II SA/Wr 295/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 maja 2023 r. Nr SOC-OP.621.1.37.2023.MR w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Wydaną w dniu 27.03.2023 r. decyzją nr OB.5343.246.2022.KW, Prezydent Miasta J. orzekł o wymeldowaniu K. G. (dalej: skarżący) z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w J. Przesyłkę pocztową zawierającą decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego – E. G. na adres miejsca jej zamieszkania przy ul. [...] w J. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki podano prawidłowo adresata. W formularzu potwierdzenia odbioru wydrukowano przewidziane w ustawie sposoby doręczenia oraz dalszego postępowania z przesyłką. W punkcie pierwszym umieszczono informację o możliwości doręczenia adresatowi lub domownikowi. Doręczyciel wypełnił punkt drugi formularza w brzmieniu: "Z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP (tutaj przybito pieczątkę z oznaczeniem nazwy i adresu urzędu pocztowego) w dniu 29.03.2023 r.", (bez wskazania miejsca zawiadomienia o pozostawieniu pisma w tym UP wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, od dnia pozostawienia zawiadomienia). Na formularzu potwierdzenia odbioru znajduje również podpis pełnomocnika skarżącej, opatrzony datą 05.04.2023 r. Doręczyciel wypełnił punkt 1 "Oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono: adresatowi". Ponadto na formularzu potwierdzenia odbioru wypełniono punkt 3 "Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie w dniu ... ", podając datę 06.04.2023 r., jako datę awizowania przesyłki. Powyższy dokument został także podpisany przez doręczającego i opatrzony datą 05.04.2023 r. Przesyłką nadaną w placówce pocztowej w dniu 20.04.2023 r., E. G., jako pełnomocniczka K. G., wniosła odwołanie od doręczonej w ten sposób decyzji organu I instancji. Przy piśmie przewodnim z 26.04.2023 r., którym przekazano odwołanie do organu wyższej instancji, poinformowano o złożeniu odwołania po terminie. Pismem datowanym na dzień 20.03.2023 r. i nadanym w dniu 20.05.2023 r. E. G. wniosła o dołączenie do akt sprawy dowodu z kopii: koperty zawierającej decyzję organu I instancji z 27.03.2023 r. oraz potwierdzenia nadania odwołania od tej decyzji jako dowodu na dochowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Na tej podstawie dowodziła, że skoro w posiadaniu decyzji organu I instancji mogła być najwcześniej 06.04.2023 r., dlatego taką datę organ II instancji winien przyjąć jako najwcześniejszy dzień skutecznego doręczenia decyzji. Zatem dnia następnego, tj. 07.04.2023 r. rozpoczął się bieg terminu do winienia odwołania. Zdaniem pełnomocniczki skarżącego, jakiekolwiek rozbieżności w tym przedmiocie organ powinien rozstrzygać na jej korzyść. Zaskarżonym postanowieniem z 31.05.2023 r. (nr SOC-OP.621.1.37.2023.MR), wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Wojewoda Dolnośląski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez K. G. – reprezentowanego przez E. G. Uwzględniając przedstawione ustalenia organ odwoławczy przyjął dzień 05.04.2023 r. za datę skutecznego doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji organu I instancji. Wobec czego ostatnim dniem do złożenia odwołania, zgodnie z prawidłowym pouczeniem, dokonanym przez organ I instancji, był dzień 19.04.2023 r. Natomiast odwołanie wniesione w imieniu skarżącego zostało wysłane w dniu 20.04.2023 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do okoliczności przedstawionych przez E. G. w piśmie datowanym na 10.03.2023 r., organ odwoławczy stwierdził, że data odbioru decyzji w dniu 05.04.2023 r. jest bezsporna. Datę "5.04.23" wpisała sama odwołująca się na potwierdzeniu odbioru. Data "05.04.23" została wpisana przez osobę wydającą korespondencję w placówce. Data "05042023" figuruje na stemplu pocztowym na potwierdzeniu odbioru, a także data "2023-04-05" została wpisana w systemie internetowego śledzenia przesyłek P. SA, jako dzień odebrania w placówce przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję (jak wynika z porównania numeru przesyłki widniejącego w tym systemie i na potwierdzeniu odbioru). Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że nie jest istotna w sprawie data pierwszego awiza dla obliczenia początku biegu terminu do wniesienia odwołania, a także nie jest prawdą, iż strona mogła być w posiadaniu korespondencji najwcześniej w dniu 06.04.2023 r. W tym zakresie organ zauważył, że faktycznie zarówno na potwierdzeniu odbioru, jak i kopercie, w której wysłano decyzję, figuruje data 06.04.2023 r., jako data powtórnego awizowania, jednakże w internetowym systemie śledzenia przesyłek figuruje dokładny czas odbioru przesyłki w Urzędzie pocztowym nr [...] w J. w dniu 05.04.2023 r., tj. "17:22:34". Odbiór ten nastąpił zatem niedługo przed zamknięciem placówki i prawdopodobnie pracownicy placówki przygotowywali już awiza na następny dzień. Jednocześnie organ stwierdził, że w sprawie nie istnieją wątpliwości co do daty odbioru decyzji, które należałoby rozstrzygać na korzyść strony. W skardze do sądu administracyjnego skarżący K. G. wniósł: 1) o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie, że strona nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z 27.03.2023 r. i zobowiązanie organu lI instancji do merytorycznego rozpoznania odwołania od tej decyzji; 2) uchylenie w całości postanowienia i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi złożonej w imieniu skarżącego przez E. G., wskazano, że w sprawie bezsporne jest tylko to, ze na adres skarżącej – [...], [...] J., nadano przesyłkę, która miała zawierać decyzję Prezydenta Miasta J. z 27.03.2023 r., orzekającą o wymeldowaniu E. G. z miejsca pobytu stałego. Decyzja jest nieprawomocna. Strona twierdzi, wbrew organowi, że sporna jest data odbioru przesyłki przez stronę. Z dwóch przywołanych przez organ odwoławczy dokumentów, na których opiera swoje twierdzenia (potwierdzenie odbioru, system internetowy śledzenia przesyłek), tylko potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym (art. 244 k.p.c.) i korzysta z domniemania prawdziwości (vide: postanowienia NSA z 31.08.2017 r., sygn. akt II GZ 627/17, z 05.11.2021 r., sygn. akt I FZ 237/21, z 27.06.2017 r., sygn. akt II OZ 680/17). Tymczasem organ, wydając zaskarżone postanowienie, wziął pod uwagę także system internetowy śledzenia przesyłek i wbrew ugruntowanemu stanowisku sądów administracyjnych nadał mu rangę i moc dowodu urzędowego. Skarżąca stwierdziła, że wątpliwość dotycząca daty doręczenia jej decyzji, która według organu odwoławczego nie istnieje, nie tylko istnieje ale także winna zostać poczytana na jej korzyść. W tym zakresie przyznała, że w treści dokumentu urzędowego, tj. w potwierdzeniu odbioru na stemplu widnieje data "05042023", skarżąca wpisała na potwierdzeniu odbioru datę "5.04.23" i data "05.04.23" została wpisana na potwierdzeniu odbioru przez osobę wydającą korespondencję w placówce. Jednocześnie na potwierdzeniu odbioru jest data 06.04.2023 r., jako data powtórnego awizowania naniesiona przez pracownika UP nr [...] w J. Zdaniem skarżącej, w takim stanie faktycznym sprawy, internetowy system śledzenia nie mógł stanowić dowodu. Mimo to organ wziął go pod uwagę. W ocenie skarżącej fakt ten miał wpływ na stwierdzenie, że nie istnieją wątpliwości, co do daty odbioru decyzji, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść strony. Użycie przez organ odwoławczy wyrażenia "prawdopodobnie" pracownicy placówki przygotowali już awiza na następny dzień, zdaniem skarżącej, potwierdza, że takie wątpliwości istnieją. Ponadto jej zdaniem, jeżeli dla organu wpływ na treść rozstrzygnięcia miał dowód w postaci internetowego śledzenia przesyłki i data w nim wyrażona, co było sprzeczne z obowiązującym prawem, to organ winien wyjaśnić dlaczego pominął kopertę (doręczoną organowi w dniu 10.05.2023 r.), a zawierającą decyzję i pominął widoczną na niej datę awiza 06.04.2023 r. Koperta i internetowy system śledzenia przesyłek mają taką samą rangę, tj. nie są dowodami urzędowymi. Odnosząc się do środka prawnego, jakim jest wniosek o przywrócenie terminu, to autorka skargi wskazała, że nadała w dniu 10.05.2023 r korespondencję zawierającą pismo wraz z potwierdzeniem nadania decyzji i kopertą, uprzednio zawierającą decyzję. Charakter tego pisma i zawarte w nim żądanie nie został ustalony. Dlatego organ powinien zwrócić się do skarżącej o doprecyzowania charakteru pisma i doprecyzowania żądania. Skutkiem tego zaniechania winno być uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd winien mieć także na uwadze to, że strona nie mogła, ze względu na niekorzystne dla niej skutki, po doręczeniu jej informacji organu I Instancji o uchybieniu terminu, złożyć wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ II instancji, w świetle uzasadnienia wydanego postanowienia, w przypadku gdyby strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, to tym bardziej miała by podstawy do orzeczenia braku istnienia wątpliwości co do daty odbioru decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Postanowieniem z 15.01.2024 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. W myśl tego unormowania - organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Stosownie do postanowień art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu I instancji w terminie czternastu dni od dnia otrzymania decyzji. W rozpoznawanej sprawie, reprezentujący skarżącego pełnomocnik w osobie E. G., otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 05.04.2023 r. i wynika to z wpisania przez pełnomocnika daty odbioru decyzji, która znajduje się wraz z jej podpisem na prawidłowo wypełnionym formularzu potwierdzenia odbioru przedstawionym tutejszemu Sądowi. Pouczenie o przysługujących środkach prawnych zostało w tej decyzji zamieszczone i jest ono zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W świetle przedstawionego stanu faktycznego termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 19.04.2023 r., natomiast działający w imieniu skarżącego pełnomocnik nadał pismo z odwołaniem w placówce pocztowej w dniu 20.04.2023 r., a zatem dzień po upływie przewidzianego terminu. W odwołaniu tym pełnomocnik skarżącego nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również nie wykazał, aby uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Takiego wniosku, wbrew zarzutom skargi, nie zawiera również pismo E. G., opatrzone datą 20.03.2023 r., które zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 10.05.2023 r. Wprost wskazuje się w nim bowiem, że strona: "dochowała ustawowego terminu do wniesienia odwołania". W takiej sytuacji organ odwoławczy uprawniony i zobowiązany był do podjęcia jedynego rozstrzygnięcia, a mianowicie do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Każde inne rozstrzygnięcie tego organu obarczone byłoby wadą prawną uzasadniającą jego eliminację z obrotu prawnego. Błąd pełnomocnika polegający na uchybieniu terminu obciąża również stronę reprezentowaną przez tego pełnomocnika. Wbrew zarzutom skargi, analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instalacji pozwala stwierdzić, że decyzja została przez pełnomocnika skarżącego odebrana w dniu 05.04.2023 r. Taka data wpisana została przez pełnomocnika, a także przez osobę wydającą przesyłkę. Data 05.04.2023 r. figuruje również na stemplu pocztowym. Owa data wpisana została w systemie internetowego śledzenia przesyłek. Z przedstawionych względów, jako daty odbioru decyzji nie można uznać dnia 06.04.2023 r., która to data została umieszczona zarówno na formularzu odbioru przesyłki i na kopercie zawierającej decyzję organu I instancji. Jak wyjaśniono w sprawie, data ta została umieszczona ze względu na przygotowanie przez pracowników poczty awiza na następny dzień. W niniejszej sprawie nie jest jednak istotna data pierwszego awiza dla obliczenia początku biegu terminu do wniesienia odwołania, lecz umieszczona na formularzu odbioru przesyłki data faktycznego doręczenia decyzji, co miało miejsce w dniu 05.04.2023 r. Działania organu odwoławczego we wskazanym zakresie były więc prawidłowe i nie naruszają obowiązujących regulacji prawnych. Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszeń przepisów prawa procesowego, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. W szczególności nie można postawić organowi zarzutu braku rozstrzygnięcia wątpliwości faktycznych na korzyść skarżącego. Wynikająca z art. 81a k.p.a. przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy pomimo zachowania reguł oceny dowodów wskazanych w art. 80-81 k.p.a., organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. W okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie zgromadzonych dowodów, organ odwoławczy był w stanie ustalić - w sposób odpowiadający regułom postępowania dowodowego - datę doręczenia decyzji organu I instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. postanowienie NSA z 27.08. 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13 oraz 30.06.2022 r., sygn. akt II GZ 173/22 ). Ponadto należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zarówno kopa koperty, jak również wydruk ze strony internetowej operatora pocztowego dokumentującego tzw. śledzenie przesyłki, pozostają bez znaczenia dla ustalenia daty doręczenia, jeżeli istnieje dowód o znaczeniu przesądzającym, a takim w sprawie jest formularz potwierdzenia odbioru i wpisana na nim przez pełnomocna skarżącego data 05.04.2023 r., jako dzień doręczenia decyzji organu I instancji. Skoro kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi, należało stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.