I SA/Wr 892/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-09-13

Skład orzekający: Halina Betta, Anetta Chołuj, Ireneusz Dukiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decydujące jest oznaczenie gruntów jako 'droga' w ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla stwierdzenia istnienia pasa drogowego i drogi w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy odwołać się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, która ma moc wiążącą. Brak oznaczenia gruntu symbolem 'dr' w ewidencji wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 2 ust. 3 pkt 4 tej ustawy, gdyż pas drogowy to grunt wydzielony liniami granicznymi, a droga jest budowlą zlokalizowaną w pasie drogowym.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła deklarację podatku od nieruchomości za 2006 r., a następnie dwie korekty, domagając się zwolnienia z podatku dla dróg wewnętrznych i obiektów budowlanych związanych z obsługą ruchu na terenie swojej nieruchomości. Organ podatkowy i organ odwoławczy odmówili zastosowania zwolnienia, wskazując na brak oznaczenia gruntów jako 'droga' w ewidencji gruntów i budynków oraz brak wyodrębnienia geodezyjnego pasów drogowych. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Protokolant Aleksandra Wysocka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę. Strona skarżąca "A" spółka z o.o. w L. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2006 r., w której wykazała do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w pow. [...]m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...]m² oraz budowle o wartości 10.772.913,00 zł. W deklaracji strona wykazała wysokość podatku na kwotę 499.938,00 zł. W dniu 4 lutego 2008 r. strona skarżąca złożyła korektę wskazanej wyżej deklaracji, w której w pozycji ,,budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" spółka wykazała podstawę opodatkowania tj. ich powierzchnię – [...]m², która jest większa od powierzchni jaka była przyjęta w pierwotnej deklaracji. Z kolei w dniu 30 grudnia 2009 r. wpłynęła kolejna korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za 2006 r. w której strona wykazała: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...]m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...]m² oraz budowle o wartości 9.616.645,10 zł. Łączna kwota podatku wynikająca z tej deklaracji wyniosła 445.901,10 zł. Uzasadniając korektę spółka stwierdziła, że przyczyną powstania nadpłaty było niesłuszne opodatkowanie posiadanych przez nią dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu tj. place postojowe, chodniki wraz z gruntami znajdującymi się pod tymi obiektami. Wedle strony posiada ona na terenie zakładu sieć dróg wewnętrznych oraz obiekty budowane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, które to drogi wewnętrzne oraz wskazane wyżej pozostałe obiekty komunikacyjne w stanie prawnym obowiązującym w okresie od 2004 r. do 2006 r. były wyłączone spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podstawę prawną do wyłączenia tych budowli od opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowił wedle strony art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach o opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2006 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.). Spółka zauważyła, że dla wyłączenia wskazanych wyżej budowli spod opodatkowania podatkiem do nieruchomości w okresie od 2004 r. do 2006 r. bez znaczenia było czy grunt na którym posadowione były budowle był sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako ,,dr". Wedle podatnika istotnym było jedynie to, żeby na gruncie znajdowały się droga oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem w dniu [...]r. decyzji o Nr [...] , którą określono podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 500.730 zł. Organ uznał, iż przedmiotowe postępowanie sprowadzało się do rozstrzygnięcia kwestii zastosowania w rozpatrywanej sprawie zwolnienia od podatku na mocy art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Podkreślił organ, że definicja ,,pasa drogowego" i ,,drogi" została określona w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115). Organ przytoczył definicję tych pojęć, a następnie przyjął, iż w świetle przywołanego art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozszerzono zakres zwolnienia również na drogi inne niż publiczne. Stwierdził, iż użyte w tym przepisie określenie ,,pasy drogowe wraz z drogami" oznacza, że tylko w przypadku wystąpienia łącznie tych dwóch elementów możliwe jest zastosowanie wyłączenia, natomiast niedopuszczalne jest wyłączenie z opodatkowania tylko samego pasa drogowego lub tylko samej drogi. Z kolei obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu będą mogły podlegać wyłączeniu z opodatkowania tylko wtedy o ile istnieją w danym stanie faktycznym. Organ nie podzielił stanowiska podatnika, że bez znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania jest to, czy grunt, na którym posadowione są budowle dróg posiada w ewidencji gruntów i budynków oznaczenie ,,dr" – drogi. Skoro pas drogowy to fragment gruntu (wydzielony geodezyjnie), na którym znajduje się droga to stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 z późn. zm. - Prawo geodezyjne i kartograficzne to na potrzeby opodatkowania niezbędne jest ustalenie charakteru gruntu, które następuje wyłącznie w oparciu o ewidencję gruntów i budynków. Ze sporządzonego wyrysu mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] położonej w obrębie "B" w G., której użytkownikiem jest skarżąca nie wynika, aby na działce tej wyodrębnione były linie umożliwiające zlokalizowanie obiektu podlegającego wyłączeniu od opodatkowania. Organ nie podzielił stanowiska strony, że skoro istnieje budowla drogi oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, to grunt pod tymi obiektami stanowi pas drogowy. Grunt stanowiący pas drogowy wedle organu nie może być jak to sugeruje strona wyznaczony jedynie przez te obiekty. Wskazał organ iż przedmiot podlegający wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości to ,,pasy drogowe wraz z drogami" co oznacza, ze oba te elementy muszą wystąpić łącznie. Skoro zaś ewidencja gruntów i budynków nie obejmuje swym zakresem budowli, to czy na danym gruncie znajduje się budowla decyduje stan faktyczny – rzeczywisty. W tym celu organ I instancji dokonał oględzin wskazanych przez spółkę obiektów komunikacyjnych oraz innych obiektów budowlanych wspomagających komunikację posadowionych na przedmiotowej działce [...] . Z oględzin tych wynika, że na części działki znajduje się teren utwardzony nawierzchnią asfaltową. Brak możliwości jednoznacznego określenia granic drogi, placów czy parkingów, na części terenu wyznaczone są liniami poziomymi miejsca parkingowe. Teren ogrodzony jest częściowo krawężnikami wzdłuż granicy geodezyjnej działki, częściowo istniejącymi zabudowaniami. Ostatecznie organ I instancji stwierdził, że brak jest na przedmiotowym gruncie granic pozwalających na określenie, które części terenu stanowią jezdnię, place, parkingi. Wyodrębnienia z terenu dróg, placów, chodników itp. nastąpiło jak ustalił organ w trakcie oględzin nieruchomości w oparciu o sposób faktycznego użytkowania terenu przez spółkę. Wyodrębnione drogi stanowią funkcję służebną w stosunku między innymi do placów – służą dojazdowi do nich. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, jakoby wskazane obiekty budowlane służyły obsłudze ruchu na wskazanych przez nią drogach. Przeczy temu fakt, iż place te okresowo wykorzystywane są do składowania różnego rodzaju materiałów. W uzasadnieniu składanych korekt deklaracji podatkowych spółka wskazała, że przedmiotowe obiekty budowlane niezbędne są do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a spółka nie prowadzi działalności w zakresie zarządzania drogami. Powyższe wedle organu I instancji pozwala na stwierdzenie, że wskazane przez spółkę obiekty budowlane nie spełniają kryterium funkcjonalnego pozwalającego uznać, iż są to obiekty o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do organu odwoławczego podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego a to art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że posiadane przez stronę drogi oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w spornym okresie nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości; art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych z związku z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędne przyjęcie, że o istnieniu pasa drogowego, drogi oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu decydują odpowiednie zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Uzasadniając swoje stanowisko strona zauważyła, że warunkiem zastosowania zwolnienia podatkowego mającego w sprawie zastosowanie w oparciu o art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest istnienie drogi i innych obiektów komunikacyjnych związanych z obsługą ruchu. Bez istnienia budowli drogi bądź innych obiektów komunikacyjnych brak jest możliwości zwolnienia drogi, placu itp. i gruntów znajdujących się pod tymi budowlami. Nie zgodziła się strona ze stanowiskiem organu podatkowego, że to nie istnienie drogi, czy też innych obiektów komunikacyjnych, lecz odpowiednia klasyfikacja gruntu pozwala na zastosowanie wyłączenia z art. 2 ust. 3 pkt 4 powołanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem strony powoływanie się na zapisy z ewidencji gruntów i budynków ma na celu uniemożliwienie jej odzyskania niesłusznie zapłaconego podatku. Stwierdziła ponadto, że odczytując normę art. 2 ust. 3 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, nie można mieć wątpliwości, że brak zdefiniowania użytych w tym przepis pojęć oznacza, że pojęcia te powinny być rozumiane zgodnie z ich potocznym rozumieniem. Tym samym odwoływanie się do definicji zawartych w innych aktach prawnych nie może przesądzać o opodatkowaniu bądź wyłączeniu z opodatkowania danego przedmiotu opodatkowania. Ustawa o drogach może wedle strony jedynie być pomocna w zakresie zrozumienia pojęcia ,,pasa drogowego". Wystarczające jest jednak ustalenie, że pasem drogowym jest grunt, na którym znajduje się droga. Pozwala to na zrozumienie stronie, że poza budowlą drogi wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podlegał także znajdujący się pod drogą grunt. Nie zgodziła się strona ze stanowiskiem organu jakoby niektóre z posiadanych przez spółkę obiektów nie pełniły funkcji związanej z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W jej ocenie bez znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania wszystkich posiadanych przez spółkę obiektów komunikacyjnych ma fakt braku wyraźnych granic pomiędzy poszczególnymi obiektami skoro wszystkie obiekty budowlane stanowiące przedmiot sporu pełniły funkcję komunikacyjną to wszystkie one podlegały wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie podatnik stwierdził, że fakt, iż niektóre z posiadanych przez spółkę placów są okresowo wykorzystywane do składowania różnego rodzaju materiałów nie wyklucza sklasyfikowania tych placów do obiektów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zarzutów odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie obowiązujących w latach 2004 – 2006 rozwiązań prawnych zawartych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłączone zostały trzy rodzaje przedmiotów opodatkowania: pasy drogowe, drogi – również inne niż publiczne i obiekty budowlane. Wedle organu prawidłowo strona skarżąca podniosła, że brak jest podstaw prawnych do uznania, aby o tym czy istnieją przesłanki do wyłączenia z opodatkowania przedmiotów określonych w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesądzały przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydane na jego podstawie uregulowania zawarte w aktach wykonawczych. Znaczenie pojęć ,,droga" ,,pas drogowy" nie może być wedle organu odwoławczego tożsame z gruntem oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków symbolem ,,dr". Znaczenia tych pojęć należy bowiem szukać w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Przywołując definicję pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 powoływanej ustawy oraz definicję drogi zawartą w pkt 2 tego artykułu uznał organ, że droga musi być budowlą, zaś pas drogowy stanowi grunt, na którym ta budowla jest zlokalizowana. Wymóg budowli muszą spełniać również drogi wewnętrzne bowiem i one zostały zdefiniowane w ustawie o drogach publicznych. Powyższe oznacza, że droga musi być budowlą, zaś pas drogowy stanowi grunt, na którym ta budowla jest zlokalizowana. Wymóg budowli muszą spełniać również drogi wewnętrzne bo i one zostały zdefiniowane w ustawie o drogach publicznych. Wedle organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż ewidencja gruntów i budynków o której mowa w tym przepisie nie jest dokumentem obejmującym budowle, w tym drogi. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające do ustalenia, czy na danym terenie znajduje się budowla – droga. Zauważa organ, że nie wszystkie grunty pod drogami są w ewidencji klasyfikowane jako ,,droga" symbolem dr. Wynika to z załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ,,Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych". Zgodnie z przywołanym unormowaniem pkt 3 ppkt 7 lit a) do użytku gruntowego o nazwie ,,drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Jednakże w dalszej treści tego przepisu stwierdza się, że grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego. Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, że treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 68 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i poz. 3 pkt 7 lit. a) in fine załącznika Nr 6 do tego rozporządzenia nie daje podstaw do przyjęcia za wiążące danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie opodatkowania przedmiotowych nieruchomości. Fakt nieoznaczenia w ewidencji gruntów i budynków symbolem ,,dr" nie może przesądzać o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasa drogowego wraz z budowlą drogi, a decydować o tym winno jak podaje organ odwoławczy czy na gruncie znajdują się pasy drogowe wraz z budowlą drogi. Drogi wraz z obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, których wyłączenia z opodatkowania domaga się spółka zlokalizowane są na działce (nr [...] ) która sklasyfikowana jest w ewidencja gruntów i budynków jako tereny przemysłowe - ,,Ba" i na żadnej jej części nie jest wyodrębniona geodezyjnie ,,droga", a podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby że w rozpatrywanym roku podatkowym fakt taki miał miejsce. Wedle organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że na posiadanych przez stronę skarżącą gruntach zostały wydzielone części mogące zostać uznane za pasy drogowe, w których zlokalizowane są budowle dróg wraz z urządzeniami stanowiącymi całość techniczno-użytkową przeznaczonymi do prowadzenia ruchu drogowego. Brak jest możliwości jednoznacznego określenia granic drogi, placów czy parkingów. Place postojowe i parkingi służą do parkowania pojazdów stanowiących własność spółki oraz jej pracowników. W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje, że na terenie przedmiotowej działki brak jest dróg wewnętrznych oraz obiektów które można uznać za wspomagające komunikację. Utwardzony teren należący do strony skarżącej nie odpowiada definicji drogi jako budowli w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Wedle organu odwoławczego mając na uwadze regulację prawną przewidzianą w art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 3 pkt 1 ust. 1, 3, 9 prawa budowlanego należy uznać utwardzony teren należący do spółki za urządzenie budowlane składające się na całość użytkową obiektu budowlanego w postaci zakładu spółki, służący do obsługi przedmiotowej nieruchomości. Przywołał organ na poparcie swojego stanowiska wyrok WSA we Wrocławiu z 18 maja 2010 sygn. akt III SA/Wr 859/09, w którym został wyrażony pogląd zbieżny ze stanowiskiem organu. Odwołał się organ II instancji do poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 1780/08 zgodnie z którym droga ma być budowlą przeznaczoną do ruchu drogowego, a więc do poruszania się uczestników tego ruchu. Zatem ,,musi ona służyć większej ilości osób, niekoniecznie będących właścicielami gruntu na którym jest posadowiona i osób z nim związanych". Na takie przeznaczenie drogi, także wewnętrznej wskazuje art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (...). Tym samym stwierdzić należy, iż dana budowla może być uznana za drogę wewnętrzną jedynie wówczas, gdy przeznaczona ona jest do ruchu drogowego (rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób), a nie służy tylko do wewnętrznej komunikacji w obrębie danej nieruchomości". Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona w skardze podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego a to art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w okresie którego spór dotyczy poprzez uznanie, że posiadane przez spółkę drogi oraz inne obiekty komunikacyjne nie podlegały wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości; art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, że o wyłączeniu drogi z podatku od nieruchomości decydowało to czy droga przeznaczona jest do ruchu drogowego rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób. Dla poparcia powyższych zarzutów strona przywołała argumentację jaką podniosła w postępowaniu podatkowym w szczególności w odwołaniu od decyzji organu I-szej instancji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że strona skarżąca mieści się w katalogu podmiotów objętych obowiązkiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Istotna sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny czy w zaskarżonej decyzji zasadnie organ uznał, iż podatnik nie posiada pasów drogowych oraz dróg i obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Niewątpliwie spór ten powstał w związku ze zmianą brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 z późn. zm.) zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, iż ustawodawca objął zwolnieniem drogi w szerokim znaczeniu tj. nie zawężając jej jedynie do definicji drogi publicznej jak to czynił w stanie prawnym obowiązującym przed wprowadzeniem brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 przywołanego wyżej. Z powyższego zatem wynika, iż zwolnieniem od opodatkowania podatkiem od nieruchomości ustawodawca objął: pasy drogowe wraz z drogami zarówno publicznymi jak i wewnętrznymi oraz obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Dokonując wyłączenia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasów drogowych wraz z drogami ustawodawca nie zdefiniował powyższych pojęć na użytek ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez stronę zasadnie organ odwoławczy uznał, że znaczenie pojęć ,,pas drogowy" ,,droga" winno być odczytywane w rozumieniu definicji legalnych, zawartych w ustawie o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 i Nr 86 poz. 958). I tak użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga zaś została zdefiniowana jako budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego zlokalizowaną w pasie drogowym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela stanowiska wyrażonego przez organ odwoławczy stwierdzającego, iż w przedmiotowej sprawie dla ustalenia stanu faktycznego a to faktu posiadania przez podatnika pasów drogowych wraz z drogami nie można odwoływać się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W kwestii przedmiotowego zwolnienia z opodatkowania pasów drogowych wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem zabezpieczeniem i obsługą ruchu w zakresie związania z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków istnieje rozbieżność stanowiska w orzecznictwie sądów administracyjnych i to zarówno na szczeblu sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego i tak przykładowo w sprawie III SA/Wr 859/09 czy II FSK 1105/09 Sądy wyraziły stanowisko, że ewidencja gruntów i budynków nie ma dla przedmiotowego zwolnienia żadnego znaczenia jako że ewidencji tej nie prowadzi się rejestru budowli a takimi są drogi. Z kolei w sprawach o sygn. III SA/Wr 117/11, II FSK 854/08 stanowisko w nich wyrażone było odmienne. Stwierdzono w nich, iż przy określeniu zakresu niepodlegania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu w okresie od 19 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. należy odnosić się do zapisów zawartych w ewidencji. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, iż zapisy ewidencji wpływają na rozstrzygnięcie budzącej w sprawie kwestii spornej. Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 z późn. zm.) podstawę (...) wymiaru podatków (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Odwołując się do przywołanych wcześniej legalnych definicji pasa drogowego i drogi mających w sprawie odniesienie wynika, że droga musi być budowlą zlokalizowaną w pasie drogowym, zaś pas drogowy stanowi grunt, na którym ta budowla jest zlokalizowana. Z powyższego wynika, iż droga jest specyficzną budowlą albowiem zawsze jest posadowiona na gruncie w granicach pasów drogowych. Zatem należy w pierwszej kolejności poszukując odpowiedzi na pytanie czy mamy do czynienia z budowlą drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych – określić czy jest ta budowla zlokalizowana w pasie drogowym. Skoro zaś pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt to zajęcia gruntu pod pas drogowy wedle Sądu należy poszukiwać w ewidencji gruntów. Wynika to z przywołanego art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym należy przy wymiarze podatków uwzględnić dane z ewidencji. W ustawie zatem o drogach publicznych nie musiał ustawodawca zawrzeć takiego odwołania skoro w przywołanym wyżej art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego takie odniesienie do ewidencji ma formę ogólną. W ustawie o drogach publicznych zaś dla ustalenia czy dany grunt jest pasem drogowym nie ma wyłączenia, że nie stosuje się w tym przypadku zapisów wynikających z ewidencji. Podkreślić należy, że ewidencja jako dokument urzędowy ma moc wiążącą i pomijanie wynikających z niej zapisów przy braku woli ustawodawcy jest zabiegiem nieprawidłowym. Ewidencja gruntów i budynków stanowi bowiem urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 257/04, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1206/05). Świadczy o tym treść rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454). W § 68 ust. 3 pkt 7 przywołanego rozporządzenia ustawodawca za tereny komunikacyjne uznaje między innymi ,,drogi" kwalifikując tak określony użytek gruntowy – grunt w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych nadając im symbol ,,dr". Z przywołanej regulacji wynika zatem, że o pasie drogowym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych możemy mówić jedynie wówczas gdy jest on oznaczony w ewidencji jako grunt o nazwie ,,droga" i oznaczony symbole ,,dr". Zatem ,,droga" w rozumieniu rozporządzenia i pas drogowy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych są niemal tożsame i z tego względu nie było potrzeby oznaczać i wprowadzać symbol pasa drogowego. Zatem pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem ,,dr" faktycznie oznacza tę część nieruchomości która zajęta jest pod pas drogowy. Skoro ewidencja obejmuje swoim zakresem jako tereny komunikacyjne ,,drogi" i odnosi się zarówno do gruntu w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych to nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż pojęcie użytku gruntowego o nazwie ,,droga" występujące w rozporządzeniu w sprawie ewidencji nie jest tożsame z pojęciem pasa drogowego z ustawy o drogach publicznych. Zawężającego rozumienia pojęcia pasa drogowego w rozporządzeniu w sprawie ewidencji nie można wywieść z treści zapisu § 68 ust. 3 pkt 7 zdanie 2 z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, iż ,,grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw leśnych, rolnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te zalicza się do przyległego do nich użytku gruntowego". Przywołany zapis wedle Sądu należy odczytać w ten sposób, że grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację poszczególnych nieruchomości wolą ustawodawcy nie zostały uznane jako grunty ,,drogi" za pas drogowy dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zapis § 68 ust. 3 pkt 7 zdanie 2 załącznika do rozporządzenia zdaniem Sądu wskazuje tylko na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów na których posadowiono budowle nie będące drogami w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, służące do wewnętrznej komunikacji, a nie stanowi wyłączenia pewnej kategorii gruntów z pojęcia pasa drogowego. Zastrzeżenie to pozwala na sklasyfikowanie każdego użytku gruntowego służącego komunikacji. Organ podatkowy jest nią związany tzn. nie może podważać – posługując się środkami dowodowymi ustanowionymi w toku postępowania podatkowego – ustaleń klasyfikacyjnych. Stanowiłoby to pod znakiem zapytania sens prowadzenie stosownej ewidencji, zagrażając także pewności obrotu prawnego. W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska organu II instancji, iż ewidencja gruntów nie może mieć znaczenia dla stwierdzenia czy dany grunt i posadowiona na nim budowla nie podlegają opodatkowaniu. Skoro w przedmiotowej sprawie strona nie posiada gruntów oznaczonych symbolem ,,dr" – pasów drogowych – to tym samym nie sposób uznać, iż znajdujące się na terenie zakładu spółki budowle są budowlami drogi, czy obiektami budowlanymi i urządzeniami technicznymi związanymi, z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Powyższe skutkować musiało uznaniem, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do objęcia strony skarżącej przedmiotowym zwolnieniem z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu z okresu objętego sporem. Takie ostatecznie stanowisko zajął organ podatkowy w zaskarżonej decyzji. Wprawdzie do powyższego wniosku organ doszedł w drodze wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, którą Sąd nie podziela z przyczyn przywołanych wyżej, ale zważywszy na fakt, iż w istocie zaskarżona decyzja odpowiada prawu uznał Sąd, iż nie zachodziły w sprawie przesłanki do zastosowania regulacji prawnej przewidzianej w przywołanym na wstępie rozważań Sądu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło