II SA/Wr 404/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania wyłazu dachowego w stropodachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego I. oddala skargę; II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącej adwokatowi S. D. wynagrodzenie w łącznej kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 złotych), w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) taryfowej stawki wynagrodzenia, kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 złotych) podatku VAT (stawka 22%) jako zwrot poniesionych wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wykonania wyłazu dachowego. Według przytoczonego stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ I instancji w dniu 22 maja 2009r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wyłazu dachowego w stropodachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W klatce schodowej nr 85 tego budynku znajduje się 10 lokali mieszkalnych. Na ostatniej kondygnacji zamontowano wyłaz dachowy o wymiarach 80cm x 80cm, na wysokości 337 cm od poziomu posadzki. Na spoczniku o wymiarach 223cm x 221cm znajdują się wejścia do trzech lokali mieszkalnych oraz do wspólnej suszarni. Do wykonanego wyłazu dopasowano pokrywę zabezpieczoną blachą ocynkowaną i go ocieplono. Roboty prowadzono na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 29.10.2008r. udzielonego wspólnocie mieszkaniowej. Odstępstwa od warunków pozwolenia były nieistotne. Polegały na przesunięciu wyłazu o 30 cm i zmianie jego wymiarów o 10 cm oraz zmianie materiałów na inne posiadające odpowiednie certyfikaty. Przyzwolenie na takie zmiany wydał projektant w opisie technicznym dołączonym do projektu budowlanego. Organ omówił normy wynikające z art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane i art. 105 § 1 k.p.a.. Wobec zgodności kontrolowanych robót z przepisami, nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej, a więc postępowanie było bezprzedmiotowe. Roboty wykonano prawidłowo. Bezpodstawne były zarzuty skarżącej, że wykonanie wyłazu wywoła oziębienie lokalu nr 10, którego jest współwłaścicielką. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., błędne ustalenia, że nie nastąpiła zmiana lokalizacji wyłazu oraz, że lokalizacja ta zapewnia bezpieczeństwo użytkowników lub mieszkańców, pominięcie że na zewnątrz otwierają się drzwi lokali nr 9 i 10, przewlekłość postępowania. Organ nie wyjaśnił, czy lokalizacja i korzystanie z wyłazu narusza zasady bezpieczeństwa. Otwór jest nieszczelny i nieocieplony, co powoduje duże straty ciepła. Dotarcie do otworu wymaga użycia drabiny, która znajduje się w suszarni. W przypadku korzystania z drabiny i jednoczesnego otwarcia drzwi od suszarni lub z mieszkania, może dojść do potrącenia użytkownika drabiny i tragedii. Drabina powinna być umocowana na stałe przy ścianie, bądź lokalizacja otworu powinna być inna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wyznaczony dla skarżącej adwokat zarzucił dodatkowo na rozprawie, że postępowanie w sprawie należało zakończyć decyzją merytoryczną nawet w przypadku uznania tej argumentacji za prawidłową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. umorzeniu podlega postępowanie bezprzedmiotowe. Brak przedmiotu postępowania (por. art. 1 pkt 1 k.p.a.) musi zachodzić obiektywnie, co ma miejsce wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie istnieje sprawa administracyjna (T. Kiełkowski "Sprawa administracyjna" s. 33-35, 110). Jedynie strona, na żądanie której wszczęto postępowanie, nie traci wówczas możności domagania się wydania decyzji merytorycznej. W tym przypadku będzie to decyzja odmowna, nie zaś umarzająca postępowanie, o ile podmiot uczestniczący w postępowaniu jako strona posiada w sprawie interes prawny (wyrok NSA z 25.09.2008r. II OSK 1058/07, wyrok NSA z 10.01.1998r. SA/Wr 957/88 ONSA 1989/1/22). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że postępowanie prowadzone z urzędu przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ustawy - Prawo budowlane, ulega umorzeniu w przypadku zgodności robót budowlanych z przepisami budowlanego prawa administracyjnego (wyroki II SA/Wr 673/08, II SA/0p 585/08, II SA/Go 450/08, II SA/Po 242/08, II OSK 1596/07, II SA/Gd 445/08, II OSK 606/07, II SA/Łd 944/07, IV SA 523/01 ONSA 2004/2/54, pozostałe wyroki w Systemie Lex). Jednocześnie w orzecznictwie tym przyjęto, że członek wspólnoty mieszkaniowej w sprawach dotyczących stosowania art. 51 ustawy prawo budowlane w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości wspólnej (poza lokalami odrębnymi), reprezentowany jest przez wspólnotę mieszkaniową i nie posiada niezależnego interesu prawnego w tych sprawach (wyrok II OSK 1912/06 w systemie Lex z powołanym tam orzecznictwem). Po uznaniu przedstawionych poglądów prawnych za trafne, należało ocenić decyzję utrzymującą w mocy umorzenie postępowania w nin. sprawie, za nienaruszającą art. 105 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.. Jak wiadomo, art. 51 ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) reguluje tzw. postępowanie naprawcze. Jednym z jego celów jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Obowiązek ten związany jest z ustaleniem przez organ nadzoru budowlanego, że roboty zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach (wykaz tych przepisów zawiera odesłanie w systemie Lex). W wyniku ustalenia, że wykonany wyłaz dachowy nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz nie został wykonany z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę bądź z naruszeniem przepisów, organ nadzoru budowlanego nie mógł stosować art. 51 ust. 1 pkt 1 albo art. 51 ust. pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 ustawy – Prawo budowlane. Wobec prowadzenia postępowania z urzędu organ nie mógł wydać decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku strony. Istniały ponadto co najmniej poważne wątpliwości, czy skarżąca posiadała przymiot strony w tym postępowaniu. Przedstawiona przez skarżącą argumentacja dotyczyła naruszenia jej uprawnień cywilnoprawnych bądź troski o interes użytkowników wyłazu, a pośrednio ochrony skarżącej przed grożącą jej odpowiedzialnością, gdyby wyrządziła im szkodę. Uzyskanie przez wspólnotę mieszkaniową, której członkiem jest skarżąca, pozwolenia na wykonanie wyłazu, poprzedzone było uchwałą, której skarżąca nie kwestionowała, i nie kwestionuje. Sam sposób realizacji tego pozwolenia nie wywołał naruszenia zasad bezpieczeństwa lub przepisów również według skarżącej, skoro powołała inne względy mające uzasadniać wadliwość wykonania wyłazu i jego skutki (nieszczelność wyłazu, bezpieczeństwo jego użytkowników). Zawsze istniał dualizm ochrony prawnej przysługującej właścicielowi z uwagi na prowadzenie robót budowlanych w sąsiedztwie jego nieruchomości. W zakresie, w którym kompetencji nie posiada nadzór budowlany, pozostaje postępowanie przed sądem powszechnym. Z tego punktu widzenia postępowanie administracyjne byłoby również bezprzedmiotowe. Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 i art. 250 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. HB.19.11.10r.