II SA/Wr 403/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-07-21

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Olga Białek, Ireneusz Dukiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, prawidłowo ocenił skuteczność doręczenia decyzji, opierając się wyłącznie na prawomocnym wyroku sądu karnego umarzającym postępowanie karne wobec listonosza, bez wszechstronnego zbadania kwestii prawidłowego doręczenia pisma w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku WSA, który nakazywał ustalenie daty prawidłowego doręczenia decyzji. Skupiając się jedynie na wyroku karnym dotyczącym listonosza, organ pominął analizę, czy sposób doręczenia spełniał wymogi skuteczności określone w art. 39 i 46 § 1 k.p.a. W przypadku wątpliwości co do terminowości wniesienia odwołania, należy je tłumaczyć na korzyść strony, a strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania organu.
Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył odwołanie od decyzji PINB wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia zakończenia budowy. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący uchybił terminowi, mimo złożenia wniosku o przywrócenie terminu. WSA uchylił poprzednie postanowienie, wskazując na konieczność ustalenia daty prawidłowego doręczenia decyzji. Po ponownym postępowaniu, DWINB ponownie odmówił przywrócenia terminu, opierając się na wyroku karnym umarzającym postępowanie wobec listonosza. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania i oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził jego niewykonalność i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 13 marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wnoszącej sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy gospodarstwa rolno-agroturystycznego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 21 czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. (dalej PINB), wniósł sprzeciw do zgłoszenia zakończenia budowy gospodarstwa rolno-agroturystycznego we W. przy ul. J. (działka nr [...], AM- 6 obręb [...]), dokonanego przez A. D.. W dniu 10 lipca 2013 r. A. D. złożył osobiście w siedzibie PINB odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że doręczono mu ją w dniu 26 czerwca 2013 r. Wobec faktu, że w aktach administracyjnych przekazanych wraz z odwołaniem Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego we W. (dalej DWINB) brak było dowodu doręczenia powyższej decyzji, organ I instancji przekazał w dniu 26 sierpnia 2013 r. duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru zawierającej ją przesyłki poleconej z którego wynika, że jej odbiór potwierdzono w dniu 25 czerwca 2013 r. W dniu 7 października 2013 r. A. D. złożył osobiście w DWINB pismo w którym oświadczył, że w dniu 26 czerwca 2013 r, w skrzynce na listy przy wejściu na teren jego posesji znalazł przesyłkę od PINB. Przesyłka ta nie posiadała blankietu zwrotnego potwierdzenia odbioru a pola z kodami kreskowymi były puste. Po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, odwołujący się stwierdził, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji dołączonym do akt, nie jest jego. Poinformował, że kwestionuje też autentyczność podpisu figurującego na potwierdzeniu odbioru znajdującym się w urzędzie pocztowym, który okazany mu został w dniu 4 października 2013r. Wyjaśnił, że po przeprowadzeniu konfrontacji z listonoszem odpowiedzialnym za doręczenie przesyłki okazało się, że to doręczyciel podpisał wszystkie potwierdzenia odbioru a list wrzucił do skrzynki w dniu 26 czerwca 2013 r. Fakt ten doręczyciel opisał i podpisał w przedłożonym do akt sprawy oświadczeniu. Z tego też względu odwołujący się uważa, że środek zaskarżenia wniósł w terminie. Jednocześnie jednak w dniu 10 października 2013 r. A. D. złożył do organu drugiej instancji wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji (taki sam wniosek złożył również w PINB). We wniosku tym przytoczył okoliczności faktyczne opisane w piśmie z dnia 7 października 2013 r. konkludując, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania składa ze względu na brak dowodu doręczenia mu spornej decyzji. Do wniosku załączono kopię odwołania oraz oświadczenia doręczyciela pocztowego B. J.. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na skutek skargi A. D. Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 47/14 uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że kluczową kwestią dla rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – zwłaszcza wobec twierdzenia skarżącego, że odwołanie wniósł w terminie a wniosek o jego przywrócenie składa tylko z ostrożności procesowej – jest ustalenie daty w której doszło do prawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej kwestionowaną decyzję, oraz czy w ogóle nastąpiło prawidłowe doręczenie pisma stronie w rozumieniu art. 39 i art. 46 § 1 k.p.a. Jak stwierdził Sąd – tego organ nie uczynił w sposób ostateczny i bezsporny. Sąd zwrócił również uwagę na to, że kwestia dochowania terminu do wniesienia odwołania, a tym samym skuteczności doręczenia, powinna być rozstrzygnięta w postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu. Jako istotną dla rozstrzygnięcia sprawy odnotował również okoliczność, że wobec doręczyciela przesyłki toczy się postępowanie karne w sprawie poświadczenia nieprawdy, że sporna przesyłka została doręczona i odebrana przez skarżącego, tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. a także w sprawie sporządzenia dokumentu w postaci oświadczenia, w którym oświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k. (zaświadczenie Policji złożono na rozprawie). Tego rodzaju sytuacja przewidziana jest w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., i stanowi podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego organ nie może ustalić w sposób wiążący prawidłowości doręczenia przesyłki pocztowej, a co za tym idzie, wydać prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie ewentualnego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 9.03.2010r., II SA/Ol 1060/2009, wyroki NSA z 7.03.2001r., III SA 32/00 i z 2.04.1999r., III SA 2307/98 oraz z 19.05.1998r., I SA 1874/97). W dalszym postępowaniu DWINB ustalił, że w wyniku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla W. doręczyciel B. J. został oskarżony o to, że: 1/ w dniu 25 czerwca 2013 r. we W., będąc zatrudnionym na stanowisku listonosza w Urzędzie Pocztowym [...], w celu użycia za autentyczny, podrobił podpis A.D. na karcie doręczeń przesyłek poleconych i odebranych przez A. D., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi – tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k. i § 2 a k.k. ; 2/ w okresie od 2 października 2013 r. do 7 października 2013 r. we W., w domu przy ul. J. [...], będąc zatrudnionym na stanowisku listonosza w Urzędzie Poczty Polskiej [...], sporządził dokument w postaci oświadczenia, w którym poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, podając, że pismo skierowane do A. D. doręczył adresatowi w dnu 26 czerwca 2013 r., podczas gdy w rzeczywistości doręczył je wcześniej tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k i § 2 k.k. Organ ustalił także, że w powyższej sprawie karnej, Sąd Rejonowy dla W. – Fabrycznej we W. II Wydział Karny w dniu 29 kwietnia 2014 r. wydał wyrok (sygn.akt [...]) w którym na podstawie art. 66 § 1 i § 2 k.k. w związku z art. 67 § 1 k.k umorzył warunkowo na okres próby - wynoszący 2 lata -postępowanie karne, po przyjęciu kwalifikacji prawnej czynu z pkt 2 na mocy art. 270 § 1 i § 2a k.k. Wyrok stał się prawomocny z dniem 7 maja 2014 r. Po uzupełnieniu akt o odpis prawomocnego wyroku, DWINB postanowieniem z dnia 13 marca 2015 r. ponownie odmówił A. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wyrok warunkowy umarzający postępowanie karne jest wyrokiem skazującym, uznającym winę oskarżonego. Zgodnie bowiem z art. 66 § 1 k.k sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. DWINB powołując się na moc dokumentów urzędowych (art. 76 § 1 k.p.a.) wskazał, że zobowiązany był uwzględnić okoliczność stwierdzoną prawomocnym wyrokiem, że doręczyciel sporządził dokument w postaci oświadczenia, w którym poświadczył nieprawdę podając, że pismo skierowane do A. D. doręczył adresatowi w dniu 26 czerwca 2013 r. podczas, gdy w rzeczywistości doręczył je dzień wcześniej. Mając na uwadze powyższą okoliczność organ postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 21 czerwca 2013 r. W ocenie organ wniosek przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może być uwzględniony. Opiera się on bowiem na twierdzeniu, że A. D. znalazł list zawierający decyzję PINB w skrzynce pocztowej w dniu 26 czerwca 2013r. a potwierdzenie jego odbioru dokonał za niego listonosz, składając podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Dla potwierdzenia powyższej okoliczności wnioskodawca doręczył oświadczenie listonosza B. J.. DWINB zauważył jednak, że w przywołanym wyżej prawomocnym wyroku Sąd stwierdził, że powyższe oświadczenie jest nieprawdziwe a w rzeczywistości decyzja została doręczona dzień wcześniej. Skoro więc wniosek o przywrócenie terminu opiera się na okoliczności której nieprawdziwość stwierdził prawomocnym wyrokiem sąd karny, organ odwoławczy uznał, że A. D. nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. D. zarzucając mu: 1/ Naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., gdyż organ pominął, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej decyzji figurują dwie sprzeczne daty doręczenia przesyłki. Argumentując ten zarzut autor skargi wskazał, że w prawnym górnym rogu nabita jest również data 26 czerwca 2013 r. Organ nie podjął zaś żadnych czynności dla wyjaśnienia powyższej kwestii. Nie przesłuchał też w charakterze świadków Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] P. S. oraz pracowników skarżącego odpowiedzialnych za obsługę korespondencji, na okoliczność ustalenia w jakiej dacie doszło do doręczenia przesyłki. Argumentując powyższe zarzuty skarżący podniósł, że listonosz który doręczał przesyłkę, przesłuchiwany w charakterze świadka w toczącej się przed Sądem Rejonowym dla W. sprawie karnej o sygn. akt [...] zeznał, że podrobił podpis skarżącego na karcie doręczeń, po czym wrzucił list do skrzynki pocztowej znajdującej się przed posesją skarżącego. Organ odwoławczy pominął w swoich rozważaniach – co z kolei zeznał doręczyciel w przywołanej wyżej sprawie karnej - że sfałszowanie podpisu pod zwrotnym poświadczeniem odbioru jest dla listonosza lżejszym przewinieniem dyscyplinarnym aniżeli doręczenie przesyłki dzień później. Skarżący zwrócił uwagę, że również Naczelnik Urzędu Pocztowego nr [...], przesłuchiwany w tymże postępowaniu, oświadczył, że "mogło być tak, że listonosz w jednym dniu podpisał przesyłkę a wrzucił ją w następnym". Zaznaczył także, że poczta nie jest w stanie wykluczyć, że do doręczenia przesyłki doszło w dniu 26 czerwca 2013 r. a nie 25 czerwca 2013 r ; 2/ Naruszenie art. 8 k.p.a. jako, że sposób prowadzenia postępowania nie budzi zaufania strony. Skarżący uważa bowiem, że ocena materiału dowodowego jest wybiórcza, selektywna i nie uwzględniająca licznych dowodów przeciwnych świadczących o wniesieniu odwołania w terminie; 3/ Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 86 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przez nieprzesłuchanie skarżącego w charakterze strony, pomimo, że istotne dla sprawy okoliczności - sprzeczne daty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - nie zostały wyjaśnione; 4/ Naruszenie art. 107 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. przez niewykazanie w uzasadnieniu motywów i nie wyjaśnienie, dlaczego w ocenie organu zachodzi przypadek uzasadniający odmowę przywrócenia wnioskowanego terminu. Zdaniem autora skargi, organ w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego nie przeprowadził dowodów na okoliczność, że skarżący mógł znajdować się w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że przesyłka zawierająca decyzję PINB została mu doręczona w dniu 26 czerwca 2013 r. Skarżący nie mógł bowiem zdawać sobie sprawy, że doręczyciel podrobi jego podpis na karcie doręczeń i wrzucił list do skrzynki nie zawiadamiając go o tym. Skoro strona znalazła list 26 czerwca 2013 r. do jego doręczenia nie mogło dojść 25 czerwca 2013 r. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasadzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Przy piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. IV Wydziału Karnego Odwoławczego z dnia 14 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt [...] i jego pisemnego uzasadnienia, na okoliczność uniewinnienia skarżącego od zarzucanego mu czynu w postępowaniu karnym (tj. nakłonienia B. J. do sporządzenia oświadczenia, że pismo kierowane do skarżącego doręczył mu w dniu 26 czerwca 2013 r. podczas, gdy w rzeczywistości doręczył je w dniu 25 czerwca 2013 r.), jak również ustalenia w tym wyroku, że skarżący - wobec braku świadomości, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru został podrobiony przez doręczyciela - pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że przesyłka została mu doręczona w dniu 26 czerwca 2013 r. Podczas rozprawy w dniu 21 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę wraz z zawartą w niej argumentacją i poparł wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia 6 lipca 2015 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 u.p.p.s.a dopuścił wnioskowane przez pełnomocnika skarżącego dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wydane zostało ono z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem prowadzonej w trybie sądowym kontroli jest postanowienie o charakterze procesowym wydane przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (dalej DWINB), w którym organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. (dalej PINB) z dnia 21 czerwca 2013 r. zawierającej sprzeciw do zgłoszenia zakończenia budowy gospodarstwa rolno-agroturystycznego przez skarżącego. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z przywołanej normy wynika, że jedną z podstawowych przesłanek zastosowania tej instytucji jest uchybienie terminu dla dokonania danej czynności prawnej. Ustalenie powyższej okoliczności ma decydujące znaczenie, bowiem instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Inaczej jednak jest, gdy strona twierdzi, że czynności dokonała w terminie lub, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia. Wówczas trudno stosować instytucję przywrócenia terminu - nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to konsekwencją tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. jaki zapadł w niniejszej sprawie stwierdził, że kluczową kwestią dla rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – zwłaszcza wobec twierdzenia skarżącego, że odwołanie złożył w terminie – jest ustalenie daty prawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję ze sprzeciwem i czy w ogóle nastąpiło prawidłowe doręczenie pisma w rozumieniu art. 39 i art. 46 § 1 k.p.a. W tym kontekście warto wskazać, iż stosownie do art. 153 u.p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten odnosi się więc do sytuacji, gdy - jak w niniejszej sprawie - orzekał już poprzednio sąd administracyjny, który dokonał określonej oceny prawnej. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, jak również po wzruszeniu pierwotnego orzeczenia, która to sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna wynikająca z uzasadnienia wyroku dotyczy wykładni przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w związku z konkretną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Niezastosowanie się do nich przez organ administracji publicznej przy ponownym wydawaniu decyzji narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ II instancji nie zastosował się do wyraźnych wskazań wynikających z wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. co do konieczności wyjaśnienia daty doręczenia przesyłki i oceny, czy w ogóle nastąpiło skuteczne doręczenie pisma. DWINB ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że prawomocnym wyrokiem sądu karnego przesądzone zostało, że doręczyciel poświadczył nieprawdę w oświadczeniu, że przesyłkę oddał adresatowi w dniu 26 czerwca 2013 r. podczas, gdy w rzeczywistości doręczył je dzień wcześniej. Organ skupił się zatem wyłącznie na wynikających z orzeczenia sądowego datach w jakich doręczyciel dokonał czynności z przesyłką, a nie analizował zupełnie, czy w świetle regulacji zawartych w k.p.a. taki sposób działania doręczyciela spełnia wymogi skuteczności doręczenia o których mowa w art. 39 i art. 46 § 1 k.p.a. Sąd zwraca zatem uwagę, że o skutecznym doręczeniu pisma stronie postępowania administracyjnego, można mówić, gdy nastąpi ono z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39-49 K.p.a. W przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie wywierało określone skutki prawne. Decyzja jako akt zewnętrzny musi zostać doręczona stronie, to znaczy każda strona musi mieć możliwość zapoznania się z jej treścią. Zgodnie z art. 42 § 1 i § 2 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej określony, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Doręczenie to jest określane mianem doręczenia właściwego, czyli doręczenia bezpośrednio adresatowi pisma. W przypadku doręczenia przesyłki do siedziby miejsca pracy powinno nastąpić, jeżeli nie do rąk adresata, to do rąk osoby przez niego upoważnionej. W myśl art. 46 § 1 i § 2 K.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu. Z przedstawionych wyżej regulacji wynika, że ustalenia przyjęte przez organ II instancji nie są wystarczające dla stwierdzenia skuteczności doręczania przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. Organ pominął zupełnie istotną okoliczność, która przewija się w toku postępowania administracyjnego – jak też i postępowań karnych – mianowicie oświadczenie doręczyciela, że to on podpisał zwrotne poświadczenia odbioru a nie jego adresat, oraz oświadczenie skarżącego, że podpis na zwrotce nie należy do niego. Poza uwagą organu pozostało też, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. we W. III Wydziału Karnego z dnia 29 kwietnia 2014r. (sygn. akt [...]), na który sam się powołał, dotyczy również podrobienia podpisu skarżącego na karcie doręczeń przesyłek pocztowych przez doręczyciela. Tym samym, fakt podrobnienia podpisu został przesądzony prawomocnym orzeczeniem karnym. Jak stwierdził Sąd Okręgowy we W. – IV Wydział Karny Odwoławczy w wyroku z dnia 14 maja 2015 r. (sygn. akt [...]) okoliczność, że zwrotne potwierdzenie odbioru podpisał doręczyciel jest bezsporna. W takiej sytuacji nie można – zdaniem składu orzekającego - mówić w tak kategoryczny sposób o dniu 25 czerwca 2013 r. jako dacie doręczania przesyłki w dniu 25 czerwca 2013 r. polegającej na pokwitowaniu jej przez doręczyciela i pozostawieniu w skrzynce na listy bez powiadomienia o tym adresata. W zaistniałej sytuacji, organ powinien w pierwszym rzędzie rozważyć, czy zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona a być może również i czy weszła do obrotu prawnego – trzeba mieć bowiem na uwadze, że w postępowaniu ustalono tylko jedną stronę. W przypadku braku skuteczności doręczenia trudno mówić o uchybieniu przez nią terminowi odwołania. Termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia decyzji, a jeżeli danej stronie decyzji nie doręczono (ewentualnie doręczono ją nieprawidłowo), bieg terminu do wniesienia odwołania biegnie od daty ostatniego prawidłowego doręczenia o ile mamy do czynienia z wielością stron postępowania. Rozważając zaakcentowane wyżej okoliczności organ winien mieć także na uwadze gwarancyjny charakter przepisów dotyczących doręczeń. W judykaturze wskazuje się, że ich celem, jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania oraz, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów. W sytuacji jednak, gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, to nie ma podstaw do eliminowania decyzji tylko z tego względu (przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 3/08, z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie II GSK 887/08, z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie II GSK 463/08 dostępne na nsa.gov.pl). Czynności dotyczące doręczeń są silnie sformalizowane właśnie ze względu na konieczność ścisłego określenia okoliczności powodujących istotne dla stron postępowania skutki prawne. Gwarancyjny charakter tych przepisów ma również oparcie w zasadach praworządności (art. 6 k.p.a.), zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz oficjalności (art. 39 k.p.a.). Stąd też ich naruszenie ma charakter istotny dla sytuacji strony, która nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z nieprawidłowego działania organu (por. J. Borkowski (w;) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 235). Podzielając powyższe stanowisko doktryny, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z nieprawidłowego działania organu, Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że z faktu, iż wobec strony nie zachowano normy gwarancyjnej, mającej służyć ochronie jej praw, nie można wywodzić niekorzystnych dla tejże strony skutków prawnych. Z istoty normy gwarancyjnej wynika bowiem, iż to właśnie jedynie strona, wobec której nie dochowano przewidzianych w przepisach procedury warunków, może się na tę okoliczność powoływać, zarzucając naruszenie jej praw. (tak w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1991 r., wydanego pod sygn. V KRN 304/90, publ. OSNKW 1992/5-6/44). Mając na uwadze wskazania zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. II SA/Wr 47/14 przyjąć więc należy, że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzależnione jest od prawidłowej oceny doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji To zaś jak wynika z przywołanego wyroku, powinno być uczynione najpierw we wstępnym postępowaniu przed organem odwoławczym, które może zakończyć się w sposób określony w art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy obowiązany jest bowiem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ ma przy tym możliwość albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, albo - zgodnie z art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy przy tym podkreślić, że akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Baza Orzeczeń LEX nr 29004). Istotne jednak jest, że w przypadku wątpliwości co do ustalenia daty wniesienia odwołania na organie odwoławczym ciąży obowiązek poczynienia niezbędnych w tym zakresie ustaleń. Organ ten nie może bowiem domniemywać daty doręczenia decyzji, ani daty wniesienia odwołania, gdyż okoliczności te powinny być w sposób niebudzący wątpliwości ustalone w postępowaniu wstępnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1020/07, Baza Orzeczeń LEX nr 497376). Podkreślić również trzeba, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, Baza Orzeczeń LEX nr 355325). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało z naruszeniem art. 153 u.p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 39 i 46 § 1 k.p.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.c. u.p.p.s.a obligowało Sąd do uchylenia ww. aktu. Skarga okazała się zatem zasadna. W tych okolicznościach orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wynika z konieczności stosowania art. 152 u.p.p.s.a w przypadku uwzględniania skargi. Orzeczenie o kosztach wsparcie znalazło w art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło