II SA/Wr 25/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A z/s w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Z.P. w Z. w rejonie ul. [...] postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Spółki A z/s w Z. na uchwałę Rady Miasta Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Z.P. w Z. w rejonie ul. [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wniesioną po terminie. Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, która postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1108/11) została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując w nim, że strona skarżąca pismem z dnia 4 października 2010 r. wezwała Radę Miasta Z. do usunięcia naruszenia prawa zawartego w postanowieniu § 27 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Zapis § 27 ust. 2 wprowadza niedopuszczalny prawem "zakaz" ustanawiania nowych zjazdów z drogi KDGP, poza określonymi na rysunku planu (poprzez zapis: "Dopuszczalne skrzyżowania na drodze KDGP i KDG(Z) oraz (istniejące) zjazdy z drogi KDGP określa rysunek planu" - załącznik nr 1 do uchwały). Pismem z dnia 19 listopada 2010 r. (doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 25 listopada 2010 r.) Burmistrz Miasta Z. poinformował skarżącą o wyznaczeniu terminu zakończenia rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale na dzień 31 stycznia 2011 r. "z uwagi na zawiłość sprawy oraz na fakt, że nie wyłonił się nowy skład Rady Miasta Z.". Pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. Spółka wywiodła skargę na uchwałę do WSA we Wrocławiu. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w uchwale z dnia 8 czerwca 1995 r. (sygn. akt III AZP 9/95) strona skarżąca przyjęła, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływa po trzydziestu dniach od doręczenia stronie stanowiska rady gminy, będącego równocześnie odpowiedzią na wezwanie do usunięcia kwestionowanego postanowienia uchwały. W dniu 19 stycznia 2011 r. Rada Miasta Z. podjęła uchwałę Nr [...] nie uwzględniającą wezwania strony skarżącej do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. (doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 16 marca 2011 r.) odrzucił skargę wskazując, że został ona wniesiona po terminie. Na powyższe postanowienie (sygn. akt II SA/Wr 114/11) skarżąca Spółka pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego polegający na błędnej wykładni przepisu art. 101 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i w konsekwencji niezastosowaniu przepisu art. 35 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 101 § 3 w zw. z art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez błędne przyjęcie, że skuteczne wniesienie skargi do Wojewódzkiego sądu administracyjnego, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wyłącznie możliwe w terminach przewidzianych w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w/w skargi kasacyjnej Spółki A z/s w Z., postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. (doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 16 czerwca 2011 r.) oddalił skargę kasacyjną. NSA w uzasadnieniu swojego postanowienia m.in. wskazał, że przepis art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje zastosowanie w sprawach ze skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na uchwały określonych organów administracyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że do chwili wydania i doręczenia skarżącej Spółce przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 9 czerwca 2011 r. strona skarżąca twierdziła, że nie uchybiła terminowi do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę Nr [...]. Jednakże w obecnej sytuacji skarżąca Spółka uznając ostateczne rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., wnosi zatem o przywrócenie terminu do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...]r. Motywując powyższy wniosek pełnomocnik strony skarżącej wskazał na tezę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r. (sygn. akt I GZ 120/09), w której wskazano, że "w sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia". Pogląd taki został również ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego na gruncie uregulowań zawartych w art. 179 § 1 d. k.p.c. oraz art. 168 i 169 § 1 k.p.c., a następnie zaakceptowany w doktrynie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1957 r., sygn. akt: II CZ 123/57; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1993 r., sygn. akt: II CRN 83/93; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01; Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. prof. dr J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, W-wa 1989 r., t. I, s. 277). Ponadto pełnomocnik Spółki A zważył, że treść uregulowań zawartych w art. 87 § 1 p.p.s.a. jest identyczna z treścią przepisów regulujących te kwestie w art. 179 § 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1950 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 394 ze zm.) oraz w art. 169 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Brak zatem racjonalnych powodów – zdaniem pełnomocnika strony skarżącej - do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 40/97 niepubl). Biorąc pod uwagę powyższe, pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Nr [...] Rady Miasta Z. staje się w pełni zasadny i zasługuje na uwzględnienie w całości. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w załączył skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. W art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazano przesłanki do przywrócenia terminu dla czynności procesowej, które łącznie musi spełnić strona wnioskująca o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W niniejszej sprawie warunki powyższe nie zostały spełnione. A mianowicie strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie tylko nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu, ale w ogóle ich nie wskazała. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony skarżącej wskazał jedynie na okoliczności przemawiające za tym, że termin do wniesienia wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia skargi należy liczyć w niniejszej sprawie od dnia otrzymania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1108/11), którym oddalono skargę kasacyjną Spółki A na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 10 marca 2011 r. o odrzuceniu skargi. Wskazał także, że do chwili wydania i doręczenia skarżącej Spółce przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 9 czerwca 2011 r. strona skarżąca twierdziła, że nie uchybiła terminowi do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę Nr [...]. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II FZ 339/10, publ. LEX nr 742429) "niemożliwe jest uznanie, że zachodzą podstawy do badania przesłanek z art. 86 § 1 p.p.s.a. skoro strona podnosi, że czynności dokonała w terminie, podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest bowiem brak winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie". Strona skarżąca w niniejszej sprawie była przekonana do czasu otrzymania postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 9 czerwca 2011 r., że wniosła skargę w terminie. To przeświadczenie znalazło swój wyraz w dokonywanych przez pełnomocnika skarżącej Spółki czynnościach procesowych. Z akt sądowych sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Spółki A jako wniesioną po terminie. Od takiego postanowienia przysługuje środek prawny w postaci skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 173 u.p.p.s.a.. Ten środek odwoławczy wnosi się w sytuacji, gdy skarżący nie zgadza się z Sądem I instancji co do tego, że uchybił terminowi do wniesienia skargi. Strona skarżąca z takiej możliwości skorzystała. W skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni przepisu art. 101 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i w konsekwencji niezastosowaniu przepisu art. 35 § 2 i § 3 oraz art. 36 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), tj. przyjęcie, że do instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie stosuje się terminów załatwienia spraw administracyjnych wynikających z art. 35 § 2 i § 3 k.p.a. oraz z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., a tym samym skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wniesiona przy uwzględnieniu i z zachowaniem w/w terminów, jest spóźniona i dlatego podlega odrzuceniu. Ponadto naruszono przepisy postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, to jest art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 101 § 3 w zw. z art. 102a ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne przyjęcie, że skuteczne wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, możliwe jest wyłącznie w terminach przewidzianych w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tym samym dla ustalania terminu do wniesienia skargi bez znaczenia pozostają terminy załatwiania spraw administracyjnych, do których odsyła przepis art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym a także wyłączenie zawarte w przepisie art. 102a tej ustawy. Strona skarżąca w ten sposób zakwestionowała stwierdzenie przez Sąd I instancji uchybienia terminu do wniesienia skargi. Dopiero otrzymanie postanowienia NSA spowodowało przyjęcie przez stronę stanowiska, że uchybiła terminowi, jednakże bez podania jakichkolwiek okoliczności uprawdopodabniających uchybienie temu terminowi. Skoro zaś strona kwestionuje, że czynności nie dokonała w terminie, niemożliwe jest uznanie, że zachodzą podstawy do badania przesłanek z art. 86 § 1 u.p.p.s.a., podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest bowiem brak winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie. W związku z powyższym niemożliwe jest też ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu (skoro strona twierdzi, że takiego uchybienia nie było). Wskazane okoliczności powodują - w ocenie Sądu - niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż niemożliwe jest przywrócenie terminu, któremu strona zgodnie z prezentowanym przez siebie stanowiskiem nie uchybiła. W sytuacji zaś, gdy strona podnosi, że terminowi nie uchybiła, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za niedopuszczalny. Na marginesie można jedynie wskazać na postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010 r. (sygn. akt II OZ 545/10, publ. LEX nr 643660), w którym wyrażono pogląd, który podziela w pełni skład orzekający w niniejszej sprawie, że "wątpliwości adwokata w zakresie interpretacji prawa nie powinny stanowić przeszkody we właściwym wykonywaniu przez niego obowiązków ciążących na profesjonalnym pełnomocniku. Tym bardziej wątpliwości takie oraz czynności podejmowane w celu ich wyjaśnienia nie mogą stanowić okoliczności uprawdopodobniającej brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej.". Stąd też na podstawie art. 88 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.