II SA/Wr 383/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-08-09
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy miał podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości wynikającej z uchybienia terminu do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie z powodu bezprzedmiotowości, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po ustawowym terminie określonym w art. 145a § 2 k.p.a. Wszczęcie postępowania mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia umorzenie postępowania.Stan faktyczny
A.M.W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia opłaty jednorazowej za wzrost wartości nieruchomości położonej we Wrocławiu. Wniosek oparto na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 2010 r., który zakwestionował przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji ustalającej opłatę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie z powodu uchybienia terminu do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A.M.W. w W. – Oddział Terenowy Biura A.M.W. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A.M.W. z siedzibą w W. - Oddział Terenowy Biura A.M.W. we W., od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r., Nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia 19 stycznia 2009 r. Nr [...] w sprawie ustalenia opłaty jednorazowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 2/9, AM-5, obręb R., o powierzchni 11,4195 ha, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 19 stycznia 2009r., Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta W., Zastępca Dyrektora Wydziału Mienia Komunalnego i Skarbu Państwa w Urzędzie Miejskim W. ustalił A.M.W. z siedzibą w W. opłatę jednorazową, w wysokości 296 858,70 zł, z tytułu wzrostu wartości i nieruchomości gruntowej położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 2/9, AM-5, obręb R., o powierzchni 11,4195 ha.
Podaniem z dnia 15 marca 2010 r., działający w imieniu A.M.W. w W., Zastępca Dyrektora Oddziału Terenowego Biura A.M.W. we W. oraz Główny Księgowy Oddziału Terenowego Biura A.M.W. we W. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawia zakończonej opisaną wyżej decyzją organu I instancji z dnia 19 stycznia 2009r., Nr [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazano art. 145a kpa, wyjaśniając, że wyrokiem z dnia 9 lutego 2010r, sygn. akt P 58/08, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 15 lutego 2010 r., Nr 24, pod poz. 124 - Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy. Wyjaśniono, że nieruchomość, w związku ze zbyciem której ustalono opłatę jednorazową, do dnia 31 grudnia 2003 r. znajdowała się na obszarze przeznaczonym w szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej z dnia 25 września 1989 r. (Dz. Urz. Woj. W. Nr [...], poz. [...]), pod tereny na bazy samochodowe i usługi komunikacyjne. Aktualny plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 15 listopada 2007 r. przewiduje zaś przeznaczenie tego terenu pod aktywność gospodarczą, bazy budowlane i sprzętowe oraz jako przeznaczenie uzupełniające - między innymi - pod bazy logistyczne, infrastrukturę drogową i bocznice kolejowe. W ocenie wnioskodawcy, przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w obu planach miejscowych określone zostało tak samo.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2010 r. (Nr [...] r.), organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 19 stycznia 2009 r.,Nr [...], wskazując, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie.
W wyniku przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, organ pierwszej instancji, kwestionowaną obecnie decyzją, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 19 stycznia 2009 r. (Nr [...]), ustalającej opłatę jednorazową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, na podstawie którego ustalono przeznaczenie nieruchomości w nieobowiązującym już planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego rejonu przemysłowego L. we W., a także przeznaczenie nieruchomości w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy [...] we W., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W. z dna 15 listopada 2007 r. (Dz. Urz. Woj. D. Nr [...], poz. [...]), wskazuje, że przeznaczenie nieruchomości w tych planach było odmienne.
Od decyzji organu pierwszej instancji, odwołanie wniosła A.M.W. z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego E.B.. W odwołaniu podniesiono w szczególności, że zaskarżona decyzja zapadła przy niedostatecznym rozważeniu przesłanek, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 9 lutego 2009 r. (sygn. akt P 58/08). Zarzucono organowi, że ten poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu, że ustalone w obecnie obowiązującym planie miejscowym przeznaczenie nieruchomości jest inne niż przewidziane w poprzednio obowiązującym planie miejscowym. Zaniechał natomiast zbadania skutków uchwalenia aktualnie obowiązującego planu miejscowego. Tymczasem, w ocenie strony odwołującej się, przeznaczenie nieruchomości w obu planach miejscowych określono tak samo. Świadczy o tym analiza zapisów w planach.
Strona odwołująca się wskazała, że w świetle jej argumentacji nie mogą się także ostać ustalenia rzeczoznawcy majątkowego zawarte w operacie szacunkowym, gdzie przyjęto rolniczy sposób wykorzystywania nieruchomości dla potrzeb ustalenia wartości nieruchomości według przeznaczenia przed uchwaleniem planu miejscowego, w odniesieniu do znacznej części powierzchni nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawą żądania wznowienia postępowania jest zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. (sygn. akt P 58/08), orzeczenie o niezgodności z Konstytucją, stanowiącego podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy.
Możliwość żądania wznowienia postępowania z omówionej przyczyny wynika z art. 145a § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W tej sytuacji, zgodnie z § 2 powołanego przepisu, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Kolegium podkreśliło, że stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego co do zasady wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Ponadto, w myśl art. 79 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102 poz. 643 ze zm.), wyroki Trybunału Konstytucyjnego podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Dniem ogłoszenia wyroku w tymże organie publikacyjnym jest dzień wydania tego organu publikacyjnego - Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych - Dz. U. z 2010 r. Nr 17 poz. 95).
W kontekście powołanych przepisów prawa Kolegium wskazało, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. (sygn. akt P 58/08), opublikowany został w Dzienniku Ustaw z dnia 15 lutego 2010 r. Nr 24, pod poz. 124 i w tym też dniu wszedł w życie. Miesięczny termin do złożenia wniosku (skargi) o wznowienie postępowania upływał zatem z dniem 15 marca 2010 r. Stosownie bowiem do art. 57 § 3 kpa, terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu.
Jak wynika z pieczęci wpływu odciśniętej na wniosku o wznowienie postępowania, został on przyjęty w kancelarii organu pierwszej instancji w dniu 16 marca 2010 r. Jednocześnie z wyjaśnień organu pierwszej instancji i pełnomocnika strony - udzielonych na wezwanie Kolegium - wynika, że wniosek w tej sprawie został złożony osobiście przez przedstawicieli strony, w dniu,16 marca 2010 r.
Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że wniosek o wznowienie postępowania został w tej sprawie złożony z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 145a § 2 kpa. W konsekwencji powyższego Kolegium wskazało, że nie było podstaw do wznowienia postępowania przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że zbadanie tego rodzaju okoliczności, tj. dochowania przedmiotowego terminu, musi być dokonywane z urzędu (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2009 r. - VII SA/Wa 818/09, Lex nr 553609).
Zgodnie zaś z prezentowanym w piśmiennictwie prawniczym poglądem, jeżeli w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (zob. B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 9. wydanie, s. 691). W postępowaniu, odwoławczym umorzenie postępowania pierwszej instancji możliwe jest po uprzednim uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji. Podstawą takiego orzeczenia jest art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak wyżej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A.M.W. Oddział Terenowy we W. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego tj.
1) art. 138 § 1 pkt 2 in fine w związku z art. 105 kpa polegające na uznaniu, że postępowanie przed organem I instancji było bezprzedmiotowe,
2) art. 15 kpa poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w instancji odwoławczej,
3) art. 110 w zw. z art. 126 kpa polegające na stwierdzeniu braku podstaw do prowadzenia postępowania przez organ I instancji, mimo istnienia ostatecznego postanowienia o wznowieniu postępowania.
Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła:
1) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji,
2) o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowaniu sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca wskazała, że bezsporne jest, że ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia 30 lipca 2010r., Prezydent W. wznowił postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia i pobrania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] (działka nr 2/9, AM-5, obręb R.), zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 19 stycznia 2009r. Postanowienie to otworzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja było dotknięte wadą o której mowa w art. 145a kpa oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, rozstrzygającej decyzję ostateczną.
Prowadzone w powyższym zakresie postępowanie przez organ I instancji doprowadziło do wydania decyzji nr [...] z dnia [...]r., w której Prezydent W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 19 stycznia 2009r.
Rozpoznając odwołanie od decyzji nr [...] Prezydenta W., organ odwoławczy w ramach postępowania nie rozpoznał ponownie sprawy w ramach postępowania odwoławczego, lecz dokonał weryfikacji zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Granice rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym w niniejszej sprawie wyznaczone są - w ocenie skarżącej - postanowieniem nr [...] o wznowieniu postępowania, a w konsekwencji tego postanowienia - zaskarżoną decyzją organu I instancji.
Umarzając postępowanie w pierwszej instancji, organ odwoławczy orzekł na niekorzyść strony odwołującej się przez ograniczenie je uprawnień ponad rozstrzygnięcie organu I instancji, naruszając tym samym dwuinstancyjność postępowania.
Umorzenie postępowania pierwszej instancji nastąpiło wobec jego bezprzedmiotowości - jak wskazał organ odwoławczy. Bezprzedmiotowość tę wywiedziono z niedopuszczalności wznowienia postępowania.
Umorzenie postępowania przed organem I instancji z powodu jego bezprzedmiotowości następuje - m. in. - wtedy, gdy istniały podstawy do jego umorzenia przez organ I instancji. Jednak przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały stwierdzone przez organ I instancji w ostatecznym postanowieniu o wznowieniu postępowania, które zaliczane jest do postanowień dotyczących istoty sprawy (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 Wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2008r., s. 559).
Z przepisu art. 110 w zw. z art. 126 kpa wynika związanie organu administracji wydanym postanowieniem, a zatem trwałość postanowień w świetle tego ostatniego przepisu ukształtowana została tak, jak trwałość decyzji administracyjnych.
W tej sytuacji, brak podstaw do uznania, by postępowanie przed organem I instancji było bezprzedmiotowe oraz do umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności zaskarżonej decyzji, to jest o jej zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania tej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., Nr [...], odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 §1 lub art.151 p.p.s.a.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga A. M. W. nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 p.p.s.a./.
Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy organ odwoławczy miał dostateczną podstawę do wydania decyzji o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., zgodnie z którym - organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchylając zaskarżoną decyzję, umarza postępowanie pierwszej instancji.
Wskazać należy, że istota tego rodzaju decyzji polega na tym, że organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie pierwszej instancji, nie rozstrzygając sprawy merytorycznie.
Jednakże, aby można było wydać tego rodzaju decyzję, niezbędna jest przesłanka bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., która występuje gdy:
– brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź
– nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko
– nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji /por.B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8 wydanie C.H.Beck, Warszawa 2006r., s. 611/.
Istotne jest w niniejszej sprawie to, że zaskarżona decyzja SKO we W. podjęta została w postępowaniu nadzwyczajnym tj. w sprawie wznowienia postępowania, szczegółowo uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
I tak stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które to dopiero stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy /§ 2/. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów określonych art. 148 i 145a § 2 k.p.a. Natomiast, jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.
Zasadą jest w myśl art. 148 § 1 k.p.a., że strona wnosi podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Wyjątkiem od tej zasady, a tym samym odrębną regulację w zakresie terminu w stosunku do przyjętej w cyt. wyżej art.148 k.p.a. stanowi przepis art.145a § 2 k.p.a., zgodnie z którym skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż organ administracji obowiązany jest z urzędu badać czy został zachowany termin określony w art. 148 k.p.a. oraz art. 145a § 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r., II SA/Gd 18/08, LEX nr 400689).
Przyjęte zostało także stanowisko, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zachowania terminu określonego w przywołanych przepisach. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Wszczęcie zaś postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi zaś rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2007 r., V SA/Wa 1114/07, LEX nr 420121).
Również Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do powyższego stanowiska, stwierdzając w wyroku z dnia 6 maja 2010r., sygn.akt II OSK 773/09 /LEX nr 597851/, że, cyt.: "Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. "
Niesporne jest w sprawie, że skarżąca strona wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 19 stycznia 2009r., Nr [...] oparła na przepisie art.145a k.p.a., powołując się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010r., sygn.akt P 58/08, którym Trybunał orzekł o niezgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy.
Niesporne jest także, że powyższe orzeczenie Trybunału ogłoszone zostało w Dzienniku Ustaw z 15 lutego 2010r., numer 24, pozycja 124. Oznacza to zatem, w myśl art.190 ust.3 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w związku z art.20 ust.3 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i innych aktów prawnych /Dz.U.z 2010r.Nr 17, poz.95/, dzień wydania dziennika jest dniem ogłoszenia aktów zamieszczonych w danym numerze, że opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010r., sygn. akt P 58/08, – wszedł w życie z dniem 15 lutego 2010r.
Zasadnie w tej sytuacji przyjęło Kolegium, że wniosek o wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją Prezydenta W. z dnia 19 stycznia 2009r., Nr [...] – skarżąca A. uprawniona była wnieść /aby zachować termin z art.145a § 2 k.p.a. w związku z art.57 § 3 k.p.a./ w terminie do dnia 15 marca 2010r.
Lektura akt sprawy niewątpliwie zaś wskazuje, że strona skarżąca przedmiotowy wniosek wprawdzie noszący datę 15 marzec 2010r. wniosła w dniu 16 marca 2010r., co oznacza, jak trafnie przyjęło Kolegium, że ów wniosek został złożony z uchybieniem ustawowego terminu określonego w cyt. wyżej art.145a § 2 k.p.a.
W tym stanie faktycznym i prawnym, wskazując dodatkowo, że w doktrynie przyjęte zostało /por.B.Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8.wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2006r., str.676/, iż w razie gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania (a co miało miejsce w niniejszej sprawie), postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu, stwierdzić należy, że organ II instancji wykazał w rozpatrywanej sprawie, że zachodziła podstawa do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., czyli podstawa do uchylenia w całości decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji, z tej to przyczyny, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania, tym samym w sprawie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 k.p.a.
Odwołać się także należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie chociażby w wyroku z dnia 14 października 2010r., sygn.akt I OSK 1731/09 /LEX nr 745153/, Sąd przyjął, cyt.: "W razie, gdy w wyniku wadliwej oceny przymiotu strony wnioskującej o wznowienie postępowania administracyjnego, doszło do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art.149 § 1 k.p.a., to wznowione postępowanie wobec niedopuszczalności wznowienia z wniosku osoby nie będącej stroną, podlega umorzeniu na podstawie art.105 § k.p.a.".
Nadto Sąd nie podziela zarzutu skargi, że Kolegium wydając zaskarżone rozstrzygnięcie orzekło na niekorzyść skarżącej, z tej to przede wszystkim przyczyny, że skoro organ pierwszej instancji nie przeprowadził właściwie postępowania wstępnego celem zbadania kwestii zachowania przez wnioskodawcę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, w konsekwencji wznowił postępowanie i wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r, Nr [...], to zasadnie organ odwoławczy po wcześniejszym przeprowadzeniu w trybie art.136 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego i ustaleniu, że strona uchybiła terminowi z art.145a § 2 k.p.a. wydał zaskarżoną decyzję.
Wskazać należy, że zgodnie z art.139 k.p.a. - Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Przepis ten in fine ustanawia odstępstwo od zakazu reformationis in peius. Zakaz ten nie obowiązuje zatem, gdy decyzja organ pierwszej instancji - rażąco narusza prawo /a co ma miejsce w niniejszej sprawie/ lub rażąco narusza interes społeczny. W orzecznictwie przyjęte zostało, że pod pojęciem rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.139 k.p.a. mieszczą się wszelkie przypadki kwalifikowanego naruszenia prawa wymienione w art.145§1, 145a § 1 i 156 § 1 k.p.a. /por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2005r., sygn.akt VI S.A./Wa 1149/04, LEX nr 189182/.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane w doktrynie stanowisko, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu /co miało zaś miejsce w pierwszej instancji/, stanowi rażące naruszenie prawa./ por.B.Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8.wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2006r., str.672/.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., Nr [...], podlegająca ocenie co do zgodności z dyspozycją art.138 § 1 pkt.2 in fine k.p.a. - prawa nie narusza.
Kontrola zatem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o którym stanowi art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi A. M. W. i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
H.B. 5.09.2011r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło