I SA/Wr 795/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-02-25
Skład orzekający: Jarosław Horobiowski, Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Tomasz Trybuszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy miał prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej z powodu ogólnikowego i nieskonkretyzowanego opisu stanu faktycznego we wniosku?Ratio decidendi
Organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli wniosek zawiera ogólnikowy, hipotetyczny i nieskonkretyzowany opis stanu faktycznego, który uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny prawnej. W takim przypadku interpretacja miałaby charakter czysto poglądowy i nie spełniałaby funkcji ochronnej, co jest sprzeczne z istotą instytucji interpretacji indywidualnej.Stan faktyczny
I. Spółka z o.o. złożyła w maju 2024 r. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania kwoty przelanej na rachunek bankowy wspólnika w ramach umowy przechowania środków pieniężnych. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na ogólnikowy i nieskonkretyzowany opis stanu faktycznego, który uniemożliwia ocenę prawną. Spółka zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa proceduralnego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Asesor WSA Tomasz Trybuszewski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w dniu 25 lutego 2025 r., sprawy ze skargi I. Spółki z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 16 września 2024 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.271.2024.3.END w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej: oddala skargę w całości.
1. Postępowanie przed organem podatkowym.
1.1. Przedmiotem skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: Strona, Spółka, Wnioskodawca, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ, organ podatkowy, organ interpretujący) z dnia 16 września 2024 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.271.2024.3.END (dalej Postanowienie, zaskarżone postanowienie), utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 12 lipca 2024 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.271.2024.2.EJ (dalej: Postanowienie I instancji) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
1.2. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 17 maja 2024 r. Strona złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej ustalenia czy kwota przelana w ramach umowy przechowania, o której mowa we wniosku, zawarta między jej wspólnikiem (dalej Wspólnik), jako przechowawcą, a Spółką, jako składającym, stanowi dla Spółki ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2805 ze zm.; dalej ustawa o CIT), a w konsekwencji podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek po stronie Wnioskodawcy na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Przedstawiając opis okoliczności stanu faktycznego, Strona wskazała, że działa pod ww. firmą od dnia 28 lutego 2020 r. i opodatkowana jest w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. estoński CIT). W Polsce ma nieograniczony obowiązek podatkowy. Nie posiada relacji handlowych z krajami stosującymi szkodliwą konkurencję podatkową w rozumieniu przepisów o cenach transferowych. Głównym przedmiotem jej działalności jest sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet (PKD 47.91.Z).
W ramach swojej działalności Spółka zawarła umowę o przechowanie środków pieniężnych na rachunku bankowym jednego ze wspólników, zgodnie z art. 835 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.; dalej: k.c.), dokonując przelewu środków na jego rachunek bankowy. W opisie stanu faktycznego wskazano, że (cyt.): "Przechowawca (Wspólnik) nie będzie mógł dysponować środkami bez zgody Składającego (Wnioskodawca), chyba że jest to konieczne do jej zachowania w stanie niepogorszonym.". Za przechowanie środków na prywatnym rachunku bankowym przechowawcy (Wspólnikowi) nie przysługuje wynagrodzenie. Celem umowy przechowania jest zabezpieczenie środków oraz korzystniejsze ich przewalutowanie. Nie byłoby to możliwe, gdyby środki znajdowały się na koncie firmowym Spółki. Zatem działanie to ma uzasadnienie gospodarcze.
Na tle powyższego opisu Strona zadała pytanie czy kwota przelana w ramach umowy przechowania, o której mowa we wniosku, zawarta między Wspólnikiem (przechowawca) a Spółką (składający), stanowi dla Wnioskodawcy ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 ustawy o CIT, a w konsekwencji podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek po stronie Wnioskodawcy na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, Strona wskazała, że w odniesieniu do kwoty otrzymanej przez Wspólnika od Spółki w ramach umowy przechowania, jej zdaniem nie dochodzi do spełnienia warunku, o którym mowa w art. 28m ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT. Tym samym, kwota otrzymana w ramach umowy przechowania, za którą wspólnik nie pobiera wynagrodzenia, nie stanowi dla Spółki ukrytego zysku i nie podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.
Wniosek uzupełniony został – w odpowiedzi na wezwanie organu – pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. (wpływ tego samego dnia).
1.3. W dniu 12 lipca 2024 r. organ podatkowy wydał ww. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wskazując, że opis stanu faktycznego został przedstawiony w sposób ogólny i hipotetyczny. Wnioskodawca nie opisał bowiem w sposób szczegółowy warunków umowy przechowania środków pieniężnych na rachunku bankowym Wspólnika, co ma podstawowe znaczenie dla możliwości oceny stanowiska własnego Spółki. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2235/14, DKIS wskazał, że brak przedstawienia w ramach wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego stanowiącego dla organu podatkowego podstawę właściwej kwalifikacji prawnopodatkowej, który nie poddaje się usunięciu w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.; dalej O.p. lub Ordynacja podatkowa), stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania z takiego wniosku na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p., a taka sytuacja zachodzi w sprawie.
1.4. W zażaleniu z dnia 16 lipca 2024 r., Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie interpretacji indywidualnej, odnoszącej się do pytań sformułowanych we wniosku.
1.5. Rozpoznając zażalenie Strony w drugiej instancji, DKIS w dniu 16 września 2024 r. wydał ww. postanowienie, którym utrzymał w mocy swoje wcześniejsze orzeczenie. W uzasadnieniu wskazał – między innymi – że przeszkodą dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest wadliwe, powierzchowne, nieskonkretyzowane przedstawienie opisu stanu faktycznego i taka właśnie sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. To zaś stanowi przeszkodę do wydania wnioskowanego rozstrzygnięcia z uwagi na treść art. 14c § 1 i 2 w związku z art. 14b § 3 i art. 14g § 1O.p.
2. Postępowanie przed Sądem I instancji.
2.1. W skardze na ww. Postanowienie, Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa proceduralnego, to jest:
1. art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1, art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p. – poprzez utrzymanie w mocy, a przez to zaaprobowanie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (co Sąd traktuje jako oczywistą omyłkę, bo powinno być: postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania) z dnia 12 lipca 2024 r., w którym organ stwierdził, że opis stanu faktycznego jest niewyczerpujący;
2. art. 14b § 1 O.p. – poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten powinien zostać uwzględniony, a interpretacja wydana.
Wskazując na powyższe naruszenia prawa Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego w całości 1 przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa przez doradcę podatkowego oraz wydatku dotyczącego opłaty skarbowej w kwocie 17 zł, według norm przepisanych; 3) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie sposób zgodzić się z powołanym powyżej stanowiskiem co do oceny Organu i interpretacyjnego zgodnie, z którym przeszkodą dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest wadliwe, powierzchowne, nieskonkretyzowane przedstawienie opisu stanu faktycznego. Skarżący nie zgadza się z argumentacją organu, że wniosek nie może stanowić podstawy do wydania interpretacji w trybie określonym w przepisach art. 14b i nast. Ordynacji podatkowej. We wniosku został przedstawiony stan faktyczny, który zdaniem Wnioskodawcy w sposób wystarczający odnosił się do zaistniałej sytuacji. Opis ten zdaniem Skarżącej wskazuje niezbędne informacje, w sposób zrozumiały i jasny, stanowiąc wystarczające przedstawienie zaistniałej sytuacji. Ponadto organ w razie wątpliwości może wezwać Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w trybie art. 169 § 1 O.p. stosowanego odpowiednio na mocy odesłania z art. 14h O.p. Wezwanie do wyjaśnienia stanu faktycznego pozwoliłoby na to, aby Strona miała możliwość odnieść się do stanowiska organu już na etapie rozpatrywania wniosku. Organ zatem w tym konkretnym przypadku powinien był wezwać do uzupełnienia wniosku, jeśli uważał opis stanu faktycznego za niewyczerpujący.
Stanowisko to potwierdza, zdaniem Strony, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r. o sygn. I FSK 160/17, publ. CBOSA. W orzeczeniu tym wskazano z kolei, że organ podatkowy jest obowiązany do podjęcia czynności wyjaśniających, w sytuacji, gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej jest sformułowany w sposób niewystarczający do jednoznacznej i wyczerpującej oceny prawnej przedstawionego w nim zagadnienia. Czynności te, sprowadzające się do wystosowania odpowiedniego wezwania, mają co do zasady na celu doprecyzowanie opisanego we wniosku stanu faktycznego, stanowiska wnioskodawcy czy też przepisów, o wykładnię których wnosi, w sposób, który umożliwi organowi wydanie prawidłowej interpretacji indywidualnej. W przekonaniu Skarżącej, postępowanie organu było nieprawidłowe oraz krzywdzące dla niej.
Strona podkreśliła, że zaprezentowane przez nią stanowisko odnosiło się bezpośrednio do innych przepisów mających wpływ na jej sytuację prawnopodatkową. Skarżąca miała podstawy żądać wydania interpretacji przepisów podatkowych w przedstawionej sytuacji faktycznej z uwzględnieniem całości stanu prawnego dotyczącego przedstawionej sprawy. Stan faktyczny opisany we wniosku, został wyczerpująco przedstawiony, a tym samym organ podatkowy powinien był zająć merytoryczne stanowisko w sprawie. Ponadto Skarżąca zaznaczyła, że ma prawo czuć się pokrzywdzona, przede wszystkim z uwagi na przewlekłe działanie DKIS, który w obu instancjach wydał niemerytoryczne postanowienia. W ocenie Strony, postępowanie organu jest pozbawione jakiejkolwiek logiki, skąd śmie ona przypuszczać, że podejmowane działania mają na celu nic innego jak pozbawienie jej możliwości skorzystania z ulgi. Nie ma bowiem żadnego innego wyjaśnienia sytuacji, w której znalazł się Wnioskodawca. Zachowanie to nie ma też nic wspólnego z zasadą wyrażoną w art. 121 O.p., zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W przedmiotowej sprawie bowiem Wnioskodawca został zmuszony, aby przejść na drogę sądową, mimo że zawarte we wniosku oraz w uzupełnieniu do niego informacje są wystarczające do wydania przez organ interpretacji indywidualnej.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę w całości albo w części.
3.3. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia ustalenia czy organ miał prawo do merytorycznego rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie określonym w art. 14b § 1 1 nast. Ordynacji podatkowej w przypadku, gdy wniosek w rzeczywistości nie dotyczył konkretnego stanu faktycznego, a miał na celu uzyskanie jedynie poglądu organu na daną kwestię, bowiem opis sprawy jest ogólnikowy i nie można uznać, że dotyczy on konkretnej sytuacji i tym samym wydana interpretacja pozbawiona byłaby waloru ochronnego.
3.5. Wskazując ramy prawne sprawy, powołać należy w pierwszej kolejności przepis art. 14b § 1 O.p., zgodnie z którym DKIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Z kolei stosownie do dyspozycji art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jak stanowi art. 14c § 1 O.p., interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.
W myśl art. 14g § 1 O.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia.
Stosownie do przepisu art. 169 § 1 O.p. – który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na mocy art. 14h O.p. – jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jednocześnie, w myśl art. 169 § 4 O.p., organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
Zgodnie z dyspozycją przepisów art. 165a § 1 i § 2 O.p. – które mają odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na mocy art. 14h O.p. – gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na co służy zażalenie.
Ponadto, w myśl dyspozycji art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV.
3.6. Zarzuty zawarte w złożonej skardze uznać należy za bezzasadne. W ocenie Sądu, wydając zaskarżone postanowienie w okolicznościach niniejszej sprawy, organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez Skarżącą przepisów Ordynacji podatkowej. Argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wyczerpujący przedstawiają przesłanki, jakimi kierował się DKIS, podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie, a Sąd argumentację tam zaprezentowaną podziela.
3.7. Na wstępie zasadne jest przypomnienie, czym w istocie jest i czemu ma służyć instytucja interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
W tym kontekście wyjaśnić należy, że w świetle ww. przepisów, przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej może być zatem ocena prawna danego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego, dotyczącego wnioskodawcy (zainteresowanego) na gruncie przepisów prawa podatkowego. Istotą interpretacji indywidualnej jest więc rozstrzygnięcie czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji – wydanie interpretacji indywidualnej – są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego.
Z ww. względów interpretacja indywidualna nie jest typowym aktem stosowania prawa, lecz swoją konstrukcją przypomina raczej jego wiążącą wykładnię, dokonywaną przez uprawniony organ. W odróżnieniu od procesu stosowania prawa organ dokonujący interpretacji nie ustala bowiem stanu faktycznego w sprawie (zgodnie z zasadami postępowania podatkowego wynikającymi z Ordynacji podatkowej), lecz odnosi przepisy prawa podatkowego do stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku przez osobę zainteresowaną. Taka konstrukcja wymaga zachowania odpowiedniej dyscypliny przez organ. Jego rolą jest ocena stanowiska strony, nie zaś swobodne lub niepełne wyrażanie poglądów przez organ na tle przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Treść interpretacji determinowana jest przez zakres wniosku, czyli przedstawiony w nim stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) oraz prawny.
Zdarzenie będące przedmiotem wniosku, powinno stanowić określoną zaistniałą lub przyszłą sytuację faktyczną dotyczącą wnioskodawcy, doprowadzenie do której jest przez niego rozważane (planowane), bądź też której zaistnienie jest niezależne od jego woli, ale która może zajść z istotnym stopniem prawdopodobieństwa (wskazują na to istniejące okoliczności faktyczne/istnieją przesłanki przemawiające za jej zaistnieniem). Z uwagi na istotę interpretacji indywidualnych, w szczególności ich gwarancyjny charakter, przedmiotem tych rozstrzygnięć nie może być ocena prawna nieskonkretyzowanych, niepewnych/abstrakcyjnych sytuacji/zdarzeń.
Stan faktyczny przedstawiony we wniosku musi być skonkretyzowany i dotyczyć zindywidualizowanego podmiotu, bowiem instytucja interpretacji indywidualnej nie ma służyć umożliwieniu zainteresowanym podmiotom zaznajomienia się z poglądami organu podatkowego na wykładnię określonych przepisów prawa podatkowego z przyczyn czysto poznawczych, ani nie ma na celu udzielania porady prawnej, lecz wyjaśnienie podatnikowi zastosowania wskazanego przepisu prawa podatkowego w przedstawionym przez niego konkretnym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym sprawy.
3.8. Z treści wniosku wynikało, że Strona zawarła umowę o przechowanie środków pieniężnych na rachunku bankowym Wspólnika. Jednocześnie Skarżąca nie opisała w sposób szczegółowy warunków tej umowy, co miało podstawowe znaczenie dla możliwości oceny jej stanowiska.
W ocenie Sądu, organ interpretujący słusznie stwierdził, że opis zawarty we wniosku ma charakter teoretyczny, poglądowy i niezindywidualizowany. W istocie bowiem nie wiadomo na tle jakiej konkretnej sytuacji należałoby oceniać stanowisko Spółki, a opis stanu faktycznego nie przedstawiał skonkretyzowanej sytuacji, która już wystąpiła albo wkrótce wystąpi. Podkreślić należy bowiem, że zarówno stan faktyczny, jak i zdarzenie przyszłe, będące przedmiotem wniosku, powinny stanowić określoną sytuację faktyczną. Z uwagi na istotę interpretacji indywidualnych, w szczególności ich gwarancyjny charakter, przedmiotem tych rozstrzygnięć nie może być ocena prawna abstrakcyjnych, hipotetycznych sytuacji. W okolicznościach sprawy uzyskana interpretacja indywidualna miałaby więc charakter czysto poglądowy.
Zdaniem Sądu, jak słusznie wskazał organ interpretujący – z uwagi na wielorakość stanów faktycznych i warunków umownych, jakie mogły lub mogą jeszcze zostać uzgodnione między Spółką a Wspólnikiem lub innym podmiotem powiązanym – zachodzi konieczność szczegółowego badania treści tych umów, a także powodów sformułowania ich w taki, a nie inny, sposób. To z kolei jest potrzebne w kontekście możliwości dokonania oceny, czy analogiczną umowę podatnik zawarłby także z podmiotem niepowiązanym i czy transakcja jest niezbędna w prowadzonej działalności gospodarczej.
Sąd podziela ocenę organu podatkowego, że opis sprawy zawarty we wniosku uniemożliwia mu dokonanie oceny stanowiska Skarżącej z uwagi na niedookreślone, nieprecyzyjne i nieszczegółowe opisanie warunków samej umowy, jaką zawarto pomiędzy Spółką a Wspólnikiem, jak również przyczyn jej zawarcia oraz sposobu rozliczenia korzyści wynikających z umieszczenia środków na rachunku bankowym Wspólnika. Dla dokonania tej oceny informacje, które podała Strona nie są bowiem wystarczające. Przede wszystkim wskazanie w opisie faktycznym, że umowę zawarto na podstawie art. 835 k.c., jako umowę przechowania, nie wystarczy do dokonania oceny czy dojdzie do powstania dochodu z ukrytego zysku, czy też nie. W tym zakresie za trafną uznać należy konstatację DKIS, że przepis art. 28m ust. 3 ustawy o CIT nie wymienia wprost umowy przechowania jako konstytuującej ten rodzaj dochodu, przy czym z żadnego innego przepisu nie wynika również, że podstawą powstania takiego dochodu nie może ona zostać. Równie istotne jest wskazanie wszystkich okoliczności zawarcia i postanowienia takiej umowy, czego w sprawie zabrakło, skoro to nie nazwa, lecz treść umowy, przesądza o jej rzeczywistym charakterze. W tym aspekcie za wystarczający opis warunków umowy nie może uznać informacji, że Wspólnik nie może dysponować środkami bez zgody Spółki, gdy jednocześnie nie wskazano, na jakie "dysponowanie" środkami Strona będzie wyrażała zgodę i w jakich sytuacjach.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu interpretującego, że w okolicznościach sprawy nie można dokonać obiektywnej oceny okoliczności zawarcia umowy – chociażby w kontekście przesłanki dokonania świadczenia w związku z prawem do udziału w zysku, która wymaga, między innymi, ustalenia, czy doszłoby do zawarcia umowy na analogicznych warunkach, gdyby między stronami umowy nie zachodziły powiązania. Przyczyną powyższego jest lakoniczne przedstawienie powodów zawarcia umowy, czyli chęć zabezpieczenia środków Skarżącej i zapewnienie korzystniejszego ich przewalutowania. W tym zakresie Strona nie wyjaśniła:
- z jakich powodów środki pieniężne na jej rachunku bankowym nie są i nie byłyby należycie zabezpieczone – przykładowo czy bank, z którego usług korzysta, jest w stanie upadłości, a przeniesienie środków do innego jest niemożliwe (w ocenie Sądu istotniejsze jest wskazanie: czy Spółka jest niewypłacalna albo grozi jej lub jest przewidywana jej niewypłacalność i z uwagi na co, czy toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne, czy zatem owo "zabezpieczenie" środków Spółki nie będzie w praktyce oznaczało usuwania lub ukrywania składników jej majątku przed wierzycielami),
- z jakich powodów przechowanie będzie się odbywać bez wynagrodzenia,
- na jak długi okres środki zostaną oddane na przechowanie,
- czy będą to wszystkie środki, czy tylko jakaś ich część,
- czy z konta Wspólnika będą regulowane zobowiązania Spółki wobec kontrahentów bądź innych podmiotów,
- komu przypadną ewentualne odsetki naliczone na rachunku bankowym Wspólnika,
- kogo obciążą koszty prowadzenia rachunku przez Wspólnika,
- w jaki sposób Wspólnik będzie w stanie "rozdzielić" środki na swoim rachunku na własne i oddane na przechowanie oraz w jaki sposób (na jakich warunkach) Wspólnik może lub będzie mógł nimi "dysponować" za zgodą Skarżącej,
- co oznacza możliwość korzystnego "przewalutowania" środków przez Wspólnika, czy jest to czynność jednorazowa, czy powtarzalna i dlaczego sama Spółka nie ma takiej możliwości oraz komu będą przysługiwać korzyści z przewalutowania,
- jak ma się możliwość "przewalutowania" środków na koncie Wspólnika w kontekście zaistnienia przesłanki rozporządzania przez Przechowawcę oddanymi mu na przechowanie pieniędzmi, której zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z depozytem nieprawidłowym (art. 845 k.c.), co do którego stosuje się przepisy o pożyczce.
Brak przedstawienia powyższych informacji oznacza, że Strona posługuje się jedynie ogólnymi stwierdzeniami. Nie przedstawia natomiast konkretnej, jasno sprecyzowanej sytuacji. To z kolei sprawia, że opis zdarzeń, które zaistniały oraz tych, które mają/mogą wystąpić, jest niepewny, nieprecyzyjny i hipotetyczny. Z zawartych w opisie sprawy informacji nie można wywnioskować, jakie umowy będą zawierane między Skarżącą a Wspólnikiem, a także jakie są powody zawarcia takiej umowy. Bez tych elementów wydana interpretacja wyrażałaby jedynie ogólny pogląd organu podatkowego na daną kwestię, lecz nie realizowałaby założenia interpretacji indywidulanej, w szczególności jej funkcji ochronnej, co byłoby sprzeczne z jej istotą.
Sąd podziela zatem ocenę DKIS, że wniosek w takim kształcie nie może stanowić podstawy do wydania interpretacji w trybie określonym w przepisach art. 14b i następnych O.p. Zarzut Skarżącej zgłoszony w tym zakresie uznać należy za nieuzasadniony.
3.9. W ocenie Sądu nie jest również słuszny zarzut niezastosowania art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p. i braku wezwania Strony przez organ do uzupełnienia wniosku. Z tego trybu "konwalidowania" wniosku organ interpretujący może bowiem skorzystać, gdy jest on dostatecznie sprecyzowany. Organ musi wówczas wskazać, jakie konkretnie braki zawarte są we wniosku. Przepis ten w pierwszej kolejności wprost odnosi się do braków formalnych. Jedynie na zasadzie odpowiedniego stosowania może zostać wykorzystany do precyzowania okoliczności przedstawionych we wniosku. Wzywanie do wyjaśnienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie może jednak prowadzić do kreowania lub współkreowania tła faktycznego przez organ. Takie działanie byłoby sprzeczne z dyspozycją przepisu art. 14b § 3 O.p., na co wskazano w uzasadnieniu, powoływanego przez DKIS, wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Wa 3227/14, publ. CBOSA. Tego typu wezwanie nie może bowiem pełnić funkcji naprowadzającej wnioskodawcę na taki poziom szczegółowości podanych okoliczności, przy którym organ byłby już w stanie dokonać wykładni przepisu prawa podatkowego, który budzi konkretne wątpliwości podatnika. Innymi słowy, nie można oczekiwać, że przy podanym jedynie zarysie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wdrażana będzie procedura wzywania wnioskodawcy do odpowiedzi na liczne pytania dotyczące wielu brakujących kluczowych okoliczności opisu sprawy, które mogą istotnie wpłynąć nie tylko na ocenę, że przedstawiony opis stał się już na tyle konkretny i kompletny, aby można go podciągnąć pod hipotezę normy prawnej, zakodowanej w przepisie, którego wykładnia budzi określone wątpliwości podatnika, lecz także na ocenę, czy wydanie interpretacji – przy tak już szczegółowo i wielowątkowo uzupełnionym opisie – będzie w ogóle prawnie dopuszczalne w kontekście katalogu przesłanek negatywnych, wymienionych w przepisach (przykładowo art. 14b O.p.). Podatnicy nie mogą wykorzystywać instytucji indywidualnej interpretacji podatkowej do sondowania, na jakim poziomie ogólności zarysowanego opisu okoliczności, organ zdecyduje się już na wydanie interpretacji albo przynajmniej na wezwanie do uzupełnienia tego opisu. Taki sposób wykorzystywania postępowania interpretacyjnego jest sprzeczny jego celem i stanowi nadużycie omawianej instytucji. Podatnik, który obiektywnie byłby w stanie przedstawić we wniosku wszystkie istotne szczegóły opisu okoliczności sprawy, a bez racjonalnego wyjaśnienia nie czyni tego od razu, oferując jedynie pozór "wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego", nie może zasadnie oczekiwać, że organ interpretujący będzie go w tym obowiązku wyręczał poprzez wysłanie obszernej listy szczegółowych pytań, które mogą doprowadzić dopiero do zrekonstruowania konkretnych okoliczności opisu sprawy. Z taką sytuacją – zdaniem Sądu – mamy z kolei do czynienia w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że Strona od początku była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym.
3.10. Dalej, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14g § 1 oraz 169 § 4 O.p., Sąd stwierdza, że obiektywnie o możliwości zaistnienia takiego uchybienia w sprawie nie ma mowy, skoro kwestionowane postanowienia nie mają za przedmiot rozstrzygnięcia pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, lecz odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
3.11. Końcowo Sąd wskazuje, że brak jest powodów, aby uznać, że DKIS prowadził postępowanie niezgodnie z zasadą wzbudzania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p.). W tym kontekście w pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że działanie organu interpretacyjnego w sprawie odbywało się na podstawie i w granicach prawa. Było ono również staranne i merytorycznie poprawne. Organ dokładnie wyjaśnił podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia i zaprezentował odpowiednią argumentację prawną. Nie spotkała się ona z aprobatą Strony, lecz w omawianej zasadzie nie mieści się postulat (nakaz) prowadzenia postępowania przez organ w taki sposób, aby była one zadowolona z jego wyniku.
W odniesieniu do powołanego przez Skarżącą wyroku, pogląd w nim wyrażony nie jest adekwatny do podstaw faktycznych i prawnych niniejszej sprawy.
3.7. Z ww. względów Sąd oddalił skargę w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając zarzuty Skarżącej za nieuzasadnione. Oba postanowienia odpowiadają bowiem prawu, a w sprawie nie dopatrzono się ewentualnych innych jeszcze uchybień, które przemawiałyby za uwzględnieniem skargi.
3.8. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło