II SA/Wr 383/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-20
Skład orzekający: Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdy prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kwestionowane w postępowaniu cywilnym o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdy prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kwestionowane w postępowaniu cywilnym. Wynika to z faktu, że ocena prawna umowy użytkowania wieczystego i jej ewentualne rozwiązanie leży w kompetencji sądu powszechnego, a nie organu administracyjnego. Dopóki sąd nie rozstrzygnie tej kwestii, organ administracyjny nie może samodzielnie ustalić, czy inwestor posiada wymagane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka jawna "A." złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku usługowo-mieszkalnego. Starosta Z. zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne sprawę o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego tej działki, zainicjowaną przez Gminę Miejską Z. Wojewoda D. utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi "A." sp.j. na postanowienie Wojewody D. z dnia 04 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem Starosty Z. z dnia 1 lutego 2010 r., Przywołując w podstawie prawnej art. 97 §1 pkt 4 kpa, zawieszono z urzędu posterowanie w sprawie udzielenia Spółce jawnej A. pozwolenia na budowę budynku usługowo - mieszkalnego projektowanego w Z. przy ul. B. [...], na działce nr ewid. [...], obręb 3, ,,do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Z.".
W motywach postanowienia podano, ze Gmina Miejska Z., będąca właścicielem działki nr [...] przy ul. B. [...] w Z., wystąpiła do Sądu Rejonowego w Z. z pozwem o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego tej działki. Zdaniem organu pierwszej instancji, kwestia badana przez Sąd stanowi zagadnienie wstępne w toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego na działce nr [...].
Zażalenie na to postanowienie złożyła spółka. Inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 97 kpa w związku z art. 28, 32, 33, 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Starosty Z., iż postępowanie w sprawie o rozwiązanie umowy i użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę; nr ewid. [...] przy ul. B. w Z. powinno skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę. Spółka podkreśliła, że oba postępowania mają inny przedmiot, postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę dotyczy bowiem zamierzenia inwestycyjnego, a postępowanie przed sądem powszechnym - nieruchomości. Ponadto skarżąca spółka wskazywała, że postępowanie przed sądem powszechnym zostało zawieszone. Jednocześnie podniosła, że obecnie nadal posiada pełnię praw, jakie przysługują użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a więc prawo do korzystania z wymienionej nieruchomości. Inwestor powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1992 r. (sygn. akt IV SA 1394/91) wskazywał, iż organ administracji rozpoznający wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z powodu, że wykazane przez inwestora w sposób niewątpliwy prawo do dysponowania nieruchomości jest kwestionowane w postępowaniu przed sądem powszechnym. Dodał także, iż kwestia zbadania prawdziwości oświadczenia złożonego przez inwestora o posiadanym prawie do dysponowania
nieruchomością w żaden sposób nie może uchodzić za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Postanowieniem Nr [...] z dnia 4 maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z pózn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Spółki jawnej A. z siedzibą w Z., Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 grudnia 2009 r. Spółka jawna A. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowo - mieszkalnego projektowanego w Z. przy ul. B. [...], na działce nr ewid. [...], obręb 3. Do wniosku inwestor załączył m. in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z którego wynikało, iż spółka jest właścicielem tej działki, co zdaniem oświadczających wynikało z treści księgi wieczystej o numerze KW [...].
Pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. Gmina Miejska Z. zawiadomiła Starostę Z. o toczącym się przed Sądem Rejonowym w Z. postępowaniu, w sprawie o sygn. akt I [...] , o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w Z. przy ulicy B. nr [...], z uwagi na nie wywiązywanie się przez Spółkę jawną A. z warunków zawartej umowy.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku; rozpatrzenie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Poprzez pojęcie "zagadnienie wstępne" użyte w tym przepisie należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać bezpośrednio na rozpatrzenie sprawy głównej.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robot budowlanych. Z uwagi na złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej, właściwy organ, co do zasady, nie sprawdza prawdziwości tego oświadczenia. Nie oznacza to jednak związania organu wyłącznie oświadczeniem. Oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnymi z urzędu.
Oświadczenie takie jest środkiem dowodowym, który podlega ocenie przez organ administracji na zasadach i w trybie wskazanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Może ono zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006/3/88). Jeżeli zatem złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest sprzeczne z treścią dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, właściwy organ jest zobowiązany przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy inwestorowi istotnie przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i z jakiego tytułu. Inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji oświadczenie (złożone przez A. B. i G. B.), że Spółka jawna A. posiada prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr 3 w Z., wynikające z tytułu własności tejże działki. Tymczasem z akt sprawy wynika, że inwestor jest użytkownikiem wieczystym dziatki nr [...], zaś jej właścicielem pozostaje Gmina Miejska Z.. Gmina Miejska Z. zawarła w dniu 26 stycznia 2004 r. z K. P. umowę użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] w Z. przy ul. B. [...] oraz sprzedaży znajdującego się na niej budynku, która to umowa zobowiązała nabywcę do przebudowy istniejącego pawilonu handlowego na budynek mieszkalno-usługowy, w terminie 5 lat od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 2 lutego 2004 r. A. Spółka jawna nabyła od K. P. opisane prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz prawo własności zlokalizowanego na niej budynku. Z akt sprawy wynika także, ze w dniu 12 maja 2009 r., Gmina Miejska Z., wniosła do Sądu Rejonowego w Z. pozew przeciwko inwestorom o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego działki nr [...], wskazując w uzasadnieniu, że pozwana Spółka nie wykonała warunków umowy. Sąd Rejonowy w Z. dotychczas nie wydal w tej sprawie orzeczenia.
Skoro powództwo Gminy, jako właściciela nieruchomości, dotyczyło kwestii rozwiązania umowy wieczystego użytkowania, z której skarżąca Spółka wywodzi swoje prawo do dysponowania na cele budowlane działki, to niewątpliwie kwestia rozstrzygana przez Sąd stanowi zagadnienie wstępne w toczącym się postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Wynikiem rozstrzygnięcia sądu cywilnego może być pozbawienie prawa rzeczowego skarżącej Spółki do gruntu. Wobec tego zależnie od rozstrzygnięcia sprawy z powództwa Gminy, orzeczenie sądu cywilnego stanowiło będzie o możliwości (lub jego braku) udzielenia skarżącej Spółce pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą spółkę organ stwierdza, że przyczyna zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy - kpa może być zatem tylko taka okoliczność, od której zależy rozstrzygnięcie sprawy, lecz ocena tej okoliczności nie należy do właściwości organu mającego wydać rozstrzygnięcie. Ma to miejsce m. in. w sytuacji, gdy organ nie jest w stanie samodzielnie ustalić prawdziwości oświadczenia o posiadanym przez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością, gdyż prawo tej osoby zostało podważone i ustalenia w tej mierze należy do kompetencji sądu, dodatkowo zaś zagadnienie prawne może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim sądem. Powyższa sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Orzeczenie w sprawie z powództwa Gminy Miejskiej Z. o rozwiązanie umowy leży w kompetencji sądu powszechnego. Dysponując więc zarówno oświadczeniem inwestora złożonym w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jak i wiedzą o toczącym się postępowaniu cywilnym, organ zasadnie zawiesił postępowanie do czasu zakończenia sprawy o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania.
Zagadnienie, czy inwestor w okolicznościach sprawy wykazał się nie podważonym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy do procesu stosowania prawa. W ocenie Wojewody D. zawieszenie postępowania przez Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt [...] , w sprawie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego do czasu rozpatrzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania od decyzji Wojewody D. z dnia 30 października 2009 r. stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 19 czerwca 2001 r. w części obejmującej pozwolenie na umieszczenie otworu drzwiowego oraz otworów okiennych w elewacji zachodniej, nie ma większego znaczenia dowodowego w sprawie. Wskazać należy, iż pozew Gminy jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd i nie ma obecnie podstaw aby sądzić, iż urnowa użytkowania wieczystego zostanie rozwiązana lub też nie. Organ nie może bowiem, zawieszając postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., kierować się przewidywaniami, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.07.2007 r., VI SA/Wa 766/07).
Reasumując w świetle materiału dowodowego i obowiązującego prawa, wobec faktu zakwestionowania przez właściciela dziatki nr [...] prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Starosta Złotoryjski nie mógł rozpatrzyć wniosku o pozwolenie na budowę i wydać decyzji merytorycznej ani pozytywnej ani negatywnej, dla inwestora. Jedynie bowiem do kompetencji sądu powszechnego należy ocena zasadności podważenia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto zauważyć należy, że zawieszenie postępowania to taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu. W konsekwencji aktualnie podważone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskutek orzeczenia sądu cywilnego, może zostać ponownie uznane za wystarczające w postępowaniu mającym na celu wydanie pozwolenia budowlanego. Na marginesie wskazać należy, iż powołanie się przez skarżącą - w okolicznościach przedmiotowej sprawy-na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. (sygn. akt IV SA 1394/91) uznać trzeba za całkowicie chybione. Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyroku podkreśla jedynie, iż organ administracji rozpoznający wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu, ze wykazane przez inwestora prawo do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane w postępowaniu przed sądem powszechnym. Teza tego orzeczenia, skądinąd w ocenie Wojewody D. słuszna, z uwagi na odmienny stan faktyczny sprawy nie na znaczenia w tym postępowaniu.
W skardze na to postanowienie zarzucono naruszenie art. 28, 32, 33, 34 ust. 4 i 36 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że Skarżąca, która jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Z., przy ul. B. [...], na działce nr ewid. [...] , obręb 3 nie złożyła oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w myśl wskazanych przepisów, a to wskutek wytoczenia przez Gminę Z. powództwa o rozwiązania użytkowania wieczystego; b) art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku — o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U, z 2004 r, nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż złożenie przez właściciela nieruchomości powództwa w sądzie o rozwiązanie umowy użytkowania skutkuje faktem, iż złożone w toku postępowania administracyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę, przez Inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostaje skutecznie podważone tak, jakby nastąpiło już uwzględnienie powództwa skutkujące konstytutywnym orzeczeniem sądu powszechnego w przedmiocie rozwiązania umowy użytkowania, c) w konsekwencji zarzutów wskazanych w pkt II ppkt 1 lit. a) i b) naruszenie art. 28 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku — Prawo budowlane (tj. Dz U z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) - poprzez przynęcicie, iż oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy kwalifikować jako uprawnienie odnoszące się do prawa własności nieruchomości, objętej zamierzeniem inwestycyjnym i zaniechanie prowadzenia postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji złożenia przez Inwestora oświadczenia zgodnego z prawem i stanem faktycznym. a jednocześnie prowadzenia postępowania o rozwiązanie prawa użytkowania wieczystego. 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: tj. naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji złożenia zgodne z prawem i stanem faktycznym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora.
Ponadto skarżący wnosi o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W szerokim uzasadnienia skarga rozwija podniesione w petitum skargi zarzuty. We wnioskach zmierza do uchylenia zakwestionowanego postępowania w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w spawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Według art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, orzekając w sprawie kompetentny organ nadzoru budowlanego, przywołując w podstawie prawnej art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania sądowego, prowadzonego w sprawie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, która stanowi tytuł prawny inwestora do nieruchomości, której dotyczy prowadzone postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zatem zawieszenie postępowania na wskazanej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem istotnej okoliczności prawnej. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 r. (V SA 1701/99, LEX nr 79244). "Zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd.
W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji publicznej nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii własnościowych, bowiem w tym zakresie właściwymi pozostają sądy powszechne.
Dodatkowo podnieść należy, że stosownie do treści art. 7 kpa organy prowadzące postępowanie administracyjne mają normatywny obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej najistotniejsze jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy organ prawidłowo uznał, że istnieją podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
W tym kontekście wskazać trzeba, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego należy oceniać według prawa cywilnego. Może ono posiadać swoje źródło zarówno w prawie własności, jak i innych prawach rzeczowych. Może także wynikać ze stosunków zobowiązaniowych (o ile da się z nich wyprowadzić "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", jak to definiuje ustawa).
Na dzień wydawania postanowienia w sprawie przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego został zmieniony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Od wejścia w życie znowelizowanego brzmienia przepisu obowiązkiem inwestora nie jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nie oznacza to, jednak że oświadczenie takie nie może zostać obalone (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006/3/88).
Oświadczenie to jest jednym ze środków dowodowych, zmierzającym do wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. "W przypadku wątpliwości co do prawa inwestora podlega badaniu przez organ. Badanie to powinno zmierzać, w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego. Obowiązkiem organu jest więc w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przy uwzględnieniu twierdzeń inwestora, przytaczanych przez niego dowodów i innych okoliczności mających znaczenie prawne" (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2009 r.
II OSK 1005/08).
Skoro zatem (w świetle dotychczasowych rozważań) powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej było ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora do nieruchomości, podlegającej zainwestowaniu, a w ramach posiadanych kompetencji organ w sposób oczywisty nie mógł ocenić ani czy umowa użytkowania wieczystego wiąże strony, ani tym bardziej rozwiązać tę umowę, nie miał innego wyjścia, niż zawieszając postępowanie poczekać na wynik postępowania sądowego.
W konsekwencji należy uznać, że zarzuty skargi należy uznać za chybione.
Na marginesie dotychczasowych rozważań można jeszcze dodać, że sądowi obecnie z urzędu wiadomym jest, że w sądzie rejonowym zapadło już orzeczenie korzystne dla inwestorów, z tym że orzeczenie to nie jest prawomocne, a strona powodowa ma zamiar odwołać się od zapadłego 8 października 2010 wyroku (vide k. 85 akt sądowych.)
Reasumując, prawidłowe wykorzystanie procedury administracyjnej powoduje, że skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło