II SA/Wr 394/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-08-24

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, złożony przez współwłaścicielkę nieruchomości, która nie jest pierwotnym adresatem decyzji, może być skutecznie rozpatrzony na podstawie art. 36a Prawa budowlanego, jeśli sąd powszechny w postanowieniu o podziale majątku wspólnego upoważnił ją do wykonania robót adaptacyjnych w celu wyodrębnienia lokali?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, złożony na podstawie art. 36a Prawa budowlanego, może być skierowany jedynie do pierwotnego adresata decyzji (inwestora). Postanowienie sądu powszechnego, nawet jeśli upoważnia do wykonania robót adaptacyjnych w celu wyodrębnienia lokali, nie stanowi podstawy do złożenia wniosku o zmianę pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego przez osobę, która nie jest pierwotnym inwestorem. W związku z tym postępowanie w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych, co uzasadnia jego umorzenie.
Stan faktyczny
T.S.-L. wniosła o zmianę decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, powołując się na postanowienia sądu powszechnego dotyczące podziału majątku wspólnego i upoważniające ją do wyodrębnienia dwóch lokali mieszkalnych. Starosta umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. T.S.-L. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie art. 36a Prawa budowlanego i błędną wykładnię postanowień sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi T.S.-L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 września 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy K.W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E.L. pozwolenia na budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 190/44, AM-5, obrąb S., gmina K.W.. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy oraz T.S.-L.. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2015 r. T.S.-L. wniosła na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", o zmianę w/w decyzji określając planowane zamierzenie budowane jako "kontynuacja budowy w celu wyodrębnienia dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych, związanych ze zmianą właściciela w nawiązaniu do decyzji Sądu sygn. akt [...]". Rozpoznając powyższy wniosek Starosta Powiatu W. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], którą na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K.W. z dnia [...] r. Nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła T.S.-L., zarzucając niezasadne zastosowanie art. 105 k.p.a. w sytuacji, gdy odwołująca jest stroną postępowania umocowaną do wystąpienia o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę i jest inwestorem na podstawie prawomocnych postanowienia Sądu Rejonowego w Ś.Ś. z dnia 2 grudnia 2013 r. ([...]) oraz Sądu Okręgowego we W. II Wydział Cywilny – Odwoławczy z dnia 4 kwietnia 2014 r. (sygn. akt [...]), które upoważniały ją do jednostronnego wniosku o zmianę decyzji pozwalającej na wyodrębnienie dwóch lokali mieszkalnych. Ponadto podniosła, że Wojewoda D. w postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] określił T.S.-L. mianem inwestora, co potwierdza uprawnienie do złożenia przedmiotowego wniosku, a zatem postępowanie nie może zostać uznane za bezprzedmiotowe. Wnioskodawczyni spełniła wymagania do uzyskania zmiany pozwolenia na budowę oraz udowodniła swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzji zarzucono również naruszenie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do samodzielnego wystąpienia o zmianę pozwolenia na budowę, pomimo że Sąd prawomocnie upoważnił ją do wyodrębnienia dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych, a co niesie konieczność wystąpienia o zmianę decyzji o pozwolenie na budowę. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentów i jej twierdzeń, jak również przytoczonego stanowiska judykatury, a jedynie wskazania, że T.S.-L. nie jest inwestorem. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) w związku z art. 82 ust. 3 Prawa Budowlanego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie E.L. jest adresatem decyzji Burmistrz Miasta Gminy K.W. z dnia [...] r. Nr [...]. W odniesieniu do tej decyzji zmiany żąda T.S.-L., która swoje prawo w tym zakresie wywodzi z prawomocnych postanowień Sądu, które - jej zadaniem - upoważniają do złożenia samodzielnie wniosku o zmianę decyzji, która pozwoli na wykonanie robot budowlanych, umożliwiających wyodrębnienie dwóch lokali mieszkalnych w tym budynku. Wskazane postanowienia sądów wydane zostały w sprawie o podział majątku wspólnego T.S.-L. i E.L.. Sądowy podział majątku wspólnego dokonywany jest na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i polega na podziale fizycznym rzeczy wchodzących w skład tego majątku (art. 211 k.c.) bądź na przyznaniu rzeczy jednemu z małżonków z obowiązkiem odpowiedniej spłaty drugiego małżonka albo na sprzedaży rzeczy stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 212 § 2 k.c.). W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał za zasadne ustanowienie odrębnej własności dwóch lokali w budynku mieszkalnym na przedmiotowej działce oraz upoważnił T.S.-L. do wykonania robót adaptacyjnych przystosowujących do wymagań samodzielności lokale opisane w projekcie sporządzonym przez biegłego sądowego Z.I. (opinia z dnia 12 października 2012 r.). Jednocześnie Sąd zobowiązał E.L. do udostępnienia lokalu w zakresie niezbędnym do wykonania prac adaptacyjnych oraz do znoszenia wszelkich działań podejmowanych przez T.S.-L., a zmierzających do wyodrębnienia dwóch odrębnych lokali. Niewątpliwie – jak wskazał Wojewoda - z treści tych postanowień wynika prawo T.S.-L. do dysponowania nieruchomością objętą współwłasnością - działką nr 190/44, AM-5, obręb S., gmina K.W. - na cele budowlane polegające na wykonaniu robót zmierzających do wyodrębnienia dwóch lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na tej działce. Na podstawie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego uprzednie złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest jednym z warunków wydania pozwolenia na budowę (także zmiany pozwolenia na budowę). Wbrew argumentacji zawartej w odwołaniu, z treści postanowień sadowych nie wynika jednakże upoważnienie do złożenia wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, wydaną na rzecz E.L., z przyczyn podanych poniżej. Stosownie do treści art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę jest decyzją administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, wymienionych w art. 3 pkt 7. Decyzja ta upoważnia zatem do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowie, nadbudowie i rozbudowie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6), a także robót polegających na przebudowie, montażu, remoncie i rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7). Pozwolenie na budowę w rozumieniu art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego to kategoria zbiorcza obejmująca nie tylko decyzje o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1, ale wszelkie decyzje uprawniające do prowadzenia i rozpoczęcia robót budowlanych wydawane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, a zatem również decyzję o zmianie pozwolenia na budowę wydawaną na postawie treści art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego oraz decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę na rzecz innego podmiotu, której podstawę prawną stanowi art. 40 ust. 1. Pozwolenie na budowę jest aktem stosowania prawa materialnego, który przy zaistnieniu przesłanek ustawowych w postępowaniu administracyjnym autorytatywnie kształtuje sytuację prawną adresata przez urzeczywistnienie mocy norm ustawowych. Decyzja o pozwoleniu na budowę ma cechy zarówno aktu o charakterze rzeczowym, jak i osobistym. Rzeczowy charakter pozwolenia na budowę przejawia się w tym, że z jednej strony pozwolenie to dotyczy korzystania z nieruchomości (rzeczy), a z drugiej strony możliwe jest przeniesienie wynikających z niego uprawnień i obowiązków na inne podmioty. Natomiast o osobistym charakterze pozwolenia na budowę świadczy okoliczność, że przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inne podmioty nie następuje automatycznie na skutek nabycia prawa do nieruchomości, gdyż dla skutecznego przeniesienia w drodze decyzji administracyjnej praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na budowę wymagana jest zgoda podmiotu, na którego rzecz pozwolenie zostało pierwotnie wydane (art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego). Można zatem przyjąć, że pozwolenie na budowę ma mieszany, rzeczowo-osobisty charakter (Prawo budowlane Komentarz, [red.] Andrzej Gliniecki, LexisNexis, wydanie z 2012 r., s. 174, 175 i 176). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Wojewoda wskazał, że wnioskująca o zmianę pozwolenia na budowę, będąc współwłaścicielką nieruchomości, była wprawdzie stroną postępowania w sprawie pierwotnego pozwolenia na budowę, lecz nie jest adresatem (współadresatem) wydanej w tym postępowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę jest wymagana w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przepisy art. 32-35 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (art. 36a ust. 1 ust. 3). Przepis ten jest skierowany do adresata decyzji (inwestora) i ma niewątpliwie na celu przyśpieszenie procesu inwestycyjnego przez ułatwienie dokonania zmian w projekcie budowlanym, który został już zatwierdzony, bez konieczności ponownego wszczynania skomplikowanej i czasochłonnej procedury wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji wnioskowania przez T.S.-L. o zmianę pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego niezbędne jest w tym przypadku wcześniejsze dokonanie zmiany adresata pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. na podstawie art. 40 Prawa budowlanego przeniesienie tego pozwolenia z E.L. na rzecz wnioskodawczyni. Jak pokreślił organ odwoławczy, wydanie decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę może się odbyć jedynie za zgodą strony, na rzecz której decyzja ta została wydana. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni nie dysponuje decyzją przenoszącą przedmiotowe pozwolenie na budowę na jej rzecz. Ponadto, jak wynika z akt sprawy (pismo z dnia 29 grudnia 2015 r.) dotychczasowy adresat decyzji, E.L., sprzeciwia się planowanym robotom budowlanym zmierzającym do wyodrębnienia dwóch lokali mieszkalnych w budynku. W tej sytuacji należy przyjąć, że wniosek T.S.-L. nie może skutecznie wszcząć postępowania w sprawie zmiany opisanego na wstępie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym wystąpiła przesłanka podmiotowa bezprzedmiotowości postępowania, bowiem osoba wnioskująca o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę nie była uprawniona do złożenia tego wniosku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła T.S.-L., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 36a Prawa budowlanego wynikające z jego błędnej wykładni przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy i skutkujące umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego podmiotowo, podczas gdy: a) w niniejszej sprawie wnioskodawczyni jest stroną postępowania umocowaną do wystąpienia o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę i jest inwestorem na podstawie prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w Ś.Ś. z dnia 2 grudnia 2013 r. (sygn. akt [...]) oraz Sądu Okręgowego we W. II Wydział Cywilny - Odwoławczy z dnia 4 kwietnia 2014 r. (sygn. akt [...]), które upoważniały ją do jednostronnego wniosku o zmianę decyzji pozwalającej na wyodrębnienie dwóch lokali mieszkalnych oraz zobowiązały dotychczasowego adresata decyzji o pozwoleniu na budowę – E.L. - do znoszenia wszelkich działań podejmowanych przez uczestniczkę postępowania, a zamierzających do wyodrębnienia dwóch lokali; b) Wojewoda w postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] określa skarżącą mianem "inwestora", co potwierdza jej uprawnienie do złożenia przedmiotowego wniosku, a zatem postępowanie nie może zostać uznane za bezprzedmiotowe w zakresie podmiotowym; c) skarżąca spełniła wszelkie ciążące na niej obowiązki do uzyskania zmiany pozwolenia na budowę oraz udowodniła swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust 4 Prawa budowlanego, stanowiące podstawę do wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono ponadto, że organ odwoławczy całkowicie pominął w fakt, że między wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wnioskiem o jej zmianę sąd powszechny wydał prawomocne postanowienie uprawniające skarżącą do wyodrębnienia dwóch lokali w przedmiotowej nieruchomości. Niezasadne jest przy tym powoływanie się przez organ na normę wyrażoną w art. 40 Prawa budowlanego dotyczącą obowiązku przeniesienia decyzji z dotychczasowego adresata E.L. na skarżącą, skoro to właśnie brak jego zgody w tym zakresie stanowił podstawę do wydania przez Sąd Okręgowy we W. postanowienia upoważniającego T.S.-L. do wyodrębnienia dwóch lokali w nieruchomości, co w każdym przypadku generuje konieczność uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego należy uznać, zdaniem skarżącej, że prawomocne postanowienie Sądu jest dla organu wiążące i stanowi podstawę do wystąpienia skarżącej o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż w innym przypadku wydanie w/w postanowienia przez Sąd byłoby bezprzedmiotowe, a brak zgody dotychczasowego adresata decyzji stanowiłby tytuł niejako "silniejszy" niż prawomocne orzeczenie Sądu. Powyższe twierdzenie przyznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2010 r. (sygn. akt II OSK 1733/09), wskazując, że "na gruncie polskiego systemu prawa, w świetle art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tytuł prawny wynikać może również z orzeczenia sądu". W niniejszej sprawie skarżąca dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu obejmującym upoważnienie do wykonywania robót adaptacyjnych koniecznych do wyodrębnienia lokali. Również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 września 1983 r. (sygn. akt III CRN 185/83) wskazał, że "w wypadku, gdy do ustanowienia odrębnej własności lokali (...) konieczne jest w celu uczynienia z nich lokali samodzielnych, dokonanie odpowiednich robót, a współwłaściciele sami tych robót w ramach porozumienia nie dokonują, sąd może w postępowaniu o zniesienie współwłasności orzec w postanowieniu wstępnym (art. 318 k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c.), że ustanowienie odrębnej własności jest co do zasady dopuszczalne, z równoczesnym upoważnieniem zainteresowanego współwłaściciela do dokonania tych robót.". Wobec powyższego, możliwość upoważnienia przez sąd postanowieniem zainteresowanego uczestnika postępowania do wykonania robót adaptacyjnych zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) tworzy dla wskazanego współwłaściciela uprawnienie równoznaczne z wykazaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w ustawy, jeżeli uczynienie zadość przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych, sąd może w postanowieniu upoważnić zainteresowanego uczestnika postępowania do ich wykonania tymczasowo na jego koszt, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Dobitnie w/w stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r. (sygn. akt II SA/Ka 1719/99), wskazując, że "postanowienie wstępne sądu powszechnego uznające żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali wydane na podstawie art. 11 ust.2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (...) rodzi uprawnienie opisane w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane". W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 P.p.s.a.. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Badając pod kątem zastosowania tego artykułu przez organ odwoławczy, Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakim mowa w powyższym przepisie, oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. To brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością zarówno przedmiotową jak i – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - podmiotową. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma bowiem podstaw do orzekania merytorycznego w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2015 r., w którym skarżąca zwróciła się z prośbą o zmianę decyzji Burmistrz Miasta Gminy K.W. z dnia [...] r. Nr [...], której jedynym adresatem jest E.L.. Jako podstawę tego wniosku skarżąca wskazała art. 36a Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Istotne odstąpienie od projektu budowlanego złożonego wraz ze zgłoszeniem budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, wobec którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącej całego zamierzenia budowlanego (art. 36a ust. 1a). W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (art. 36a ust. 3). Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy (art. 36a ust. 5): 1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, 3) (uchylony), 4) (uchylony), 5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, 6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, 7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5 (art. 36a ust. 6). W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, aby koniecznym było uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, tj. decyzji Burmistrz Miasta Gminy K.W. z dnia [...] r. Nr [...]. Skarżąca w istocie domaga się – powołując się na postanowienia sądów powszechnych – o udzielenie pozwolenia na wykonanie nowych robót budowlanych, które błędnie są przez nią określane jako "kontynuacja budowy w celu wyodrębnienia dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych". W istocie planowane przez skarżącą roboty budowlane to przebudowa istniejącego już (jak wynika z dziennika budowy) budynku mieszkalnego. O taką przebudowę skarżąca jak najbardziej może się ubiegać jako współwłaścicielka nieruchomości, ale w odrębnym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, nie natomiast w trybie art. 36a Prawa budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę zarzut skargi naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 36a Prawa budowlanego należało uznać na nieuzasadniony. Należy tutaj również podkreślić, że – wbrew stwierdzeniu skarżącej – żadne ze wskazanych w skardze postanowień sadów (tj. Sądu Rejonowego w Ś.Ś. z dnia 2 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego we W. II Wydział Cywilny - Odwoławczy z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt [...]) nie dają skarżącej prawa do wystąpienia o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę i nie upoważniają jej do jednostronnego wniosku o zmianę decyzji pozwalającej na wyodrębnienie dwóch lokali mieszkalnych. Orzeczenia te, wydane w sprawie o podział majątku wspólnego T.S.-L. i E.L., umożliwiają jedynie skarżącej ustanowienie odrębnej własności dwóch lokali w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce nr 190/44 położonej w S., gmina K.W. oraz upoważniają skarżącą do wykonania prac adaptacyjnych opisanych w projekcie sporządzonym przez biegłego sądowego Z.I., zawartym w opinii z dnia 12 października 2012 r.. Jednocześnie zobowiązują E.L. do udostępnienia lokalu w zakresie niezbędnym do wykonania w/w prac adaptacyjnych, znoszenia wszelkich działań podejmowanych przez skarżącą, a zmierzających do wyodrębnienia dwóch odrębnych lokali zgodnie z projektem sporządzonym przez biegłego sądowego Z.I.. W żadnym miejscu powołanym orzeczeń nie ma mowy o zmianie dotychczas wydanego pozwolenia na budowę. Wbrew zatem argumentacji zawartej zarówno w odwołaniu jak i w skardze, co słusznie zauważył organ odwoławczy, z treści postanowień sadowych nie wynika upoważnienie do złożenia przez skarżącą wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną na rzecz E.L.. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest również fakt, że Wojewoda w postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] określa skarżącą mianem "inwestora". W istocie skarżąca jest inwestorem, ale przyszłych prac dotyczących wyodrębnienia dwóch lokali. Nie jest ona natomiast inwestorem w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Jest nim bowiem tylko E.L.. Skarżąca jest również uprawniona – na podstawie wyżej powołanych orzeczeń sądów - do przeprowadzenia robót adaptacyjnych, ale nie w trybie art. 36a Prawa budowanego. Roboty adaptacyjne stanowią całkowicie odrębną, chociaż mającą być przeprowadzoną w wybudowanym już budynku, inwestycją w stosunku do udzielonego E.L. pozwolenia na budowę. Dysponowanie przez skarżącą prawem do wykonania zmian adaptacyjnych przyznanym przez sąd powszechny w prawomocnym orzeczeniu nie uprawnia ją jednak do domagania się zmiany uprzednio wydanego na rzecz E.L. pozwolenia na budowę w oparciu o art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto należy podkreślić, że żaden z organów nie kwestionuje prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które daje jej możliwość do ubiegania się o pozwolenie na budowę, jednakże nie stanowi to podstawy do wydania na jej wniosek decyzji o zmianie pozwolenia na budowę udzielonego E.L.. Tym samym powołane w skardze orzeczenia sądów, które odnoszą się do "prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" i z jakich aktów może prawo to wynikać, jak również do upoważniania przez sąd w postępowaniu o zniesienie współwłasności do dokonywania przez współwłaściciela robót budowlanych mających na celu wyodrębnienie lokali, nie mogą znaleźć żadnego odniesienia w niniejszej sprawie. Powyższe prowadzi również do stwierdzenia, że wniosek skarżącej nie mógł skutecznie wszcząć postępowania w sprawie zmiany udzielonego E.L. pozwolenia na budowę, w związku z czym – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - wystąpiła przesłanka podmiotowa bezprzedmiotowości postępowania, bowiem osoba wnioskująca o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę nie była uprawniona do złożenia tego wniosku. Jak wskazał również Wojewoda, z treści postanowień sądów wynika prawo T.S.-L. do dysponowania nieruchomością objętą współwłasnością działką nr 190/44, AM-5, obręb S., gmina K.W. na cele budowlane, polegające na wykonaniu robót zmierzających do wyodrębnienia dwóch lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na tej działce. Słusznym jest również uwaga organu, że na podstawie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego uprzednie złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest jednym z warunków wydania pozwolenia na budowę (także zmiany pozwolenia na budowę), jednakże w przypadku zmiany pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego uprawnionym do jej dokonania jest jedynie inwestor. Nie uprawnia natomiast do tego sam fakt bycia stroną postępowania w sprawie pierwotnie wydanego pozwolenia na budowę. W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przepisy art. 32-35 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (art. 36a ust. 1 ust. 3), co oznacza, że przepis ten jest skierowany do adresata decyzji (inwestora). Uwzględniając powyższe rozważania należało stwierdzić, że organ pierwszej instancji słusznie umorzył postępowanie, zaś organ odwoławczy - podjął decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, uznając je za uzasadnione i zgodne z przepisem art. 105 § 1 k.p.a.. Wobec braku podstaw do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego i braku legitymacji skarżącej do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie takiej zmiany postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Uwzględniając powyższe - w ocenie Sądu – skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło