I SA/Wr 77/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi H. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do złożenia odwołania oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...].08.2015 r. (nr [...]) Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. orzekł o odpowiedzialności podatkowej H. R. jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą we W., za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2010 r. oraz odsetek i kosztów egzekucyjnych. Decyzja została doręczona stronie na adres w Holandii w dniu 5.09.2016 r. W następstwie złożenia odwołania oraz żądania przywrócenia terminu do jego wniesienia, Dyrektor Izby Skarbowej we W., postanowieniem z dnia [...].12.2015 r. (nr [...]) odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu organ przedstawił, że odwołanie od wymienionej decyzji H. R. złożyła w dniu 25.09.2015 r. (nadane w polskiej placówce pocztowej B.), a wraz z nim - wniosek o przywrócenie terminu do odwołania i wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Jednocześnie, w dniu 22.09.2015 r. strona nadała samo odwołanie w holenderskiej placówce pocztowej, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 28.09.2015 r. W treści odwołania zwrócono się z prośbą o przesunięcie terminu wykonania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji z uwagi na konieczność przetłumaczenia jej na język niderlandzki. Wskazano, że czas tłumaczenia określony został na 21 dni, a samo tłumaczenie może rozpocząć się dopiero w "40 tygodniu bieżącego roku" (odnośnie wstrzymania wykonania decyzji, wypowiedział się Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. w odrębnym postanowieniu z dnia [...].10.2015 r. (nr [...])). Dalej stwierdzono, że w dniu 16.11.2015 r. do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynęło pismo zatytułowane "uzupełnienie i sprecyzowanie odwołania" wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, nadane w polskiej placówce pocztowej B. w dniu 14.11.2015 r. Podanie to nie zawierało podpisu. Z kolei w dniu 20.11.2015 r. wpłynęło (do organu odwoławczego) uzupełnienie odwołania od decyzji Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, nadane w dniu 14.11.2015 r. w holenderskiej placówce pocztowej. Odmawiając przywrócenia terminu wymienionym na początku postanowieniem z dnia [...].12.2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z przepisu art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm., dalej "O.p.") wynikają następujące warunki skutecznego ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania: złożenie wniosku w terminie 7. dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz dopełnienie wraz z wnioskiem czynności dla której ustanowiony został termin. Według organu, o ile strona wypełniła dwa warunki spośród wymienionych, to nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja, że zobowiązana jako obywatelka Królestwa Niderlandów nie zna języka polskiego i konieczne było tłumaczenie decyzji, jak również że pozbawiona była możliwości nadania pisma w polskiej placówce pocztowej. Organ podkreślił, że nadanie odwołania w holenderskiej placówce pocztowej dniu 22.09.2015 r. nastąpiło już po terminie do jego wniesienia, który upływał w dniu 21.09.2015 r. (dzień 19.09.2015 r. był wolny od pracy), a zatem argument, że nie było można przewidzieć okresu w jakim przesyłka dotrze do organu - był nietrafny. Drugie odwołanie nadano jeszcze później, bo w dniu 25.09.2015 r. (w placówce pocztowej B.). Poza tym trudno przyjąć, że podnoszona okoliczność braku możliwości przetłumaczenia decyzji miała charakter trudności nie do przezwyciężenia. Także brak znajomości języka polskiego nie może być dostatecznym argumentem, gdyż strona o toczącym się postępowaniu wiedziała od dawna (postanowienie o wszczęciu postępowania odebrała w dniu 6.02.2915 r.) i mogła ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej osoby. Z akt sprawy wynika, że strona korzystała z usług tłumacza przysięgłego, który w krótkich terminach dokonywał przekładów, a zatem podjęcie przez stronę odpowiedniego wysiłku zapewniłoby dochowanie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, H. R., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - adwokata, wniosła o uchylenie postanowienia organu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 127 i art. 162 § 1 O.p. W uzasadnieniu zarzutu wskazano, że strona otrzymała w jednej kopercie dwie decyzje orzekające o jej odpowiedzialności z tytułu: podatku dochodowego i (odrębnie) podatku od towarów i usług, których początkowo nie odróżniła i uznała, że otrzymała dwa egzemplarze decyzji dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej za podatek od towarów i usług. Odwołanie w tym zakresie (podatku VAT) strona nadała w holenderskiej placówce pocztowej z zachowaniem terminu. Po dokładnym przeanalizowaniu pism przez pracownika, gdy sie okazało, że są to dwie różne decyzje, strona niezwłocznie złożyła odwołanie także w sprawie dotyczącej odpowiedzialności płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (przedmiotowej). Po przetłumaczeniu decyzji zostało wniesione ponowne odwołanie. Strona podniosła, że z uwagi na niewielką liczbę tłumaczy tekstów polsko-holenderskich nie było możliwe przetłumaczenie decyzji w celu zapoznania z jej treścią natychmiast. Strona nie włada językiem polskim a stan jej zdrowia był zły, co zostało wykazane raportem lekarskim. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie była zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...].08.2015 r., w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej H. R. jako członka zarządu spółki z o.o. A za zaległości tej spółki jako płatnika z tytułu pobranego a nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2010 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Wskazana decyzja organu podatkowego została stronie doręczona na adres w Holandii w dniu 5.09.2015 r., co w sprawie nie jest wątpliwe i nie jest podważane przez stronę skarżącą. Jak wynika z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Obliczenie terminu do wniesienia odwołania odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w art. 12 O.p. Według § 1 tego artykułu, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo obliczył, że termin 14-dniowy liczony od dnia następującego po doręczeniu decyzji upływał z dniem 19.09.2015 r., a ponieważ dzień ten przypadał na sobotę, termin do wniesienia odwołania upływał w następnym dniu po dniach wolnych od pracy, czyli w dniu 21.09.2015 r. Z akt sprawy wynika, że H.R. przesyłkę zawierającą odwołanie (z dnia 15.09.2015 r.) nadała w holenderski placówce pocztowej w dniu 22.09.2015 r., a więc jeden dzień po terminie. Przesyłka dotarła do organu w dniu 28.09.2015 r. W tej samej dacie dotarło do organu inne pismo strony (z dnia 22.09.2015 r.) także zatytułowane "odwołanie", które zostało nadane w dniu 25.09.2015 r. w placówce pocztowej W. W treści tego pisma (z dnia 22.09.2015 r.) strona zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnosząc, że otrzymawszy obie decyzje (przedmiotową oraz dotyczącą odpowiedzialności z tytułu VAT – przypis) była przekonana, że dotyczą tej samej kwestii, a nie było nikogo kto mógłby pomóc i przetłumaczyć. Zgodnie z art. 162 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Powołany wyżej art. 162 O.p. przewiduje cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Po pierwsze przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Druga przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Akcentuje się również, że przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu winna mieć charakter nagły. Ponadto brak winy należy pojmować w sposób obiektywny. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Chodzi tu zatem o okoliczności wyjątkowe, które uniemożliwiły dochowanie terminu. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął że strona nie wykazała ażeby do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Jak to wcześniej stwierdzono, termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 21.09.2015 r. Tymczasem jak wynika z daty sporządzenia pisma, odwołanie strona sporządziła już w dniu 15.09.2015 r., jednakże nadała go w holenderskiej placówce pocztowej dopiero w dniu 22.09.2015 r. Należy odnotować, że w innej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem sprawie (sygn. akt I SA/Wr 76/16; orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie – CBOSA"), dotyczącej postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odpowiedzialności skarżącej z tytułu podatku VAT (w której postanowienie organu odmawiające przywrócenia terminu zostało uchylone), odwołanie również sporządzone w dniu 15.09.2015 r., strona nadała w holenderskiej placówce w dniu 17.09.2015 r. i po przekazaniu polskiemu operatorowi pocztowemu wpłynęło do organu w dniu 22.09.2015 r. W świetle powyższych okoliczności, uchybienie terminu w niniejszej sprawie zostało spowodowane bezpośrednio opóźnionym nadaniem pisma w zagranicznej placówce pocztowej, co nie wskazuje na problemy przywołane na uzasadnienie żądania przywrócenia uchybionego terminu. Nieznajomość języka polskiego wszakże nie była przeszkodą ażeby strona sporządziła odwołania w obydwóch sprawach w dniu 15.09.2015 r., zaś jedno z nich wyekspediowała w czasie zapewniającym dotrzymanie terminu (najprawdopodobniej, co ma zbadać organ w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 76/16). Ubocznie należy odnotować, że w orzecznictwie sądowym obecny jest pogląd według którego przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia nieznajomość języka polskiego (przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.09.2001 r., sygn. akt V SA 165/01, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.11.2004 r. oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.08.2013 r., sygn. akt II OZ 631/13, dostępne na stronie internetowej CBOSA). Nie zasługiwała także na uwzględnienie argumentacja skargi, w której zwracano uwagę na przesłanie stronie w jednej przesyłce dwóch decyzji. Taki sposób doręczenia pism akceptowany jest w orzecznictwie, a przy tym zwraca się uwagę, że dla uznania prawidłowości doręczenia organ powinien zadbać aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.10.2015 r. sygn. akt I FSK 616/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.07.2010 r. sygn. akt II FSK 372/09, dostępne na stronie w CBOSA). Kwestia właściwego oznaczenia korespondencji w niniejszej sprawie była niewątpliwa, co potwierdza sporządzenie dwóch odwołań (w obydwóch sprawach). Nie można było postawić zarzutu organowi, że nie uwzględnił argumentacji odnoszącej się do stanu zdrowia strony, albowiem H. R. w piśmie z dnia 13.11.2015 r. podnosiła, że stan jej zdrowia uniemożliwiał podróż do oddalonej o 160 km Hagi w celu nadania przesyłki skierowanej do organu w polskim urzędzie konsularnym. Tymczasem w niniejszej sprawie przyczyna uchybienia terminu nie była związana z odległością miejsca zamieszkania strony od urzędu konsularnego. Dotąd powiedziane uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.