I SA/Wr 801/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia WSA - Maria Tkacz - Rutkowska Asesor WSA – Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej zwrotu na rachunek bankowy kwoty podatku od towarów i usług za luty 2005 oddala skargę. Jak wynika z akt sprawy, Spółka cywilna A (obecnie Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością B), powołując się na art. 87 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), złożyła wraz z deklaracją VAT wniosek o zwrot w terminie 60 dni kwoty [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. G. decyzją z dnia [...] o nr [...] odmówił żądaniu strony stwierdzając, iż do Spółki jako podatnika dokonującego transakcji wewnątrzwspólnotowych i wykonującego czynności opodatkowane krócej niż 12 miesięcy ma zastosowanie termin zwrotu bezpośredniego wydłużony do 180 dni. Decyzja ta została odebrana przez spółkę w jej siedzibie w dniu [...]. Następnie wnioskiem z dnia [...], spółka reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się z wnioskiem o wznowienie postępowania. Jako podstawę wniosku wskazała na przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, z uwagi na fakt, iż spółka przedłożyła w Urzędzie Skarbowym ogólne pełnomocnictwo z dnia [...], które powinno być w każdej sprawie toczącej się w urzędzie uwzględnione, a zatem – w jej ocenie - nie brała udziału w postępowaniu. Organ I instancji wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...] o nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] wywodząc, iż nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż strona w sprawie o zwrot podatku od towarów i usług nie ustanowiła pełnomocnika. Organ wskazał, iż ustawodawca nie dopuszcza sytuacji, w której pełnomocnik wywodzi swoje umocowanie do udziału w postępowaniach podatkowych z ogólnego pełnomocnictwa złożonego w organie podatkowym na etapie wcześniejszych, zakończonych już postępowań. Dodał, iż w imieniu Spółki wniosek złożyła J. S., o czym świadczy jej podpis oraz pieczęć spółki z podanym adresem do korespondencji. Na ten adres były wysyłane wezwania do skorygowania deklaracji oraz wezwanie do osobistego zgłoszenia, a także postanowienie wydane w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej o zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem. Wszystkie te pisma były przez stronę odbierane i w całym postępowaniu strona nie poinformowała, że reprezentowana jest przez pełnomocnika, nie przedłożyła też żadnego pełnomocnictwa. Po rozpatrzeniu odwołania, w którym spółka zawarła podobną argumentację, co we wcześniej złożonym wniosku o wznowienie postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż z unormowań zawartych w przepisach 136-137 Ordynacji podatkowej wynika, iż to na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt konkretnej sprawy odpowiednio oryginału lub potwierdzonego odpisu pełnomocnictwa (art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej), gdyż organy nie są zobowiązane ani legitymowane do prowadzenia rejestru ustanowionych przez podatnika pełnomocników upoważnionych przez niego do występowania przed organami podatkowymi w sprawach podatkowych. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji obu organów jako wydanych z naruszeniem art. 2 i art. 32 Konstytucji RP w związku z art. 97 ust. 5 i art. 87 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 18 ust. 4 VI Dyrektywy Unii Europejskiej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej uważa, że naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem strony skarżącej, odmowa zwrotu różnicy podatku w terminie 60 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej powoduje różnicowanie podatników i w sposób bezsprzeczny dyskryminuje podatników rozpoczynających działalność gospodarczą pogarszając ich konkurencyjność na rynku, co jest nie do pogodzenia w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Powołując się na krajowe orzecznictwo sądowe oraz orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości strona skarżąca prezentuje stanowisko, że zwrot różnicy podatku od towarów i usług powinien nastąpić bezzwłocznie i w gotówce z pominięciem przepisu art. 97 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, który niezgodnie z prawem wspólnotowym, a ściślej z art. 18 ust. 4 VI Dyrektywy, wydłuża termin zwrotu bezpośredniego do 180 dni. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w sprawie. Dodała, iż zarzuty skargi nie mają związku z zaskarżoną decyzją, gdyż z treści skargi wynika, że skarżącej w istocie nie chodzi o wznowienie postępowania, lecz przeprowadzenie powtórnego postępowania instancyjnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przywołanej w dalszych wywodach – skrótowo – jako p.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie uchybiają bowiem prawu. Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem zaskarżenia są decyzje wydane wskutek wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- przywołanej w dalszych wywodach jako Ordynacja podatkowa) organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1. Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Organ po wznowieniu postępowania na skutek wniosku strony przeprowadził postępowanie celem ustalenia czy wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 240 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej tj. czy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodzić się należy z organami, iż w postępowaniu w sprawie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług nie nastąpiło uchybienie polegające na pominięciu pełnomocnika w sprawie. Możliwość dokonywania czynności w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika dopuszcza art. 136 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Sposób udzielania pełnomocnictwa i tryb powiadamiania o udzieleniu pełnomocnictwa został uregulowany w art. 137 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Umocowanie do działania w imieniu strony ( udzielenie pełnomocnictwa ) opiera się na jej oświadczeniu woli ( art. 96 k. c. ). Udzielenie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną mocodawcy, a stanowiąc przejaw jego woli upoważnia pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych w imieniu mocodawcy. W postępowaniu podatkowym pełnomocnictwo musi być udzielone wprost i nie może być domniemane. Jeżeli pełnomocnictwo zostało udzielone przez stronę poza postępowaniem podatkowym, powinno być udzielone w formie dołączenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego ( np. notarialnie ) odpisu. Pełnomocnictwo może być też uwierzytelnione przez organ prowadzący postępowanie. Pełnomocnicy fachowi zostali wyposażeni w uprawnienie do samodzielnego uwierzytelniania odpisu udzielonego im pełnomocnictwa. Momentem, od którego pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa (M. Sz., Pełnomocnicy w postępowaniu podatkowym, Przegląd Podatkowy, 1/2002). Istotne znaczenie ma przede wszystkim okoliczność, czy pełnomocnictwo w rzeczywistości zostało udzielone dla sprawy, do akt której zostało dołączone, i jaki jest jego zakres. ( NSA w wyroku z dnia 19 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 641/97, LEX nr 33427, WSA w wyroku z dnia 21 maja 2004 r. I SA/Wr 1649/02, POP 2004/6/117 ). Z powyższego wynika, że pełnomocnik ma obowiązek dołączyć oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa każdorazowo do akt prowadzonej przez organ podatkowy sprawy. Organy podatkowe nie mają bowiem obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy podatnik udzielił ogólnego pełnomocnictwa do występowania we wszystkich sprawach dotyczących zobowiązań podatnika i czy pełnomocnictwo to zostało złożone, np. do akt prowadzonych w przeszłości przez organ podatkowy spraw wobec danego podatnika. Przepisy prawa podatkowego nie nakładają na organy podatkowe obowiązku ustalania, czy zawarta pomiędzy podatnikiem a doradcą podatkowym umowa stałej współpracy jest nadal aktualna oraz czy udzielone w przeszłości pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego nie zostało odwołane. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 kwietnia 2005r. sygn. akt I SA/Wr 25/04) i podziela je skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy również wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o opłacie skarbowej, opłacie skarbowej podlegają dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnika oraz ich odpisy (wypisy). W przypadku ustanowienia pełnomocnika w aktach sprawy podatkowej powinien znajdować się oryginał pełnomocnictwa lub odpis opłaconego pełnomocnictwa. Na podstawie powyższego przepisu opłacie skarbowej podlegają każdorazowo odpisy udzielonego pełnomocnictwa, nie jest natomiast wystarczające opłacenie oryginału ogólnego pełnomocnictwa. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwrot podatku od towarów i usług złożyła w imieniu spółki cywilnej J. S., będąca wspólnikiem, o czym świadczy złożony na wniosku podpis jak również pieczęć spółki z podanym adresem do korespondencji. Na ten adres były wysyłane wezwania do skorygowania deklaracji oraz wezwanie do osobistego zgłoszenia a także postanowienie wydane w trybie art. 200 O.p. o zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem. Wszystkie te pisma były przez stronę odbierane i w całym postępowaniu strona nie poinformowała, że reprezentowana jest przez pełnomocnika, nie przedłożyła też żadnego pełnomocnictwa. Dopiero wraz ze złożeniem wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik spółki doradca podatkowy M. S. dołączył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z uiszczoną opłatą skarbową. W świetle powyższego organ nie miał podstaw, aby sądzić, iż spółka była reprezentowana przez pełnomocnika. W związku z powyższym na podstawie faktu złożenia do innej sprawy ogólnego pełnomocnictwa w dniu [...] organ podatkowy nie mógł wyciągnąć wniosku, że podatnik wyraził zgodę na reprezentowanie go w postępowaniu podatkowym. Zasadnie zatem całą korespondencję w tym decyzję kierowano na adres skarżącej spółki. W pełni uprawnione było więc stanowisko organów, co do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług, bowiem nie zaistniały przesłanki wznowienia wyrażone w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu godzi się zauważyć, iż wskazanie we wniosku o zwrot podatku od towarów i usług dwóch adresów do korespondencji i doręczenie przez organ decyzji tylko na jeden adres tj. na adres spółki, mogłoby mieć wpływ ewentualnie na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która zapadła w zwykłym trybie. Nie ma natomiast żadnego wpływu na skuteczność doręczenia decyzji spółce na adres jej siedziby w sytuacji, gdy spółka nie kwestionowała w całym postępowaniu kierowania korespondencji na adres spółki. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, iż nie mają one związku z zaskarżoną decyzją lecz dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia decyzją sprawy zwrotu podatku od towarów i usług, która stała się decyzją ostateczną. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.