II SA/Wr 182/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-09
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości w drodze decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli właściciel nie wyraża zgody na inwestycję, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia, nawet jeśli właściciel uzależnia zgodę od wysokości wynagrodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej prawidłowo ograniczył sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ właściciel nie wyraził bezwarunkowej zgody na inwestycję, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia, co jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji. Sąd podkreślił, że zgoda właściciela musi być bezwarunkowa i dotyczyć wszystkich elementów ograniczenia, a uzależnienie jej od wysokości wynagrodzenia nie stanowi zgody w rozumieniu przepisów. Niemożność osiągnięcia porozumienia w rokowaniach, niezależnie od przyczyn, spełnia przesłankę braku zgody właściciela.Stan faktyczny
Spółka A.S.A. wystąpiła o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w związku z przebudową linii elektroenergetycznej. Właściciel nieruchomości, Z.H., nie wyraził zgody na proponowane warunki, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia, głównie z powodu spornej wysokości wynagrodzenia. Starosta wydał decyzję zezwalającą na ograniczenie, którą Wojewoda Dolnośląski uchylił i wydał własną decyzję reformatoryjną, precyzując zakres ograniczenia. Właściciel zaskarżył decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących zgody i rokowań oraz brak ustalenia najmniej uciążliwego sposobu korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA - Halina Kremis, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Z.H. na decyzję Wojewody D. z dnia 11 lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę w całości.
A. S.A. w K. (dalej określana również jako: inwestor, wnioskodawca lub spółka) wnioskiem z dnia 25 czerwca 2015 r. wystąpiła do Starosty O. o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] AM- 1, położonej w gminie O., obręb O., przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w związku z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...]. Opisany we wniosku zakres zezwolenia miał obejmować odcinek linii, której oś przebiega przez środek nieruchomości, w obszarze zajęcia o pow. 2225 m² (pkt 1.1) oraz zajęcie obszaru o pow. 101 m², położonego w północno-zachodniej części tej nieruchomości (pkt 1.2).
Uzasadniając wniosek spółka wyjaśniła, że konieczność rozmieszczenia przewodów i urządzeń w sposób określony we wniosku spowodowany był potrzebą przebudowy linii. Wskazano, że przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego, która zgodna jest z postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku inwestor dołączył dokumentację z rokowań jakie podjął z właścicielem nieruchomości w celu uzyskania zgody na przeprowadzenie opisanych wyżej prac, które nie doprowadziły jednak do porozumienia.
Starosta O. (dalej określany również jako organ I instancji) decyzją z dnia 21 sierpnia 2015 r., nr 112/2015, wskazując na przepis art. 124 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 782, dalej w skrócie u.g.n.) postanowił:
1) ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], poprzez zezwolenie spółce na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]) tj.:
- odcinka linii o długości 55,6 m, której oś przebiega w środkowej części nieruchomości i przecina z jednej strony jej południową granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 81,6 m od południowo-zachodniego rogu tej nieruchomości, a z drugiej strony jej północną granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 103,3 m od północno- zachodniego rogu tej nieruchomości, składającego się z 3 przewodów roboczych i 1 odgromowego przebiegających w odległości do 3,25 m od osi linii po obu jej stronach, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 24,80 m nad gruntem, w obszarze zajęcia nieruchomości o powierzchni 2225 m2, którego granice pokrywają się ze wspólnymi granicami tej nieruchomości z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkami równoległymi po obu stronach osi linii i przecinającymi:
- południową granicę tej nieruchomości (wspólna z działką nr [...]) w odległości 60,6 m od południowo-zachodniego rogu tej nieruchomości oraz północną granicę tej nieruchomości (wspólną z działką nr [...]) w odległości 82,3 m od północno-zachodniego rogu tej nieruchomości;
- południową granice tej nieruchomości (wspólna z działką nr [...]) w odległości 102,6 m od południowo-zachodniego rogu tej nieruchomości oraz północną granicę tej nieruchomości (wspólna z działką nr [...]) w odległości 124,3 m od północno-zachodniego rogu tej nieruchomości;
- zajęcia części obszaru o powierzchni 101 m², położonego w północno-zachodniej części nieruchomości, którego granice pokrywają się ze wspólnymi granicami tej nieruchomości z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkiem przecinającym zachodnią granicę tej nieruchomości (wspólną z działką nr [...]) w odległości 13,6 m od północno-zachodniego rogu tej nieruchomości oraz północną granicę tej nieruchomości (wspólną z działka nr [...]) w odległości 15,0 m od północno-zachodniego rogu tej nieruchomości, w celu wykorzystania jej na potrzeby zakładania i przeprowadzania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]) tj. odcinka linii, którego oś przebiega poza granicami przedmiotowej nieruchomości w odległości 9,5 m od północno-zachodniego rogu tej nieruchomości, zaś skrajny przewód znajduje się w odległości nie mniejszej niż 5,85 m na północ od północno-zachodniego rogu tej nieruchomości.
W decyzji określono okres wykonywania prac łącznie na 3 miesiące od dnia ich rozpoczęcia na nieruchomości.
Z. H. (dalej określany jako: strona, odwołujący lub skarżący) w odwołaniu od decyzji wniósł o jej uchylenie w całości, zarzucając organowi naruszenie art. 124 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. poprzez: brak poczynienia ustaleń w zakresie uciążliwości orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości wykorzystywanej na cele rolnicze, która to nieruchomość, składająca się z kilku działek, jest położona w atrakcyjnym miejscu przy trasie O. – S., pominięcie okoliczności, że właściciel wyraził zgodę na obciążenie, zaś strony nie zakończyły jeszcze rokowań (co m.in. wynika z protokołu rozprawy z dnia 29 lipca 2015 r., a także z treści zaskarżonej decyzji), a nadto brak rozstrzygnięcia o usytuowaniu obiektu na nieruchomości właściciela, a jedynie ograniczenie się do ustaleń planu miejscowego.
Wojewoda D. (dalej określany również jako: Wojewoda, organ odwoławczy lub organ II instancji), po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, podczas którego pozyskał od inwestora dodatkowe istotne dla rozstrzygnięcia dokumenty (m.in. sporządzoną przez geodetę uprawnionego mapę przebiegu napowietrznej linii 110 kv relacji [...] z zaznaczonym obszarem zajęcia nieruchomości na działce nr [...]), decyzją z dnia 11 lutego 2016 r., nr [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekł:
1. ograniczyć sposób korzystania z części nieruchomości - oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] - w związku z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji [...], poprzez zezwolenie spółce na:
1.1. założenie i przeprowadzenie na części działki nr [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj.:
- odcinka linii o długości 55,6 m, której oś przebiega w środkowej części działki nr [...] i przecina: z jednej strony jej południową granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 81,6 m od południowo-zachodniego rogu działki nr [...], a z drugiej strony północną granicę tej działki (wspólną z działką nr [...]) w odległości 103,3 m od jej północno-zachodniego rogu;
- składającego się z 3 przewodów roboczych i 1 odgromowego przebiegających w odległości do 3,25 m od osi linii po obu jej stronach, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 24,80 m nad gruntem;
- w obszarze zajęcia działki nr [...] o powierzchni 2225 m², którego granice pokrywają się z jej granicami wspólnymi z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkami równoległymi po obu stronach osi linii i przecinającymi: południową granicę działki nr [...] w odległości 60,6 m od jej południowo- zachodniego rogu, a także północną granicę tej działki w odległości 82,3 m od jej północno-zachodniego rogu; południową granicę tej działki w odległości 102,6 m od jej południowo- zachodniego rogu, a także północną granicę tej działki w odległości 124,3 m od jej północno-zachodniego rogu,
- przebieg przez działkę nr [...] odcinka linii elektroenergetycznej wraz z jego osią, granicami pasa technicznego oraz obszaru zajęcia nieruchomości został przedstawiony na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji;
1.2 zajęcie - w celu wykorzystania na potrzeby zakładania i przeprowadzania przewodów rządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej - części obszaru działki nr [...], o powierzchni 101 m²;
-położonego w północno-zachodniej części tej działki, którego granice pokrywają się z jej granicami wspólnymi z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkiem przecinającym: zachodnią granicę działki nr [...] (wspólną z działką nr [...]) w odległości 13,6 m od jej północno-zachodniego rogu, północną granicę tej działki (wspólną z działką nr [...]) w odległości 15,0 m od jej północno-zachodniego rogu.
Przebiegi odcinków linii elektroenergetycznej oraz granice pasa technologicznego i obszar zajęcia nieruchomości zostały przestawione w załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Ponadto określono, że okres wykonania robót budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń - opisanych w pkt 1.1. decyzji - będzie wynosił łącznie 3 miesiące, liczone od dnia ich rozpoczęcia w granicach działki nr [...] (pkt 2.1), natomiast okres zajęcia nieruchomości - opisany w pkt 1.2. decyzji - będzie wynosił łącznie 3 miesiące, liczone od dnia ich rozpoczęcia w granicach działki nr [...] (pkt 2.2.).
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Dolnośląski przechodząc do merytorycznej oceny sprawy objętej wnioskiem strony postępowania, dokonał analizy przepisów prawa materialnego i procesowego zastosowanego w sprawie. Szczególne miejsce w decyzji organu II instancji poświęcono analizie przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. Przytoczono w tym zakresie uprawnienia organu do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Przypomniano o konieczności uwzględnienia w ograniczeniu zapisów planu lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz konieczności przeprowadzenia rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Oceniając ziszczenie się ustawowych przesłanek do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w trybie wynikającym z u.g.n., w tym przeprowadzenie rokowań, organ dokonał gruntownej analizy dokumentów przedłożonych w tym zakresie przez inwestora. W treści decyzji szeroko opisane zostały zagadnienia związane z przeprowadzonymi rokowaniami oraz uwzględnieniem we wniosku zakresu i czasu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a także określeniem czasu niezbędnego do wykonania robót. Wojewoda wskazał, że inwestor wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie, złożył: zaproszenie do rokowań z dnia 7 stycznia 2015 r. skierowane do właściciela działki nr [...], kolejne pisma adresowane do tej osoby w dniach: 3 lutego, 23 marca, 11 maja i 22 czerwca 2015 r., pisma strony z dnia: 6 lutego, 30 marca i 26 czerwca 2015r. Dalej organ II instancji zauważył, że w toku prowadzonych rokowań wysokość jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu uległa zwiększeniu z 2400 do 3500 zł. W konsekwencji organ uznał, że zakresem propozycji zostały objęte wszystkie elementy przedmiotowo istotne, a strona miała pełną wiedzę co do zakresu ograniczenia oraz jego skutków, co potwierdził podczas rozprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołującego, dotyczącego rzekomego wyrażenia przez niego zgody na realizację inwestycji, organ II instancji stwierdził, że przed wystąpieniem przez spółkę z wnioskiem strona trzykrotnie (pisma z dnia 6 lutego, 30 marca i 26 czerwca 2015 r.) odrzucała propozycje umowy służebności przesyłu jako niesatysfakcjonujące finansowo. Również podnoszona w odwołaniu wola kompromisu w istocie była uzależniona od ustalenia nowych warunków wynagrodzenia. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału niezbicie wynika, że zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w jego toku strony nie osiągnęły porozumienia, gdyż punktem sporu była, i nadal pozostaje, wysokość wynagrodzenia. Organ odwoławczy ocenił, iż wbrew argumentacji strony, wymóg braku zgody właściciela nieruchomości należało zatem uznać za spełniony.
Zdaniem Wojewody, wnioskowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości pozostaje też w zgodzie z ustaleniami obowiązujących na tym terenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - przedmiotowa nieruchomość położona jest bowiem na obszarze objętym dwoma planami, tj.: uchwałą Rady Gminy O. z dnia 28 lutego 2014 r., Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] w obrębach J., M., L., Z., M., O. w gminie O. (Dz. Urz. Woj. Doln. poz. [...]) oraz uchwałą Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...] w obrębie wsi O., J., G., O., C., P. w gminie O. (Dz. Urz. Woj. Doln. poz. [...]), dalej zwanymi odpowiednio: m.p.z.p.371 i m.p.z.p.372. Omawiając zgodności planowanej inwestycji z przywołanymi aktami planistycznymi, organ odwoławczy przytoczył istotne dla rozstrzygnięcia sprawy postanowienia części tekstowych m.p.z.p oraz wskazał na ustalenia wynikające z części graficznej co do przebiegu istniejącej linii elektroenergetycznej i granic pasa technicznego oraz linii rozgraniczających tereny przeznaczone pod infrastrukturę techniczną – elektroenergetykę. W tym zakresie zauważono, że lokalizacja linii elektroenergetycznej 110 kv oraz obiektów i urządzeń z nią związanych, ustalona została wyłącznie na terenie oznaczonym symbolem 1E. Wskazany przez spółkę obszar zajęcia nieruchomości, będzie zlokalizowany na terenach oznaczonych jednostkami planistycznymi 1E oraz 1R i 2R. Granice obszaru zajęcia będą pokrywać się całkowicie z granicami pasa technicznego, o którym mowa w m.p.z.p.372. W przypadku natomiast objętej żądaniem sformułowanym w pkt 1.2 wniosku inwestora - północno- zachodniej części działki nr [...], dla której obowiązuje mpzp371, wynika iż kraniec przedmiotowej parceli, leży na obszarze oznaczonym symbolem: 50R - teren rolniczy, na którym obowiązuje zakaz zabudowy, z wyłączeniem sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 16 m.p.z.p.371). Wojewoda ustalił, że północno-zachodni róg przedmiotowej działki przecina linia rozgraniczającą obszar 50R, która jest tożsama z granicą planu. Ponadto stwierdzono, że z granicami obszaru objętego planem, stanowiącymi - jak wynika z § 1 ust. 5 pkt 1 ppkt a m.p.z.p.371 - obowiązujące ustalenie planu, tożsame są również granice pasa technicznego. Jednocześnie ani plan, ani inwestor nie przewidują, w tej części działki nr [...], zakładania i przeprowadzenia przewodów i urządzeń linii 110 kV. Tytuł prawny do tej części przedmiotowej parceli, według wnioskodawcy, jest niezbędny do prac związanych z przebudową i dalszą eksploatacją odcinka ww. linii, który przebiega przez sąsiednie działki nr [...] i nr [...], w odległości 9,5 m od północno-zachodniego rogu działki nr [...], zaś skrajny przewód znajduje się w odległości nie mniejszej niż 5,85 m na północ od jej północno-zachodniego rogu.
Dokonując natomiast analizy zasadności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sposób ujęty w pkt 1.2 komparycji wniosku organ II instancji wyjaśnił, że art. 124 ust. 1 u.g.n. trzeba interpretować z uwzględnieniem celu, któremu służy uregulowana w nim instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W badanej sprawie jest nim przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]. Według Wojewody, nie można również zakwestionować takiej interpretacji tego przepisu, która prowadzi do wniosku, że ograniczenie jest dopuszczalne w celu wykorzystania nieruchomości na potrzeby realizacji inwestycji, bez konieczności założenia i przeprowadzenia urządzeń na jej terenie. Wojewoda zaakcentował, że w sprawie wnioskodawca uargumentował potrzebę uzyskania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n., wskazując we wniosku z dnia 25 czerwca 2015 r., że ,,pas technologiczny stanowi obszar zajęcia na potrzeby założenia i przeprowadzenia przedmiotowych przewodów i urządzeń. Jest on tym samym obszarem niezbędnym do prawidłowego przeprowadzenia robót budowlanych oraz korzystania z urządzeń i przewodów". Z kolei w wystąpieniu z dnia 10 grudnia 2015 r. spółka potwierdziła potrzebę uzyskania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., sankcjonującej bezterminowe ograniczenie sposobu korzystania z ww. obszaru o powierzchni 101 m², wskazując "na potrzeby przebudowy i dalszego funkcjonowania linii elektroenergetycznej, w tym wykonywania prac związanych z konserwacją i usuwaniem awarii jej przewodów i urządzeń". Rozważając powyższe oświadczenia, organ II instancji uznał je za zupełne w kontekście uzasadnienia konieczności uzyskania decyzji. Wojewoda analizie poddał także czy przewidywane we wniosku ograniczenie korzystania z nieruchomości jest jak najmniej uciążliwe dla właściciela. Inwestor oświadczył, że modyfikacja linii jest w niniejszym przypadku niemożliwa. Organ uwzględnił jednak argumentację inwestora, że skoro planowane przedsięwzięcie polega na przebudowie linii, to nie może być ona wykonana w innym miejscu niż została już zlokalizowana (tj. w innym miejscu niż określona we wniosku). Zmiana przebiegu linii (poprowadzenie przewodów i urządzeń poza osią istniejącej linii), prowadziłaby do zmiany charakterystycznych parametrów do których należy, m.in. długość linii (naruszenie art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego). Nadto – jak podaje inwestor - zmiana lokalizacji przedsięwzięcia na przedmiotowych działkach spowodowałby konieczność przeprojektowania całej linii, co prowadziłoby do naruszenia postanowień umów cywilnych zawartych z właścicielami innych nieruchomości oraz ostatecznych decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości. Zdaniem organu II instancji, przedstawione motywy są wystarczające dla uznania, że zmiana lokalizacji przedsięwzięcia w granicach działek objętych postępowaniem jest wykluczona. Nie sposób bowiem zaprzeczyć, że modyfikacja w tym zakresie, skutkowałaby koniecznością wyznaczenia nowej trasy całej linii, bądź też znacznego jej odcinka. W świetle postanowień m.p.z.p., nakazujących traktować granice pasa technicznego i linie rozgraniczające teren pod infrastrukturę elektroenergetyczną jako obowiązujące ustalenia planu, jest to wykluczone, a nadto, może prowadzić do opóźnień lub wręcz uniemożliwić realizację celu publicznego. Czyniąc zadość zaleceniom orzecznictwa wyrażonym na gruncie innych spraw organ, w sposób szczegółowy, opisał w treści decyzji przebieg linii, w szczególności określając jej usytuowanie względem granic działek, granice pasa technologicznego (obszaru zajęcia). Nadto trasa linii precyzyjnie przedstawiona została także na załączniku graficznym do decyzji, co jest powszechnie aprobowane w orzecznictwie. Organ ustalił także, że na moment orzekania nie zostały zakończone prace inwestycyjne a zatem, nie ustała konieczność uzyskania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości.
W końcowej części motywów decyzji, Wojewoda wyjaśnił powody wydania reformatoryjnego orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił Wojewodzie:
- naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędna wykładnię i przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy właściciel nie wyraził zgody na inwestycję, a nadto że rokowania zostały zakończone;
-brak precyzyjnego określenia granic czasoprzestrzennych ograniczenia oraz zaniechanie ustalenia ograniczenia najmniej uciążliwego;
- naruszenie przepisu art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego.
Przedstawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi jej autor, powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazał, że organ II instancji, podejmując zaskarżoną decyzje nie zbadał uciążliwości ograniczenia jego nieruchomości, którą wykorzystuje on na cele rolnicze. Wojewoda ograniczył się jedyne do powołania się na regulacje m.p.z.p., w całości jednak pomijając okoliczność, iż działka nr [...] jest wykorzystywana do produkcji rolnej, co oznacza, iż uszczuplenie władztwa w tym zakresie skutkować będzie zmniejszeniem obszaru wykorzystywanego do produkcji rolnej (do zasiewów). Skarżący wskazał, że z decyzji wynika tytuł prawny do stałego korzystania przez przedsiębiorstwo z zajętej nieruchomości, co skutkuje trwałym ograniczeniem sposobu korzystania z gruntu przez właściciela. Ponadto organ II instancji błędnie przyjął, że właściciel nie wyraził zgody na realizację inwestycji, podczas gdy skarżący wyrażał taką zgodę, zaś rokowania nie zostały zakończone, co wynika z protokołu rozprawy z 29 lipca 2015 r., a także z treści decyzji organu I instancji, co pominął organ I II instancji. Zarzucono ponadto, że organ odwoławczy nie zawarł w decyzji precyzyjnego rozstrzygnięcia o usytuowaniu obiektu na nieruchomości składającej się z kilku działek, a jedynie ograniczył się do wskazania, że założenie i przeprowadzenie przewodów ma nastąpić na części działki nr [...], bez sprecyzowania jakiej konkretnie dotyczy części.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, prezentując na poparcie tego stanowiska obszerną argumentację, popartą poglądami doktryny i orzecznictwa.
O oddalenie skargi, w piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2016 r., wniósł także inwestor.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), ustalając w ten sposób uzasadnione kryterium ocenne, wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na niezasadność skargi. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718, dalej w skrócie jako u.p.p.s.a.), a prowadzącymi do eliminacji decyzji z obrotu prawnego.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z powyższego przepisu wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości: 1) uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektów; 2) brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej wyżej inwestycji.
Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w ust. 1 tego przepisu, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Judykatura jednolicie przyjmuje, że instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. ma wyjątkowy charakter z uwagi na to, że dotyczy ograniczenia uprawnień właścicielskich, przeznaczenia prywatnej własności dla realizacji celu publicznego, którego konieczność realizacji i konkretny sposób tej realizacji wynika z określonych przepisów (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz którego osiągnięcie stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości (vide np. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1098/14, i z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 195/15, podobnie E. Bończak – Kucharczyk, komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex).
Zdaniem Składu orzekającego w sprawie niniejszej, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej przesłanki ustawowe pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego.
Po pierwsze, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla tej konkretnie spornej inwestycji, zostało przewidziane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonych: uchwałą Rady Gminy O. z dnia 28 lutego 2014 r., Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] w obrębach J., M., L., Z., M., O. w gminie O. oraz uchwałą Rady Gminy O. Nr [...] z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kv relacji [...] w obrębach: O., J., G., O., C., P. w gminie O. (dalej odpowiednio: m.p.z.p.371 i m.p.z.p.372). Organ II instancji przeprowadził w tym względzie prawidłową i trafną analizę zapisów planu, którą skład orzekający podziela. W tym miejscu zauważyć tylko należy, że z ustaleń m.p.z.p. (części graficznej) jasno wynika, że przez działkę skarżącego przebiega trasa istniejącej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji [...]. Odcinek ww. linii, którego dotyczy m.p.z.p.372, przecina środek działki nr [...], natomiast odcinek przewidziany w m.p.z.p.371 biegnie poza jej granicami, a działkę nr [...] obejmuje jedynie przewidziana w nim strefa ochronna. Zgodnie z wypisem i wyrysem z m.p.z.p.372, centralna część działki nr [...], leży na obszarze oznaczonym symbolami: 1R i 2R - teren rolniczy, na których obowiązuje zakaz zabudowy, z wyłączeniem sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 17); 1E - teren infrastruktury technicznej - elektroenergetyka, dla którego obowiązują zasady zagospodarowania w postaci: lokalizacji linii elektroenergetycznej 110 kV oraz obiektów i urządzeń związanych z infrastrukturą elektroenergetyczną, zachowania dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenów, w tym prowadzenie gospodarki rolnej, leśnej na terenach nie zajętych przez słupy linii elektroenergetycznej 110 kV oraz obiekty i urządzenia związane z infrastrukturą elektroenergetyczną; dopuszczenia lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej innych niż wynikające z przeznaczenia terenu zgodnie z przepisami odrębnymi (§ 31 m.p.z.p.).
Przechodząc natomiast do analizy części graficznej m.p.z.p.372 przyjdzie zauważyć, że oznaczony został przebieg istniejącej osi linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV. Zgodnie z § 1 ust. 5 pkt 3 ppkt c m.p.z.p.372 - oznaczenie osi tej linii ma charakter informacyjny. Granice pasa technicznego są tożsame z granicami obszaru objętego planem, stanowiącymi - co wynika z § 1 ust. 5 pkt 1 ppkt a m.p.z.p.372 - obowiązujące ustalenie planu. Obowiązującym ustaleniem planu są również linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (§ 1 ust. 5 pkt 1 ppkt b m.p.z.p.372), w tym linie wyznaczające granice terenu przeznaczonego pod infrastrukturę techniczną- elektroenergetykę. Z kolei zgodnie z obowiązującym w północno-zachodniej części działki nr [...] m.p.z.p.371, kraniec tej parceli leży na obszarze oznaczonym symbolem 50R – teren rolniczy, na którym obowiązuje zakaz zabudowy, z wyłączeniem sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 16 m.p.z.p.371). W obu planach postanowiono jednocześnie, że linia elektroenergetyczna WN 110 kV relacji [...] stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Istotne również jest, że m.p.z.p. dopuszczają budowę, przebudowę i remont przedmiotowej linii, w powiązaniu z odcinkiem zlokalizowanym poza obszarem planu. Zaskarżona decyzja zezwala natomiast spółce na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących dystrybucji energii elektrycznej w sposób skonkretyzowany w osnowie decyzji, w związku z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji [...]. Mamy zatem do czynienia z przebudową już istniejącej linii elektroenergetycznej, polegającą na założeniu i przeprowadzeniu – w miejscu wyeksploatowanych – nowych urządzeń i nowych przewodów. Inwestycja ta określona jako przebudowa wskazanej wyżej linii elektroenergetycznej (w tym na obszarze obejmującym działkę pozostającą własnością skarżącego), ma zatem swoje oparcie w normach planistycznych (jest przewidziana obowiązujących m.p.z.p. jak tego wymaga art. 124 ust. 1 u.g.n.). Planowane zamierzenie jest niewątpliwie inwestycją celu publicznego – tak jest kwalifikowane przez m.p.z.p. - a nadto według art. 6 pkt. 2 u.g.n. – cel publiczny to nie tylko budowa obiektów lub urządzeń, lecz również ich utrzymanie, czyli podejmowanie działań mających na celu zapewnienie ich ciągłej, niezakłóconej eksploatacji. Wobec powyższego, jak wskazuje się w cytowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyroku WSA w Szczecinie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1266/12, nie sposób przyjąć wykładni normy prawnej zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n., która zezwala na przeprowadzenie nowych instalacji, a nie dopuszcza przebudowy istniejących instalacji.
Szczegółowa analiza części graficznej planu porównanej z dokumentacją przedłożoną przy wniosku oraz złożoną przez inwestora w toku postępowania, doprowadziła więc organ odwoławczy do trafnego stwierdzenia o zgodności planowanej lokalizacji inwestycji z ustaleniami m.p.z.p. Nie jest kwestionowane, że kable i pas technologiczny napowietrznej linii będą zlokalizowane na terenie należącej do skarżącego działki oznaczonej w planie symbolami 1R, 2R i 1E i przeznaczonymi na cele infrastruktury technicznej – elektroenergetyki, na których przewidziano lokalizację linii elektroenergetycznej 110 kv zachowując jednocześnie dotychczasowy sposób zagospodarowania terenów zajętych przez te linie. Istotnym jest również to, że wbrew zapatrywaniu wyrażonemu w skardze - na terenach oznaczonych symbolami R.1, R.2 i R.50, które stanowią większość obszaru objętego żądaniem ograniczenia i rozstrzygnięciem niniejszej decyzji - "rolny" sposób użytkowania będzie zachowany w całości (zob. § 16 m.p.z.p.371 i § 17 m.p.z.p.372). Natomiast na terenie oznaczonym symbolem 1.E, zachowany będzie na obszarze nie zajętym przez przewody i urządzenia linii 110 kV (zob. § 31 m.p.z.p.372).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w świetle zgromadzonego w sprawie i przedstawionego wraz ze skargą materiału dowodowego, kwestia prowadzenia rokowań i nie dojścia do porozumienia między inwestorem a współwłaścicielem gruntu jest oczywista. Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym, podziela pogląd wojewódzkich sądów administracyjnych, uznający, że przez zgodę, o której mowa w art. 124 u.g.n. należy rozumieć złożenie takich oświadczeń, które pozwolą w sposób bezkonfliktowy zrealizować cel, którego dotyczy wniosek złożony w trybie wskazanego powyżej przepisu materialnoprawnego. W realiach badanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wyraził zgody na zakładanie przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej na terenie działki nr [...]. Za taką zgodę, wbrew zarzutom skargi, nie można bowiem uznać stanowiska skarżącego, który wyrażenia zgody na zaakceptowany przez niego sposób ograniczenia prawa własności nieruchomości, uzależnił od uzyskania odpowiedniej wysokości wynagrodzenia. Przepisy u.g.n. nie wiążą skutków prawnych z jakiejkolwiek warunkową zgodą (pod warunkiem dojścia porozumienia w zakresie wynagrodzenia). Zgoda właściciela nieruchomości musi być bezwarunkowa i dotyczyć wszystkich elementów ograniczenia prawa własności nieruchomości (przebiegu inwestycji, zakresu uszczuplenia władztwa nad nieruchomością, wynagrodzenia). Jednocześnie należy zauważyć, że sam skarżący, jak wynika z powoływanego przez niego w skardze protokołu z rozprawy z dnia 29 lipca 2015 r., potwierdził fakt zakończenia rokowań ze skutkiem negatywnym. Z tych też względów nie pozostawało Sądowi nic innego niż uznać, że w sprawie spełniona została zarówno przesłanka braku zgody, jak i przesłanka określona w przepisie art. 124 ust. 3 u.g.n., stanowiąca o obowiązku poprzedzenia udzielenia zezwolenia powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, rokowaniami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Przyjmując taką ocenę, Sąd zaaprobował stanowisko wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, sprawowanym w odniesieniu do przepisu art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym, strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich drugiej stronie propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, np. gdy – w ocenie którejś ze stron – nie ma możliwości zawarcia porozumienia. Ustawodawca nie przewidział przy tym szczególnej formy ich zakończenia. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku (po otrzymaniu negatywnego stanowiska skarżącego dotyczącego jednorazowego wynagrodzenia w kwocie 3500 zł). Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują o tym, czy rezultatem podjęcia rokowań będzie porozumienie, skutkujące dokonaniem czynności prawnej, a także o tym, kiedy je zakończyć. Natomiast niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody, albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia - skarżący uzależnili udzielenie zgody od otrzymania wynagrodzenia, które według niego powinno odpowiadać warunkom rynkowym. Stąd też należało przyjąć, że jeżeli mimo prowadzonych rokowań nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac, przy czym okoliczność czy inwestor zaproponował właścicielowi nieruchomości warunki dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia nie może być weryfikowana w trybie art. 124 u.g.n. (np. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 357/11; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/12; z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/11).
Nie budzi również wątpliwości Sądu zakres ustanowionego w punkcie 1 zaskarżonej decyzji ograniczenia sposobu korzystania z działki skarżącego. Organ II instancji dokonując reformatoryjnego orzeczenia, m.in. dla wskazania szczegółowego przebiegu linii elektreneregetycznej - zwłaszcza jej usytuowania względem granicy działki i granic pasa technologicznego (obszaru zajęcia niezbędnego dla potrzeb zakładania i przeprowadzenia linii i dalszego jej funkcjonowania) - nie naruszał obowiązujących przepisów procesowych. W tym zakresie decyzja organu II instancji miała na celu ochronę interesu skarżącego, przed skorzystaniem przez inwestora z uzyskanego ograniczenia w sposób nadmierny, a tym samym nieuprawniony. W niniejszej sprawie, Wojewoda działając jako organ merytoryczny, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, zobowiązany był ponownie rozpoznać sprawę od początku w jej całokształcie, w zakresie objętym zaskarżoną decyzją organu I instancji. W tym celu miał on prawo do przeprowadzenia w ograniczonym zakresie własnego postępowania wyjaśniającego oraz oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego i jego uzupełnienia – zgodnie z regułą art. 136 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że konieczność przeprowadzenia dowodu lub nawet kilku dowodów, mieści się w granicach postępowania uzupełniającego organu odwoławczego. Istotne przy tym jest aby zakres rozstrzygnięcia sprawy decyzją odwoławczą był tożsamy z zakresem sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może orzekać w innym zakresie niż organ I instancji, w szczególności, nie może zmieniać podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Wojewoda trafnie uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, wynika z konieczności uzupełnienia i doprecyzowania rozstrzygnięcia organu I instancji. Inwestor w pismach z dnia 10 i 14 grudnia 2015 r., złożonych na etapie postępowania drugoinstancyjnego, nie zmienił bowiem wniosku, potwierdził natomiast zgodność odwzorowania przebiegu osi linii oraz granic strefy ochronnej (obszaru zajęcia) na sporządzonych przez niego mapach, a także na "analogicznych dokumentach przedkładanych podczas rokowań i w toku postępowania przed organem I instancji - z zapisami graficznej części miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonych m.p.z.p.371 i m.p.z.p.372. Zmiana decyzji podyktowana zatem była koniecznością nadania odpowiedniej wagi załącznikowi graficznemu - prezentującemu przebieg przez przedmiotową działkę odcinka linii elektroenergetycznej wraz z jego osią, a także granic obydwu pasów technicznych oraz obszarów zajęcia nieruchomości - poprzez wprowadzenie stosownego odesłania w treści rozstrzygnięcia. Zgodzić się w tym przypadku należy z Wojewodą, że załącznik do decyzji powinien zostać sporządzony przez geodetę uprawnionego. Ponadto, z uwagi na fakt, że prace wykonywane będą w związku z przebudową dwóch różnych odcinków linii 110 kV, w dwóch różnych częściach przedmiotowej parceli, rozstrzygnięcie o okresie wykonywania prac rozpisano na dwie jednostki redakcyjne odrębnie odnoszące się do każdego z obszarów ograniczenia. Natomiast określenie lokalizacji przewodów i urządzeń odcinka linii 110 kV, którego oś biegnie poza granicami działki nr [...], uznano za bezprzedmiotowe i pominięto w treści rozstrzygnięcia. Pomimo wprowadzonych zmian, decyzja Wojewody, niewątpliwie dotyczyło tej samej inwestycji co do której orzekał organ I instancji.
W ocenie Składu orzekającego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut oparcia decyzji na fragmentarycznej ocenie materiału dowodowego. Organy administracji publicznej obowiązane są - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a. - podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając rozstrzygniecie (decyzję) organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego zbadanie czy w sprawie zachodziły okoliczności przemawiające za zastosowaniem przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc powyższe zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zebrany przez organ II instancji materiał dowodowy pozwalał na podjęcie zaskarżonej decyzji. Również jej uzasadnienie w sposób prawidłowy przedstawia analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazując na okoliczności przemawiające za zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym też aspekcie należy zgodzić się ze skarżonym organem, że podjęcie innego niż oczekiwał tego skarżący rozstrzygnięcia nie wynikało z pominięcia jakichkolwiek dowodów, lecz z odmiennej - niż formułowana przez niego - oceny ich znaczenia. Brak jest zatem podstaw do stawiania zarzutu nieuwzględnienia całość dowodów, skoro organ odniósł się do dokumentacji z rokowań, nie pominął również protokołu z rozprawy. Na ich podstawie nie znajdują potwierdzenia słowa skarżącego o tym, że "wyrażał zgodę zaś rokowania nie zostały zakończone". Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika coś innego, a mianowicie że zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w jego toku strony nie osiągnęły porozumienia. Punktem spornym była bowiem wysokość wynagrodzenia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez skarżącego, przesądzony został w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji, organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie miał swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Tym samym, nie doszło do nadmiernie uciążliwego ukształtowania zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W tych okolicznościach nie mógł przynieść oczekiwanych skutków zarzut nieprecyzyjnego rozstrzygnięcia o usytuowaniu obiektu na nieruchomości. W decyzji – w jej pierwszym punkcie - Wojewoda dokładnie określił przebieg zarówno przewodów i urządzeń linii, jak i zakres ograniczenia. Dokonano tego w dwóch podpunktach (1.1. i 1.2.) - odrębnych dla dwóch różnych odcinków linii, a w każdym z nich - z wykorzystaniem kierunków geograficznych. Najważniejszym jest jednak wskazanie, że integralną część kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia jest załącznik graficzny - wykonany na podkładzie z mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 przez geodetę uprawnionego, który w sposób niebudzący wątpliwości przedstawia przebieg wszystkich istotnych elementów ograniczenia, tj. oś linii, granice pasa technicznego i obszar zajęcia. Zakres ograniczenia szczegółowo opisano również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powyższe zabiegi w sposób jednoznaczny wskazują część działki nr [...], na której zostaną założone przewody. Brak było również obowiązku podania przebiegu przewodów na innych działkach, które należą do skarżącego. Tych bowiem działek może ewentualnie dotyczyć odrębne rozstrzygnięcie.
Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut nieuwzględnienia stopnia uciążliwości nałożonego decyzją ograniczenia. Z zebranego w sprawie materiału wynika w sposób bezsporny, że zmiana lokalizacji linii nie była możliwa. Znaczące jest również to, że planowana inwestycja stanowi przebudowę linii. Zmiana lokalizacji przedsięwzięcia przełożyłaby się na konieczność przeprojektowania całej linii, czego efektem byłoby naruszenie postanowień zawartych już umów cywilnoprawnych z właścicielami nieruchomości, przez które linia ta ma przebiegać, a także ostatecznych decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości.
Dalej przyjdzie zauważyć, że organ II instancji, wbrew stanowisku skarżącego, uwzględnił rolny sposób korzystania z nieruchomości. W tym właśnie celu przeanalizowano regulacje wynikające z m.p.z.p. Z tych dokumentów wynika, że niezależnie od wydania decyzji o ograniczeniu nadal dopuszczalny będzie dotychczasowy - rolny sposób zagospodarowania i użytkowania działki nr [...]. Zgodzić się przy tym należy ze skarżonym organem, że przyznany spółce tytuł prawny do gruntu, który wynika z decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. nie oznacza "nieustającego" zajmowania przez przedsiębiorcę przesyłowego, całego obszaru ograniczenia. Okres takiego zajęcia nieruchomości, związany z realizacją inwestycji określono jedynie na 3 miesiące od dnia rozpoczęcia prac. Natomiast po jego upływie, faktyczna, "nieustająca" ingerencja we władztwo skarżącego będzie wynikać ze zlokalizowania przewodów i urządzeń stanowiących własność przedsiębiorcy, które zajmują obszar mniejszy od ustalonego pasa technicznego. Wówczas ograniczenie w korzystaniu przez właściciela z nieruchomości będzie polegało na obowiązku przestrzegania przepisów o ochronie własności (tj. znoszenia obecności przewodów i urządzeń, a także nienaruszania ich) oraz z przepisów planów miejscowych. Ograniczenia związane z m.p.z.p. obowiązują zatem niezależnie od wydania zaskarżonej decyzji (zakazy zabudowy, zakaz sadzenia zieleni o wysokości większej niż 2,5m). Wynikająca z uzyskanego na mocy zaskarżonej decyzji tytułu prawnego - obecność przedsiębiorcy w obszarze pasa technologicznego, która mogłaby zakłócić produkcję rolną, odbywać się będzie natomiast jedynie w celu konserwacji lub usuwania awarii (za odszkodowaniem).
Wobec przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, nie znajdując podstaw dla wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło