I SA/Wr 690/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-08
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, ze względu na ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że przedstawione przez skarżącego argumenty o utracie płynności finansowej, utracie wiarygodności w kontaktach z kontrahentami oraz konieczności zaprzestania działalności gospodarczej nie spełniają wymogu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania nie służy zabezpieczeniu przed wszelkimi skutkami egzekucji, a jedynie przed tymi, których wygranie sporu nie naprawi, a załączona dokumentacja finansowa była niewystarczająca do oceny sytuacji majątkowej skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A. U. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W., orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki za zaległości w podatku VAT. Skarżący argumentował, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje utratę płynności finansowej, wypowiedzenie umów kredytowych i w konsekwencji zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Do wniosku załączył zeznanie podatkowe za 2015 r. oraz harmonogramy spłat kredytów. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej A. U. – jako członka zarządu - za zaległości podatkowe A sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. oraz styczeń, luty, marzec 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 11 lipca 2016 r. skarżący A. U. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że od kilkudziesięciu lat prowadzi działalność gospodarczą i wykonuje zawód radcy prawnego, nie posiada żadnych oszczędności, a jedynym źródłem jego utrzymania są dochody z tej działalności, które w 2015 r. wyniosły 121.176,37 zł. Podniósł, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje blokadę jego rachunków bankowych, utratę płynności finansowej i w konsekwencji wypowiedzenie przez banki trzech umów kredytu zaciągniętych na działalność gospodarczą (aktualne zadłużenie wynosi 1.023.106,50 zł). Z kolei, dalsze czynności egzekucyjne i całkowita utrata wiarygodności skarżącego doprowadzi do znacznego ograniczenia współpracy z dotychczasowymi kontrahentami bądź nawet jej zakończenia, co z kolei skutkować może koniecznością zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący dodał, że orzeczona zaskarżoną decyzją odpowiedzialność podatkowa za zaległości podatkowe spółki wynosi łącznie 945.373,00 zł.
Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe PIT-36L z 2015 r., harmonogramy spłaty trzech kredytów bankowych, wydruk z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej.
W kolejnym piśmie z 21 lipca 2016 r. skarżący wniósł o przyspieszenie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wskazując, że podjęto już czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (doręczono upomnienia).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak jednak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a należy bowiem rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła zostać później naprawiona lub taką sytuację, w której nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. II OZ 52/05). Zatem, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a ponadto wskazana we wniosku argumentacja winna być poparta stosowną dokumentacją finansowo-majątkową wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r. I FZ 148/09).
Mając na uwadze przytoczone rozważania natury ogólnej wskazać w sprawie należy, że w przyjętym do rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, skarżący podniósł, że wdrożenie czynności egzekucyjnych w celu wyegzekwowania kwoty z tytułu odpowiedzialności podatkowej (do skarżącego skierowano już upomnienia), które spowodują utratę płynności finansowej i utratę wiarygodności skarżącego przekładającą się na współpracę z kontrahentami, mogą skutkować zaprzestaniem wykonywania przez niego działalności gospodarczej, a także wypowiedzeniem umów kredytu zaciągniętych na tę działalność. Z załączonego do wniosku zeznania podatkowego za 2015 r. wynika, że skarżący osiągnął dochód w kwocie 121.176,37 zł przy przychodzie wynoszącym 384.200,73 zł. Brak jest natomiast informacji dotyczącej sytuacji majątkowo-finansowej skarżącego na dzień złożenia przedmiotowego wniosku.
Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku, z uwzględnieniem załączonych dokumentów, które w ocenie Sądu nie są wystarczające, stwierdzić należy, że nie daje ona podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Podkreślić bowiem trzeba, że choć wdrożenie czynności egzekucyjnych zawsze powoduje negatywne skutki wobec majątku zobowiązanego, to nie zawsze skutki te wiążą się z wywołaniem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r. I FSK 450/09). Do takich kwalifikowanych skutków na gruncie rozpoznawanego wniosku nie należy hipotetyczne założenie skarżącego, że wszczęcie egzekucji spowoduje utratę płynności finansowej, czy utratę wiarygodności skarżącego w kontaktach z kontrahentami. Zdaniem Sądu, przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi także okoliczność spłacania przez skarżącego kredytów zaciągniętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Skoro wysokość kredytów do spłaty wynosi aktualnie ok. 1 mln zł, oznacza to, że zdolność kredytowa skarżącego została pozytywnie oceniona przez banki udzielające kredytów i nie można przy tym zaakceptować, by zobowiązania publicznoprawne, jakkolwiek w wysokiej kwocie, miały zostać potraktowane jako zobowiązanie niższej kategorii. Tym bardziej, że nie jest znana Sądowi aktualna sytuacja majątkowa skarżącego, nie tylko finansowa. Nie sposób zatem ocenić, czy zastosowanie środków egzekucyjnych, w tym wskazanego przez skarżącego zajęcia rachunków bankowych, w celu wykonania zaskarżonej decyzji, spowoduje tak daleko idące skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że obowiązujące przepisy w zakresie postępowania egzekucyjnego, przewidują ochronę zobowiązanego, w szczególności w postaci stosownych zwolnień spod egzekucji. Ponadto, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych nie można więc uznać, że skarżący wykazał, by zachodziły okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło