II OSK 1508/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-06

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Małgorzata Stahl, Marzenna Linska - Wawrzon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do badania autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy oraz wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do wiążącego badania prawidłowości (ważności) decyzji o pozwoleniu na budowę ani postępowania ją poprzedzającego. Może on jedynie zawiadomić właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej o potrzebie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Umorzenie postępowania przez organ nadzoru budowlanego jest zasadne, jeśli nie stwierdzono niezgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli pozwolenie na budowę mogło utracić ważność z mocy prawa.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zbadania legalności wykonania napowietrznych linii energetycznych, kwestionując istnienie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz prawo inwestora do dysponowania nieruchomością. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1976 r., a ewentualne wątpliwości co do ważności tej decyzji lub prawa do dysponowania nieruchomością wykraczają poza kompetencje organów nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon ( spr.) Protokolant Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. W. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 542/09 w sprawie ze skargi I. W. i A. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie napowietrznych linii energetycznych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 542/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. W. i A. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie napowietrznych linii energetycznych. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim (dalej jako PINB) decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie napowietrznych linii energetycznych (15 kV), których trasa przebiega przez teren działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w miejscowości S., gm. Mińsk Mazowiecki. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek I. W. domagającej się zbadania legalności wykonania przedmiotowych linii napowietrznych z uwagi na wątpliwość co do istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] lipca 1976 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę zawierającej załącznik mapowy w postaci odrysu mapy sytuacyjnej z naniesionymi liniami napowietrznymi. Zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę jak i mapa poświadczone są za zgodność z oryginałem. Organ ustalił również, iż w dniu [...] grudnia 2007 r. A. W. i I. W. kupili działki o nr ewid. [...] oraz [...], przez które zgodnie z zapisem aktu notarialnego istnieje możliwość przebiegu linii energetycznych średniego napięcia. W ocenie PINB zarówno analiza załącznika mapowego jak i wynik czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 22.10.2008 r. bezpośrednio na wymienionych działkach nie wykazały istotnych odstępstw od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie organ podkreślił, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy badanie zgodności obiektów budowlanych, tak w zakresie prawidłowości procesu budowlanego, jak i utrzymania obiektów budowlanych. Poza zakres kompetencji organu nadzoru budowlanego wykracza natomiast badanie zgodności użytkowania działki z planem zagospodarowania przestrzennego oraz sprawdzanie czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i czy wywiązał się z warunków określonych w art. 32 ust 1 Prawa budowlanego dotyczących terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy. Ponadto organ stwierdził, że dla oceny autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę wystarczający jest odpis decyzji poświadczony za zgodność z oryginałem. Podsumowując PINB wskazał, że brak jest istnienia przedmiotu, który leżałby w zakresie działania organu nadzoru budowlanego, dlatego z uwagi na brak podstaw do podejmowania jakichkolwiek działań uznał za stosowne postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Po rozpatrzeniu odwołania I. i A. W., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące zrealizowania przedmiotowej linii zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz stanowisko organu I instancji, iż odpis decyzji poświadczony za zgodność z oryginałem jest wystarczającym dowodem autentyczności dokumentu. Dodał też, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do badania prawidłowości pozwolenia na budowę, w tym dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na zakończenie WINB podniósł, iż w sytuacji braku podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zasadne jest wydanie decyzji umarzającej postępowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli I. W. i A. W. domagając się uchylenia obu decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 83, art. 84 - 84 b ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie organów nadzoru budowlanego jako niewłaściwych do zbadania autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych oraz wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżących. Ponadto zarzucili brak przeanalizowania sprawy pod kątem art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, a także naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i 77 kpa oraz art. 105 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając wyrok, przytoczył treść art. 83, art. 84 - 84 b Prawa budowlanego i jako nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia tych przepisów przez organy nadzoru budowlanego, w związku z tym, iż uznały się za niewłaściwe do zbadania autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych oraz wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżących. Popierając stanowisko organów orzekających Sąd uznał, że inwestycja rzeczywiście została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] lipca 1976r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę, która wraz z załącznikiem mapowym w postaci odrysu mapy sytuacyjnej z naniesionymi liniami napowietrznymi poświadczone zostały za zgodność z oryginałem. W ocenie Sądu okoliczność ta była wystarczająca dla oceny autentyczności obu dokumentów. Sąd zaznaczył, że czynności kontrolne przeprowadzone bezpośrednio na działkach nr ewid. [...] oraz [...] nie wykazały istotnych odstępstw od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd zauważył również, że w przypadku stwierdzenia legalności robót budowlanych organy nie mają obowiązku analizowania sprawy pod kątem przesłanek z art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawa budowlanego. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego prawidłowo postąpiły uznając, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego i umorzyły je na podstawie art. 105 kpa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik I. W. i A. W. opierając ją na obu podstawach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i zarzucając naruszenie: 1) art. 243 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie przez organ administracji, tj. nieprzekazanie części wniosku według właściwości, co spowodowało bezpodstawne uznanie bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzenie. Zdaniem strony przekazanie sprawy w części i zawieszenie postępowania pozwoliłoby stronie unieważnić decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę i wnioskować o dokonanie rozbiórki bądź doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem; 2) art. 105 § 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy istniał stan faktyczny lub prawny podlegający uregulowaniu przez organ, tj. uznanie decyzji z dnia [...] lipca 1976 r. Wojewody Siedleckiego nr [...] o pozwoleniu na budowę za nieważną z mocy prawa na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i wydania decyzji na podstawie art. 40 albo art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.); 3) art. 105 § 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy istniał stan faktyczny lub prawny podlegający uregulowaniu przez organ, tj. uznania decyzji z dnia [...] lipca 1976 r. Wojewody Siedleckiego nr [...] o pozwoleniu na budowę za nieważną z mocy prawa na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i wydania decyzji na podstawie art. 40 albo art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.); 4) art. 83, art. 84-84b ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do badania prawidłowości pozwolenia na budowę, w tym dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również ustalenia daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych oraz wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość; 5) art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku analizowania sprawy pod względem przesłanek art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane nie są wykonywane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę; 6) art. 7, art. 77 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 76 kpa poprzez błędną wykładnię i uznanie kopii dokumentów pozwolenia na budowę poświadczonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Zakładu Energetycznego za dowód w sprawie pomimo wątpliwości co do wiarygodności dokumentu i mocy urzędowej oraz obowiązku organu dążenia do zbadania oryginału, a gdy to jest niemożliwe, organ powinien okoliczności istotne dla sprawy potwierdzić innymi środkami dowodowymi, a w przypadku braków, których nie można wyjaśnić za pomocą środków dowodowych, należy rozstrzygać na korzyść strony żądającej; 7) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo iż w danej sprawie winien to uczynić ze względu na związanie granicami sprawy administracyjnej. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Ocenie podlegały zatem zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 243 § 1 kpa powiązany z zarzutem bezpodstawnego uznania przez organ administracji, a następnie Sąd Wojewódzki, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania warunkująca wydanie decyzji na podstawie art. 105 § 1 kpa. Wprawdzie zgodzić się trzeba ze stroną skarżącą, że organ administracji powinien w myśl art. 243 § 1 kpa przekazać organowi właściwemu wniosek strony zawarty w piśmie z 30 września 2008 r., a dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, to jednak nieuczynienie tego nie stanowiło naruszenia procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przekazanie omawianego wniosku w trybie art. 243 § 1 kpa nie obligowałoby jednocześnie organu administracji do zawieszenia prowadzonego postępowania. Według art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego sprawie ukierunkowanej na ewentualną likwidację lub legalizację samowoli budowlanej kwestia stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie jest zagadnieniem wstępnym wymagającym zawieszenia postępowania. Rzeczą organu badającego legalność przedmiotowej inwestycji było niewątpliwie ustalenie, czy obiekt wykonano na podstawie wymaganego pozwolenia na budowę oraz zgodnie z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego w ramach kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, przewidzianej w art. 84 i 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) – zwanej dalej Prawo budowlane, nie ocenia w sposób wiążący prawidłowości (ważności) decyzji o pozwoleniu na budowę i postępowania poprzedzającego jej wydanie, lecz może w przypadku ustalenia, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji zawiadomić właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z art. 84 b ust. 3 Prawa budowlanego zawiadomiony organ ma obowiązek wznowić lub wszcząć z urzędu stosowne postępowanie. Jeżeli natomiast organ nadzoru budowlanego nie dostrzeże potrzeby inicjowania we wskazanym trybie postępowania nadzwyczajnego, to wówczas strona kwestionująca ważność decyzji o pozwoleniu na budowę powinna sama skierować odpowiedni wniosek do właściwego organu administracji. Zaznaczyć jednak trzeba, że do czasu wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego korzysta ona z domniemania mocy obowiązującej, co w rozpatrywanej sprawie pozwalało organowi na stwierdzenie, iż przedmiotowa inwestycja wykonana została na podstawie ważnego pozwolenia na budowę. W tym miejscu zauważyć również należy, że umorzenie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego nie wyklucza w przyszłości ponownego wszczęcia postępowania w razie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. O dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie legalności konkretnej inwestycji decydować będą bowiem okoliczności powołane w kolejnym wniosku, jako elementy przedmiotowe lub podmiotowe wyznaczające tożsamość sprawy administracyjnej. Za nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia art. 105 § 1 kpa przez bezpodstawne umorzenie postępowania, podczas gdy według strony skarżącej organ administracji powinien wydać decyzję w oparciu o przepisy art. 40 lub 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (dalej jako ustawa z 1974 r.). Stawiając ten zarzut wskazano, że w sprawie istniał stan faktyczny i prawny warunkujący uznanie decyzji o pozwoleniu na budowę za nieważną na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 21 ust. 4 ustawy z 1974 roku, tymczasem organ administracji nie rozpatrywał sprawy w tym zakresie, a Sąd Wojewódzki to zaakceptował. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że rację ma autor skargi kasacyjnej wywodząc, iż na gruncie ustawy z 1974 r. utrata ważności decyzji o pozwoleniu na budowę następowała z mocy prawa, gdy zaistniały przesłanki z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, tj. jeżeli budowa nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu oraz gdy budowa została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata. Błędne było zatem stanowisko organu pierwszej instancji, że ewentualne naruszenie warunków z art. 32 ust. 1 ustawy z 1974 r. mogło skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 162 § 1 kpa, a zatem nie mogło być badane w ramach niniejszej sprawy. Błędne było również w tym zakresie stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który przyjął, że organ nadzoru w ramach prowadzonego postępowania nie był właściwy do rozpatrywania tego zagadnienia, w tym do ustalenia daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych. Niewątpliwie dokonanie takich ustaleń było niezbędne do stwierdzenia, czy pozwolenie na budowę wydane w 1976 roku na realizację przedmiotowej inwestycji nie utraciło ważności na mocy art. 32 ust. 1 cyt. ustawy z 1974 r. Jednak niedokonanie tego w rozpoznawanej sprawie nie stanowi naruszenia, które powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji. Zauważyć bowiem należy, że nawet gdyby w sprawie nastąpiła z mocy prawa utrata ważności decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie powstałby automatycznie obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu lub jego legalizacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że należy odróżnić sytuację, gdy inwestor wybudował obiekt bez pozwolenia, bo go nigdy nie uzyskał, od sytuacji gdy pozwolenie na budowę było udzielone, a dopiero w późniejszym czasie nastąpiła utrata jego ważności (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2001r., sygn. akt OSA 2/01; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1998r., sygn. akt IV SA 1399/96; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2010r., sygn. akt II OSK 294/09; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 611/08). Należy również zwrócić uwagę, że postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego nie służy tylko ustaleniu zaistnienia ewentualnej samowoli budowlanej, lecz ma głównie na celu likwidację lub legalizację obiektu budowlanego. Jeżeli więc w sprawie nie zostały podważone ustalenia co do wykonania robót budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, to zasadne było wnioskowanie organów obu instancji o braku podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. Reasumując wskazać trzeba, że uprawniona była ocena organów administracji oraz Sądu Wojewódzkiego co do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, skoro oprócz ewentualnej utraty ważności z mocy prawa decyzji o pozwoleniu na budowę nie zaistniała niezgodność wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę – skutkująca potrzebą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nietrafny okazał się również zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 4 ustawy z 1974 r. stanowiącego, iż zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę.(...) Nie ma racji autor skargi kasacyjnej, iż okoliczności istotne w kontekście powyższego przepisu powinny być ustalone i ocenione w ramach niniejszej sprawy. Wskazywany przez stronę ewentualny brak po stronie inwestora prawa do terenu, na którym zrealizowano inwestycję, mógł skutkować tym, że traciło ważność zatwierdzenie planu realizacyjnego, co z kolei podlegało badaniu przed wydaniem pozwolenia na budowę. Tak więc nieuzyskanie przez inwestora prawa do terenu mogłoby być rozpatrywane przy kontroli pozwolenia na budowę we właściwym postępowaniu, a nie w ramach przedmiotowej sprawy. Ze względów wyżej przedstawionych nieskuteczny okazał się w efekcie zarzut naruszenia przepisów określających kompetencje i zadania organów nadzoru budowlanego tj. art. 83, 84, 84a i 84b Prawa budowlanego. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 w zw. z art. 76 kpa przez błędną wykładnię i uznanie za dowód w sprawie kopii dokumentów pozwolenia na budowę. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej trafnie zakwestionował ocenę Sądu, że potwierdzenie "za zgodność z oryginałem" decyzji i załącznika przez pracownika Zakładu Energetycznego nie było wystarczające dla oceny autentyczności obu dokumentów, to jednak nie oznacza, że przedstawione przez stronę kopie dokumentów pozbawione były wartości dowodowej. Zaznaczyć należy, że jednym ze środków dowodowych są dokumenty, przy czym w postępowaniu administracyjnym moc dowodową posiadają nie tylko oryginalne dokumenty, ale również ich uwierzytelnione odpisy. Uwierzytelnieniem jest umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem, zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem (wyrok NSA z 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1112/05). Niewątpliwie podmiotem uprawnionym do uwierzytelniania dokumentów urzędowych jest organ, który dokumenty te wytworzył. Natomiast podmiotem uprawnionym do potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego okazanego dokumentu jest notariusz działający jako osoba zaufania publicznego (art. 2 § 1, art. 98 ustawy o notariacie). Należy przyjąć, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 84/07, Legalis; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 203/04, Legalis; uchwała SN z dnia 29 marca 1994 r. sygn. akt III CZP 37/94, Lex nr 4066; wyrok NSA z dnia 21 września 1999 r. sygn. akt III SA 7375/98, Lex nr 40052). Niewłaściwe byłoby jednak wnioskowanie, że kserokopia dokumentu urzędowego nie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Różnica w mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że taki dokument musi być oceniany w świetle całego materiału dowodowego (por. uchwała SN z 29 marca 1994 r. III CZP 37/94). Mimo, że organy administracji i Sąd w uzasadnieniach wydanych orzeczeń nie przedstawiły takiej oceny, to w świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy można zaakceptować stanowisko, że kserokopie przedmiotowych dokumentów stanowiły dowód istnienia oryginału pozwolenia na budowę, W okolicznościach konkretnej sprawy organy administracji mogły w ramach swobodnej oceny dowodów uznać za wykazaną okoliczność legalności spornej inwestycji. Należy bowiem mieć na względzie istniejące w sprawie ograniczenia dowodowe, związane z upływem przeszło trzydziestu lat od daty wydania pozwolenia na budowę. Ponadto za wiarygodnością przedstawionych przez stronę dokumentów przemawia to, iż stwierdzona została w toku kontroli zgodność istniejącej linii energetycznej z warunkami realizacji inwestycji określonymi w pozwoleniu na budowę. Mając powyższe na uwadze należało w ocenie składu orzekającego przyjąć, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło