II SA/Wr 168/21
WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Sędzia WSA Olga Białek (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione po upływie ustawowego terminu, mogą zostać merytorycznie rozpoznane, czy też organ egzekucyjny powinien odmówić ich rozpoznania ze względów formalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione po upływie ustawowego terminu, nie mogą zostać merytorycznie rozpoznane. Organ egzekucyjny powinien odmówić ich rozpoznania ze względów formalnych, a forma takiego rozstrzygnięcia, choć może być różna w orzecznictwie (np. odmowa uwzględnienia, oddalenie, umorzenie), nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, o ile skutkuje brakiem merytorycznego badania zarzutów.Stan faktyczny
Skarżący został zobowiązany do rozbiórki garażu. Po stwierdzeniu niewykonania obowiązku, wszczęto postępowanie egzekucyjne i nałożono grzywnę. Skarżący zgłosił zarzuty do tytułu wykonawczego, powołując się na wykonanie rozbiórki i budowę nowego obiektu. Po uchyleniu przez organ II instancji postanowień organu I instancji i zaleceniu wyjaśnienia stanu faktycznego, organ egzekucyjny ponownie nałożył grzywnę i doręczył tytuł wykonawczy. Skarżący ponownie zgłosił zarzuty, które zostały uznane za nieuzasadnione przez organ I instancji, a następnie utrzymane w mocy przez organ II instancji ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. Skarga do WSA dotyczyła postanowienia organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Olga Białek (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne oddala skargę w całości.
Pismem z dnia 22 lutego 2021 r., G. B. za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2021 r. WOA.7723.64.2020.XVI.08.0.1 uznające zarzuty wniesione przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kłodzku (dalej jako organ I instancji, PINB) decyzją nr 14/R/2019 z dnia 5 czerwca 2019 r. nakazał skarżącemu rozbiórkę pomieszczenia pełniącego funkcję garażu o wymiarach 5,70 m x 5,40 m, dobudowanego w warunkach samowoli budowlanej od strony północnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w S. przy ul. [...], na dz. nr [...] AM [...]- obręb S. Wspomniane rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone. Skarżący w piśmie z dnia 29 marca 2019r. oświadczył, że rezygnuje z legalizacji samowoli budowlanej oraz zobowiązuje się do rozbiórki przedmiotowego garażu.
Następnie, w dniu 11 października 2019r. organ I instancji dokonał oględzin w sprawie, na podstawie których stwierdził, że obowiązek orzeczony ww. decyzją nie został wykonany. W związku z powyższym, upomnieniem z dnia 22 października 2019r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wezwał skarżącego do wykonania obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia oraz poinformował o skutkach niewykonania nakazanego obowiązku – wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na rzeczone upomnienie, skarżący pismem z dnia 8 listopada 2019r. poinformował organ I instancji, że w dniach od 24 września 2019r. do 27 września 2019r. dokonał rozbiórki pomieszczenia garażowego. W tym samym czasie przystąpił do wykonania nowego obiektu zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 8 maja 2019 r. przyjętym bez sprzeciwu przez Starostwo Powiatowe w Kłodzku. Wskazując na powyższe wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, celem weryfikacji stanu faktycznego sprawy i wykazanie, że na nieruchomości znajduje się nowy obiekt nie objęty nakazem rozbiórki. Na wezwanie organu, przy piśmie z dnia 6 grudnia 2019 r. sprecyzował, że domaga się weryfikacji decyzji lub ponownych oględzin dla wykazania, że nowy obiekt posadowiony jest inaczej niż poprzedni.
W tak kreującym się stanie faktycznym, PINB wystawił w dniu 31 marca 2020r. tytuł wykonawczy nr [...], którym wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego. Natomiast postanowieniem nr 02/2020 z dnia 2 kwietnia 2020r. PINB nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 28.299,13 zł. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym, a wynikającego z decyzji PINB nr 14/R/2019 z dnia 5 czerwca 2019r. Tytuł wykonawczy wraz z ww. postanowieniem został doręczony skarżącemu w dniu 7 kwietnia 2020r. co potwierdza znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru.
Skarżący w piśmie z dnia 9 kwietnia 2020 r. (nadesłanym w dniu 14 kwietnia 2020 r.) zgłosił zarzuty do ww. tytułu wykonawczego. Zobowiązany powołał się na art 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), czyli na przesłankę wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku , gdyż dokonał już wcześniej rozbiórki obiektu w miejscu którego postawił nowy. Jednocześnie pismem z dnia 9 kwietnia 2020 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie PINB nr 02/2020 z dnia 2 kwietnia 2020 r.
Następnie, PINB postanowieniem nr 47/2020 z dnia 30 kwietnia 2020 r. uznał ww. zarzut za nieuzasadniony. Również to rozstrzygnięcie oprotestowane zostało przez skarżącego. W obliczu uwzględnienia zażalenia skarżącego, DWINB postanowieniem nr 503/2020 z dnia 4 czerwca 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie nr 47/2020 z dnia 30 kwietnia 2020 r. w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że tytuł wykonawczy dotknięty jest wadą, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W jego ocenie organ I instancji nie wyjaśnił jednoznacznie czy skarżący istotnie wykonał nałożony decyzją nakaz rozbiórki. Natomiast postanowieniem nr 506/2020 z dnia 4 czerwca 2020r. DWINB uchylił zaskarżone postanowienie nr 02/2020 z dnia 2 kwietnia 2020r. (dot. grzywny) w całości, wskazując, że z uwagi na to, że DWINB uwzględnił zarzuty skarżącego dot. postępowania egzekucyjnego i skutecznie zakwestionowano tytuł wykonawczy, grzywna w celu przymuszenia orzeczona ww. postanowieniem nie może ostać się w obrocie prawnym. Zawiadomieniem z dnia 2 lipca 2020 r. PINB poinformował o zamiarze przeprowadzenia w dniu 31 lipca 2020 r. oględzin na ww. nieruchomości celem zweryfikowania wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB nr 14/R/2019 z dnia 5 czerwca 2019 r.
Pismem z dnia 17 lipca 2020 r. skarżący wniósł o zmianę terminu oględzin. Oględziny odbyły się w wyznaczonym terminie tj. 31 lipca 2020 r. bez udziału skarżącego - inwestora ww. robót. W protokole oględzin wskazano, że przedmiot oględzin usytuowany jest przy drodze gminnej ze swobodnym dostępem z każdej strony, gdyż posesja jest nieogrodzona. PINB wskazał, że organ II instancji w swoim rozstrzygnięciu wstrzymał proces egzekucji obowiązku ze względu na wątpliwości dot. rzekomego rozebrania przez zobowiązanego przedmiotowego garażu i wybudowania na tym samym miejscu nowego garażu na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego. W protokole z oględzin PINB wpisano, że przeprowadzony dowód potwierdził jednoznacznie, że powyższa okoliczność nie mogła mieć miejsca. Po pierwsze, wg. przyjętego zgłoszenia garaż miał być konstrukcji drewnianej. Po drugie przewidziany był jako konstrukcja wolnostojąca, tymczasem, jak pokazuje dokumentacja zdjęciowa, ściana północna i zachodnia jest wykonana z betonu monolitycznego - widoczne fragmenty ścian. PINB wskazał, że obowiązek z decyzji nr 14/R/2019 z dnia 5 czerwca 2019 r. nie został wykonany.
Zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia 2020 r. PINB poinformował strony o przysługujących im uprawnieniach z art. 10 § 1 i art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.). W dniu 18 sierpnia 2020 r. skarżący przeglądał akta.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie oględzin ze swoim udziałem i wskazał, że wniosek z dnia 17 lipca 2020 r. z prośbą o zmianę terminu oględzin pozostał bez odpowiedzi. Pismem z dnia 21 września 2020 r. skarżący ponowił ww. wniosek po uzyskaniu informacji od PINB w piśmie z dnia 10 września 2020 r.
Postanowieniem nr 03/2020 z dnia 8 października 2020 r. PINB ponownie nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 30.700,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 31 marca 2020 r., a wynikającego z decyzji PINB nr 14/R/2019 z dnia 5 czerwca 2019 r. Jako załącznik do ww. postanowienia dołączono ponownie tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 31 marca 2020 r.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący pismem z dnia 27 listopada 2020 r. Jednocześnie pismem z dnia 23 października 2020 r. skarżący zgłosił ponownie zarzut nieistnienia obowiązku do tytułu wykonawczego nr [...].
Postanowieniem nr 133/2020 z dnia 12 listopada 2020 r. PINB uznał zarzut za nieuzasadniony wskazując, że zobowiązanie skarżącego do rozbiórki garażu nadal jest aktualne, wobec czego zarzuty opierające się o nieistnienie tego obowiązku nie mogą zostać uwzględnione.
Skarżący pismem z dnia 27 listopada 2020 r. wniósł zażalenie na postanowienie PINB z dnia 12 listopada 2020 r. W uzasadnieniu podkreślono, że skarżący wykonał rozbiórkę w dniach od 24 do 27 września 2019 r., a znajdujący się na jego nieruchomości garaż stanowi nowy obiekt.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r. DWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB w sprawie uznania zarzutów za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że Organ podniósł, że zarzuty stanowią sformalizowany środek prawy zmierzający do wykazania niedopuszczalności egzekucji i mogą być wnoszone tylko w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w ściśle określonym terminie wynoszącym 7 dni (art. 29 § 7 pkt 9 u.p.e.a.). Zachowanie tego terminu jest warunkiem skuteczności czynności wniesienia zarzutów a uchybienie mu nie wywołuje skutków prawnych jakim jest wniesienie zarzutów. Organ zauważył także, że przepisy nie regulują sytuacji, gdy zarzuty zgłoszone zostaną po upływie ustawowego terminu. Wątpliwości budzi forma w jakiej organ ma rozstrzygnąć w przypadku uchybienia terminu a orzecznictwo nie jest w tym względzie jednolite. Analizując wyrażano w tym względzie poglądy organ przyjął stanowisko, że istotne jest aby w przypadku wniesienia zarzutów po terminie wydane rozstrzygnięcie uwzględniło zasadę, że uchybienie terminu skutkuje odmową merytoryczne rozpatrzenia zarzutów przez organ egzekucyjny.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy DWINB zauważył, że doręczony skarżącemu odpis tytułu wykonawczego zawierał pouczenie o prawie wniesienia zarzutów że w terminie 7 dni. Termin ten należało liczyć od dnia doręczenia tytułu wykonawczego co miało miejsce 7 kwietnia 2020 r. Wówczas skarżący skorzystał z prawa wniesienia zarzutu a DWINB uchylił postanowienie PINB z 30 kwietnia 2020 r. uznające zarzut za nieuzasadniony wskazując, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest zasadny. Organ egzekucyjny błędnie jednak kontynuował postępowanie egzekucyjne a co więcej, wraz z kolejnym postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nieprawidłowo przesłał zobowiązanemu tytuł wykonawczy. Tymczasem w myśl art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu tytuł wykonawczy o ile nie został wcześniej doręczony. Jeżeli więc wszczęcie postępowania następuje poprzez zastosowania środka w postaci grzywny w celu przymuszenia, zobowiązanemu doręcza się tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny. Wówczas zobowiązany ma prawo skorzystać z prawa zażalenia oraz z prawa do wniesienia zarzutów. Natomiast na dalszym etapie postępowania zarzuty, po upływie terminu do ich wniesienia nie przysługują, chociażby postanowienie o wymierzeniu grzywny było doręczane ponownie. Organ zgodził się z poglądami doktryny, że w przypadku powtórnego nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie doręcza się zobowiązanemu tytułu wykonawczego i nie przysługuje mu prawo wniesienia zarzutów. Mając powyższe na uwadze organ zauważył, że w niniejszej sprawie termin do skutecznego wniesienia zarzutów upłynął zobowiązanemu w dniu 14 kwietnia 2020 r. Tymczasem zarzut rozpoznany przez PINB wniesiony została w dniu 23 października 2020 r. czyli z uchybieniem terminu. Reasumując organ stwierdził, że samo rozstrzygnięcie PINB jest prawidłowe ale zostało nieprawidłowo uzasadnione. W zaistniałej sytuacji należało bowiem nie uwzględnić zarzutu ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. Ponowne błędne doręczenie tytułu wykonawczego nie wywołało skutków prawnych lecz miało jedynie charakter informacyjny, co do którego tytułu wykonawczego wystawiono grzywnę.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, tj art. 33 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu egzekucyjnym przez "nie uchylenie nakazu rozbiórki" wobec braku istnienia obowiązku wykonania rozbiórki oraz naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zarzucając powyższe pełnomocnik wniósł o "zmianę decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę samowoli budowlanej" ewentualnie o uchylenie "decyzji" i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że "decyzja", co do zasady jest słuszna Organ prawidłowo wskazał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym można podnieść tylko raz, jednak pominął, że DWINB swoją "decyzją" uchylił tytuł wykonawczy nałożony 31 marca 2020 r. Zatem PINB po ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien wystawić nowy tytuł wykonawczy.
Skoro DWINB stwierdził, że uzasadnienie postanowienie PINB jest błędne, to powinien je uchylić, gdyż naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę DWINB odwołał się do swoich merytorycznych wyjaśnień zawartych w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co oznacza, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji, nie wykazała aby wydane ono zostało z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Wyjaśnić także należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Ocenie Sądu poddane zostało postanowienie DWINB utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (PINB w Kłodzku) o uznaniu zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony.
Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia są przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy czym ze względu na datę wszczęcia postępowania w ramach którego wydano zaskarżony akt, zastosowanie będą mieć przepisy przywołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r. czyli do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Według art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Z przywołanego przepisu wynika zatem, że możliwość wniesienia zarzutów przez zobowiązanego została ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. W orzecznictwie uznaje się, że termin ten ma charakter procesowy (zawity) a jego uchybienie powoduje bezskuteczność dokonanej czynności procesowej (por. np. WSA w Lublinie w wyroku z dnia 9 czerwca 2021 r. I SA/Lu 190/21 i przywołane w nim orzeczenia).
Lektura akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony został w dniu 31 marca 2020 r. i doręczony skarżącemu w dniu 7 kwietnia 2020 r. Okoliczności tej strona skarżąca nie kwestionuje. Nie budzi też wątpliwości, że wskazany tytuł, zgodnie z przywołanym art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zawierał stosowane pouczenie o prawie do zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia a skarżący z prawa tego skorzystał, wnosząc w dniu 14 kwietnia 2020 r., w oparciu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki obiektu gospodarczego. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2020 r. PINB uznał go za nieuzasadniony a DWINB postanowieniem z dnia 24 czerwca 2020 r. uchylił to postanowienie wskazując na przedwczesność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie pozwalał zweryfikować, czy skarżący istotnie – jak twierdzi - wykonał nałożony decyzją nakaz rozbiórki, czy też nie. Organ II instancji zalecił aby w ponownym postępowaniu organ egzekucyjny podjąć odpowiednie czynności wyjaśniające stan faktyczny sprawy. Odrębnym aktem DWINB uchylił także postanowienie PINB o wymierzeniu skarżącemu grzywny. Konsekwencją powyższych postanowień był więc powrót sprawy na poziom postępowania przed organem egzekucyjnym. Niewątpliwie wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zapoczątkowało spór co do podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, który jednak na poziomie organu II instancji nie został ostatecznie przesądzony w taki sposób jak sugeruje to skarga. Organ II instancji wbrew twierdzeniom skarżącego nie orzekł bowiem o "uchyleniu tytułu wykonawczego" ani też nie przesądził, że obowiązek rozbiórki został wykonany. DWINB wyraźnie wskazał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne, gdyż zebrany w sprawie materiał nie pozwala zweryfikować, czy nakaz rozbiórki został wykonany. Jednocześnie zalecił organowi egzekucyjnemu podjęcie odpowiednich czynności wyjaśniających.
Powyższe okoliczności nie uprawniały jednak PINB, działającego jako organ egzekucyjny, do ponownego przesyłania skarżącemu tego samego tytułu wykonawczego z dnia 31 marca 2020 r. wraz z kolejnym postanowieniem z dnia 8 października 2020 r. nakładającym grzywnę w celu przymuszenia. Organ II instancji słusznie więc wskazał, że PINB błędnie przesłał skarżącemu wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny przedmiotowy tytuł wykonawczy. Przesłanie skarżącemu po raz kolejny tego samego tytułu wykonawczego nie stwarzało także podstawy prawnej do wniesienia po raz kolejny, w tym samym postępowaniu wobec tego samego tytułu, tego samego zarzutu. Jak słusznie zaznaczył organ odwoławczy, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym można wnieść tylko raz na początku postępowania w ściśle określonym terminie. Zauważyć bowiem należy, że egzekucja wszczęta w niniejszej sprawie z dniem doręczenia tytułu wykonawczego (co miało miejsce w dniu 7 kwietnia 2020 r.) nie została przez PINB zakończona. W ramach tej egzekucji skarżący skorzystał zaś z prawa do wniesienia zarzutu inicjując w tym zakresie postępowanie o charakterze wpadkowym w ramach którego zarzut został już przecież rozpoznany. W związku z powyższym wniesienie po raz kolejny tego samego zarzutu w odniesieniu do tego samego tytułu wykonawczego jest bezskuteczne. Sąd podziela także stanowisko doktryny o niemożności wniesienia zarzutów w przypadku ponownego nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Takie zarzuty należy uznać za niedopuszczalne.
Uznając, że tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony skarżącemu w dniu 7 kwietnia 2020 r. należy także stwierdzić, że wniesiony po raz kolejny w dniu 27 listopada 2021 r. zarzut, złożony został z przekroczeniem ustawowego terminu. Zarzut zaś wniesiony po terminie nie może zostać rozpatrzony przez organ egzekucyjny - nie wywołuje skutków wynikających z u.p.e.a. Zasadnie zatem organ II instancji uznał, że przedmiotowy zarzut nie może być rozpatrzony także z tego względu.
Sąd dostrzega także, że kwestia rodzaju rozstrzygnięcia jakie powinno zostać podjęte w sytuacji gdy zarzuty są spóźnione lub niedopuszczalne nie jest jednolicie oceniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ugruntowany jest pogląd o niemożności merytorycznego orzekania w przypadku wniesienia zarzutów po upływie terminu ustawowego, co zdaniem Sądu należy odnieść także do zarzutów niedopuszczalnych. W orzecznictwie aprobowane były w tym względzie różne formy orzekania: wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 marca 2014 r., V SA/Wa 2193/13, LEX nr 1466058), oddalenie zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 15 stycznia 2009 r., I SA/Bk 361/08, LEX nr 478764), umorzenie postępowania w przedmiocie zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 lipca 2015 r., I SA/Sz 552/15, LEX nr 1787195), pozostawienie zarzutów bez rozpoznania (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 lipca 2008 r., I SA/Po 443/08, LEX nr 524110), odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 lutego 2015 r., I SA/Gl 689/14, LEX nr 1678611), stwierdzenie bezskuteczności wniesionych zarzutów (np. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 marca 2014 r., II SA/Kr 30/14, LEX nr 1520039). Należy jednak podkreślić, że niezależnie od tego w jaki sposób organ odnosił się do tego rodzaju zarzutów (spóźnionych lub niedopuszczalnych) w każdej z przedstawionych form orzekania wykluczano możliwość merytorycznego zbadania zasadności zarzutów (por wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2021 r. II SA/Kr 1455/19 CBOSA) .
Takie też stanowisko zaprezentował na gruncie niniejszej sprawy DWINB sygnalizując wątpliwości orzecznictwa co do formy w jakiej organ ma rozstrzygnąć w omawianej sytuacji. Jako prawidłowe organ przyjął jednak rozstrzygnięcie o odmowie uwzględnienia zarzutu ze względu na uchybienie terminu podkreślając, że istotne jest aby tego rodzaju rozstrzygnięcie skutkowało odmową merytorycznego rozpatrzenia zarzutów. Z tego też względu organ odwoławczy nie rozpatrzył zarzutu merytorycznie ograniczając się tylko do oceny możliwości jego ponownego wniesienia. Tym samym organ II instancji, konwalidował uchybienie organu egzekucyjnego wyrażające się w błędnym uzasadnieniu postanowienia o odmowie uznania zarzutu za nieuzasadniony.
W kontekście zarzutu skargi, wskazującego na konieczność uchylenia postanowienia organu I instancji z powodu wadliwego uzasadnienia, Sąd wskazuje, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania - która to zasada na mocy odesłania z art. 18 u.p.e.a. znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym – w kompetencjach organu odwoławczego mieści się korygowanie błędów wynikających z wadliwego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji o ile rozstrzygnięcie to zostanie uznane za słuszne. W tej sytuacji uznać należy, że DWINB był uprawniony a nawet zobowiązany do weryfikacji uzasadnienia organu egzekucyjnego.
W kwestii zaakceptowanej przez organ odwoławczy zastosowanej przez organ egzekucyjny formy rozstrzygnięcia w przedmiocie spóźnionego (i niedopuszczalnego) zarzutu, Sąd przychyla się do stanowiska, że właściwą formą załatwienia tego rodzaju zarzutu powinna być odmowa wszczęcie postępowania w sprawie zgłoszonego zarzutu (art. 61 a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy uznać jednak należy, że zaakceptowanie przez organ odwoławczy innej formy rozstrzygnięcia – wobec dotychczasowego braku jednolitości orzecznictwa w tym względzie – nie stanowiło naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Istotne bowiem jest, że taka forma była także uznawana w orzecznictwie a organ II instancji zaprezentował jednoznaczne stanowisko, że odmowa uwzględnienia zarzutu następuje z przyczyn formalnych ze względu na jego spóźnienie. Organ wyjaśnił rozbieżności orzecznictwa co do rodzaju orzeczenia w jakim powinno nastąpić w takim przypadku rozstrzygnięcie, wykładając powody dla których opowiedział się za jedną z dotychczas uznawanych form orzekania. W tej sytuacji zastosowanie innej formy orzeczenia nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd miał również na uwadze, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia 17 grudnia 2020 r. którym DWINB uchylił postanowienie PINB z dnia 8 września 2020 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wyrażając w nim jednoznaczne stanowisko co do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 31 marca 2020 r. Powyższa okoliczność także przemawia za tym, że kwestia formy w jakiej należało rozstrzygnąć co do spóźnionego i niedopuszczalnego zarzutu pozostała w niniejszej sprawie bez wpływu na wynik sprawy.
Biorąc po uwagę przedstawione wyżej okoliczność faktyczne i prawne, działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło