II SA/Wr 340/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Pismem z dnia 23.07.2007r., wysłanym dnia 24.07. i doręczonym skarżącej w dniu 25.07.2007r. Wójt Gminy Ś. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia dla skarżącej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr [...] obręb W. D. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu [...] jak również poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym określającym wzrost wartości tych działek w terminie do dnia [...] Pismem z dnia [...] . Wójt powiadomił skarżącą, że plan miejscowy został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego Nr 163, poz. 2257 z dnia 29.07.2002r. Na wniosek skarżącej organ przesunął termin wypowiedzenia się przez skarżącą do przeprowadzonych dowodów do dnia 8.09.2007r. Decyzją nr [...] z dnia [...] W. ustalił wobec skarżącej opłatę z tytułu wzrostu wartości trzech działek zbytych w dniach [...] w kwocie [...] zł. Wyliczony przez rzeczoznawcę wzrost wartości w wysokości [...] zł został pomniejszony o poniesiony przez skarżącą wydatek na wykonanie projektu planu miejscowego w kwocie [...] zł, zaś opłatę obliczono według ustalonej w planie stawki 30%. Decyzją z dnia [...] . organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał w nawiązaniu do zarzutów skarżącej, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, zaś roszczenie z tytułu opłaty planistycznej zostało zgłoszone przez gminę w terminie ustawowym 5 lat poprzez wszczęcie postępowania w tej sprawie. Jednak zaskarżona decyzja wydana został z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. z uwagi na brak pouczenia skarżącej o możności i sposobie podważenia operatów szacunkowych, ponadto zaś bezzasadnie pomniejszono wzrost wartości działek o poniesione przez skarżącą koszty sporządzenia planu miejscowego, na koniec organ zalecił uzupełnienie operatu odnośnie działki nr [...] . W uzupełnieniu operatu rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, że przy wycenie uwzględnił stan nieruchomości z dnia wejścia w życie planu miejscowego, kiedy nie była ona jeszcze podzielona na cztery działki /trzy działki budowlane i droga), natomiast z uwagi na jej częściowe zbywanie w trzech etapach, opracowane zostały trzy wyceny przy wzięciu pod uwagę cen z kolejnych dat zbycia poszczególnych działek. Nie było więc podstawy prawnej i potrzeby dokonywania osobno wyceny działki nr 448/10 /drogi/. Po doręczeniu skarżącej uzupełnienia operatu oraz dokonaniu odpowiednich pouczeń Wójt decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił dla skarżącej jednorazową opłatę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu przytoczył dotychczasowe ustalenia oraz omówił dotychczasowe i nowe przeznaczenie nieruchomości skarżącej, kolejno powołał ustalenia wynikające z operatów szacunkowych ocenionych jako prawidłowe. Organ uwzględnił wskazania zawarte w decyzji odwoławczej odnośnie pouczeń, jednak skarżąca nie kwestionowała operatów, a ponadto odnośnie braku podstaw do rozliczenia wydatku skarżącej. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca ponownie zarzuciła przedawnienie roszczenia Gminy, naruszenie art. 36 ust. 3, 6, 8 i 9 p.z.p. oraz art. 104, art. 110 i art. 262 § 1 k.p.a. Według skarżącej Gmina mogła dochodzić roszczenia w okresie 5 lat od "uprawomocnienia się" planu miejscowego, czyli od dnia 13.08.2002r., co oznacza, że do dnia 13.08.2007r. powinna wydać, a w zasadzie doręczyć decyzję wymierzającą opłatę. Samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie precyzuje roszczenia, zatem nie stanowi jego zgłoszenia. Nieuwzględnienie przy obliczaniu opłaty wydatku na sporządzenie planu miejscowego poniesionego przez skarżącą za Gminę w wysokości 5.000 zł narusza art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania I instancji. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko prawne, że wymierzenie opłaty nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w art. 37 ust. 3 i 4 p.z.p. /tak również w wyroku NSA z 23.09.2004r. OSK 520/2004 OSP 2005/7-8/91, POP 2005/7/91/, zaś w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ordynacji podatkowej /ten sam wyrok NSA/. Organ dokonał oceny prawidłowości operatu szacunkowego, z czego nie zwalniało organu niezgłoszenie przez skarżącą zarzutów w tym zakresie. Operat spełniał wymogi określone w rozporządzeniu RM z dnia 21.09.2004r. Organ podtrzymał dotychczasowy pogląd, że koszty sporządzenia planu powinny obciążać Gminę, jednak wydatek skarżącej nie mógł być rozliczany, także w ramach kosztów postępowania w nin. sprzeciwie. W postępowaniu planistycznym nie stosuje się k.p.a. Wydatek na sporządzenie planu może być poniesiony za gminę jedynie czasowo, ale jego zwrot powinien być dochodzony w sprawie cywilnej na podstawie art. 410 k.c. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca powtórzyła poprzednie zarzuty, zatem błędnej wykładni art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 i 6 p.z.p. oraz art. 21 p.z.p., naruszenia art. 104 k.p.a. i ustawy Ordynacja podatkowa oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że ustalenie opłaty wymaga wydania decyzji i dopiero ono przerywa 5-letni okres przewidziany dla możności tego ustalenia. Samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie precyzuje roszczenia gminy, zatem go nie zgłasza. Gmina zawiadomiła jedynie, że zgłosi roszczenie w przyszłości, w oparciu o ostateczną wersję operatu szacunkowego. Wydatek skarżącej powinien ulec rozliczeniu z rentą planistyczną, gdyż gmina nie mogła przerzucić na skarżącą kosztów sporządzenia planu. Opłata jako świadczenie nieodpłatne jest podatkiem i organy powinny stosować w nin. sprawie Ordynację podatkową. Postępowanie należało wszcząć postanowieniem /art. 162 § 2 Ordynacji/, zaś zobowiązanie skarżącego stało się bezprzedmiotowe z uwagi na niedostarczenie decyzji do dnia 31.12.2006r. /art. 68 § 1 tej ustawy/. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynikało z akt postępowania administracyjnego i co do czego strony były zgodne, wszelkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione i wymagały jedynie oceny prawnej, odnośnie której stanowiska stron były rozbieżne. Prawidłowe były więc ustalenia przytoczone przez organ, że skarżąca była właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 5000 m2, działka nr 448/4 we wsi W. D., obejmującej rolę klasy III b i łąkę klasy II, znajdującej się na terenie oznaczonym w planie miejscowym obowiązującym do dnia 12.08.2002r. symbolem [...]/tereny upraw polnych, łąki i pastwiska/, zaś przeznaczonej w planie miejscowym ogłoszonym w dniu 29.07.2002r., który wszedł w życie z dniem 13.08.2002r. pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i ulicę pieszo-jezdną, oznaczone symbolami MN i KP. Było bezsporne również i udokumentowane w aktach sprawy, że skarżąca po dokonaniu podziału tej nieruchomości dokonywała sprzedaży wydzielonych działek budowlanych oraz udziałów w drodze /działka nr [...] zaś w prawidłowo sporządzonym i niekwestionowanym operacie szacunkowym opracowanym w trzech wersjach na dzień zbycia poszczególnej działki rzeczoznawca majątkowy wyliczył wzrost wartości rynkowej działki nr [...] zbytej 15.05.2003r., według stanu nieruchomości w dniu 13.08.2002r. na kwotę 11.090 zł, dla działki nr [...] zbytej 29.04.2003r. na kwotę 11.420 zł i dla działki nr [...]zbytej 29.04.2003r. na kwotę 12.650 zł. Do operatów szacunkowych dołączono wszelkie dokumenty umożliwiające kontrolę ich prawidłowości, zaś zawarte w operatach wyliczenia nie budziły wątpliwości. Według dołączonego do operatów odpisu planu miejscowego ustalono w nim opłatę planistyczną w wysokości 30%. W przypadku skarżącej opłata ta, wyniosła więc określoną w decyzji kwotę 10.548 zł. Wbrew zarzutom skargi należało przyjąć, że Gmina skutecznie zgłosiła roszczenie z tego tytułu w ustawowym terminie 5 – letnim /art. 37 ust. 4 p.z.p./, bowiem doręczyła skarżącej zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 25.07.2007r., zaś nowy plan miejscowy został ogłoszony w dniu 29.07.2002r. /wszedł w życie dnia 13.08.2002r./. Nie było przy tym istotne, że ustawa posługuje się wewnętrznie sprzecznym pojęciem, plan "obowiązuje od dnia wejścia w życie", bowiem te odrębne pojęcia należałoby rozróżniać, chociaż widocznie ustawodawca na użytek tej ustawy postanowił od tego odstąpić. Sąd uznaje za prawidłowe w całej rozciągłości wywody prawne zawarte w wyroku NSA z 3.09.2004r. OSK 520/04 oraz glosie do tego wyroku w OSP 2005/7-8/91, których aktualność na gruncie nowej ustawy potwierdziło liczne orzecznictwo sądów administracyjnych /patrz wyroki II OSK 935/06, II OSK 1370/06, IV SA/Wa 696/06, II OSK 710/05 w systemie Lex, tamże szerokie uzasadnienie na tle poprzedniej ustawy w II OSK 93/05/. Wyjaśniono tam, że przepisy o planowaniu przestrzennym nie stanowią ustawy podatkowej i nie ustanawiają podatku w postaci opłaty planistycznej. Do wymierzenia tej opłaty nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Zgłoszeniem roszczenia o opłatę przez Gminę jest doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie. W orzecznictwie wyjaśniono ponadto, że nie narusza procedury postępowania wyjaśniającego opracowanie operatu szacunkowego przed wszczęciem postępowania /wyrok II OSK 691/05/. Można stwierdzić, że stanowisko prawne sądu administracyjnego w podnoszonych w skardze kwestiach prawnych jest jednolite i nie budzi wątpliwości. Wywody prawne skargi były interesujące, jednak tego stanowiska nie podważyły. Można jeszcze dodać, że niestosowanie przepisów Ordynacji całkowicie wyłączyło ponadto możność domagania się przez skarżącą potrącenia jej wierzytelności wobec Gminy o zwrot wydatku na koszt sporządzenia planu miejscowego. W stosowanej w nin. sprawie ustawie nie przewidziano takiej podstawy umorzenia obowiązku zapłaty renty planistycznej. Nie powinno ulegać wątpliwości, że pojęcia roszczenia i zgłoszenia roszczenia wcale nie muszą oznaczać sprecyzowanego co do wysokości żądania, zaś gmina jedynie zawiadamia o zamiarze dochodzenia opłaty, której rozmiar zostanie ostatecznie doprecyzowany w decyzji. Nie ma tutaj znaczenia zwlekanie ze zgłoszeniem roszczenia lub wydanie decyzji po upływie 5-letniego okresu przewidzianego dla tego zgłoszenia. Z tych wszystkich względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. H.B. 30.12.2008r.