II SA/Wr 29/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-27
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze może umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, z powodu złożenia wniosku po terminie, czy też powinno wydać orzeczenie o oddaleniu wniosku?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może umorzyć postępowania w sprawie ustalenia, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, z powodu złożenia wniosku po terminie. W takiej sytuacji Kolegium powinno wydać orzeczenie o oddaleniu wniosku, a nie o umorzeniu postępowania, ponieważ umorzenie postępowania nie jest przewidziane przez ustawę w takich okolicznościach i uniemożliwia stronie przeniesienie sporu do sądu powszechnego.Stan faktyczny
Spółka A sp. j. złożyła wniosek do Prezydenta W. o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Prezydent odmówił zmiany stawki. Spółka zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o ustalenie, że odmowa jest nieuzasadniona. SKO umorzyło postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. Sąd Rejonowy odrzucił pozew spółki, uznając niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym. Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, domagając się uchylenia orzeczenia SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędzia WSA Andrzej Cisek Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi spółki A sp. j. we W. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 25 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa jest nieuzasadniona uchyla zaskarżone orzeczenie
Pismem z dnia 12 marca 2008 r. Prezydent W. – w odpowiedzi na wniosek złożony przez A. Spółka jawna we Wrocławiu użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], AM-16, obręb [...] przy ul. Ż. [...] we W., w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej – odmówił zmiany stawki procentowej tej opłaty.
Wobec zaistniałej odmowy, użytkownik wieczysty wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z wnioskiem o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej przedmiotowej opłaty jest nieuzasadniona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. orzeczeniem z dnia 25 czerwca 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) – zwanej dalej u.g.n. - umorzyło postępowanie z wniosku Spółki o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona.
Motywując swoje stanowisko Kolegium wykazywało, że przedmiotowy wniosek złożony został po upływie 30 dni od dnia otrzymania stanowiska właściciela gruntu co do proponowanej zmiany stawki procentowej. Pismo Prezydenta Wrocławia z dnia 12 marca 2008 r. odmawiające zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego doręczone zostało skutecznie Spółce w dniu 13 marca 2008 r. Pismo to zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jego zakwestionowania. Mając na uwadze regulacje art. 57 § 1 i art. 57 § 4 k.p.a. w związku z art. 79 ust. 7 u.g.n. organ stwierdził, że termin skutecznego wystąpienia z wnioskiem do Kolegium upływał z dniem 12 kwietnia 2008 r.(sobota). Tymczasem wniosek sporządzony został dnia 11 kwietnia 2008 r. (piątek) a złożony za pośrednictwem poczty, w dniu 14 kwietnia 2008 r. (poniedziałek) - czyli po upływie ustawowego trzydziestodniowego terminu. W ocenie organu, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 57 § 4 k.p.a., który przewiduje swoiste "przedłużenie" terminu do dokonania czynności procesowej, gdyż dotyczy on jedynie przypadków, kiedy ostatni dzień terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy. W świetle ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 z późn. zm.) sobota takim dniem nie jest. Na koniec Kolegium wyraziło pogląd, że niekwestionowanie odmowy zmiany stawki procentowej w ogóle, albo złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu, równoznaczne jest z przyjęciem tej odmowy i w tym stanie rzeczy, postępowanie wszczęte wnioskiem należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Użytkownik wieczysty nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i stosownie do pouczenia zawartego w orzeczeniu wniósł sprzeciw od orzeczenia Kolegium do sądu powszechnego.
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2008 r. [...] Sąd Rejonowy dla W. we W. odrzucił pozew A. Spółki jawnej z siedzibą we W. uznając, że zachodzi w tym przypadku niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym. Zdaniem Sądu orzeczenie Kolegium nie jest orzeczeniem merytorycznym, gdyż do takich należą orzeczenia oddalające wniosek o ustalenie opłaty lub ustalające takową. Jest to "postanowienie" o charakterze formalnym kończące postępowanie administracyjne zamykające drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i objęte jest ono art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I [...], Sąd Rejonowy stwierdził, że "zastępujący odwołanie sprzeciw" służy tylko od orzeczeń rozstrzygających sprawę co do istoty i tylko w odniesieniu do takiego sprzeciwu właściwy pozostaje sąd powszechny, a w odniesieniu do innych orzeczeń – formalnych - właściwość zachowuje sąd administracyjny.
W związku z powyższym Spółka wywiodła skargę w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonego "postanowienia" i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zarzucając mu naruszenie art. 57 § 4 k.p.a.
Zdaniem skarżącej w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 57 § 4 k.p.a. według którego, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Skoro więc ostatni dzień 30 dniowego terminu (o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n.) przypadł na sobotę (11 kwietnia 2008 r.) to najbliższym dniem powszednim był poniedziałek – tj. 14 kwietnia 2008 r. W ocenie Spółki, w obecnym stanie prawnym twierdzenia Kolegium w zakresie nieuznania soboty za dzień ustawowo wolny od pracy nie znajdują uzasadnienia. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżąca przytoczyła tezę uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. FPS 7/2000, w której przyjęto, że: "jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy (art. 129 § 1 i art. 127 [7] kodeksu pracy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy, Dz.U.2001, Nr 28, poz. 301) przypada w sobotę (nieobjętą ustawą z dnia 18 stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy) to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem wolnym ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Naczelnym Sądzie Administracyjnym" oraz orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych prezentujących podobne stanowisko. Na podstawie przedstawionych stanowisk, podsumowując, strona stwierdziła, że wniosek o ustalenie złożony został z zachowaniem ustawowego terminu.
Jednocześnie ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Prawomocnym postanowieniem z dnia z dnia 28 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 29/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywrócił Spółce termin do wniesienia przedmiotowej skargi.
W przekazanej Sądowi wraz z aktami odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie względnie oddalenie. W ocenie Kolegium zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi ze względu na brak przedmiotu zaskarżenia jako, że zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie Kolegium traci moc. Tym samym w obrocie prawnym nie ma już orzeczenia Kolegium zaskarżonego przez Spółkę. Ponadto sprawa sporu co do podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste ma charakter sporu cywilnego, zatem rozstrzygnięcia podęte w tej sprawie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w kwestionowanym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( § 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje więc przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm) – zwanej dalej u.p.p.s.a.
Przed wyjaśnieniem przyczyn dla których Sąd uwzględnił skargę zauważyć należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek Kolegium o odrzucenie skargi musiał okazać się niezasadny. Przepis art. 58 § 4 u.p.p.s.a., stanowi bowiem, że sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z tego powodu, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Z uwagi na funkcjonujące w obrocie prawnym prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 1 grudnia 2008r., w którym na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd odrzucił pozew ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był skargę rozpoznać. Z tego też powodu nie można przyjąć argumentu o braku przedmiotu zaskarżenia. Istotnie, jak wskazało Kolegium przepis art. 80 ust. 3 u.g.n. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu w terminie orzeczenie Kolegium traci moc. Skoro jednak sąd powszechny odrzucił pozew, to należy uznać, że orzeczenie pozostaje w obrocie prawnym. W przeciwnym wypadku strona skarżąca pozbawiona byłaby prawa do sądu, przez które zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego należy rozumieć materialną, rzeczywistą możliwość poszukiwania ochrony sądowej w każdej sprawie, a nie tylko formalną dostępność drogi sądowej (patrz orzeczenie z dnia 25 stycznia 1995 r., W 14/94,OTK 1995/1/19; orzeczenie z dnia 10 lipca 2000, SK 12/99, OTK 2000/5/143).
Przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w sprawie dotyczącej zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Nie ulega wątpliwości, że kwestie związane z kształtowaniem wysokości opłat z tytułu użytkowania wieczystego mają charakter cywilnoprawny, gdyż opłaty te stanowią essentialia negotti stosunku prawnego jakim jest użytkowanie wieczyste. Na wysokość tych opłat wpływają dwa zasadnicze elementy: cena nieruchomości gruntowej oraz stawka procentowa. Niniejsza sprawa dotyczy właśnie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Stawki te uregulowane zostały w ustawie o gospodarce nieruchomościami w zależności od określonego w umowie celu na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Zgodne z art. 73 ust. 2 u.g.n. stawka procentowa może ulec zmianie jeżeli po oddaniu w użytkowanie wieczyste, nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Przy dokonaniu zmiany stawki procentowej stosuje się odpowiednio tryb postępowania określony w art. 78 do art. 81 u.g.n. W niniejszej sprawie istotny jest przepis art. 81, który przyznaje użytkownikowi wieczystemu prawo żądania od właściciela gruntu (odpowiedniego organu) – przy jego odpowiednim stosowaniu – zmiany stawki procentowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Przesłanką materialnoprawną tego żądania jest wskazana w art. 73 ust. 2 trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości. W przypadku odmowy zmiany stawki procentowej przez właściwy organ, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium. Wówczas odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 79 i art. 80 ustawy.
Tym samym, oznacza to, że w postępowaniu przed kolegium inicjowanym wnioskiem użytkownika wieczystego znajdują w szczególności zastosowanie przepisy art. 79 ust.1-8, ust. 6-7 i ust. 9. Według art. 79 ust. 3 kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy a jeżeli do ugody nie dojdzie kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub ustaleniu nowej stawki procentowej. Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje. W przypadku oddalenia wniosku obowiązuje dotychczasowa stawka. Natomiast w przypadku ustalenia przed kolegium nowej stawki, stawka ta obowiązuje począwszy od 1 stycznia roku następującego po roku w którym użytkownik wieczysty zażądał jej zmiany (art. 81 ust. 3 u.g.n.). Zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego. Wniosek o którym mowa w art. 81 zastępuje pozew. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie orzeczenie kolegium traci moc, nawet gdy sprzeciw dotyczy tylko części orzeczenia (art. 80 ust. 1 i ust. 2 u.g.n.).
Z przedstawionych przepisów wynika, że postępowanie przed kolegium dotyczące zmiany stawki procentowej - podobnie jak w sprawie aktualizacji opłaty rocznej – ma w zasadzie charakter postępowania przesądowego (prejurysdykcyjnego), gdyż w przypadku braku ugody lub gdy strona nie godzi się z orzeczeniem, właściwym do merytorycznego rozpoznania sprawy i ustalenia zasadności zmiany stawki procentowej jest sąd powszechny. Dla rozstrzygnięcia sporu o wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustawodawca wybrał więc tryb mieszany administracyjno-sądowy. Na pierwszym etapie postępowanie toczy się w trybie administracyjnym przed kolegium, a na drugim przed sądem powszechnym (por. uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 1996 r. K 11/95). Na potrzeby postępowania przed kolegium ustawa przewidziała odpowiednie zastosowanie niektórych przydatnych dla tego postępowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 79 ust. 7).
W niniejszej sprawie Kolegium stosując odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. umorzyło postępowanie zainicjowane wnioskiem Spółki jako wniesione po terminie. W tej sytuacji ocenić należało przede wszystkim, czy istniały podstawy do zastosowania przez organ wskazanego wyżej przepisu.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania następuje w przypadku bezprzedmiotowości postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Doktryna i orzecznictwo wiążą bezprzedmiotowość postępowania z przyczynami o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Mogą one powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz CH. Beck 2005, s. 485). Umorzenie postępowania następuje w szczególności, gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego załatwienia sprawy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Ewentualne złożenie wniosku do Kolegium po terminie (co w niniejszej sprawie jest zresztą kwestią sporną) nie uprawnia organu właściwego do zmiany stawki procentowej do umorzenia postępowania lecz do jego rozpatrzenia. Mając na uwadze, że do zmiany stawki procentowej inicjowanej wnioskiem strony, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 79 i 80 u.g.n. przyjąć należało, że podobnie jak w przypadku aktualizacji opłaty w drodze wypowiedzenia organu, złożenie wniosku z uchybieniem terminu, może rodzić jedynie skutek w postaci odmowy przyznania uprawnienia, nie stanowi zaś podstawy do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenia postępowania. Skład orzekający podziela w tym względzie stanowisko prezentowane w judykaturze. W wyroku z dnia z dnia 11 lutego 2009 r. (sygn.akt II SA/Sz 889/08 r.) Sąd stwierdził bowiem, że "skoro strona w istocie złożyła do Kolegium wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości z uchybieniem terminu przewidzianego art. 78 ust. 2 ustawy [w niniejszym przypadku art. 81 ust. 3- przyp. Sądu] a jednocześnie nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, to złożenie wniosku z uchybieniem terminu uzasadnia, w ocenie Sądu, jego oddalenie. Innego rodzaju orzeczenia w takiej sytuacji ustawa o gospodarce nieruchomościami . nie przewiduje. Wskazuje na to między innymi rodzaj orzeczeń kończących postępowanie w sprawie aktualizacji opłat przed kolegium: ustalających nową opłatę lub oddalających wniosek. Takie rozstrzygnięcie sprawy umożliwia też stronie zakończenie tego cywilnoprawnego sporu, na etapie administracyjnym i wniesienie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia sprzeciwu do sądu powszechnego".
Podobnie w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 778/09) odrzucając skargę na orzeczenie Kolegium oddalające wniosek o ustalenia jako złożony po terminie Sąd przyjął, że "... wbrew twierdzeniom skargi zaskarżone orzeczenie jest merytorycznym rozstrzygnięciem wniosku o ustalenie niezasadności wypowiedzenia. Charakteru tego rozstrzygnięcia nie mogą zmienić motywy jego podjęcia (uchybienie terminu).
Skoro w omawianym trybie nie znajdują odpowiedniego zastosowania w postępowaniu przed kolegium przepisy k.p.a. dotyczące odwołań i zażaleń to w razie dokonania ustalenia, że wniosek został złożony po terminie Kolegium nie ma możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie. W sytuacji złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku o ustalenie, opartego na art. 78 ust. 2 ustawy z uchybieniem terminu, Kolegium winno wydać orzeczenie o oddaleniu wniosku. Zważywszy, że organ obowiązany jest przekazać sądowi powszechnemu akta sprawy wraz ze sprzeciwem (nawet spóźnionym), co wynika z art. 80 ust. 2, a w razie wniesienia sprzeciwu w terminie orzeczenie Kolegium traci moc, kwestię terminowego złożenia wniosku o ustalenie rozstrzyga sąd powszechny".
Rozpoznając skargę kasacyjną na postanowienie którego fragment wyżej przytoczono Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. (o którym mowa w art. 79 ust. 7) dotyczy głównie postępowań incydentalnych, ubocznych (wpadkowych) – takich jak wniosek o przywrócenie terminu - do których może dojść w trakcie postępowania wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty, kończącego się wydaniem orzeczenia od którego przysługuje sprzeciw. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie oddalające wniosek ze względu na uchybienie terminu podlega kognicji sądu powszechnego (por. orzeczenie NSA z dnia 10 listopada 2009 r. II OSK 1508/09).
Za przyjęciem powyższych poglądów przemawia również i to, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do usunięcia przed organem administracji sporu o prawo do świadczenia opłaty rocznej w innej wysokości – zmienionej ze względu na zmianę stawki procentowej (a więc sporu cywilnoprawnego). Od orzeczenia Kolegium rozstrzygającego ten spór nie przysługuje środek odwoławczy lecz strona może wnieść sprzeciw do sądu powszechnego. Orzeczenie Kolegium wydane w takiej sytuacji powinno kończyć postępowanie przed tym organem i dlatego rodzajowo ze swojej istoty powinno umożliwiać stronie przeniesienie sporu co do opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przed sąd powszechny (tak w przywołanym już wyroku WSA w Szczecinie z dnia 11 lutego 2009 r. II SA/Sz 889/08; w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2007r. II SA/Gd 427/06; w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2009 r. II SA/Ol 883/08). Ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 79 ust. 3 przewiduje dwa rodzaje orzeczeń kończących postępowanie przed Kolegium: oddalenie wniosku lub ustalenie nowej wysokości opłaty. Innego rodzaju rozstrzygnięć ustawa nie przewiduje chyba, że w kwestiach procesowych, do których odpowiednie zastosowanie mają przepisy k.p.a. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że zakończenie postępowania przed Kolegium przez orzeczenie o umorzeniu postępowania (z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku) nie zostało przewidziane przez ustawę. Takie orzeczenie uniemożliwiło natomiast stronie przeniesieni sporu co do wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego do sądu powszechnego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium podejmie nowe orzeczenie uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 79 ust. 7 i 79 ust. 3 u.g.n. ) które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Z tej przyczyny Sąd zobligowany był zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a uchylając zaskarżone orzeczenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło