II SA/Wr 18/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz – spr. Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy Placu K we W na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu handlowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z odwołaniami wspólnot mieszkaniowych pl. K [...] i [...] od pozwolenia na przebudowę lokalu handlowego przy pl. K [...]-[...] we Wiu, umorzył postępowanie odwoławcze. Jak organ wskazał w uzasadnieniu, lokal handlowy mający ulec przebudowie położony jest na trzech nieruchomościach. Wspólnota mieszkaniowa pl. K [...] nie wyraziła zgody na przebudowę w zakresie naruszania części wspólnej budynku. W odwołaniach obu wspólnot zarzucono 1. błędne przyjęcie, że przebudowa dotychczasowego eMPiKu na dyskont spożywczy nie stanowi zmiany sposobu użytkowania 2. niedołączenie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy 3. pominięcie niektórych stron 4. pominięcie zmian spowodowanych zmianą sposobu użytkowania lokalu 5. zbyt lakoniczne uzasadnienie stwierdzenia, że przebudowa nie stanowi zmiany sposobu użytkowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przytoczył przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Z przepisów tych wynika, że obszar oddziaływania obiektu zależy od rodzaju planowanej inwestycji. Należało wiec przeanalizować zakres obszarowy planowanych robót budowlanych oraz ich zakres rzeczowy. Organ pierwszej instancji uznał za obszar oddziaływania planowanej inwestycji działki nr [...], [...] i [...], na których znajdują się budynki przy pl. K [...], [...] i [...]. Członkami trzech wspólnot są osoby fizyczne, gmina W i inwestor. Inwestor posiada lokale użytkowe na parterze każdego z budynków oraz pomieszczenie piwniczne w budynku przy pl. K [...], a ponadto jest współwłaścicielem części wspólnych. Zakres planowanych robót obejmuje 1. zmiany w elewacjach: 1.1. wymiana okien parteru w elewacji podwórzowej na żaluzje maskujące 1.2 montaż markizy nad wejściem w elewacji południowej od strony ul. K przy narożniku z pl. K 2. roboty przy elementach konstrukcyjnych – wzmocnienie stropu nad piwnicą przez wykonanie nowej płyty betonowej nad istniejącym stropem 3. wyburzenie niektórych ścianek działowych, posadzek 4. budowę nowych ścianek działowych, posadzek oraz izolacji termicznej wewnątrz lokalu 5. budowę wewnątrz lokalu pomieszczenia chłodni 6. przebudowę wewnętrznej instalacji eklektycznej 7. przebudowę wewnętrznych instalacji wodnej, kanalizacyjnej, sanitarnej, wentylacyjnej i grzewczej. Według projektanta roboty przy instalacjach mieszczą się ,,w ramach kondygnacji dedykowanych dla przedmiotowego lokalu". Roboty przy elewacjach nie zmieniają charakterystycznych parametrów technicznych ścian zewnętrznych (liczby, kształtu ani wymiarów otworów, cech nośnych ani izolacyjnych ściany). Roboty te nie ingerują więc w ścianę zewnętrzną – część wspólną nieruchomości. Według organu roboty budowlane prowadzone w lokalu inwestora, nie ingerujące w części wspólne i nie powodujące zwiększenia emisji lub zapotrzebowania na media, ograniczają obszar oddziaływania inwestycji do tego lokalu. Jedynie roboty wzmacniające strop nad piwnicą są robotami przy częściach wspólnych, ale budynku przy pl. K [...]. Natomiast obszar oddziaływania nie sięga części wspólnych lub odrębnych lokali w budynkach nr [...] i [...]. Dlatego ich wspólnoty mieszkaniowe oraz właściciele znajdujących się tam lokali nie posiadają statusu strony w nin. sprawie. Nie będąc stronami wspólnoty nie miały prawa odwołania od decyzji. Uzasadniało to zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. W skardze do sądu administracyjnego wspólnota mieszkaniowa przy pl. K [...] zarzuciła błędne przyjęcie, że nie jest stroną, naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez przyjęcie, że planowane roboty budowlane nie dotyczą części wspólnych nieruchomości, naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. wskutek wydania jednej decyzji wobec obu wspólnot, naruszenie art. [...] ust. 4 ustawy o własności lokali przez wydanie pozwolenia na budowę pomimo niezgodnego z prawem połączenia trzech lokali stanowiących odrębne nieruchomości, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez pominięcie jako strony wspólnoty mieszkaniowej przy pl. K [...]. Skarżący twierdził, ze montaż żaluzji w miejscach wymontowanych okien i krat na elewacji jest naruszeniem części wspólnych. Podobnie jest z wycofaniem ściany w celu ukrycia wyrzutni wentylacyjnych, co zmienia właściwości fizyczne ściany elewacyjnej. Budowa nowej antresoli po rozbiórce antresoli istniejącej, zmiana materiału i konstrukcji narusza części wspólne przez dociążenie ścian słupów i stropów budynku. Montaż centrali wentylacyjnej (ciężar około 1000-1200 kg) pod stropem wspólnoty – mieszkanie nr [...] dociąża w znacznym stopniu elementy konstrukcji budynku. Podobnie projektowane włączenie nagrzewnicy wodnej zasilanej z pionów CO centrali wentylacyjnej do istniejącego układu CO jest również naruszeniem instalacji centralnego ogrzewania. Włączenie wentylacji pomieszczenia na odpadki do istniejących przewodów kominowych jest naruszeniem części wspólnych. W projekcie nie odnotowano, że zmieniły się standardy wytrzymałościowe stropów dla dyskontu ,,A" – 1000 kg/m². Na rysunku zaznaczono jedynie wzmocnienie stropów poza granicami wspólnoty [...]. Naruszeniem części wspólnych jest wykonanie na stropie parteru warstwy jastrychu cementowego gr. 12 cm, co stanowi 50% dopuszczalnego obciążenia stropu. Wykonanie instalacji elektrycznej będzie wymagało ingerencji w instalację wspólną (podłączenie przewodów ochronnych PE do instalacji odgromowej). Dobudowanie od wewnątrz wzdłuż wszystkich ścian zewnętrznych ściany z gazobetonu gr. 12 cm dociąża dodatkowo stropy i zmienia parametry fizyczne ścian w zakresie izolacyjności przegrody i punktu rosy. Części wspólne narusza wykonywanie przebić instalacyjnych w ścianach konstrukcyjnych i stropach (pod wspólnotą [...]). W wyroku II SA/Wr 614/09 przyjęto, ze jeżeli wykonywane prace budowlane ingerują w nieruchomość wspólną, to wspólnota mieszkaniowa jest stroną. Ukrycie wyrzutni wentylacyjnej za żaluzjami narusza § 152 ust. 9 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Według wyrok II OSK 1481/09 wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania za stronę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Organ dodał, że odwołania złożono w jednym postępowaniu, więc zostało ono zakończone jedną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowalne (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 16[...]) stronami w sprawie pozwolenia na budowę są oprócz inwestora ponadto właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar ten został zdefiniowany ustawowo (art. 3 pkt 20 tejże ustawy) jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy te były wielokrotnie analizowane w orzecznictwie sądowym i literaturze prawniczej. Zwraca się uwagę, że obecnie nie wszystkie podmioty posiadające interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., będą stronami sprawy pozwolenia na budowę. Wymaga się, aby oddziaływanie, o którym mowa, wywołało naruszenie konkretnych norm prawa materialnego (przykładowo przepisy techniczno-budowalne), powołanych przez dany podmiot ubiegający się o status strony i z których wywodzi swój interes prawny jako strona. Od tego podmiotu wymaga się aby wykazał, ze istnieje interes prawny uzasadniający uznanie go za stronę, zaś stwierdzenie naruszenia tego obiektywnego interesu prawnego umożliwi uznanie go za stronę (wyrok II OSK 666/09 Palestra 2010/5-6/246-248, wyrok II OSK 520/10). Nie naruszające interesu prawnego danego podmiotu uciążliwości związane z funkcjonowaniem w sąsiedztwie pewnego obiektu budowlanego, stanowią jedynie oddziaływania faktyczne, z których nie może wywodzić statusu strony (wyrok II OSK 338/10 i II OSK 12/08). Stanowi kwestię ocenną w okolicznościach danej sprawy, czy podmiot ubiegający się o status strony wykaże omawiane przesłanki prawne (wyroki II OSK 13[...]/06, II OSK 75/06, II OSK 1082/05, II OSK 6[...], II OSK 1526/06, II OSK 1241/06). W nin. sprawie skarżący nie twierdził, że z uwagi na wykonanie przebudowy lokalu handlowego na parterze, powstaną jakieś ograniczenia w zagospodarowaniu pozostałych części nieruchomości. Skarżący reprezentowany przez adwokata nie wskazał żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, z którego wywodzi przysługujący mu interes prawny. Przedstawił jedynie własne, subiektywne przeświadczenie, że nastąpi ingerencja w części wspólne budynku. Zastrzeżenia te, czy obawy, przekonująco organ uznał za bezpodstawne. Twierdzenia skarżącego dotyczyły bardziej kwestii cywilistycznych, zatem bliżej nieokreślnych oddziaływań czy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 ustawy), niż unormowań mogących uzasadnić przysługiwanie mu interesu prawnego w zakresie ograniczonym przez art. 28 ust. 2 prawa budowalnego. Tymczasem ochrona uprawnień cywilnoprawnych jest zapewniona w postępowaniu sądowym właściwym dla niej, nie zaś w postępowaniu administracyjnym i przed sądem administracyjnym (por. Z. Kostka Prawo budowlane Komentarz s. 81-83). W następstwie wszechstronnej i wnikliwej oceny, wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ trafnie uznał, że skoro skarżący nie wykazał statusu strony, to wniesione przez niego odwołanie nie pozwalało na zakończenie postępowania odwoławczego decyzją merytoryczną. Pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie dotyczyły kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, skoro ocenie prawnej podlegała legalność decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku art. 105 § 1 k.p.a. w oparciu o oceny materialnoprawne na tle art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowalne. Zarzuty te nie dotyczyły tego zagadnienia. W nin. sprawie nie było żadnych wątpliwości, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie przebudowy lokalu handlowego. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. PM 13.04.2012 r.