II SA/Wr 391/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-09-30

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny lub uprawnienie mieszkańców, którzy są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem przeznaczonym pod działalność produkcyjno-usługową i składowanie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem przeznaczonym pod działalność produkcyjno-usługową i składowanie, nie wykazali, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny lub uprawnienie. Zmiana przeznaczenia sąsiedniej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bez bezpośredniego wpływu na prawo własności skarżących i sposób korzystania z ich nieruchomości, nie stanowi naruszenia interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Potencjalne uciążliwości związane z przyszłą inwestycją mogą być podnoszone na dalszych etapach postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, mieszkańcy wsi M., zaskarżyli uchwałę Rady Gminy D. z 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przeznaczenie terenu sąsiadującego z ich osiedlem na działalność produkcyjno-usługową i składowanie, co ich zdaniem zagraża ich interesom i obniży wartość ich nieruchomości. Podnieśli również zarzuty dotyczące sprzeczności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenia procedury uchwalania planu. Skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego, co pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska – spr. Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi K.U., B.S.-U., L.R., J.R., J.G., A.G., K.P., K.P., T.S., R.S., S.T., S.G., M.K.-B., T.B., M.N., R.O., A.N., R.O., R.J., I.J., J.W., C.W., J.S., I.Z., A.Z., B.Z., M.Z., E.Ś., B.O.-I., E.I., A.I., E.I., S.K., M.B., B.B., A.B., J.B., M.B., A.B., J.Sz., B.Sz., A.B., J.O.-B., M.B., A.O. na uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. – część "A" oddala skargę. W dniu [...]r. Rada Gminy D. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. – część "A". Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ i ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm./ w związku z uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 21 stycznia 2000r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania dla wsi M.. Powyższa uchwała została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez K.U., B.S.-U., L.R., J.R., J.G., A.G., K.P., K.P., T.S., R.S., S.T., S.G., M.K.-B., T.B., M.N., R.O., A.N., R.O., R.J., I.J., J.W., C.W., J.S., I.Z., A.Z., B.Z., M.Z., E.Ś., B.O.-l., E.I., A.I., E.I., S.K., M.B., B.B., A.B., J.B., M.B., A.B., J.Sz., B.Sz., A.B., J.O.-B., M.B. i A.O.. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "ustawą z 2003 r.", a nadto naruszenie - na skutek ich niezastosowania - przepisów art. 17 pkt 1 i 10 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z 2003 r., naruszenie przepisów art. 101 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r.o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) na skutek dotychczasowego braku jakiejkolwiek reakcji organu na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia, wniesione w dniu 5 maja 2009 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 5 maja 2009 r. grupa 86 mieszkańców M. (gm. D.) na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skierowała do Rady Gminy D. wezwanie do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego i uprawnień dokonanego uchwałą Nr [...] tegoż organu z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. - część "A". W wezwaniu tym wskazano, iż na skutek ustalenia w planie ( § 3 ust. p. 13 i § 10 ust. 1 uchwały oraz rysunek planu) dla terenu przy ul. [...] stanowiącego działkę nr 567/1 AM-1 obręb M., przeznaczenia podstawowego: "działalność produkcyjno-usługowa oraz składowanie i magazynowanie" (symbol "1PU"), ulegnie unicestwieniu dotychczasowy zaciszny charakter okalającego ten teren obszaru osiedleńczego, zamieszkałego przez skarżących. W myśl założeń planu dostęp do ww. terenu możliwy jest wyłącznie przez wewnętrzne drogi osiedlowe, które przygotowane są jedynie do obsługi mieszkańców wzniesionych tu niedawno domów jednorodzinnych. Podkreślono, że w pierwszych miesiącach br. do mieszkańców M. dotarła wiadomość, iż na wspomnianej wyżej nieruchomości ma powstać wielkie składowisko używanych samochodów osobowych i towarowych. O pozwolenie na budowę w tym miejscu rozległego parkingu i zespołu obiektów towarzyszących pod nazwą "[...]" ubiega się firma leasingowa Spółka A zs. we W.. W ewentualnej przyszłej lokalizacji tej inwestycji na działce nr 567/1 skarżący, którzy są właścicielami i mieszkańcami niemal wszystkich okolicznych nieruchomości zabudowanych, widzą bezpośrednie zagrożenie dla dalszego funkcjonowania oraz samego istnienia całego osiedla. Uciążliwe sąsiedztwo nie tylko uniemożliwi skarżącym i ich rodzinom normalne życie w miejscu zamieszkania, lecz również spowoduje raptowne obniżenie wartości rynkowej wszystkich położonych tu nieruchomości. Dopiero w następstwie wszczęcia w br. przez Wójta Gminy D. postępowania administracyjnego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji ww. inwestycji, mieszkańcy osiedla dowiedzieli się o istnieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi M. oraz o konkretnych ustaleniach tego planu dla miejsca jej lokalizacji. Zdaniem skarżących ustalenia planu są w tym zakresie sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy D. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 24 listopada 1997 r. W myśl studium działka nr 567/1 położona jest na obszarach o funkcji usługowej (symbol "U" na rysunku studium), którą legenda rysunku definiuje jako: "usługi: zespół obiektów usług rzemiosła i handlu z dopuszczeniem produkcji nieuciążliwej". Studium nie przewiduje tu funkcji "magazynowania i składowania", jaką dla tej nieruchomości dopuszcza zaskarżony plan. Sprzeczność ustaleń planu ze studium na gruncie art. 9 ust. 4 ustawy z 2003 r. jest w tym przypadku wyraźna i rażąca, zwłaszcza w kontekście konkretnego użytku, jaki zamierza z tych ustaleń uczynić firma Spółka A. Skarżący zauważyli, że w kwestionowanym planie jedynie tereny oznaczone symbolami "PU" i "1PU" mają przeznaczenie odmienne od dotychczasowego, co pozostaje w niezgodności z ustaleniami Studium. Kumulacja tych naruszeń prawa uzasadnia żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Skarżący kwestionują nadto podstawę prawną zaskarżonej uchwały, która została podjęta po upływie niemal 2 lat od wejścia w życie ustawy z 2003 r. Zdaniem skarżących nie było żadnych podstaw do stosowania w tym przypadku przepisów nieobowiązującej już ustawy o planowaniu przestrzennym z 1994r., ani też przepisów przejściowych ustawy z 2003 r. Skarżący stanowczo oświadczają, iż nie konsultowano z nimi projektu zaskarżonego planu, tak pod rządem ustawy z 2003r., jaki i ustawy poprzedniej. Skarżący podkreślili, że wezwanie przedsądowe pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony organu. Wobec bezskutecznego upływu terminów, o których mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 k.p.a., konieczne stało się wniesienie niniejszej skargi mimo dotychczasowego braku uchwały organu w przedmiocie treści wezwania. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi, organ stwierdził, że skarga wniesiona została przedwcześnie, jako, że wykładnia literalna przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz zasady logiki prawniczej wskazują, że dopiero brak odpowiedzi na wezwanie w przewidzianym terminie lub odpowiedź negatywna implikują możliwość wniesienia przez stronę skargi. W przedmiotowej sprawie skarga została złożona przedwcześnie, gdyż nie upłynął bezskutecznie termin przewidziany w art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego do załatwienia sprawy. Na dzień złożenia skargi skarżący nie znali stanowiska Rady Gminy, co przyznają w treści skargi. Rada Gminy D. podjęła w dniu 23 czerwca 2009r. uchwałę Nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia skarżona uchwałą, w której nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia skarżących . Odnosząc się do zarzutów merytorycznych skargi, organ wyjaśnił, że na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999r. Nr15, poz.139 ze zm.) Rada Gminy D. podjęła uchwałę nr [...] z dnia 21 stycznia 2000r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania dla wsi M.. W trakcie prac planistycznych weszła w życie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. Na mocy przepisu art. 85 ust. 2 tej ustawy - procedura zmierzająca do uchwalenia planu miejscowego dla wsi M. prowadzona była w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu ustawa nie przewidywała obowiązku imiennego informowania wszystkich właścicieli nieruchomości położonych na terenie objętym opracowaniem. Osoby te były informowane o wyłożeniu projektu planu poprzez obwieszczenie w prasie oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Ogłoszenie w prasie zostało opublikowane w dniu 9 lipca 2003 r. W miejscowości Mirków widniały trzy ogłoszenia o terminie wyłożenia do publicznego wglądu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M., jedno na tablicy ogłoszeń w S.M., drugie na tablicy ogłoszeń koło Kościoła a trzecie na przystanku autobusowym przy drodze krajowej nr [...] w M.. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwany dalej MPZP był dwukrotnie wykładany do publicznego wglądu. Pierwsze wyłożenie odbyło się między 28 lipca 2003 r. a 26 sierpnia 2003r., a drugie między 07 sierpnia 2003r. a 05 września 2003r. Zdaniem organu powyższe wskazuje, iż w trakcie postępowania dochowano wszelkich przepisanych prawem wymogów do uchwalenia miejscowego planu. Nadto organ ustosunkowując się do zarzutu skarżących o niezgodności planu z ustaleniami Studium wyjaśnił, że odwzorowanie funkcji nie musi być ścisłe, tzn. w Studium tereny przeznaczone pod usługi U mogą zostać w planie miejscowym przeznaczone pod działalność gospodarczą PU, w zakresie której zawierają się usługi, nieszkodliwa dla środowiska produkcja itp. Wynika to z faktu, iż część przedsiębiorstw zajmuje się produkcją dóbr oraz ich dystrybucją i sprzedażą, w związku z czym prowadzą działalność przemysłową (produkcja) jak usługową (spedycja i sprzedaż). Studium Gminy D. opracowane zostało w skali 1:10 000, co powoduje, że treść na nim zawarta musiała zostać poddana pewnej generalizacji, aby "uczytelnić" rysunek i zapisy w nim zawarte. Nie jest możliwe w Studium zapisanie indywidualnych przeznaczeń dla każdej działki, dlatego w nomenklaturze dokumentów planistycznych nie posługuje się działkami lecz terenami czyli zbiorem działek i dla tych zbiorów określa się przeznaczenie terenu. Biorąc powyższe pod uwagę, wniesioną skargę należy zdaniem organu uznać za bezzasadną. Nadto organ wyjaśnił, że w związku z faktem, iż najbliższa sesja Rady Gminy planowana jest na dzień 27 października 2009r., uchwała Rady Gminy upoważniająca Wójta Gminy D. do złożenia odpowiedzi na skargę zostanie przedłożona niezwłocznie po jej podjęciu. W dniu 23 października 2009r. nadesłana została do Sądu uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 29 września 2009r. W § 1 tejże uchwały postanowiono, że Rada nie uwzględnia skargi B.S.-U., K.U. i innych złożonej do WSA we Wrocławiu na uchwałę Nr [...] Rada Gminy D. z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. – część "A". W piśmie z dnia 5 stycznia 2010r., [...] /k.102 akt sądowych/ Przewodniczący Rady Gminy D. wyjaśnił m. innymi, że ze względu na przerwę w pracach Rady Gminy D. spowodowaną okresem wakacyjnym nie było możliwości, aby skarga ta została rozpatrzona przez Radę Gminy D. we wskazanym powyżej terminie. Biorąc powyższe pod uwagę, przyjmując stosowaną w tym zakresie praktykę, Wójt Gminy D. przygotował odpowiedź na skargę (tym bardziej, że sprawa ta była już przedmiotem analizy Rady Gminy) i przesłał ją w wymaganym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z informacją, że stosowna uchwała Rady Gminy D. zostanie przesłana niezwłocznie po jej podjęciu. Najbliższa sesja odbyła się w dniu 29 września 2009r. Rada Gminy D. podejmując uchwałę Nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. - część "A" nie uwzględniła wniesionej skargi i zobowiązała Wójta do przygotowania odpowiedzi na skargę. Powyższa uchwała została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 02.10.2009 r. W wykonaniu zarządzenia Sądu, skarżący K.U., B.S.-U., L.R., J.R., K.P., T.S., R.S., S.T., S.G., M.K.-B., T.B., R.O., R.J., I.J., J.W., C.W., J.S., A.Z., E.Ś., B.O.-I., E.I., S.K., M.B., B.B., M.B., A.B., J.Sz., B.Sz., A.B., J.O.-B. nadesłali wypisy i wyrysy z rejestru gruntów dot. działek gruntu których są właścicielami, położonych w obszarze objętym kwestionowanym przez Nich planem miejscowym. Pozostali skarżący, a to: J.G., A.G., M.N., I.Z., B.Z., M.Z., A.I., E.I., A.B., J.B., M.B., A.O., K.P., R.O. i A.N. – żądanych przez Sąd dokumentów /przedmiotowych wypisów/ - nie przedłożyli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ i art.3 § 2 pkt.5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akty te są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zatem kontrola sądowa sprawowana pod względem legalności oznacza, że Sąd nie bada kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości czy też słuszności. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a tym samym przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Nr [...] Rady Gminy D. [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. – część "A" . Podkreślić należy, że gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną. Gminie przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. /Dz. U. Nr 78, poz. 483/. Niewątpliwa jest również w sprawie kwestia uprawnień rady gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienia te wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ oraz z art.2 ust.1, art.12 ust.1 i art.26 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm./ w związku z art.85 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, jak i z art. 3 ust. 1, art.14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm./. Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego, oznacza, że jednostka ta może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego określone w tym względzie zapisy. Zaskarżenie zatem uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podobnie jak wszystkich uchwał podjętych w zakresie administracji publicznej, jest możliwe w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz.1591 ze zm./. Stosownie do treści zawartego w nim unormowania, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Analizując skargę na uchwałę rady gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, sąd zobowiązany jest zatem do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne /termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia/, a następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, przystępuje do badania legitymacji procesowej skarżącego. W niniejszej sprawie powyżej wskazane wymagania formalne zostały spełnione. Skarżący dopełnili wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia /wezwanie z dnia 5 maja 2009r. wpłynęło do organu 6 maja 2009r./. W dniu 24 czerwca 2009r., czyli z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty wezwania Rady Gminy D. do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wnieśli do tut.Sądu skargę na opisaną wyżej uchwałę Rady Gminy D. [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. – część "A". Wprawdzie uchwałę Nr [...] z dnia 23 czerwca 2009r. Rady Gminy D. w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia doręczono skarżącym po wniesieniu do Sądu przedmiotowej skargi, nie oznacza to jednak – wbrew twierdzeniu organu, że wniesiona do Sądu skarga była przedwczesna /por. uchwała NSA z 2 kwietnia 2007r., II OPS 2/07 – ONSA i WSA 2007/3/60/. W następnej zatem kolejności należało zbadać legitymację skarżących do zaskarżenia spornej uchwały. Zauważyć przy tym należy, że badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę organu gminy dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony, następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, publ. LEX nr 171196/. Odwołać się w tym miejscu należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie chociażby w wyroku z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 476/04 / ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 2/, Sąd przyjął, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007r., sygn. akt II OSK 1033/07, gdzie Sąd przyjął, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia. Zatem zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było zbadanie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżących zostały naruszone zaskarżoną uchwałą w przedstawiony wyżej sposób. Istotne jest przy tym, że pojęcie "interes prawny" i "uprawnienie" - nie zostało normatywnie dookreślone. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest jednak pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że kryterium "interesu prawnego" w postępowaniu administracyjnym czy w sprawie sądowoadministracyjnej rozumieć należy w ten sposób, że akt organu administracji musi dotyczyć własnego, indywidualnego i wynikającego z konkretnego przepisu prawa administracyjnego interesu. Podkreślić przy tym również należy, że skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis. Oznacza to tyle, że do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani sam stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, ani też działania w tzw. interesie publicznym /por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r, sygn. akt OSK 1437/2004, Wokanda 2005, Nr 7-8, str.69/. Skoro zatem w myśl cyt. wyżej art. 101 ust. 1 w/w ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, skarżącym może być każdy kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, to oznacza to tyle, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" /a nie wyłącznie faktyczną/ sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza, czyli pozbawia lub ogranicza właśnie jego interes prawny lub uprawnienie. Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, iż akt stosowania tej normy /np. decyzja administracyjna lub uchwała organu gminy/ może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego /por. A. Kisielewicz – "Skarga na akt organu gminy w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym w świetle orzecznictwa sądowego", Samorząd Terytorialny z 2003r., Nr 10/. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący, którzy są właścicielami /współwłaścielami /nieruchomości położonej na terenie objętym kwestionowanym przez nich miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w sprawie dotyczącej tego planu mają interes prawny. Jednakże, jak to już wyżej Sąd zauważył, w postępowaniu toczącym się na podstawie art.101 ustawy o samorządzie gminnym – skarżący winni wykazać się nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, lecz także jednoczesnym naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Istotnym jest zatem ustalenie, czy skarżący wnosząc skargę na uchwałę Nr [...] Rady Gminy D. [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. – część "A" - wykazali, że plan ten narusza ich interes prawny albo uprawnienia, polegający na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem a ich własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego takiego naruszenia nie można się dopatrzyć. Skarżący nie przedstawili argumentów /okoliczności/, które mogłyby świadczyć o tym, że zaskarżona przez Nich uchwała narusza Ich interes prawny lub uprawnienie. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia staje się przesłanką dopuszczalności skargi w trybie omawianego art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r.o samorządzie gminnym i otwiera dopiero drogę do jej merytorycznego rozpoznania /oceny/. Ocena taka mogła by być zatem dokonana po stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i w zależności od jego rodzaju, skarga mogła, ale nie musiała być uwzględniona. Uwzględnienie bowiem skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, że sam fakt zamieszkiwania na danym terenie, a nawet posiadanie prawa własności /współwłasności/ nieruchomości, nie może być wystarczający do przyjęcia, że przewidziane kwestionowaną uchwałą rozwiązanie narusza interes prawny danego podmiotu. Musi on przedstawiając swoje zarzuty kierowane przeciwko uchwale wykazać, iż ma ona bezpośredni i to niekorzystny wpływ na jego interes prawny /narusza interes prawny/, aby doprowadzić do rozpatrzenia skargi w zakresie zarzutów w kwestii nieprawidłowości jej podjęcia /por. wyrok NSA z 30 września 2009r., sygn. akt II OSK 937/09/. Niesporne jest w sprawie, że skarżący K.U., B.S.-U., L.R., J.R., K.P., T.S., R.S., S.T., S.G., M.K.-B., T.B., R.O., R.J., I.J., J.W., C.W., J.S., A.Z., E.Ś., B.O.-I., E.I., S.K., M.B., B.B., M.B., A.B., J.Sz., B.Sz., A.B., J.O.-B. są właścicielami nieruchomości położonych w obszarze objętym kwestionowanym przez Nich planem miejscowym. Jednakże zaskarżony akt nie ingeruje w prawo własności, jakim dysponują w/w skarżący, nie narusza jego istoty, ani sposobu wykonywania uprawnień składających się na treść prawa własności. Kwestionowane przez skarżących postanowienia uchwały - dotyczące terenów oznaczonych symbolami "PU" i "1PU" , względem których to gruntów skarżący nie dysponują prawem własności jak i prawem użytkowania wieczystego, nie odnoszą się bezpośrednio do nieruchomości skarżących i nie ograniczają skarżącym możliwości dysponowania Ich nieruchomościami oraz korzystania z nich. W ocenie Sądu przedstawiona przez w/w skarżących argumentacja, jak i argumentacja pozostałych skarżących będących mieszkańcami M., wskazuje na możliwość rozważenia w rozpoznawanej sprawie potencjalnego naruszenia jedynie interesu faktycznego, który jednakże nie został uwzględniony w w/w przepisie art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r.o samorządzie gminnym. Odwołać się w tym miejscu należy także do orzecznictwa, zgodnie z którym – o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art.101 ust.1 omawianej ustawy nie decyduje uszczerbek czy szkoda w znaczeniu ekonomicznym, lecz rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej nieruchomości skarżącego, jeżeli zapisami planu dokonano zmiany w przeznaczeniu tejże nieruchomości /por. wyrok NSA z 29 czerwca 2009r., sygn.akt II OSK 251/09/. W rozpoznawanej sprawie, taka sytuacja nie ma miejsca. W samej już skardze stwierdzono bowiem, cyt.: " ... w kwestionowanym planie jedynie tereny oznaczone "PU" i "1PU" mają przeznaczenie odmienne od dotychczasowego rzeczywistego ich wykorzystania ...". Zważyć przy tym również należy, że Sąd oceniając, czy skarżoną uchwałą naruszono interes prawny skarżących miał także na względzie postanowienia § 9 ust.2 pkt.18 oraz § 10 ust.2 pkt.16 tejże uchwały, dotyczące ustaleń dla spornych terenów oznaczonych symbolem PU i 1PU, a zgodnie z którymi to postanowieniami, cyt.: "... uciążliwość prowadzonej działalności produkcyjno-usługowej nie może przekroczyć granic własnego terenu ". W świetle powyższego, stwierdzić należy, że kwestionowanymi postanowieniami planu nie ograniczono uprawnień skarżących do korzystania z należących do nich nieruchomości, tym samym nie naruszono interesu prawnego skarżących wynikającego z prawa własności do nieruchomości. Należy ponadto podkreślić, że nie można stawiać znaku równości pomiędzy faktem zmiany przeznaczenia danej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego a hipotetyczną uciążliwością inwestycji jaka może powstać na tej nieruchomości w przyszłości. Zarzuty dotyczące uciążliwości inwestycji mogą być podnoszone na dalszych etapach postępowania administracyjnego, a to m. innymi w trakcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji zezwalającej na realizację konkretnej inwestycji na danej nieruchomości. Reasumując, stwierdzić należy, że wobec tego, iż skarżący nie wykazali w jaki sposób zaskarżoną uchwałą został naruszony Ich interes prawny lub uprawnienie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, przyjmując, że brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących nie otworzył drogi do merytorycznej oceny tej uchwały. H.B. 29.10.2010r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło