II SA/Wr 208/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę R. B. - dalej "skarżący" na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, albowiem skarżący pomimo skutecznego doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz nadesłania brakujących odpisów skargi, nie uzupełnił powyższych braków skargi. Odpis postanowienia z dnia 30 maja 2014 r. doręczono skarżącemu w dniu 12 czerwca 2014 r. W dniu 18 czerwca 2014 r. skarżący wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Jednocześnie skarżący dokonał uiszczenia wpisu oraz przesłał brakujące odpisy skarg. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pod adresem na ulicy R. B. [...] pod numerem [...] w W. zamieszkuje wraz z żoną. Obydwoje są emerytami i stale przebywają w domu. Ponadto, ze względu na stan zdrowia, żona skarżącego sporadycznie opuszcza miejsce zamieszkania. Faktycznie to wyłącznie skarżący opuszcza miejsce zamieszkania, celem zrobienia zakupów, bądź pozałatwiania spraw urzędowych. Tym samym, w przekonaniu skarżącego, we wskazanym miejscu zamieszkania stale ktoś przebywa. Nie zdarzało się, ani nie zdarza, aby pod wskazany adres nie dotarła korespondencja, a tym bardziej dwukrotnie awizowana. Tym samym niemożliwym jest brak osobistego odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego we wskazanym w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czasie, tj. 11 kwietnia 2014 r. oraz 22 kwietnia 2014 r. Nadto skarżący wskazał, że w czasie objętym awizowaniem przesyłek korespondencja była doręczana przez innego listonosza, niż przypisanego do tej rejonizacji. Skarżący osobiście ustalił to na poczcie. Dodatkowo podniósł, że ul. B. w kwietniu 2014 r. była w remoncie, który wiązał się z trudnościami dla przejazdu samochodów, jak również dojściem pieszo, co być może powodowało trudności w dotarciu do konkretnych budynków. Skarżący wskazał także, że od czasu, kiedy do budynku mieszkalnego wprowadziły się dwie nowe rodziny, mieszkańcy żyją ze sobą w nieustannym konflikcie, co może sugerować również zniszczenie awiz kierowanych do skarżącego, przez osoby mające dostęp do nieruchomości położonej przy ul. B. [...]. Dalej argumentował, że jest osobą bardzo skrupulatną, wypełniającą nałożone na niego obowiązki i nakazy. Tak też jest i w niniejszej sprawie, która dotyczy bezpośredniego jego interesu. Tym samym nie pozwoliłby sobie na niedochowanie terminów do uzupełnienia braków formalnych wniosków, które w żaden sposób nie były ani dla skarżącego utrudnione, ani niemożliwe do wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek R. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako" "p.p.s.a.", w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (art. 65–72 p.p.s.a.), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odebranie pisma (w urzędzie pocztowym, czy sądzie), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma zatem wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 5 marca 2013 r., II FZ 40/13, z 16 listopada 2004 r., GZ 104/04; z 28 stycznia 2013 r., II FZ 1055/12, z 14 lutego 2013 r., II FZ 36/13). Stosownie zaś do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając zatem wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Należy zauważyć, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Ponadto przy ocenie braku winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. W ocenie Sądu skarżący nie podjął dostatecznych działań zmierzających do obalenia domniemania skutecznego doręczenia. Nie wykazał nieprawidłowości w czynności pozostawienia zawiadomienia o przesyłce. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że w miejscu zamieszkania stale ktoś przebywa i wskazywania na to, że wcześniej nie zdarzyła się sytuacja, aby pod wskazany adres nie dotarła korespondencja, a tym bardziej dwukrotnie awizowana, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. Domniemanie faktyczne wynikające z tego przepisu może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty listu poleconego wynika natomiast, że przesyłkę z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany punkcie 1 pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano również miejsce, w którym zostało pozostawione zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP – była nim oddawcza skrzynka pocztowa skarżącego. W ten sam sposób dokonano drugiego awizowania. Z treści zatem zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zawartego w aktach sądowych, wynika jednoznacznie, że przesyłka była dwukrotnie awizowana. W tym miejscu należy zauważyć, że wszelkie adnotacje zamieszczone na zwróconej przesyłce opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego, a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ponadto, jak wynika z analizy dokumentów potwierdzających doręczenie kierowanej do skarżącego korespondencji, które znajdują się w aktach administracyjnych przesłanych wraz ze skargą w niniejszej sprawie, kierowana do skarżącego korespondencja byłą również awizowana. Dotyczy to zaskarżonego do sądu postanowienia DWINB z dnia 15 stycznia 2014 r. Przyjdzie zatem zauważyć, że z powodu niemożności doręczenia tej przesyłki osobiście skarżącemu w dniu 24 stycznia 2014 r. pracownik poczty pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru opisanej przesyłki, skarżący wskazaną korespondencję odebrał w dniu 27 stycznia 2014 r. Przedstawione w tym miejscu okoliczności odnoszą się również do przesyłki zawierającej to samo postanowienie, która byłą adresowana do żony skarżącego. Należy także zauważyć, że na etapie postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego dla Miasta W. skarżący nie odbierał osobiście kierowanej do niego korespondencji. Osobą ją odbierającą byłą jego żona. Należy jednocześnie zauważyć, że będący doręczycielem pracownik Urzędu Miejskiego doręczał żonie skarżącego nie tylko kierowaną do niego korespondencję, ale także pozostawiał tej osobie przesyłki adresowane do pozostałych stron postępowania, które zamieszkują przy ul. R. B. [...]. Bezskuteczna jest również dalsza próba podważenia domniemania doręczenia przesyłki zwierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, ograniczająca się do stwierdzenia, że w okresie objętym awizowaniem spornej korespondencji, była ona doręczana przez listonosza z innego rejonu działania poczty. Próba zakwestionowania domniemania doręczenia rzeczonej przesyłki taką argumentacją nie mogła zostać uwzględniona nie tylko w świetle dotychczasowego przebiegu postępowania, ale także jest ona wynikiem braku wystąpienia w późniejszym okresie problemów z doręczeniem korespondencji kierowanej do osób zamieszkałych przy ul. R. B. [...] (vide: doręczenie postanowienia tut. Sądu z dnia 30 maja 2014 r.). Także z przedstawionej dotychczas analizy nie wynika aby istniał związek pomiędzy wskazywanym przez skarżącego generalnym remontem ulicy R. B. a trudnościami w doręczeniu korespondencji urzędowej kierowanej do pozostałych strono postępowania. Wszystkie te osoby zamieszkują na tej ulicy pod nr 18. Ponadto ciężar wykazania związku pomiędzy powyższą okolicznością a brakiem awizowania spornej przesyłki spoczywa na skarżącym, który nie może oczekiwać, aby Sąd dokonał weryfikacji powyższej okoliczności u zarządcy drogi jakim jest Gmina W.. Z przedstawionych okoliczności nie wynika również, aby konflikt, który według skarżącego istnieje pomiędzy nim a dwiema nowymi rodzinami, które zamieszkały przy ul. R. B. [...], pozwalał przyjąć możliwość wystąpienia prawdopodobieństwa, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Opisany konflikt nie był bowiem przeszkodą na etapie postępowania przed organem I instancji, w doręczaniu korespondencji adresowanej do stron tego postępowania za pośrednictwem małżonki skarżącego, traktowanej jako sąsiad w rozumieniu przepisów o doręczaniach. Biorąc zatem pod uwagę podniesione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, Sąd stwierdza, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty listu poleconego, którego ono dotyczy wynika, że adresowana do skarżącego przesyłka, zawierająca wezwania do uzupełninia braków formalnych skargi, była awizowana dwukrotnie. Jednakże nie została ona podjęta w terminie. Skarżącemu zatem stworzono, przewidzianą prawnie możliwość doręczenia korespondencji, do czego jednak z leżących po jego stronie przyczyn nie doszło. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do uzupełnienia braku skargi nastąpiło bez jego winy. W konsekwencji Sąd odmówił przywrócenia terminu, działając na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwrócono uiszczony wpis (pkt II sentencji).