II SA/Wr 147/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. B., M.B. i T.B. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę, przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na hotel postanawia odrzucić wniosek skarżącego M. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 147/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę C. B., M. B. i T. B.na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę, przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na hotel. W motywach tego postanowienia wskazano, że skarżący C. B., M.B. i T.B. zostali wezwani do uiszczenia wpisu w dniu 1 kwietnia 2011 r., natomiast wpis został uiszczony przez skarżącego C. B. w dniu 11 kwietnia 2011 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu M. B. w dniu 26 kwietnia 2011 r. Pismem z dnia 2 maja 2011 r. (przesłanym tego samego dnia listem poleconym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) M. B. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący podał, że operacja bankowa obejmująca wpłatę kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi sygn. akt II SA/Wr 147/11 na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została dokonana i zaksięgowana w Banku Zachodnim WBK w Trzebnicy w dniu 8 kwietnia 2011 r. (piątek). Powołując się na potwierdzenie operacji bankowej z dnia 8 kwietnia 2011 r. wydane w dniu 27 kwietnia 2011 r. przez Bank Zachodni WBK we Wrocławiu – Centrala, skarżący oświadczył, że dołożył należytej staranności przy uiszczaniu wpisu od skargi, skoro w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu został dopełniony obowiązek wpłaty w banku wymaganej kwoty tytułem wpisu. Opóźnienie wpływu tej kwoty na rachunek bankowy Sądu w dniu 11 kwietnia 2011 r. (poniedziałek) było niezależne od niego i nastąpiło nie z jego winy. Zaznaczając, iż wniosek o przywrócenie terminu składa w terminie 6 dni od daty powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu oraz że z uwagi na dokonany już wpis od skargi został spełniony obowiązek z art. 87 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wywiódł, że wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W orzecznictwie sądowym na gruncie procedury cywilnej wielokrotnie podkreślano, że wniosek o przywrócenie terminu i zażalenie na odrzucenie pisma z powodu uchybienia terminowi wyłączają się wzajemnie. Jeżeli strona nie neguje, że uchybiła terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu a nie zażalenie. Składanie zażalenia jest natomiast uzasadnione w sytuacji, gdy strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. akt II CZ 129/99 - LEX nr 110599). Wyłączenie możliwości jednoczesnego uwzględnienia zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu wynika nie tylko z konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Zażalenie oparte jest bowiem na twierdzeniu, że termin do dokonania określonej czynności procesowej został zachowany, a wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania na przeciwnym – że do uchybienia mu doszło (postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2002 r. sygn. akt I CZ 198/01 - LEX nr 53302). Sąd Najwyższy podkreślał w sposób jednoznaczny, że w sytuacji, gdy strona twierdzi, iż nie uchybiła terminowi do wniesienia środka prawnego i zaskarża postanowienie odrzucające ten środek – to termin przewidziany w art. 169 § 1 kpc biegnie dla niej od dnia doręczenia postanowienia sądu rewizyjnego oddalającego zażalenie, bo wówczas dopiero strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi (postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 1966 r. sygn. akt III CR 34/66 - LEX nr 5971). Stanowisko takie uznać należy za aktualne również na gruncie procedury administracyjnej. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż podobne stanowisko prezentowane było także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 1664/98 oraz w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 272/04 i z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 589/06, a także w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II GZ 283/09 (LEX nr 582847) oraz sygn. akt I GZ 120/09 (LEX nr 582456). W motywach postanowienia II GZ 283/09 podkreślono, że treść uregulowań zawartych w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., jest identyczna z treścią przepisów regulujących te kwestie w art. 179 § 1 oraz w art. 169 § 1 kpc. Brak zatem racjonalnych powodów do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. też post. Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 40/97 niepubl). Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że za taką wykładnią art. 87 § 1 p.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. Różna bowiem może być przyczyna uchybienia terminowi. Uzależniona jest ona od rodzaju czynności procesowej, którą strona była zobowiązana podjąć. Może się na nią składać zbieg wielu zdarzeń bądź też dla skuteczności danej czynności niezbędne jest podjęcie stosownych działań nie tylko przez samą stronę czy jej pełnomocnika, ale też przez osoby trzecie. W omawianym postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II GZ 283/09 Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł ponadto, że przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., CKN 1261/99, Prok. i Pr. 2001/4/30). Za niedopuszczalny należy też uznać wniosek, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, a więc np. gdy czynność strony była dokonana w terminie. Mając na względzie powyższe oraz fakt, że skarżący M. B. w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego podał, że operacja bankowa obejmująca wpłatę kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi sygn. akt II SA/Wr 147/11 na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została dokonana i zaksięgowana w Banku Zachodnim WBK w Trzebnicy w dniu 8 kwietnia 2011 r. (piątek), a zatem że przedmiotowy wpis został w rzeczywistości uiszczony w terminie, nie zaś jak wynika to ze znajdującego się w aktach polecenia przelewu (k. 41 akt sądowych) w dniu 11 kwietnia 2011 r. (poniedziałek), stwierdzić należy, iż skoro strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi, to w pierwszej kolejności powinna zaskarżyć postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 147/11 w drodze skargi kasacyjnej. Zauważyć wypada, że w sytuacji, gdy skarga została już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucona, Sąd ten nie ma prawnej możliwości wzruszenia swojego postanowienia o odrzuceniu skargi. Stosownie bowiem do art. 165 p.p.s.a., tylko postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dlatego też w sytuacji, gdy strona podnosi zarzut, że w rzeczywistości uiściła wpis w terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma prawnych podstaw do merytorycznej oceny takiego zarzutu, gdyż jego postanowienie o odrzuceniu skargi może być wzruszone jedynie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.