I SA/Wr 863/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-15
Skład orzekający: Kamila Paszowska-Wojnar, Dagmara Dominik-Ogińska, Annetta Makowska-Hrycyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wznawiając postępowanie podatkowe na wniosek podatnika, powinien rozpoznać wszystkie zgłoszone przez niego przesłanki wznowienia, nawet jeśli część z nich nie była przedmiotem skargi kasacyjnej, a jedynie została podniesiona w kontekście zarzutu naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Organ podatkowy, prowadząc postępowanie wznowione na skutek wyroku sądu administracyjnego, jest związany oceną prawną sądu wyższej instancji (art. 153 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy sąd kasacyjny uchylił poprzednie orzeczenia i wskazał na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy, organ powinien rozważyć wszystkie zgłoszone przez podatnika przesłanki wznowienia, w tym te dotyczące klasyfikacji gruntu, nawet jeśli nie były one bezpośrednio przedmiotem skargi kasacyjnej, a jedynie zostały podniesione w kontekście naruszenia przepisów postępowania. Niewłaściwe ograniczenie zakresu postępowania wznowieniowego do jednej tylko przesłanki, z pominięciem innych podnoszonych przez podatnika i potencjalnie istotnych dla sprawy, stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz zasad postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą wcześniejszą decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2008 r. i określającą nadpłatę. Podatnik wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na odkrycie mniejszej powierzchni użytkowej budynków niż przyjęta do opodatkowania, a także na nieprawidłową klasyfikację gruntu. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszych wyroków i decyzji, organy podatkowe rozpoznały sprawę ponownie, uwzględniając mniejszą powierzchnię budynków, ale odmówiły rozpatrzenia kwestii klasyfikacji gruntu, uznając ją za wykraczającą poza zakres wznowienia. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organy powinny były rozpoznać również kwestię klasyfikacji gruntu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. oraz określenia nadpłaty w tym podatku - po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. N. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy) z [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję wydaną po wznowieniu postępowania przez Prezydenta Miasta W. z [...] września 2018 r. uchylającą w całości decyzje Prezydenta Miasta W. z [...] stycznia 2088 r. nr [...] w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. oraz określająca wysokość nadpłaty w tym podatku w kwocie 1 316 zł.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z [...] stycznia 2008 r. Prezydent Miasta W. (dalej tez: organ I instancji) ustalił Skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości na 2008 r. w kwocie 20 074 zł za nieruchomość położoną przy ul. W. [...] (obecnie ul. W. [...]). przyjmując do opodatkowania m. in. budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 829,95 m2.Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z 13 czerwca 2014 r. Skarżący wniósł o "rozliczenie i zwrot lub zaliczenie na poczet przyszłych opłat podatku nadpłaconego za lata 2003 - 2011 r. w kwocie 11 573, 05 zł wraz z należnymi odsetkami. Ww. kwotę zaktualizowano na podstawie obmiaru powierzchni użytkowej nieruchomości, przeprowadzonego w trakcie oględzin w dniu 20 marca 2014 r. przez biegłego A. H. przy ul. W. [...] (wcześniej [...]) w W.
W piśmie z dnia 22 lipca 2014 r. podatnik wskazał również numery decyzji wydanych za lata 2003 – 2011. Natomiast w piśmie z dnia 31 lipca 2014 r. podatnik wniósł o wznowienie postępowań administracyjnych, zakończonych wydaniem decyzji za lata 2003 – 2011, z uwzględnieniem opinii biegłego z dnia 26 marca 2014 r. (oględziny z 20 marca 2014 r).
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezydent Miasta W. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowił na wniosek Skarżącego postępowanie podatkowe od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Prezydent Miasta W. pomimo istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia ww. decyzji z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego z dnia 26 marca 2014 r. ustalono, że łączna powierzchnia użytkowa budynków położonych przy ul. W. [...] (wcześniej [...]) wynosi 759,64 m2. Pomimo, że wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej, a mianowicie faktyczna powierzchnia użytkowa budynków jest niższa niż powierzchnia przyjęta w decyzji jako podstawa opodatkowania, to ze względu na upływ terminów przewidzianych w art. 68 Ordynacji podatkowej należało odmówić uchylenia decyzji w całości. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w sprawie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ powierzchnia budynków jest mniejsza niż powierzchnia opodatkowana w decyzji ostatecznej. Nie można jednak uchylić decyzji podatkowej z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przedawnienia prawa do wydania i doręczenia decyzji w dniu 31 grudnia 2013 r. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania dopiero w dniu 1 sierpnia 2014 r., a więc po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia. Brak jest dowodów, że Skarżący złożył taki wniosek w 2011 r. w formie ustnej.
Wyrokiem z 13 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Wr 1250/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę od tej decyzji. Od wyroku tego Skarżący wywiódł skargę kasacyjną opierając ja na zarzutach:
I. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 3 b w związku z art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 68 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że zasadna jest odmowa uchylenia decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., gdyż nie jest możliwe wydanie nowej decyzji z uwagi na upływu terminu przewidzianego w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej podczas gdy w wyniku wznowienia postępowania i uchylenia decyzji zostałaby wydana decyzja zmniejszająca wysokość dotychczasowego zobowiązania podatkowego, a zatem nie powstałoby nowe zobowiązanie;
II. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności istnienia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji posiadania przez organ pisma skarżącego z dnia 29 lipca 2011 r., a następnie z dnia 9 sierpnia i 7 grudnia 2011 r.
III. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 106 § 3 i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne oddalenie skargi i uznanie, że przedłożone przez skarżącego na rozprawie dowody z dokumentów pozostają bez wpływu na wynik sprawy, podczas gdy Sąd I instancji nie przeprowadził z nich dowodu i nie wskazał, jakie dokumenty zostały przedłożone przez skarżącego, czego dotyczyły i z jakich powodów nie miały wpływu na wynik sprawy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 199 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne oddalenie skargi i uznanie, że skarżący nie udowodnił, że w okresie od lipca 2011 r. do grudnia 2011 r. składał ustne wnioski o wznowienie postępowania, podczas gdy organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz nie wypełnił obowiązku prawidłowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności nie przesłuchał skarżącego w charakterze strony na tę okoliczność;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi i uznanie, że z pism skarżącego z dnia 29 lipca 2011 r., 9 sierpnia 2011 r. i 7 grudnia 2011 r. nie wynika, aby skarżący wskazał, że powierzchnia budynków jest mniejsza niż zgłoszona do opodatkowania;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 w związku z art. 141 § 4 Prawa o postepowania przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne oddalenie skargi w wyniku nierozpatrzenia sprawy w granicach skargi, polegające na pominięciu zarzutu skarżącego naruszenia art. 168 §1 Ordynacji podatkowej i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku uznania zarzutu naruszenia tego przepisu za niezasadny;
5) art. 145 §1 pkt 1 lit c Prawa o postepowaniu przed sadami administracyjnymi w związku z art. 121 § 1 i § 2 i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne oddalenie skargi wskutek uznania, że organy nie mają obowiązku udzielania informacji o przepisach prawa, podczas gdy na organie spoczywa obowiązek udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego oraz wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma w przypadku ich stwierdzenia.
Naczelny Sądy Administracyjny (NSA), który wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II FSK 996/16 uchylił ww. wyrok WSA oraz decyzję SKO a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uwzględnił wszystkie zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty.
W uzasadnieniu sąd kasacyjny za bezpodstawną w okolicznościach rozpoznanej sprawy uznał aprobatę WSA dla odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 Ordynacji podatkowej. Respektując okoliczność, że termin przedawnienia jest zastrzeżony dla podatników, przyjął, że ich roszczenia, wynikające z ich interesu prawnego, o ile zostaną zgłoszone przed upływem terminu przedawnienia powinny zostać rozpatrzone nawet po jego upływie (tak np. NSA w wyroku z dnia 22 maja 2014 r., II FSK 1245/12, CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pogląd ten, choć wyrażony w odniesieniu do możliwości korekty zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa, należy uznać za w pełni aktualny również w okolicznościach rozpoznanej sprawy, gdzie chodziło o weryfikację w trybie wznowienia postępowania decyzji ustalającej. Jest tak dlatego, że podatnik podatku od nieruchomości będący osobą fizyczną, inaczej niż np. podatnik podatku od nieruchomości będący osobą prawną, czy podatnicy większości innych podatków, które powstają najczęściej z mocy prawa, nie ma możliwości domagania się stwierdzenia nadpłaty w trybie art. 75 Ordynacji podatkowej. Z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku w tym trybie mogą wystąpić zasadniczo podatnicy, których zobowiązania podatkowe powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 (z mocy prawa). Nie oznacza to jednak, że podatnik podatku od nieruchomości będący osobą fizyczną nie może w ogóle domagać się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty – ma do tego prawo, ale w drodze zakwestionowania decyzji ustalającej w trybie zwykłym lub trybach nadzwyczajnych. Jeżeli w ten sposób dojdzie do zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej, nadpłata stąd wynikająca będzie podlegała zwrotowi w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli podstawą uruchomienia trybu weryfikacji decyzji ustalającej jest okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania – jak to miało miejsce w rozpoznanej sprawie – podatnik może wniosek o uruchomienie tego trybu sformułować zarówno jako wniosek o "zwrot nadpłaty", bądź jako wniosek o "wznowienie postępowania", a rzeczą organu jest wnioskowi temu nadać prawidłowy bieg. Sąd kasacyjny stwierdził – na podstawie akt sprawy - że Skarżący wniosek swój sformułował pierwotnie (w 2011 r.) jako wniosek o zwrot nadpłaty, a później (w 2014 r.) jak wniosek o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 7 grudnia 2011 r. powołał się on na okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania (zawyżenie podstawy opodatkowania, co wyszło na jaw po wydaniu decyzji ustalającej za 2008 r.) i sformułował prośbę o wskazanie sposobu skorygowania błędnie naliczonego podatku i odzyskania nadpłaconego podatku. Natomiast w piśmie z dnia 22 lipca 2014 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, wskazał, że "pismo z dnia 13 czerwca 2014 r. jest podtrzymaniem wniosku składanego przeze mnie w 2011 r. i później, zarówno w formie ustnej (do którego organ podatkowy protokołu nie sporządził) jak i pisemnej". Owo pismo z dnia 13 czerwca 2014 r. było pismem podatnika, w którym sformułował on następujące żądanie: "ponownie proszę o rozliczenie i zwrot lub zaliczenie na poczet przyszłych opłat podatku, podatku nadpłaconego za lata 2003-2011". Z kolei w piśmie z dnia 31 lipca 2014 r. pojawiło się wyraźne wskazanie na tryb wznowienia postępowania. Skarżący wskazał w nim, że wnosi o wznowienie postępowań administracyjnych w odniesieniu do decyzji ustalających za lata 2003-2011. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe błędnie przyjęły, że dopiero wniosek skarżącego zawierający wyraźne żądanie wznowienia postępowania może stanowić podstawę uruchomienia tego postępowania. Jak należało uznać, wystarczający w tym względzie był wniosek skarżącego o zwrot nadpłaconego podatku. Wniosek ten został złożony przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 68 Ordynacji podatkowej i odwoływał się do podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 O.p.). NSA za błędne zatem uznał przyjęcie WSA, że "z treści pisma z dnia 7 grudnia 2011 r. nie wynika, by podatnik wykazał inną powierzchnię budynków do opodatkowania za 2008 r.". Błędnie też wywiódł WSA niekorzystne dla Skarżącego skutki z faktu, że "pismo to zostało złożone jako odpowiedź podatnika na wymienione w nim wezwania i postanowienia organu podatkowego" (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z pisma podatnika wyraźnie wynika, jaka podstawa opodatkowania została przyjęta do opodatkowania w decyzji ustalającej, a jaka jest ona w rzeczywistości. To zaś, że pismo z dnia 7 grudnia 2011 r. było odpowiedzią na wezwanie organu podatkowego nic w zakresie kwalifikacji wniosku skarżącego nie zmienia, nie krył on wszak, że okoliczność zawyżenia podstawy opodatkowania została ujawniona po wydaniu decyzji ustalającej za 2008 r., w trakcie inwentaryzacji z udziałem biegłego.
NSA przyznał też rację Skarżącemu, że WSA dopuścił się naruszenia art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 141 § 4 tej ustawy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W protokole rozprawy przed Sądem I instancji nie ma wzmianki na temat postanowienia o przeprowadzeniu lub odmowie przeprowadzenia dowodu z dokumentów, o co wnosił skarżący na rozprawie. Wprawdzie skarżący prosił o "dołączenie do akt sprawy" pliku dokumentów, co Sąd uczynił ("Sąd dołączył do akt sprawy pisma złożone przez skarżącego" – protokół rozprawy), nie sposób jednak uznać, że czynność ta była tożsama z dopuszczeniem dowodów z dokumentów, o czym mowa w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O tym, że owo "dołączenie do akt" nastąpiło bez związku z art. 106 § 3 ww. ustawy świadczy brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wzmianki na temat treści tych dokumentów i ich znaczenia dla sprawy. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można bowiem wykluczyć, że gdyby WSA przeprowadził dowód z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, wskazujących na zaistnienie podstaw do uwzględniania skargi, wynik postępowania byłby inny.
NSA za uzasadniony uznał też zarzut Skarżącego, że WSA błędnie zaaprobował twierdzenia organów co do braku wykazania przez Skarżącego, że składał ustne wnioski o wznowienie postępowania w 2011 r. (przed upływem terminu przedawnienia z art. 68 Ordynacji podatkowej), mimo nieprzeprowadzenia w tym względzie stosowanych czynności dowodowych przez organy podatkowe (w tym przesłuchania skarżącego). O tym, że kwestię tę należało ocenić inaczej, świadczą poczynione wcześniej wywody na temat charakteru pism skarżącego składanych w 2011 r. Zasadny był pozostający w związku z tym zarzut naruszenia przepisu art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej., który określa formę wnoszenia podań w postępowaniu podatkowym, dopuszczając ustne wniesienie podania, a także postawiony w związku z zasadą zaufania i informowania (art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej) zarzut naruszenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczącego usuwań braków formalnych podań. Zdaniem NSA, co do zasady nie ma nieograniczonego obowiązku informowania o przepisach prawa podatkowego, ale w rozpoznanej sprawie chodziło o to, że Skarżący złożył wniosek "o zwrot nadpłaconego podatku" , który organy uznały za nie dość precyzyjny, w każdym razie nie na tyle, by na tej podstawie uruchomić postępowanie wznowieniowe. Skoro tak, to należało uznać, że organy miały wynikający z zasady zaufania i informowania obowiązek pouczenia Skarżącego o sposobie uruchomienia postępowania w tej sprawie, mogły też wezwać go do usunięcia braków wniosku poprzez jego doprecyzowanie. Zaaprobowane przez WSA zignorowanie tego żądania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Za zasadny sąd kasacyjny uznał zarzut, że skoro skarżący powoływał się w pismach kierowanych do organu I instancji na ujawnienie faktu zawyżenia podstawy opodatkowania, to nawet w razie nieuznania pisma zawierającego to twierdzenie za wniosek o wznowienie postępowania (ku czemu, jak już wcześniej zaznaczono, nie było podstaw), powinnością organu było zweryfikowanie tego twierdzenia w ramach wszczętego z urzędu postępowania wznowionego.
W ponownie wydanej decyzji z [...] września 2018 r. Prezydent Miasta W. uchylił w całości własną decyzję z [...] stycznia 2008 r. w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 20 074 zł i ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. za nieruchomość
położoną w W. przy ulicy W. [...] (wcześniej [...]) w kwocie18 766 zł oraz określił wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 1 316, 00 zł. Organ I instancji jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął:
1) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej powierzchni użytkowej 759, 64 m2,
2) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni – 5 128 m2
3) budowle o wartości 57 500, 00 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że opierając się na wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego A. H. z 26 marca 2014 r. dotyczącej obmiaru powierzchni użytkowej budynków na nieruchomości przy ul. W. [...], na którą powołuje się Skarżący w złożonym wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, przychylił się do wniosku i w nowej decyzji za podstawę opodatkowania przyjął prawidłową łączną powierzchnię użytkową budynków położonych na nieruchomości przy ul. W. [..], która faktycznie wynosi 759,64 m2. Przed wydaniem decyzji Skarżący w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej w dnu 18 września 2018 r. złożył zastrzeżenia po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym. W ocenie organu podatkowego I instancji złożone przez Pana A. N. zastrzeżenia nie mają związku z prowadzonym postępowaniem podatkowy w zakresie wznowionego postępowania podatkowego na 2008 r., z uwagi na fakt że organ podatkowy w prowadzonym zakresie badał poprawność opodatkowania powierzchni użytkowej budynków położonych na nieruchomości przy ul. W. [...] (dawniej [...]). Wyjaśnił że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Organ podatkowy prowadzący postępowanie wznowione, nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia, oznacza to, że w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania organ podatkowy może ocenić sprawę ponownie, ale tylko w tym zakresie, jaki wynika ze stwierdzonej przesłanki wznowienia. Nie można natomiast dokonywać ponownych ustaleń i oceny materiału dowodowego objętego już decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia. Jeśli nowy dowód, o którym mowa w art 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dotyczył powierzchni użytkowej budynków, to w nowo prowadzonym postępowaniu nie można kwestionować prawidłowości opodatkowania gruntów, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji ostatecznej.
Od decyzji organu I instancji Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił:
1) rażące naruszenie artykułu 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej KPA) z uwagi na brak w jej treści niezbędnych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności wewnętrzną sprzeczność i niespójności rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia,
2) wydanie tej decyzji bez podstawy prawnej, co powoduje że jest obarczona wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 in principio KPA; z uwagi na to, że jest ona przedmiotowo zależną decyzją, a zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne - organ podatkowy nie jest uprawniony samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz zobowiązany jest odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków - a wobec braku decyzji o zmianie tych zapisów, na te na podstawie których wydano wskazaną decyzję, nie było podstaw prawnych do jej wydania.
Na tej podstawie wniósł o uzupełnienie dowodów w sprawie, poprzez: zażądanie akt postępowania dotyczącego zmiany z 20 kwietnia 2004 r. w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb S. nr [...] jednostka ewidencyjna miasto W., w działce nr [...] o powierzchni 0,5128 ha położonej w W. przy ul. W. [...] polegającej na wykreśleniu dotychczasowych użytków B-Rlllb - grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,3956 ha i B-RIVa - grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,1172 ha i wpisaniu w to miejsce użytku gruntowego Bi o powierzchni 0,5128 ha oznaczającego inne tereny zabudowane oraz - zbadanie, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy decyzja, będąca przedmiotem odwołania.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z [...] grudnia 2018 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta W. W uzasadnieniu podkreśliło, że decyzja organu I instancji jest konsekwencja prawomocnego wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II FSK 996/16. Odwołując się do art. 190 p.p.s.a. SKO argumentowało, że sad, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, a skargi kasacyjnej w sprawie nie można oprzeć na podstawach stanowiących rozszerzenie lub poprawienie podstaw kasacyjnych pierwotnej skargi kasacyjnej, bowiem godzi to w powagę rzeczy osądzonej. Ponadto powołał się na "granice sprawy" wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd administracyjny podlegają one zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydal orzeczenie na podstawie art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Argumentację tę organ odwoławczy poparł orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Następnie przeniósł te wywody na grunt sprawy i wskazał, że wniosek Skarżącego jako podstawę wznowienia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. podał art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. i jako okoliczność nową, która wyszła na jaw (istniejącą w dniu wydania decyzji, ale nieznaną organowi podatkowemu) – opinię biegłego dotyczącą obmiaru powierzchni użytkowej i oceny stanu technicznego budynków położonych na nieruchomości przy ul. W. [...], z której wynika mniejsza powierzchnia niż przyjęta przez organ w decyzji z [...] stycznia 2008 r. Okoliczność tę SKO uznało za odpowiadającą art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zatem dającą podstawę do zmiany decyzji z [...] stycznia 2018 r. w tym zakresie. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie kwestionował wysokości nadpłaty, zaś SKO ocenił, że organ I instancji określił ją prawidłowo. Dalej, wyjaśnił, że organ I instancji zrealizował w całości ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r. Zastrzeżenia Skarżącego podważające sposób klasyfikacji działki gruntu nr [...] o powierzchni 5128 m2 w ewidencji gruntów i budynków (jako Bi – inne tereny zabudowane) nie mają – zdaniem organu odwoławczego – związku z postepowaniem wznowieniowym i nie mogły zostać uwzględnione. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest ono kontynuacją pozstępowania zwykłego. W postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania organ podatkowy może ocenić sprawę ponownie, ale tylko w zakresie , jaki wynika ze stwierdzonej przesłanki wznowienia. SKO nie uznało zatem dopuszczalności wniosku o przeprowadzenie dowodu w zakresie opodatkowania gruntów. Podobnie ocenił wniosek Skarżącego o zbadanie, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. W tym zakresie SKO odwołało się do wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r. Co do zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. organ odwoławczy wskazał, że są one nieadekwatne, ale rozpoznał je odnosząc do odpowiedników tych przepisów w Ordynacji podatkowej i uznał że zgłoszone zarzuty są chybione. Końcowo wyjaśnił, że podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dopóki ewidencja gruntów i budynków nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym dane z ewidencji nie mogą być dla potrzeb podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków będzie mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sadow administracyjnych , w tym uchwałę 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II FPS 1/09. Zdaniem organu odwoławczego Skarżący we wniosku z 7 grudnia 2011 r. nie wskazał na taką podstawę wznowienia postepowania podatkowego, tj. zmianę zapisów w ewidencji gruntów i budynków.
W skardze na tę decyzję Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania od decyzji podatkowej w szczególności przez:
a) nie rozpoznania zarzutu wydania decyzji o wymiarze podatku za 2008 r. bez podstawy prawnej wskutek nie wzięcia pod uwagę tego, że decyzja podatkowa jest przedmiotowo zależną decyzją a aktualnie toczy się postępowanie prowadzone przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. (o sygnaturach wskazanych w skardze) i Urząd Miejski w W. dotyczące aktualizacji wpisu w ewidencji gruntów i budynków obręb S. nr [...], jednostka ewidencyjna miasto W., w działce nr [...] o powierzchni 0,5128 ha położonej w W. przy ul. W. [...], i zmiany charakteru tego użytku gruntowego poprzez przywrócenie wykreślonego czyli wykreślenie dotychczasowego wpisu użytku gruntowego Bi o powierzchni 0,5128 ha oznaczającego inne tereny zabudowane i wpisanie w to miejsce użytków B-Rlllb (grunty rolne zabudowane) o powierzchni 0,3956 ha i B-RIVa (grunty rolne zabudowane) o powierzchni 0,1172 ha, tj. przywrócenie wpisu, który istniał przed datą 20 kwietnia 2004 r. co uniemożliwia wydanie decyzji podatkowej do czasu zakończenia wskazanego postępowania ,
b) niezbadanie kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego ,
c) nieuwzględnienie wniosku dowodowego.
Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację i fakty przemawiające za uwzględnieniem w zaskarżonej decyzji okoliczności wiązanych z postępowaniem w sprawie zmiany (przywrócenia) wpisu w ewidencji gruntów i budynków istniejącej przed 20 kwietnia 2004 r. a dotyczącej klasyfikacji działki nr [...]. Argumentował, że nie wydano żadnej decyzji o zmianie wpisu w ewidencji gruntów, ani nie przedłożono żadnego dokumentu, który - w świetle przepisów prawa - mógł być podstawą dokonania wpisu, zatem dokonano jedynie czynności technicznej, która nie ma żadnego skutku prawnego. Wskazał, że SKO doskonale wie o tym, że wskazanej zmiany nie dokonano w tym trybie i dlatego organ ten uchylił się od przeprowadzenia wniosku dowodowego, bo wtedy okoliczność ta zostałaby ustalona bezspornie i nie mógłby już jej ignorować. SKO było wysoce nieobiektywne w rozpoznaniu odwołania od decyzji, starając się nie ustalić okoliczności o kluczowym znaczeniu dla oceny zasadności skarżonej decyzji podatkowej. Zdaniem Skarżącego, bezsporne jest, że organy podatkowe, ustalając podatki czy to od nieruchomości czy też podatek rolny, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te, które wynikają z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w tym operacie ewidencyjnym, Dlatego tak ważne jest tu toczące się postępowanie prowadzone przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. ([...], [...], i [...] ) i Urząd Miejski w W. dotyczące aktualizacji wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem wniosku Skarżącego w ww. sprawach jest przywrócenie stanu wpisów zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie, które zapadnie w tej sprawie będzie więc miało kluczowe znaczenie dla oceny zasadności skarżonej decyzji podatkowej, a więc postępowanie w tej sprawie powinno było być zawieszone.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 15 stycznia 2020 r. złożonym na rozprawie jako załącznik do protokołu Skarżący podkreślił kluczową dla sprawy okoliczność, tj. kwestię istnienia w ewidencji gruntu bezprawnego wpisu, na podstawie którego oparto zarówno zaskarżoną decyzję jak i wcześniejsze i późniejsze decyzje o wymiarze podatku. Wskazał, że od 2012 r. toczy się postępowanie przez D. Wojewódzkim inspektorem nadzoru geodezyjnego i kartograficznego we W. oraz UM w W. dot. aktualizacji wpisu w ewidencji gruntów i budynków obręb S. nr [...], działka nr [...] o powierzchni 0, 5128 ha i zmiany charakteru wpisu, czyli wykreślenie użytku gruntowego Bi o powierzchni 0, 5128 i wpisanie w to miejsce użytków B-RIIIb (grunty rolne zabudowane) o powierzchni 0, 3956ha i B-RIVa (grunty rolne zabudowane) o powierzchni 0,1172 ha, tj. przywrócenie wpisu, który istniał przed datą 20 kwietnia 2004 r. Wskazał, że wyrokiem z 7 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 818/16 WSA we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z [...] stycznia 2018 r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku przez organ NSA wyrokiem o sygn. I OSK 1554/17 skargę tę oddalił. Dodatkowo Skarżący powołał się na okoliczność, że w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r. NSA wyrokiem z 14 maja 2019 r. o sygn. akt II FSK 79/19 oddalił skargę SKO w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego uznając, że organ podatkowy miał obowiązek zawiesić postępowanie. SKO rozpatrując kolejne odwołanie powinien – zdaniem Skarżącego - uwzględnić pogląd NSA zawarty w wyroku II FSK 79/19.
W piśmie tym Skarżący wniósł o zasądzenie dodatkowo kosztów postępowania związanych z przyjazdem na rozprawę, która się nie odbyła w pierwotnie wyznaczonym terminie nie z winy Skarżącego.
Na rozprawie Sąd dopuścił dowód z kopii dokumentów załączonych do skargi tj. wyroku NSA z 14 maja 2019 r. o sygn. akt II FSK 79/19 (uchylającego wyrok tut. Sadu z 8 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 716/18), wyroków tut. Sądu z 8 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 716/18 oraz z 5 września 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 507/18 (oba w przedmiocie zawieszenia postępowania), wyroku tut. Sądu z 7 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wrn818/16 (uchylający decyzję DWINGiK w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków), wyroku NSA z 9 stycznia 2018 r. o sygn. akt II OSK 1554/17 (oddalającego skargę kasacyjną DWINGiK na ww. wyrok WSA z 7 marca 2017 r.), decyzji SKO z [...] czerwca 2019 r. o nr SKO [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2018 r., pism Skarżącego z 20, 23 i 24 sierpnia oraz z 18 września i 1 października 2018 r., a także z 5 lutego, 18 marca i 5 kwietnia 2019 r. do Prezydenta Miasta W., pism skarżącego z 20, 23 i 27 sierpnia 2018 r. do Starostwa Powiatowego w W., pisma Urzędu Miejskiego Biura Geodezji, Kartografii i Katastru Nieruchomości z 23 sierpnia 2018 r. do Starostwa Powiatowego w W. (co do wniosku zgłoszonego 27 września 2013 r.), odpowiedzi Starosty W. z 24, 27 i 30 sierpnia 2018 r. udzielonych Skarżącemu (w zakresie dokumentów dotyczących zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dokonanej 20 kwietnia 2004 r.), zawiadomienia o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków z 20 kwietnia 2004 r. dot. działki nr [...] w W. przy ul. W. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że sprawa z wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. była przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił w całości wyrok tut. Sądu z 13 listopada 2015 r. o sygn. akt I SA/Wr 1250/15, uchylił również decyzję SKO z [..] marca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] listopada 2014 r. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ I instancji wydał decyzję z [...] września 2018 r., którą SKO utrzymało w mocy zaskarżoną obecnie decyzją z [...] grudnia 2018 r.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO z [...] grudnia 2018 r. musi uwzględniać ocenę prawną, jakiej dokonał NSA w wyroku z 10 kwietnia 2018 r. Obowiązek ten wynika z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna, i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba ze przepisy prawa uległy zmianie. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r. sąd ten uchylił wyrok WSA w oparciu o art. 188 oraz art. 193 w zw. z art. 135 p.p.s.a. W świetle art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Uznając w rozpoznanej sprawie istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną dla potrzeb rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z 13 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Wr 1250/15) i decyzję SKO z [...] marca 2015 r., a w ramach środków zmierzających do usunięcia naruszenia prawa, które może zastosować sąd kasacyjny z urzędu w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 193 w związku z art. 135 p.p.s.a.) – uchylił również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądowej jest obecnie realizacja przez organy podatkowe wskazań NSA z wyroku z 10 kwietnia 2018 r. w granicach wyznaczonych art. 153 p.p.s.a.
Z uzasadnienia wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r. wynika, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że dopiero wniosek skarżącego zawierający wyraźne żądanie wznowienia postępowania może stanowić podstawę uruchomienia tego postępowania. Jak należało uznać, wystarczający w tym względzie był wniosek skarżącego o zwrot nadpłaconego podatku. Wniosek ten został złożony przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 68 Ordynacji podatkowej i odwoływał się do podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Jak wskazał, w piśmie z dnia 7 grudnia 2011 r. Skarżący powołał się na okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania (zawyżenie podstawy opodatkowania, co wyszło na jaw po wydaniu decyzji ustalającej za 2008 r.) i sformułował prośbę o wskazanie sposobu skorygowania błędnie naliczonego podatku i odzyskania nadpłaconego podatku. Natomiast w piśmie z dnia 22 lipca 2014 r., w odpowiedzi na wezwanie organu, wskazał, że "pismo z dnia 13 czerwca 2014 r. jest podtrzymaniem wniosku składanego przeze mnie w 2011 r. i później, zarówno w formie ustnej (do którego organ podatkowy protokołu nie sporządził) jak i pisemnej". Owo pismo z dnia 13 czerwca 2014 r. było pismem podatnika, w którym sformułował on następujące żądanie: "ponownie proszę o rozliczenie i zwrot lub zaliczenie na poczet przyszłych opłat podatku, podatku nadpłaconego za lata 2003-2011". Z kolei w piśmie z dnia 31 lipca 2014 r. pojawiło się wyraźne wskazanie na tryb wznowienia postępowania. Skarżący wskazał w nim, że wnosi o wznowienie postępowań administracyjnych w odniesieniu do decyzji ustalających za lata 2003-2011. W konsekwencji stwierdził, że z pisma podatnika wyraźnie wynika, jaka podstawa opodatkowania została przyjęta do opodatkowania w decyzji ustalającej, a jaka jest ona w rzeczywistości. To zaś, że pismo z dnia 7 grudnia 2011 r. było odpowiedzią na wezwanie organu podatkowego nic w zakresie kwalifikacji wniosku Skarżącego nie zmienia, nie krył on wszak, że okoliczność zawyżenia podstawy opodatkowania została ujawniona po wydaniu decyzji ustalającej za 2008 r., w trakcie inwentaryzacji z udziałem biegłego.
Uznał też, że przedmiotem oceny powinny być dokumenty, które Skarżący złożył na rozprawie poprzedzającej wyrok tut. Sądu z 13 listopada 2015 r. Uchybienie WSA co do zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można bowiem wykluczyć, że gdyby Sąd I instancji przeprowadził dowód z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, wskazujących na zaistnienie podstaw do uwzględniania skargi, wynik postępowania przed Sądem I instancji byłby inny.
Wskazał też, że skoro Skarżący powoływał się w pismach kierowanych do organu I instancji na ujawnienie faktu zawyżenia podstawy opodatkowania, to nawet w razie nieuznania pisma zawierającego to twierdzenie za wniosek o wznowienie postępowania, powinnością organu było zweryfikowanie tego twierdzenia w ramach wszczętego z urzędu postępowania wznowionego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu NSA nakazał organowi I instancji przeprowadzić wznowione postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku przy założeniu, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez Skarżącego w piśmie z dnia 7 grudnia 2011 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 68 Ordynacji podatkowej.
Badając zaskarżoną decyzję pod względem zastosowania się do w. oceny prawnej NSA z wyroku z 10 kwietnia 2018 r., Sąd stwierdził, że wypełnia ona wskazania NSA w pewnym zakresie. Nie oznacza to jednak, że w sposób kompletny. Nie oznacza to również, organ podatkowy sprawę rozstrzygnął w sposób kompletny tj. z uwzględnieniem wszystkich zgłoszonych przez Skarżącego przesłanek o wznowienie postepowania w podatku od nieruchomości za 2008 r. zakończonej decyzją ostateczną z [...] stycznia 2008 r.
Organy podatkowe obu instancji niewątpliwie przyjęły zarówno wskazany przez sąd kasacyjny termin złożenia przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r., tj. 7 grudnia 2011 r., i taką właśnie kwalifikację tego pisma Skarżącego. Uwzględniły też podstawę wznowienia postępowania w tym zakresie, tj. mniejszą powierzchnię budynków położonych na nieruchomości przy ul. W. [...] (obecnie [...]) w W. Okoliczność tę, potwierdzoną obmiarami dokonanymi przez biegłego przyjęły przy ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2008 r. Uwzględniły zatem ocenę prawną NSA co do przedawnienia, uznały też, że wskazana przez Skarżącego jedna okoliczność, tj. różnice w powierzchni budynków, wynikające z opinii biegłego H., stanowią podstawę uchylenia decyzji z 15 stycznia 2008 r. i wydania nowej decyzji uwzględniającej ww. okoliczności.
Istotą sporu w sprawie jest jednak dodatkowa okoliczność, którą od początku Skarżący podnosił w pismach kierowanych do organu I instancji w 2011 r. Chodzi o klasyfikację gruntu stanowiącego działkę nr [...], obręb S. nr [...], o powierzchni 0, 5128 ha (położonego przy ul. W. [...]).
Przesłanki tej nie rozważał NSA w wyroku z 20 kwietnia 2018 r., jako że był związany – na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. – granicami skargi kasacyjnej. Wśród zarzutów kasacyjnych zagadnienie to pojawiło się jedynie w kontekście naruszenia przez WSA art. 106 § 3 p.p.s.a. i zarzut ten sąd kasacyjny uwzględnił.
Skarżący konsekwentnie twierdził i zwracał uwagę organu I instancji także w 2011 r., że w ewidencji gruntów i budynków grunt ten został w sposób nieuprawniony przekwalifikowany w dniu 20 kwietnia 2004 r. z użytku gruntowego – grunty rolne zabudowane na tereny zabudowane - inne tereny zabudowane. Wskazywał, że zmiana klasyfikacji tego gruntu dokonała się w dniu 20 kwietnia 2004 r. i nie miała właściwej formy przewidzianej prawem. Wskazał dalej, że w sprawie tej toczy się postępowanie administracyjne. Z dokumentów złożonych na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. (plik dokumentów stanowiących korespondencję pomiędzy Prezydentem Miasta W., Starostą W.) wynikało, że Skarżący zwracał się do Prezydenta Miasta W. o udzielenie informacji dotyczącej m.in. sposobu opodatkowania i zakwalifikowania gruntów (pismo Prezydenta Miasta W. z 11 sierpnia 2015 r. skierowane do Skarżącego). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 kwietnia 2018 r. jasno wyraził pogląd prawny, że dokumenty te powinny zostać ocenione – jakkolwiek uwagę tę skierował do WSA, jednakże mając na względzie, że sprawa w wyniku tego wyroku ostatecznie trafiła do organu I instancji – dokumenty te powinien ocenić, w opinii tut. Sądu, organ podatkowy w kontekście drugiej zgłoszonej podstawy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. Jest to dopiero kompletne rozpatrzenie sprawy wywołanej wnioskiem o wznowienie postępowania oraz działań organu z urzędu w tym zakresie.
Argumentacja organów podatkowych dotycząca zawężenia "granic sprawy" po wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r. oraz odwołania się w tym zakresie do art. 190 p.p.s.a. jest zupełnie nietrafna – wobec tego, że nie jest to przepis adresowany do organów administracji publicznej, lecz do wojewódzkiego sądu administracyjnego, któremu sprawa została przekazana przez NSA. Takiego przypadku zaś w sprawie nie było. Organ podatkowy był natomiast związany wyrokiem NSA na podstawie art. 153 p.p.s.a. Trzeba przy tym podkreślić, że sytuacja procesowa o tyle jest złożona w sprawie niniejszej, że NSA rozpoznał skargę kasacyjną Skarżącego, która jednak nie dotyczyła wprost drugiej podstawy wznowienia, czyli klasyfikacji gruntu objętego działką nr [...]. Jednakże przez zarzut kasacyjny sformułowany w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. – NSA otworzył organowi podatkowemu procesową drogę rozważenia także tej okoliczności jako podstawy wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. Niewątpliwie z pisma Skarżącego z 7 grudnia 2011 r. wynika, że Skarżący kwestionuje opodatkowanie gruntów najwyższą stawką w związku z sporem co do klasyfikacji gruntów: "W/w informacji z dnia 29 lipca 2011 r. w rubryce dotyczącej gruntów wpisałem w pozycję pozostałe grunty, które nie są związane z moją działalnością i nie powinny być opodatkowane stawką najwyższą – (grunty zadrzewione i na których nie jest prowadzona działalność). W chwili obecnej trwa wyjaśnianie dlaczego i na jakiej podstawie Starostwo Powiatowe w W. zmieniło klasyfikację gruntu (po uzyskaniu odpowiedzi Urząd Miasta zostanie poinformowany odrębnym pismem)". Ponadto, trzeba podkreślić, że NSA wypowiedział właśnie co do jednej podstawy wznowienia postępowania – innej niż w rzeczywistości powierzchni użytkowej budynków oraz daty, od której należało przyjąć termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie.
Wyrok ten nakazał organowi przeprowadzenie postępowania wznowionego postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. z uwzględnieniem wskazań zawartych w tym wyroku i przy założeniu, że wniosek o wznowienie został złożony w piśmie z 7 grudnia 2011 r. W treści tego wyroku za uzasadniony uznał obowiązek organu wznowienia postępowania z urzędu wobec dysponowania pismami Skarżącego z 29 lipca 2011, z 9 sierpnia 2011 r. i z 7 grudnia 2011 r. W obecnie przedstawionych przez SKO aktach sprawy znajduje się tylko pismo z 7 grudnia 2011 r. Sąd nie miał zatem możliwości zapoznać się z treścią pozostałych pism Skarżącego. Nie mniej, z pisma z 7 grudnia 2011 r. wynika, że toczyło się już wówczas jakieś postępowanie dotyczące wpisu w ewidencji gruntów i budynków w zakresie klasyfikacji gruntu.
Argument, że Skarżący nie objął wnioskiem o wznowienie takiej podstawy wznowienia jest nieuzasadniony.
Skarżący konsekwentnie domagał się uwzględnienia i oceny tej okoliczności w ramach wznowienia postępowania. Organ zaś kierując się granicami sprawy, wyznaczonym przez wyrok NSA oraz wniosek o wznowienie, którego tu z kolei granice zakreślił samodzielnie, uznał, że badanie tej okoliczności w ramach wznowienia jest niedopuszczalne ze względu na art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej. Tymczasem niewątpliwie organowi I instancji jest znane (a w konsekwencji powinno być znane SKO) z urzędu oraz z pisma Skarżącego, że Skarżący kwestionuje zmianę kwalifikacji gruntu przyjętą w 2004 r. – co wynika wprost z akt sprawy. A co za tym idzie – stawkę podatku od nieruchomości za 2008 r. zastosowaną przez organ. Skarżący - co prawda dopiero w zastrzeżeniu z 18 września 2018 r. (k. 27 akt administracyjnych) oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji - przedstawił przebieg postępowania administracyjnego związany z kwestionowaniem klasyfikacji gruntu – działki [...], od której uzależniona jest stawka podatku od nieruchomości. Z uwagi jednak na wcześniejsze wystąpienia Skarżącego – organ podatkowy powinien był wezwać Skarżącego o doprecyzowanie żądania w zakresie wznowienia postępowania również co do tej okoliczności. Zwłaszcza, że z urzędu posiadał wiedzę o tej sprawie, czego dowodzi pismo Starosty W. z 30 sierpnia 2018 r. (znajdujące się w aktach administracyjnych, dołączone do odwołania), który informował Skarżącego, że wszystkie dokumenty dotyczące ewidencji gruntów i budynków zostały przekazane protokolarnie w dniu 13 grudnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w W. do Biura Geodezji i Kartografii. W rezultacie ponownie rozpoznając sprawę w ramach wznowienia postępowania organ podatkowy powinien był z jednej strony wykonać wyrok w granicach nim zakreślonych i ocenić wystąpienie drugiej zgłoszonej przesłanki wznowienia postępowania (tj. zmiany klasyfikacji użytku gruntowego na działce nr [...]).
Sądowi z urzędu wiadomo, że zagadnienie wyeliminowania danych dotyczących działki nr [....] wprowadzonych błędnie do ewidencji gruntów i budynków było przedmiotem kontroli sądowej w styczniu 2018 r. Wyrokiem z 7 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wr 818/16 tut. Sąd uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. (dalej: DWNGiK) z [...] września 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...]. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez DWNGiK Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił wskazując na konieczność jednoznacznego ustalenia przedmiotu i celu prowadzonego postępowania aktualizacyjnego jako niezbędnego do prawidłowego zakończenia tego postępowania. Z całokształtu okoliczności sprawy – jak wskazał NSA – wynika, że istnieją wątpliwości, czy celem postępowania aktualizującego wpis w ww. ewidencji było wprowadzenie nowych danych co do oznaczenia użytku gruntowego, czy też wyeliminowanie danych wprowadzonych w 2004 r., które Skarżący uważał za błędne. Na okoliczności (wyroki sądowe) powołał się także Skarżący w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy. Wobec faktu, że – po pierwsze - z wyroków tych wynika, że wniosek o zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącą działki [...] Skarżący złożył w dniu 19 grudnia 2012 r. oraz – po drugie – z uwagi na przedstawiony przebieg postępowania sądowego dotyczący tego zagadnienia, a także – po trzecie - w sposób oczywisty nasuwający się wniosek, że formalne działania Skarżącego w tym zakresie musiały być poprzedzone działaniami wyjaśniającymi (o czym świadczy cytowana wyżej treść pisma Skarżącego z 7 grudnia 2011 r.) Prezydent Miasta W. miał wiedzę w zakresie sporu co do wpisu w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do tej działki. Taki stan rzeczy uzasadniał rozszerzenie zakresu wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r., uwzględniając również tę przesłankę (zmian klasyfikacji użytku gruntowego), co dyktuje zasada zaufania do organów podatkowych i informowania uczestników postępowania (art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa , Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.), szybkości postępowania oraz koncentracji materiału dowodowego (art. 125 O.p.), zasady prawdy obiektywnej (art. 122), zasady prawdy obiektywnej (art. 187 § 1 O.p.) i swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). jeśli okazałoby się, że sprawa klasyfikacji użytku gruntowego nie ma ostatecznego rozstrzygnięcia – organ powinien był rozważyć zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia w sprawie wyeliminowania błędów w ewidencji i dalej - dokonać oceny, czy rozstrzygnięcie to wypełnia przesłankę decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. Jeśli bowiem skutkiem wyeliminowania błędu będzie powrót do zapisu sprzed zmiany dokonanej w dniu 20 kwietnia 2004 r., to może wpływać na zaliczenie gruntu do konkretnego użytku gruntowego, co z kolei może wpływać na poprawność opodatkowania tego gruntu w 2008 r. Fakt, że w czasie postępowania wznowieniowego toczy się postępowanie, którego wynik ma istotne znaczenie dla decyzji objętej tym wznowieniem i o którym organ wie z urzędu, powinien być – niezależnie od wniosku samego Skarżącego - uwzględniony przez organ i stanowić podstawę do zawieszenia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
W opinii Sądu organ nie może wymagać od Skarżącego ponownego wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy dojdzie do wstecznej zmiany zaliczenia spornego gruntu do użytku gruntowego wedle klasyfikacji sprzed 2004 r., skoro z pism złożonych do akt wynika, że Skarżący domaga się uwzględnienia tej okoliczności.
Sąd oceniając dowody z dokumentów, złożone na rozprawie uznał, że w pełni potwierdzają one argumentację Skarżącego. Organ powinien zatem uwzględnić wynikające z nich wnioski przy ponownym rozstrzygnięciu.
W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza art. 153 p.p.s.a., art. 241 § 1 O.p., art. 121, art. 122, art. 125, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i rozważy drugą przesłankę wznowienia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. , tj. status gruntu na działce [...], wraz z konsekwencjami wynikającymi z niezakończenia postępowania w zakresie zmiany i jej charakteru co do wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło