II SA/Wr 240/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-06-18

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać odbudowę obiektu budowlanego (wapiennika) na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, czy też przepis ten pozwala jedynie na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i zagrożeń?
Ratio decidendi
Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do nakazania właścicielowi obiektu budowlanego jego odbudowy. Pozwala jedynie na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, które mogą zagrażać życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, lub gdy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Odbudowa obiektu stanowi inwestycję o znacznym zakresie i nakładach finansowych, wykraczającą poza ramy usunięcia istniejących nieprawidłowości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom obiektu budowlanego (wapiennika) wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w jego stanie technicznym. Nakaz obejmował zabezpieczenie terenu, usunięcie poluzowanych kamieni oraz odbudowę ścian wapiennika. Skarżący kwestionował możliwość nakazania odbudowy ścian, argumentując, że wykracza to poza uprawnienia organu nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nakaz odbudowy jest niezasadny prawnie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej odbudowę ścian wapiennika, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu w tej części, a w pozostałej części skargę oddalił. Zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu (wapiennika) I. uchyla zaskarżoną decyzję w części nakazującej odbudowanie ścian wapiennika; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt I; III. w pozostałej części skargę oddala IV. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.G. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) i art. 107 kpa nakazał E. i G.K. – współwłaścicielom obiektu położonego w J. na działce nr 414/6 wykonanie "następujących robót budowlanych na przedmiotowym obiekcie w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości: 1. zabezpieczyć teren wokół wapiennika poprzez wygrodzenie obiektu ogrodzeniem trwałym; 2. usunąć poluzowane kamienie z górnych i zewnętrznych części muru ; (art. 108 Kpa w trybie natychmiastowej wykonalności) 3. odbudować ściany wapiennika; w terminie do dnia 30 września 2013 roku". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że roboty budowlane "należy wykonać zgodnie z Ekspertyzą stanu technicznego obiektu budowlanego – wapiennika, zlokalizowanego w J., dz. nr 414/6 według ewidencji gruntów sporządzonej przez mgr inż. Pana G.P. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej stanowiącą integralną część niniejszej decyzji". W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przywołując art. 61 oraz art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego stwierdził, że mając na uwadze fakt, iż w stanie technicznym obiektu budowlanego – wapiennika zlokalizowanego w J. na działce nr 414/6 – występują liczne nieprawidłowości, co zostało potwierdzone w protokole z przeprowadzenia dowodu nr 38/2011 z dnia 14 lipca 2011 r., dokumentacji fotograficznej oraz w Ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgra inż. G.P., w której to ekspertyzie wskazano trzy etapy wykonania robót, to jest zabezpieczenie terenu, usunięcie zagrożenia oraz odbudowę obiektu, należało nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż dalsze pozostawienie obiektu bez podjęcia działań mających na celu przywrócenie jego właściwego stanu technicznego może spowodować zagrożenie zdrowia i życia jego użytkowników. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji E.K. wywodził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może podawać terminu odbudowy ścian wapiennika, ponieważ nie jest to związane z bezpieczeństwem użytkowania obiektu ani odpowiednim stanem technicznym. Takiego terminu nie podaje również prawo budowlane. Oświadczając, że obecna sytuacja materialna pozwala skarżącemu jedynie na zabezpieczenie obiektu, by nie zagrażał bezpieczeństwu ludzi i środowiska, czyli wykonanie etapu I i II wskazanego w ekspertyzie, E.K. wniósł aby w pkt 2 w miejsce zapisu "art. 108 Kpa w trybie natychmiastowej wykonalności", wpisać "do końca sierpnia 2012 – zgodnie z ekspertyzą techniczną", a w pkt 3 zamiast "w terminie do dnia 30 września 2013 roku", wpisać "bez podania terminu wykonania tychże robót". Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazał współwłaścicielom obiektu (wapiennika) położonego w J. na działce nr 414/6 według ewidencji gruntów, to jest E. i G.K., wykonanie "następujących robót budowlanych na przedmiotowym obiekcie w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości: 1. zabezpieczyć teren wokół wapiennika poprzez wygrodzenie obiektu ogrodzeniem trwałym w terminie do dnia 10 marca 2013 roku 2. usunąć poluzowane kamienie z górnych i zewnętrznych części muru w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 roku 3. odbudować ściany wapiennika w terminie do dnia 31 stycznia 2014 roku. Organ II instancji zaznaczył, że roboty budowlane "należy wykonać zgodnie z Ekspertyzą stanu technicznego obiektu budowlanego – wapiennika, zlokalizowanego w J., dz. nr 414/6 według ewidencji gruntów sporządzonej przez mgr inż. Pan G.P. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej stanowiącą integralną część niniejszej decyzji". W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i powołując się na art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z urzędu, o czym organ zawiadomił strony pismem z dnia 5 maja 2011 r. Następnie w dniu 12 maja 2011 r. dokonano oględzin, podczas których ustalono, że obiekt budowlany – wapiennik jest w złym stanie technicznym, widoczne są liczne uszkodzenia kamiennych ścian zewnętrznych, poluzowane bloki kamienne, wskutek czego stwarza on zagrożenie dla osób mogących się znajdować w jego pobliżu. Celem ustalenia zakresu niezbędnych robót dla usunięcia nieprawidłowości i oceny możliwości doprowadzenia go do odpowiedniego stanu technicznego, nałożono na właścicieli obiektu – G. i E.K. postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. znak [...] obowiązek dostarczenia oceny technicznej, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe w budownictwie. Przedstawiona w dniu 5 października 2012 r. końcowa ocena, dokonana przez osobę posiadającą niezbędne uprawnienia do jej wykonania, wykazała, że obiekt – wapiennik zlokalizowany w J na działce nr 414/6 bez podjęcia działań mających na celu doprowadzenie go do odpowiedniego stanu technicznego może spowodować zagrożenie zdrowia i życia osób znajdujących się w jego otoczeniu. Wskazując na powyższe organ II instancji stwierdził, że zakres robót budowlanych nakazanych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. nr [...] jest prawidłowy, a jego wykonanie pozwoli na doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego. Niemniej jednak, w opinii D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji uchybił obowiązkowi określonemu w art. 66 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie wyznaczył terminu wykonania działań nakazanych w punktach 1 i 2 skarżonej decyzji, rozumianego jako termin ich zakończenia. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie może być rozumiane jako termin ich zakończenia. Rygor ten określa w istocie moment rozpoczęcia prac, natomiast określenie terminu zakończenia robót pozwala na ustalenie, kiedy obowiązek powinien zostać wykonany. Spowodowało to konieczność uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. i wyznaczenia terminów wykonania obowiązków wskazanych w punktach 1 i 2 wyżej wymienionej decyzji. Organ odwoławczy podał, że nie mógł przychylić się do wniosku G. i E.K. o nie wyznaczanie terminu wykonania obowiązku polegającego na odbudowaniu ścian wapiennika, bowiem art. 66 Prawa budowlanego zawiera nakaz zawarcia tego rodzaju elementu decyzji w przypadku rozstrzygania na podstawie wskazanego przepisu ustawy Prawo budowlane. Niemniej jednak biorąc pod uwagę zakres obowiązku polegającego na odbudowaniu ścian wapiennika, jak również niewielki stopień pilności nakazanych robót budowlanych oraz sugestie autora ekspertyzy technicznej G.P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedłużył termin wykonania tego obowiązku do dnia 31 stycznia 2014 r. Na powyższą decyzję E.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił tej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegające na błędnej jego wykładni i ustaleniu, że w świetle rzeczonego przepisu organowi przysługuje prawo do nałożenia na stronę postępowania obowiązku polegającego na usunięciu poluzowanych kamieni z górnych i zewnętrznych części muru wapiennika (pkt 2 decyzji); 2. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegające na błędnej jego wykładni poprzez ustalenie, że w świetle rzeczonego przepisu organowi przysługuje prawo do nałożenia na stronę postępowania obowiązku polegającego na odbudowie ścian wapiennika (pkt 3 decyzji). Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 2 i 3 oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. znak [...] i zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że skarżący podziela pogląd organu co do konieczności zabezpieczenia wapiennika znajdującego się na jego nieruchomości celem wyeliminowania niebezpieczeństwa związanego z jego obecnym stanem. Nie podziela natomiast poglądu organu co do zakresu nałożonego obowiązku, a konkretnie pkt 2 decyzji nakazującego usunięcie poluzowanych kamieni górnych i zewnętrznych części muru w terminie do 30 kwietnia 2013 r. W ocenie strony, tak nałożony obowiązek wykracza poza uprawnienia organu w sytuacji, gdy prawidłowe zrealizowanie obowiązku nałożonego w pkt 1 decyzji – zabezpieczenie terenu wokół wapiennika poprzez wygrodzenie obiektu trwałym ogrodzeniem – spowoduje, że zagrożenie zostanie wyeliminowane. Tym samym – zdaniem skarżącego – zobowiązanie strony do rozbiórki ścian wapiennika z jednoczesnym zobowiązaniem do jego ogrodzenia nie znajduje uzasadnienia. Skarżący ponadto zarzucił, że nałożony w pkt 3 decyzji obowiązek odbudowania ścian wapiennika w terminie do 31 stycznia 2014 r. nie znajduje podstaw w przywołanym przez organ art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W opinii skarżącego, termin "nieodpowiedni stan techniczny" lub "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości" nie uprawnia organu do nakładania na stronę obowiązków inwestycyjnych. Strona podkreśliła, że nigdy nie miała zamiaru czynić nakładów finansowych na przedmiotowy wapiennik, który nabyła nieświadomie na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej w 1993 r. od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa bez szczegółowej mapy geodezyjnej działki, w stanie technicznym, w jakim się obecnie znajduje. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlegała uwzględnieniu, chociaż nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty były uzasadnione. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Przepis art. 66 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane nie daje podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno - budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, to znaczy jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tak zwanych decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawiony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W konsekwencji nie jest dopuszczalne ich uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 916/10 - LEX nr 992666). Odpowiedzialności właściciela (współwłaściciela) w trybie przepisów ustawy – Prawo budowlane nie wyłącza dobra wiara nabywcy nieruchomości. Kwestia, czy ustalony w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny jest wynikiem czyichkolwiek zaniedbań oraz ewentualne ustalenie osoby winnej tych zaniedbań, nie ma w konsekwencji znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku (wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 906/10 - LEX nr 992661). W decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego, kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 151/11 - LEX nr 993258). Pomimo, że przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane stanowi materialnoprawną podstawę wydania decyzji, to jednak nie określa precyzyjnie jej treści. Należy przyjąć, iż będzie ona każdorazowo zależała od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, przy czym granicę będzie tu wyznaczać wykładnia celowościowa art. 66 Prawa budowlanego, który ma za zadanie zapewnić odpowiedni stan techniczny i estetyczny obiektu budowlanego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 946/10 - LEX nr 1098906). Z treści art. 66 ustawy Prawo budowlane wynika, iż wykonane na jego podstawie prace budowlane mają charakter naprawczy. Rodzaj nałożonych obowiązków każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 5 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1980/09 - LEX nr 952992). W sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 469/09 - LEX nr 589211). Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy. Roboty budowlane objęte nakazem wydanym na tej podstawie nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane zezwala wyłącznie na doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu. Nie pozwala w szczególności na wykonywanie prac, dla których wymagane są zezwolenia. Jego celem jest jedynie utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, dlatego też decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać i ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 931/08 - LEX nr 505403). W decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku. Roboty budowlane objęte nakazem z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 26 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1102/07 - LEX nr 508470). W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że unormowania zawarte w ustawie Prawo budowlane, a w szczególności w jej art. 66, nie dają podstaw do nakładania na właściciela obiektu budowlanego obowiązku jego odbudowywania. Przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji, obligują właściwy organ jedynie do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, powodujących, że dany obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), określając termin wykonania tego obowiązku. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie obejmuje swym zakresem odbudowy obiektu budowlanego, a jedynie wyeliminowanie zagrożenia, jakie swym niewłaściwym stanem technicznym obiekt ten stwarza. W realiach niniejszej sprawy obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obejmuje zarówno doprowadzenie do zabezpieczenia terenu wokół wapiennika poprzez wygrodzenie obiektu ogrodzeniem trwałym, jak również konieczność usunięcia poluzowanych kamieni górnych i zewnętrznych części muru wapiennika, gdyż samo wygrodzenie obiektu nie wystarcza do usunięcia nieprawidłowości powodujących, że przedmiotowy wapiennik jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Nie jest zatem uzasadnione stanowisko skarżącego, że nałożony w pkt 2 decyzji obowiązek nakazujący usunięcie poluzowanych kamieni górnych i zewnętrznych części muru w terminie do 30 kwietnia 2013 r. wykracza poza uprawnienia organu w sytuacji, gdy prawidłowe zrealizowanie obowiązku nałożonego w pkt 1 decyzji, to jest zabezpieczenie terenu wokół wapiennika poprzez wygrodzenie obiektu trwałym ogrodzeniem, spowoduje, że zagrożenie zostanie wyeliminowane. Wbrew wywodom skarżącego zobowiązanie strony do rozbiórki ścian wapiennika z jednoczesnym zobowiązaniem do jego ogrodzenia jest w pełni uzasadnione koniecznością zlikwidowania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska stwarzanego przez nieodpowiedni stan techniczny wapiennika, gdyż samo wygrodzenie tego obiektu budowlanego jedynie chroni przed tym zagrożeniem ale go nie likwiduje. Mając na uwadze, że z pisma D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia 15 stycznia 2013 r. wynika, iż "dawny wapiennik, położony w J. (...), nie figuruje w rejestrze zabytków, natomiast ujęty został, jako obiekt o charakterze zabytkowym, w wojewódzkiej ewidencji zabytków" (k.6 akt DWINB), zauważyć wypada, że również przepisy zawarte w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) nie dają podstaw do nałożenia na właścicieli wapiennika obowiązku jego odbudowywania. Zgodnie z art. 5 pkt 3 tej ustawy, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Przepisy wspomnianej ustawy nie zawierają jednak unormowań obligujących właścicieli obiektów zabytkowych (zarówno ujętych w rejestrze zabytków, jak i w wojewódzkiej ewidencji zabytków) do ich odbudowy. Z uwagi na brak podstaw prawnych do nałożenia na właścicieli wapiennika obowiązku jego odbudowania stwierdzić trzeba, że chociaż w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgra inż. G.P. wskazano trzy etapy wykonania robót, to jest zabezpieczenie terenu, usunięcie zagrożenia oraz odbudowę obiektu, to jednak odbudowa obiektu winna być traktowana jedynie jako postulat, a nie nakaz jej wykonania w wyznaczonym terminie. Oczywistym jest, że prawidłowo przeprowadzona odbudowa wapiennika wyeliminowałaby wszelkie nieprawidłowości i zagrożenia ze strony tego obiektu budowlanego, niemniej jednak byłaby to nie likwidacja stwierdzonych nieprawidłowości lecz nakaz zrealizowania inwestycji o dużych nakładach finansowych i zakresie przekraczającym usunięcie istniejących nieprawidłowości. Jak już wyżej podkreślano, nałożenie obowiązku odbudowy obiektu wykracza poza ramy wyznaczone przez przepisy ustawy Prawo budowlane i nie znajduje podstaw również w innych aktach normatywnych, a zatem wspomniana ekspertyza w części dotyczącej odbudowy wapiennika nie może być bezkrytycznie przyjmowana jako podstawa do nakładania analizowanego obowiązku. Zauważyć w tym miejscu wypada, że pomimo iż wiele obiektów zabytkowych to ruiny na przykład zamków czy pałaców, to jednak obowiązkiem ich właścicieli jest utrzymywanie ich w stanie, w którym nie stanowią zagrożenia dla ludzi lub mienia czy środowiska, ale nie ich odbudowywanie. Mając na względzie, że w obowiązujących przepisach brak jest podstaw prawnych do nałożenia na współwłaścicieli wapiennika obowiązku odbudowania jego ścian, stwierdzić należy, że nałożenie takiego obowiązku stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. W pozostałym zakresie zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, a zatem skarga dalej idąca podlegała oddaleniu. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 i art. 151 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło