przez pełnomocnika – postanowienie wysłane zostało do Dyrektor i Organu prowadzącego (k. 13). W wyniku rozpoznania zażalenia (złożonego przez Dyrektor), DIAS postanowieniem z 22 maja 2020 r. nr 0201-IOR.4001.1.2020 uchylił ww. akt NUS uznając, że zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 Jednostki nie zawierało braku formalnego w postaci niewykazania przez Dyrektor upoważnienia do podpisu zgłoszenia:
"Dyrektor niepublicznej placówki oświatowej ma bowiem kompetencje do podpisania zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych składanych do naczelnika urzędu skarbowego w zakresie kierowanej przez siebie placówki"
(k. 79)
Po przeprowadzeniu postępowania, w którym pisma Organu I instancji były wysyłane (adresowane) do O. M. jak i do Jednostki, decyzją NUS z 18 sierpnia 2020 r. nr 0209-SKI.4001.697.2020.BA35121.2020 wydaną wobec O. M. odmówiono nadanie numeru identyfikacji podatkowej ze wskazaniem na przepis art. 8c ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r, poz. 170) argumentując:
– Jednostka nie jest podatnikiem i płatnikiem podatków, ani nie jest płatnikiem składek ubezpieczeniowych
– Podmiot nie przedłożył dokumentów potwierdzających deklarowaną formę organizacyjną,
– Zignorowano postępowanie w wyniku, którego nastąpiło unieważnienie nadanego Jednostce numeru NIP,
– Jednostka jest bytem niesamodzielnym, którego prawa i obowiązki cywilnoprawne i podatkowe należą się podmiotowi prowadzącemu,
– Prowadzenie Jednostki jest formą zarobkowania osoby fizycznej,
– Żaden przepis prawa nie ustanawia dla Jednostki zdolności prawnej,
– Jednostka winna posługiwać się numerem identyfikacji podatkowej Organu prowadzącego.
– Dyrektor jak i Organ prowadzący mieli świadomość, że Jednostka nie jest odrębną od osoby Organu prowadzącego i powinna funkcjonować w ramach numeru identyfikacji podatkowej osoby fizycznej – co wynika ze sprawy w przedmiocie unieważnienia Jednostce numeru identyfikacji podatkowej.
Ww. decyzja została wysłana do O. M. – Jednostka oraz do O. M. Odwołania od rozstrzygnięcia NUS zostały złożone przez O. M. oraz Dyrektor
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania w drugiej instancji Organ odwoławczy decyzją z 30 października 2020 r. - wydaną wobec O. M. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie NUS. W szczególności DIAS wskazał wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 673/18) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II FSK 1049/19) w przedmiocie sprawy o unieważnieniu nadanego Jednostce numeru identyfikacji podatkowej oraz związanie wynikające z art. 153 p.p.s.a. Podniósł, że O. M. jest Organem prowadzącym Jednostkę - Przedszkole, które nie działa w oderwaniu od osoby fizycznej, a status podatnika i płatnika podatku/składek na ubezpieczenie dotyczy bezpośrednio osoby fizycznej. Organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek Dyrektor mogła podpisać zgłoszenie NIP-2 Jednostki, które wszczęło postępowanie o nadanie numeru identyfikacji podatkowej, to twierdzenie, że O. M. nie złożył zgłoszeni identyfikacyjnego nie jest słuszne albowiem zgłoszenia dokonała Dyrektor w imieniu Organu prowadzącego Jednostkę – O. M. Stroną postępowania jest O. M. jako Organ prowadzący Jednostkę, a podstawą odmowy nadania numeru identyfikacji podatkowej jest nadany już jeden numer tej osobie fizycznej. Dyrektor – M. M. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej, a ponadto na dzień wydania decyzji DIAS we wpisie Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych to O. M. figuruje jako dyrektor Jednostki.
Na decyzję DIAS zostały wniesione skargi zarówno przez O. M. jak i M. M., w których odpowiednio:
1) O. M., wskazał że:
– jako osoba fizyczna i Organ prowadzący nie składał wniosku o nadanie NIP-2 Jednostce (ale zrobiła to Dyrektor - M. M.) i nie uczestniczył jako strona w postępowaniu o nadanie numeru identyfikacji podatkowej;
– DIAS nie skorzystał ze wszystkich środków dowodowych m.in. nie przesłuchał świadków, a opierał się głównie na rozstrzygnięciach o unieważnieniu nadania numeru identyfikacji podatkowej Jednostce, tym samym został naruszony art. 153 p.p.s.a.;
– Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników, natomiast robi to Jednostka jako placówka niepubliczna reprezentowana przez Dyrektor;
– Organy obu instancji nie wskazały przepisu, który uniemożliwiałby nadanie numeru identyfikacji podatkowej Jednostce.
2) M. M. jako Dyrektor zarzuciła, że:
– pomimo stwierdzenia, że zgłoszenie NIP-2 nie zawiera braku podpisu osoby uprawnionej, a zostało podpisane przez Dyrektor, to decyzja Organu I instancji została skierowana do Organu prowadzącego przedszkole, a Dyrektor została pominięta jako strona składająca wniosek, co jest rażącym naruszeniem przepisów;
– po powzięciu informacji o wydaniu decyzji NUS Skarżąca wzięła udział w postępowaniu odwoławczym lecz ponownie w rozstrzygnięciu Organu II instancji została pominięta;
– organy w swych decyzjach nie wskazały przepisu, z którego wynikałby brak możliwości nadania Jednostce numeru identyfikacji podatkowej.
W piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę DIAS wskazał, że wobec wniesienia dwóch skarg: przez Organ prowadzący, jak i Jednostkę reprezentowaną przez M. M. (Dyrektor) skargi zostały potraktowane łącznie, albowiem zaskarżeniu podlegał jeden akt oraz istnieje nierozerwalność niepublicznej placówki oświatowej (Jednostki) z Organem prowadzącym tą Jednostkę. Następnie wskazano, że Jednostka nie posiada osobowości prawnej i zdolności procesowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto na dzień wniesienia skargi przez Jednostkę z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych wynika, że dyrektorem Jednostki był O. M., a więc istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie uprawnień M. M. do posługiwania się pieczęcią dyrektora Jednostki. Sama skarga podpisana przez M. M. winna zostać odrzucona, jednakże z ostrożności procesowej odniesiono się do skargi Dyrektor wskazując, iż:
– uzasadnienie decyzji skarżonej nie jest powieleniem uzasadnień rozstrzygnięć o nieważności numeru NIP Jednostki jednakże nie można było pominąć tych rozstrzygnięć jak i dotyczących ich orzeczeń sądowych;
– podkreślono, że podmiotem praw i obowiązków związanych z Jednostką jest jego Organ prowadzący – O. M.;
– forma prowadzenia takich Jednostek może być różna - nawiązując do interpretacji na którą wskazywali Skarżący, gdzie dwie osoby kierują taką Jednostką - w przypadku prowadzenia Jednostki przez jedną osobę fizyczną nie nadaje się jednak odrębnego numeru NIP lecz Jednostka winna posługiwać się numerem NIP podmiotu prowadzącego – w rozpoznawanej sprawie NIP O. M.;
– zarzut pominięcia M. M. (Dyrektor) jako strony jest niezasadny – jakkolwiek Dyrektor mogła podpisać zgłoszenie identyfikacyjne, bo działała z upoważnienia Organu prowadzącego, to stroną postępowania w zakresie odmowy nadania numeru NIP jest jedynie Organ prowadzący, a nie sama placówka jako nieposiadająca żadnej zdolności procesowej – podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, że M. M. nie figuruje w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych jako dyrektor Jednostki, a tym samym brak było podstaw do kierowania do tej osoby jakichkolwiek pism procesowych w tym decyzji obu instancji;
– wyłącznie z uwagi na fakt, że O. M. i M. M. są małżeństwem dopuszczono na podstawie art. 138b § 3 o.p. M. M. do zapoznania z aktami sprawy bez żądania pełnomocnictwa.
W piśmie procesowym z dnia 10.02.2021 r Dyrektor podniosła, że występuje jako strona postępowania albowiem osobiści wszczęła postępowanie administracyjne jako pracodawca wobec pracowników Przedszkola – wnioskując o nadanie Jednostce jako jednostce niemającej osobowości prawnej numer identyfikacji podatkowej. Samodzielnie też zaskarża decyzję DIAS jako Dyrektor i jako pracodawca oraz płatnik składek od wynagrodzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (odnosi bowiem się do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych).
Skarga jest uzasadniona.
Jak już wskazano sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany jej zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) lecz przedmiotem swej oceny winien objąć całość postępowania organu i wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa jakie miały miejsce w związku z zaskarżona decyzją. Równocześnie stosownie do treści art. 133 p.p.s.a. sądowoadministracyjna kontrola objętego skargą aktu opiera się o akta danej sprawy – akta administracyjne, które organ winien przedstawić sądowi wraz z odpowiedzią na skargę jako kompletne i uporządkowane (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W wyniku dokonanej kontroli legalności postępowania w przedmiocie nadania numeru identyfikacji podatkowej, zainicjowanego zgłoszeniem identyfikacyjnym NIP-2 złożonym NUS w dniu 31.01.2020 r. Sąd uznaje, że jest ono dotknięte wadą o charakterze podstawowym, dyskwalifikującą decyzje obu instancji jako wydanych wobec podmiotu nie będącego stroną postępowania – nie wobec wnioskodawcy składającego wspomniany formularz NIP-2. Należy zauważyć, że podmiotem wskazanym w zgłoszeniu identyfikacyjnym w pozycji B. DANE SKŁADAJĄCEGO jest: A. jako zgodnie z pozycją D. FORMA ORGANIZACYJNO-PRAWNA, POWIĄZANIA, DODATKOWE INFORMACJE "jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej". Stosowne przepisy ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r, poz. 170) – dalej jako e.i.p.p. jako podmiot postępowania w przedmiocie nadania identyfikatora podatkowego wskazują wprost m.in. jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej:
"Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki nieposiadające osobowości prawnej ..."
(art. 2 ust. 1 e.i.p.p.)
Odrębności podmiotowe mają również wyraz w ustawowych wymogach, co do danych które poszczególne podmioty mają wskazać w zgłoszeniu identyfikacyjnym – w art. 5 e.i.p.p.:
– ust. 2 i ust. 4 – dotyczy zgłoszenie identyfikacyjnego osoby fizycznej,
– ust. 2b-2c – dotyczy zgłoszenia identyfikacyjnego podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego,
– ust. 3 – dotyczy zgłoszenia identyfikacyjnego podmiotów niebędących osobami fizycznymi
Obowiązkiem ewidencyjnym stosownie do brzmienia art. 1 pkt 1) i art. 2 e.i.p.p. objęte są ww. podmioty jeśli posiadają przymiot podatnika, płatnika podatku oraz płatnicy składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne. W przypadku ustalenia przez właściwy organ, że składający zgłoszenie identyfikacyjny podmiot należy do kategorii objętej obowiązkiem identyfikacyjnym i brak jest przesłanek do odmowy nadania identyfikatora stosowny identyfikator jest nadawany w formie czynności materialno-technicznej, a wnioskodawca otrzymuje potwierdzenie jego nadania (art. 8a-8b e.i.p.p.). Natomiast w przypadkach wskazanych w art. 8c ust. 1 e.i.p.p. organ właściwy w sprawach ewidencyjnych odmawia podmiotowi składającemu zgłoszenie identyfikacyjne nadania numeru identyfikacji podatkowej – przy czym taka odmowa musi przybrać formę decyzji, a do postępowania w przedmiocie wydania tego aktu jak i samej decyzji mają odpowiednie zastosowanie (w zakresie nieobjętym art. 8c e.i.p.p.) przepisy działu IV ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. 900 ze zm.) – dalej jako o.p.
Przenosząc powyższe na rozpatrywaną sprawę Sąd stwierdza, że wnioskodawcą - inicjującym postępowanie w oparciu o przepisy e.i.p.p. była jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej A., co wynika z pierwotnego zgłoszenia NIP-2 złożonego NUS w dniu 31.01.2020 r. i co nie uległo zmianie w trakcie całego postępowania. Stosownie zaś do przepisu art. 210 § 1 pkt 3 o.p. niezbędnym ustawowym elementem decyzji jest oznaczenie strony postępowania i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. W dniach 18 sierpnia 2020 r. oraz 30 października 2020 r. zostały wydane odpowiednio przez NUS i DIAS decyzje w których jako stronę jednoznacznie zidentyfikowano: O. M. ul. [...] [...] K., a jako podstawę materialną rozstrzygnięcia powołano art. 8 ust. 1 pkt 3 e.i.p.p. – strona posiada już nadany numer NIP. Zdaniem Sądu w przeprowadzonym postępowaniu organy dokonały bezprawnej zmiany podmiotowej, strony postępowania w przedmiocie nadania numeru identyfikacji podatkowej z jednostki nie posiadającej osobowości prawnej A., na osobę fizyczną – O. M., sugerując się wprost orzeczeniami, które dotyczyły unieważnienia numeru identyfikacji podatkowej. Skład orzekający w nawiązaniu do powoływanych przez organy wyroków: tut. Sądu o sygn. akt I SA/Wr 673/18 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II FSK 1049/19 wskazuje, że zawarta w przepisie art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną/wskazaniami, co do dalszego postępowania dotyczy odrębnego od badanego w niniejszej sprawie (odmowa nadania NIP) trybu w przedmiocie stwierdzenia nieważności już nadanego numeru NIP - art. 8c ust. 2 e.i.p.p. Co istotne organy obu instancji w kontrolowanym postępowaniu nie powinny mieć wątpliwości w kwestii strony postępowania, albowiem wszelkie wątpliwości, w tym zakresie jednoznacznie zostały przecięte przez DIAS postanowieniem z 22 maja 2020 r. nr 0201-IOR.4001.1.2020, którym uchylając postanowienie NUS o pozostawieniu bez rozpatrzenia zgłoszenie identyfikacyjne A. z uwagi na brak umocowania Dyrektor – M. M. przez O. M., potwierdzono przecież status ww. Jednostki, jako podmiotu postępowania administracyjnego/podatkowego:
"Zgodnie z art. 133 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stroną w postepowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1 jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Analogiczny zapis zawarty jest w przepisie art. 29 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). Zatem w sferze stosunków administracyjnoprawnych (w tym również podatkowych) jednostki nieposiadające osobowości prawnej mogą być uznawane za odrębne byty prawne.
(...)
Powyższe rozważania, co istotne, dotyczą ogólnego zagadnienia podmiotowości jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej na gruncie prawa podatkowego. Gdyż zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2 dotyczy m.in. takiego rodzaju podmiotów. Wywiedziono zatem, iż niepubliczna placówka oświatowa może być reprezentowana przed organami podatkowymi przez jej prawidłowo wyznaczonego dyrektora, który na mocy statutu kieruje placówką i reprezentuje ją na zewnątrz."
(str. 4 postanowienia DIAS)
Zacytowany pogląd koresponduje ze stanowiskiem Sądu, zgodnie z którym Stroną postępowania o nadanie numeru identyfikującego prowadzonego w oparciu o e.i.p.p. jest podmiot identyfikowany w zgłoszeniu identyfikacyjnym - niezależnie od tego czy efektem tego postepowania będzie uzyskanie numeru, czy też odmowa jego nadania. Nie jest natomiast dopuszczalne w oparciu o obowiązujące przepisy swoiste rozdzielenie pozytywnego załatwienia tego samego wniosku wobec podmiotu składającego NIP-2 – jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej od negatywnej decyzji na zupełnie inny podmiot – osobę fizyczna, jakkolwiek związany z wnioskodawcą, bo będący organem prowadzącym niepubliczne przedszkole. Innymi słowy merytoryczne podstawy wydania decyzji o odmowie nadania numeru NIP nie mogą powodować zmiany strony podmiotowej postępowania w przedmiocie jego nadania.
Mając na uwadze odwołanie zawarte w art. 8d ust. 1 e.i.p.p. o odpowiednim stosowaniu do postępowania w przedmiocie odmowy nadania numeru NIP przepisów działu VI Ordynacji podatkowej, a więc przepisów regulujących postępowanie podatkowe, Sąd uznaje za Stronę postępowania, której dotyczą zaskarżona decyzja DIAS jak i poprzedzająca ją decyzja NUS wskazaną w złożonym zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-2 Jednostkę. Stosując odpowiednio zawarty dziale VI Ordynacji podatkowej przepis art. 133 § 2 należy uznać, że to A. jako jednostka nie mająca osobowości prawnej uważała, że ciążą na niej obowiązki wynikające z e.i.p.p. i uruchomiła skutecznie w oparciu o przepisy tego aktu postępowanie, którego efektem merytorycznym mogłoby być albo nadanie Jednostce numeru NIP, albo również Jednostce - odmowa nadania numeru NIP. Istotnym jest przy tym stanowisko Sądu wobec możliwości (zakresu) stosowania art. 8c ust. 1 pkt 2 e.i.p.p. Zgodnie z tym przepisem wydaje się decyzję o odmowie nadania numeru NIP w przypadku stwierdzenia, że zgłoszenie identyfikacyjne nie spełnia wymogów określonych dla tego zgłoszenia. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznaje, że "wymogi" obejmują warunki zarówno o charakterze formalnym jak i materialnym. Decyzja w oparciu o powołany przepis wydawana jest również w przypadku złożenie zgłoszenia identyfikacyjnego przez podmiot nie objęty obowiązkiem identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 2 e.i.p.p., a więc przez nie podatnika i nie płatnika (podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 grudnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 681/19 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Mając powyższe na uwadze wobec wydania przez organy obu instancji decyzji nie do strony postępowania zainicjowanego zgłoszeniem identyfikacyjnym NIP-2 i pominięcie tej strony w procedowaniu tzn.: jednostki nieposiadającej osobowości prawnej – A. Sąd uznaje, że doszło do naruszenia art. 123, art. 133 § 2 i art. 210 § 1 pkt 3 o.p. w związku z art. 8d ust. 1 e.i.p.p. i art. 8c ust. 1 pkt 3) e.i.p.p. W konsekwencji Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję DIAS oraz poprzedzającą ją decyzję NUS. Sąd wskazuje na obowiązek ponowienia postępowania z udziałem strony identyfikowanej zgodnie ze stanowiskiem Sądu zawartym w niniejszym wyroku. W prowadzonym postępowaniu organy jednoznacznie winny również ustalić kto jest umocowany do reprezentowania strony postępowania – Jednostki i ram czasowych takiego umocowania wobec zaistniałego sporu o osobę reprezentującą. W tym zakresie Sąd stwierdza naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 122 o.p., w związku z art. 8d ust. 1 e.i.p.p. skoro w postępowaniu kwestionując pełnienie przez M. M. funkcji Dyrektora Jednostki nie ustalono kiedy osoba ta miała przestać pełnić tą funkcję, wskazując jedynie na Wydruk z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych bez możliwości weryfikacji dat powołań/odwołań osób pełniących funkcje Dyrektora, a nawet daty sporządzenia owego wydruku.
Sąd niezależnie od powyższego zidentyfikował naruszenia przepisów art. 120, art. 121 i art. 145 § 1-2 o.p., w związku z art. 8d ust. 1 e.i.p.p., czego wyrazem było podwójne doręczanie pism i decyzji przez NUS, gdy NUS winien jednoznacznie ustalić podmiot uprawniony do otrzymywania korespondencji, a dokonując podwójnych doręczeń wyjaśnić powód takiego postępowania. Tymczasem stwierdzone "asekuracyjne" podwójne doręczanie korespondencji pozostaje niewyjaśnione. Wniosek DIAS o odrzucenie skargi M. M. nie mógł odnieść skutku, albowiem osoba ta brała udział w postępowaniu - nie tylko na etapie złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2, ale również była zapoznawana z aktami postępowania, przy czym w aktach brak jest jakiegokolwiek dowodu, na twierdzenie DIAS, że do akt została dopuszczona jedynie w charakterze żony O. M., a nie jako strony postępowania. W szczególności o traktowaniu M. M. jako osoby nieumocowanej do udziału w postępowaniu nie świadczą: 1) protokoły z zapoznania M. M. z zebranym materiałem dowodowym z 18 października 2020 r. i 10 sierpnia 2020 r., 2) brak postanowienia o niedopuszczalności odwołania (art. 228 § 1 pkt 1 o.p.) złożonego przez M. M., a w końcu 3) rzeczywisty czynny udział M. M. w postępowaniu na etapie obu instancji.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, a o kosztach postępowania postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło