II SA/Wr 374/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-09-21
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest zgodna z prawem, gdy organ uznał, że dominującą funkcją inwestycji jest funkcja usługowa, a nie mieszkaniowa, mimo że plan miejscowy dopuszcza usługi jako funkcję uzupełniającą bez ograniczenia powierzchniowego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ błędnie uznał, iż dominująca funkcja usługowa inwestycji jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ plan dopuszcza lokalizację usług jako funkcji uzupełniającej bez ograniczenia ich powierzchni względem funkcji mieszkaniowej. Ponadto organy nie wyjaśniły i nie oceniły należycie wszystkich twierdzeń strony dotyczących uzupełnienia braków formalnych projektu, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę domu mieszkalnego wolnostojącego z salą wykładową na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu i pozwolenia, wskazując na brak zgodności z planem miejscowym, brak uprawnień projektanta oraz brak oświadczeń projektantów. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję, kwestionując ocenę zgodności z planem i wskazując na uzupełnienie braków.Rozstrzygnięcie
Uchylił decyzje organu I i II instancji; orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi S. – T. B. i T., Z. Z. W. Ś. J. w P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla decyzje organu I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] r. nr[...] , podjętą na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, Starosta L. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania na rzecz inwestora: S. – T. B. i T., Z. Z. W. Ś.J. w P., pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wolnostojącego z salą wykładową w L., działka nr[...] , gm. P.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożono na inwestora "obowiązek uzupełnienia braków:
- Brak zgodność lokalizacji projektowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy P. z dnia [...], zmienionego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy P. z dnia [...] r., której działkę nr [...] we wsi L. oznaczono w planie symbolem -2.MN.17 i 2.RŁ.92. Przeznaczenie dla terenu oznaczonego symbolem 2.MN.17: przewiduje zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (z możliwością usług zarówno wbudowanych w obiekty budowlane jak i wolnostojących z zastrzeżeniem, że prowadzona działalność nie może powodować negatywnego oddziaływania na środowisko przekraczające granice działki.), oraz dla terenu oznaczonego symbolem 2.RŁ.92 - dla którego obowiązuje zakaz zabudowy.
Przedstawiany przez inwestora projekt budowlany przewiduje dominujący charakter zabudowy usługowej a funkcja mieszkaniowa sprowadzona jest do roli jej podporządkowanej.
- Brak odpowiednich uprawnień projektanta branży instalacyjnej – M.G. Uprawnienia Nr [...] z decyzji Wojewody L. ograniczają projektanta do sporządzania w budownictwie jednorodzinnym, zagrodowym oraz innych budynkach o kubaturze do 1000m³, projektów instalacji sanitarnych. Przedmiotowy projekt dotyczy inwestycji, której kubatura przekracza ww. wielkość.
- Brak oświadczenia projektantów zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podpisane przez wszystkich autorów opracowania".
Stwierdzając, że inwestor nie spełnił obowiązku nałożonego powyższym postanowieniem, organ I instancji orzekł jak wyżej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S. – T.B. i T., Z.Z.W. Ś.J. w P., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zatwierdzenie projektu i udzielenie zgodnie ze złożonym wnioskiem pozwolenia na budowę. Zdaniem odwołującej się strony, zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy - Prawo budowlane, gdyż bezpodstawnie odmawia udzielenia pozwolenia na budowę, mimo spełnienia wszystkich przesłanek, w tym także zgodności zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz uzupełnienia braków wymaganych postanowieniem nr[...].
Motywując zasadność złożonego odwołania T.B. i T., Z.Z.W.Świadków J. w P. wskazało, że kwestionowana decyzja podjęta została na skutek ponownego rozpoznania sprawy - po uprzednim uchyleniu przez Wojewodę, decyzją z dnia [...] r. nr[...], orzeczenia Starosty L. z dnia [...] r. odmawiającego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia budowlanego z powodu braku możliwości lokalizacji niniejszego przedsięwzięcia na działce nr [...]. W ocenie odwołującej się strony zaskarżona decyzja jest wadliwa, gdyż w rozpoznawanej sprawie ustanowiony przez T. pełnomocnik przedstawił w toku postępowania pisemne wyjaśnienia dotyczące doprowadzenia do zgodności projektowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykazania, że projektant branży instalacyjnej dysponował niezbędnymi uprawnieniami dla przygotowania projektu oraz złożenia oświadczeń projektantów zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
W dalszej części odwołania T. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie zgodności projektowanego zamierzenia z planem zagospodarowania przestrzennego, wywodząc, że zgodnie z § 25 pkt 6 planu zagospodarowania teren oznaczony jako 2.MN.17, do którego zalicza się przedmiotowa działka, jako teren o podstawowym przeznaczeniu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej pozwala na "lokalizację usług zarówno wbudowanych w obiekty mieszkaniowe jak i wolnostojących z zastrzeżeniem, że prowadzona działalność nie może powodować negatywnego oddziaływania na środowisko przekraczającego granicę tej działki". W ocenie odwołującej się strony, planowana inwestycja jest obiektem mieszkaniowo-usługowym, ma być obiektem wolnostojącym i nie ma charakteru budynku jednorodzinnego, co też oznacza, że bez znaczenia pozostaje stosunek procentowy powierzchni użytkowej do powierzchni mieszkalnej, jak to ma miejsce w wypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zaznaczono przy tym, że o dominującej funkcji nie może przesądzać jedynie stosunek powierzchni w obiekcie, a nadto, że wnioskodawca przewiduje, iż sala wykładowa w niniejszym obiekcie wykorzystywana będzie dwa razy w tygodniu przez około dwie godziny, podczas gdy samo mieszkanie będzie wykorzystywane - zgodnie z jego funkcją - przez cały czas.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr[...] , podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że analizując w postępowaniu odwoławczym ponownie wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wolnostojącego z salą wykładową w L. stwierdzić należy, że organ I instancji zasadnie wezwał inwestora, postanowieniem z dnia [...] r., do usunięcia naruszeń prawa w postaci braku zgodności lokalizacji projektowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor natomiast w pismach z dnia 26 i 29 listopada 2010 r. wskazał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu administracji architektoniczno-budowlanej, że przedmiotowy projekt budowlany jest niezgodny z planem miejscowym.
Następnie Wojewoda podniósł, że analizując zgodność przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta i Gminy P. z dnia [...] r. Nr[...]) obowiązującego na terenie gminy P., obejmującego obszar miejscowości L. (dz. Nr[...]), stwierdzić należy, że przez przeznaczenie podstawowe należy rozumieć takie przeznaczenie, które uznaje się za dominujące na danym terenie. Przeznaczenie uzupełniające to z kolei takie, które uzupełnia lub wzbogaca przeznaczenie podstawowe na danym terenie i nie jest z nim sprzeczne. Z treści § 6 powyższej uchwały wynika, że działka objęta zainwestowaniem oznaczona jest symbolem MN, co oznacza, że podstawową formą przeznaczenia i zagospodarowania terenu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna obejmująca budynki przeznaczone do samodzielnego gospodarstwa domowego wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Z kolei w myśl § 7 ust. 8 miejscowego planu, "w zabudowie mieszkaniowej zarówno istniejącej jak i nowej za zgodne z planem uznaje się wprowadzenie usług pod warunkiem, że ich oddziaływanie nie będzie wykraczać poza działkę (...)".
W kontekście powyższego organ II instancji zaznaczył, że przedłożony projekt budowlany obejmuje zamierzenie inwestycyjne, w którym funkcja mieszkaniowa nie jest funkcją podstawową. Z powyższego aktu planistycznego wynika natomiast, że realizacja funkcji usługowej jest możliwa, w sytuacji kiedy będzie ona uzupełniać lub wzbogacać przeznaczenie podstawowe na danym terenie. Jednocześnie funkcja usługowa nie może stanowić funkcji przeważającej na danym terenie.
Wojewoda podał następnie, że część mieszkalna budynku to zaledwie 32 m2, zaś powierzchnia użytkowa przeznaczona na usługi dydaktyczne wynosi 171,02 m2. W opinii organu II instancji, zastawienie wielkości obu powierzchni pokazuje, że całość zamierzenia inwestycyjnego jest podporządkowana funkcji usługowej (tj. usługom dydaktycznym), ponieważ będzie ona wprowadzona na większości obiektu. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że funkcją dominującą inwestycji jest funkcja usługowa, co prowadzi do wniosku, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wywiódł, że wobec nieuzupełnienia w terminie przedmiotowych braków Starosta, stosownie do art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, słusznie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem Wojewody, mając na uwadze brak zgodności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym, gotowość inwestora do uzupełnienia pozostałych braków wymienionych w postanowieniu z dnia [...] r. pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła S. – T.B.i T., Z.Z.W. Ś. J.w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty L. oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono, że podjęta została z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności:
- przepisu art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez przyjęcie, że projektowana inwestycja nie jest zgodna z ustaleniami tegoż planu;
- przepisów art. 7 i art. 77 KPA w ten sposób, że organy rozpatrujące sprawę odmówiły udzielenia pozwolenia na budowę w oparciu o arbitralnie przyjęte przesłanki w oderwaniu od zapisów ustawy oraz miejscowego planu zagospodarowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że plan zagospodarowania przestrzennego nie tylko nie zabrania, ale wręcz wyraźnie wskazuje, że na działce znajdującej się na przedmiotowym terenie dopuszczalna jest lokalizacja usług, w szczególności usług wolnostojących. Podkreślono, że plan nie zawęża ani nie uzależnia możliwości lokalizacji usług na danej działce od wielkości powierzchni bądź stosunku procentowego wykorzystania danego obiektu na cele mieszkalne w porównaniu z wykorzystaniem na cele niemieszkalne.
Strona skarżąca stwierdziła, że organ dokonał oceny zgodności z planem biorąc pod uwagę tylko stosunek powierzchni budynku przeznaczonych na określone cele. Gdyby natomiast przyjąć dla oceny tegoż zagadnienia stopień faktycznego wykorzystania projektowanego obiektu, to uznać by należało, że dominującą funkcją jest w tym wypadku funkcja mieszkalna, a to z tego względu, że sala wykładowa w planowanym obiekcie wykorzystywana będzie dwa razy w tygodniu przez około dwie godziny, podczas gdy samo mieszkanie będzie wykorzystywane przez cały czas.
Zdaniem T., organ II instancji przyjął opisane powyżej kryterium i sposób porównania przeznaczenia budynku w całkowicie arbitralny sposób, który nie znajduje uzasadnienia w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani w przepisach ustawy, co stanowi uchybienie zasadom wskazanym w art. 7 i 77 KPA.
W opinii strony skarżącej, kierunek interpretacji przepisów planu zagospodarowania przestrzennego powinien uwzględniać zasadę, że nakładanie ograniczeń na inwestorów, będących właścicielami terenu, jako ograniczenie prawa własności, powinno być niewątpliwe. W przypadku natomiast gdy brak jest pewności, że inwestycja będzie kolidować z planem miejscowym, należy dopuścić jej realizację, a nie na odwrót. Wskazano przy tym, że projektowana inwestycja nie powoduje żadnego negatywnego oddziaływania na środowisko ani nie będzie stwarzać uciążliwości dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości, a nadto dla przedmiotowego obszaru plan dopuszcza także lokalizację wolnostojących obiektów garażowych i gospodarczych, które z całą pewnością stanowią o wiele większe obciążenie niż niewielka sala wykładowa wykorzystywana na niegospodarcze cele oświatowe.
Konkludując, skarżące T. wywiodło, że stanowisko organów rozpatrujących sprawę prowadzi do zbyt daleko idącego ograniczenia procesu inwestycyjnego i nie znajduje podstaw w zapisach ustawy oraz miejscowego planu. Prezentowane natomiast przez skarżącego stanowisko jest zgodne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 25 listopada 2009 r. (II OSK 586/09), przyjął, że jeśli z zapisów planu wynika, że dopuszcza on zabudowę mieszkaniową i zabudowę usługową jako zabudowę towarzyszącą, to inwestor według swego uznania i potrzeb może zrealizować na swej działce obiekt mieszkalny i usługowy, bądź sam obiekt mieszkalny, jak również tylko wolnostojący obiekt usługowy. Każda więc wybrana zabudowa będzie dopuszczalna według planu, skoro nie jest wykluczona ustaleniami planu na tym terenie, co też jest zgodne z zasadą, że plan zagospodarowania może przewidywać podstawowe przeznaczenie dla pewnego obszaru na terenie gminy, ale nie odnosi się to do każdej poszczególnej działki na tym obszarze, a w każdym razie nie w sposób wskazany w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Odnosząc się z kolei do kwestii uzupełnienia braków zgodnie z postanowieniem Starosty L. z dnia [...]r., strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte uprzednio w odwołaniu, a sprowadzające się do wskazania, że ustanowiony pełnomocnik w odpowiedzi na wezwania zawarte w tym postanowieniu przedstawił wyczerpujące pisemne wyjaśnienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. W opinii organu odwoławczego, w okolicznościach niniejszej sprawy, oświadczenie inwestora, że sala wykładowa będzie wykorzystywana sporadycznie jest bez znaczenia, gdyż kwestia ta nie jest i nie może być weryfikowana w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, a także stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), a procedurę ich podejmowania regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stosownie do ust. 4 art. 35 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Po myśli zaś art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Działka nr[...] , położona w L., gm. P., na której ma zostać zrealizowana przedmiotowa inwestycja, usytuowana jest na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy P. z dnia [...] r. Nr [...] (Dz.Urzęd. Woj.D. z [...] r. nr[...], poz. [...] z późn. zm.), na terenie oznaczonym w tym planie symbolami 2.MN.17 oraz 2.RŁ.92.
Problemem spornym w niniejszej sprawie jest możliwość zrealizowania na terenie oznaczonym symbolem 2.MN.17 inwestycji obejmującej budowę domu mieszkalnego wolnostojącego z salą wykładową.
Zgodnie z § 6 pkt 2 tekstu planu, ustala się następujące symbole określające w planie podstawowe formy przeznaczenia i zagospodarowania terenów: M - ogólny symbol terenów mieszkaniowych, w tym: MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej obejmujące budynki przeznaczone dla samodzielnego gospodarstwa domowego wraz z budynkami garażowymi i gospodarczym, a w tym również zabudowę zagrodową; R - ogólny symbol terenów użytków rolnych, w tym: RŁ - tereny łąk.
Stosownie do § 7 ust. 4 wyżej wymienionego planu, na terenach o przeznaczeniu podstawowym dla funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonej symbolem MN ustala się: 1) możliwość lokalizacji zabudowy zagrodowej; 2) możliwość lokalizacji obiektów pomocniczych i gospodarczych, oraz urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. W myśl zaś ust. 8 tego paragrafu, w zabudowie mieszkaniowej zarówno istniejącej jak i nowej za zgodne z planem uznaje się wprowadzenie usług pod warunkiem, że ich oddziaływanie nie będzie wykraczać poza działkę, chyba że w ustaleniach szczegółowych wprowadzono inny zakres ograniczeń.
W myśl § 25 omawianego planu miejscowego, dla terenów mieszkaniowych, oznaczonych na rysunku planu m.in. symbolem 2.MN.17 o podstawowym przeznaczeniu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ustala się w szczególności następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: lokalizacja nowej i utrzymanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej, z możliwością rozbudowy, przebudowy, modernizacji obiektów mieszkaniowych z jednoczesnym porządkowaniem użytkowanej działki (pkt 1); realizacja nowej zabudowy mieszkaniowej w ramach istniejących podziałów na działki (pkt 2); dopuszcza się wznoszenie wolno stojących obiektów gospodarczych i garażowych (pkt 3); utrzymanie istniejących i możliwość lokalizacji usług zarówno wbudowanych w obiekty mieszkaniowe jak i wolno stojących z zastrzeżeniem, że prowadzona działalność nie może powodować negatywnego oddziaływania na środowisko przekraczającego granic tej działki (pkt 6).
Odnosząc się do podstawowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym zauważyć wypada, iż podobna problematyka była często przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Mając na uwadze treść zapadłych w tym zakresie orzeczeń, w szczególności należy podzielić stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanym w skardze wyroku z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 586/09, zgodnie z którym, jeśli z zapisów planu wynika, że dopuszcza on zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę usługową towarzyszącą – to oznacza, iż inwestor według swego uznania i potrzeb może zrealizować na swej działce obiekt mieszkalny i usługowy, bądź sam obiekt mieszkalny, jak również tylko wolnostojący obiekt usługowy. Każda wybrana zabudowa będzie dopuszczalna według planu, skoro nie jest wykluczona ustaleniami planu na tym terenie. Jak trafnie podkreślono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1666/08 (LEX nr 569171), wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco - bardziej ograniczając prawo własności, niż wynika to z literalnego ich brzmienia. Zgodnie z zasadą "złotego środka", odzwierciedlającą istotę konstytucyjnej ochrony prawa własności, postanowienia planu miejscowego nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela, jak też nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy słusznie nadto stwierdził w wyroku z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 499/08 (LEX nr 526447), że stanowisko organów administracji budowlanej, dokonujących interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób dopuszczający przeznaczenie tylko wyraźnie wskazane w planie, a odrzucające wszystkie inne przedsięwzięcia nie sprzeciwiające się podstawowemu przeznaczeniu, których w dodatku wyraźnie nie zabroniono, nie zasługuje na uznanie. Przyjąć zatem należy, że każde zagospodarowanie, jeśli mieści się w przyjętych planem zasadach zabudowy i zagospodarowania terenu, należy zakwalifikować jako zgodne z planem, a sposób zagospodarowania określony jako podstawowy nie może być traktowany jako zagospodarowanie obowiązkowe każdej działki geodezyjnej, warunkujące realizację zagospodarowania dopuszczalnego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 264/08 - LEX nr 518455).
W świetle powyższego należy dojść do wniosku, że organy rozpatrujące niniejszą sprawę błędnie przyjęły, że skoro przeznaczeniem dla terenu oznaczonego symbolem 2.MN.17, na którym miała być zrealizowana projektowana inwestycja jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, z możliwością usług zarówno wbudowanych w obiekty budowlane, jak i wolnostojących z zastrzeżeniem, że prowadzona działalność nie może powodować negatywnego oddziaływania na środowisko przekraczające granice działki, to w sytuacji, gdy powierzchnia użytkowa projektowanego budynku stanowiła w 84% część usługową, a w 16% część mieszkalną, należało uznać, iż przedmiotowy projekt budowlany jest niezgodny z planem miejscowym.
Zgodzić się trzeba ze stroną skarżącą, że obowiązujący plan nie zawęża ani nie uzależnia możliwości lokalizacji usług na danej działce od wielkości powierzchni bądź stosunku procentowego wykorzystania danego obiektu na cele mieszkalne w porównaniu z wykorzystaniem na cele niemieszkalne. Dlatego też powyższe stanowisko organów administracyjnych nie może być zaakceptowane.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że przedmiotowy projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji zauważyć ponadto wypada, że organ II instancji w istocie nie ustosunkował się do twierdzeń strony zawartych w odwołaniu, iż w odpowiedzi na postanowienie z dnia [...] r. udzielono stosownych wyjaśnień w odniesieniu do uzupełnienia braku odpowiednich uprawnień projektanta branży instalacyjnej oraz braku oświadczenia projektantów zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. Rozważając tę kwestię organy winne mieć na uwadze, że – jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 73/08 (LEX nr 516088) – obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości może być realizowany przez inwestora w każdej formie, która powoduje eliminację naruszeń wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym także przez wskazanie organowi, że naruszenie tych wymogów nie występuje. Omyłkowe bowiem nałożenie przez organ na inwestora obowiązków, w trybie art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, nie pozbawia tego organu prawa odstąpienia od ich egzekwowania w sytuacji wykazania przez stronę wadliwości zajętego wcześniej stanowiska.
Na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić, czy w rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. błędnie nałożono na inwestora wszystkie wymienione w tym orzeczeniu obowiązki, czy też nałożono je prawidłowo. Zaznaczyć jedynie wypada, że skoro inwestor w odpowiedzi na powyższe postanowienie przedstawiał okoliczności, które – w jego ocenie – świadczyły o braku podstaw do nałożenia tychże obowiązków, organy rozpatrujące sprawę powinny były do wszystkich tych twierdzeń strony ustosunkować się i należycie je ocenić
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż wbrew twierdzeniom organów obu instancji przedmiotowa inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, bowiem organy architektoniczno-budowlane nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, nie rozważyły ich należycie i nie uzasadniły w sposób prawidłowy podjętych decyzji.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło