II SA/Wr 415/03

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. tut. Sąd przyznał skarżącym D. i M. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia ich z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowił im adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. (sygn. akt II OZ 514/09) oddalił zażalenie skarżących wniesione na ww. orzeczenie uznając, że rozstrzygnięcie Sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu - w świetle przedstawionej przez wnioskodawców ich sytuacji materialnej- jest w pełni uzasadnione. W dniu 7 września 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła skarżącym pełnomocnika w osobie adwokata K.G.. Postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r. tut. Sąd rozpoznając kolejny wniosek wnioskodawców o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata i zwolnienia z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięcie to zostało uznane przez Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe (postanowienie z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 347/10). W dniu 9 września 2010 r. referendarz sądowy pozostawił w aktach sprawy bez rozpoznania kolejny wniosek D. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia poprzez uiszczenie wpisu w wysokości 50 zł, skarżący D. i M. W.w dniu 10 lutego 2012 r. złożyli na urzędowym formularzu ponowny wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazując, że łączny ich dochód wynosi 1.848 zł netto, a z posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. Wnioskodawcy wezwani do wykazania, iż od poprzedniego orzeczenia zmieniła się na niekorzyść ich sytuacja materialna w stopniu uzasadniającym aktualnie uwzględnienie ich wniosku, w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. wskazali, że podtrzymują swoje oświadczenie i dodali, że "nie są w stanie opłacić żadnej kwoty". Mając na uwadze, że ww. postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. przyznano już wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolniono ich z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł i uprawnienie to jest nadal aktualne, w tej sytuacji postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem wnioskodawców w tym zakresie należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r., Dz. U. poz. 127 ze zm.) umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt 1 sentencji). Rozważając wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych powtórzyć należy, że przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja materialna skarżących. To na wnioskodawcy ciążył obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem skarżący takiego rodzaju okoliczności- mimo wezwania- w ogóle nie wskazali, a z treści lakonicznie uzasadnionego wniosku wynika jedynie, że przedstawione w nim okoliczności zasadniczo istniały już w trakcie rozpoznania poprzedniego wniosku i fakty te nadal nie uzasadniają przyznania wnioskodawcom prawa pomocy. W szczególności: wnioskodawcy nadal nie określili i nie udokumentowali swoich niezbędnych wydatków, nie przedstawili zaświadczenia o swoich aktualnie osiąganych dochodach; nie przedłożyli dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość oraz dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach; nie wskazali także dlaczego -jeśli według swoich twierdzeń znajdują się w niedostatku- nie wystąpią do dwójki swoich dorosłych dzieci (zresztą- osób współskarżących) o świadczenie alimentacyjne (art. 133 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy [Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.]); nie wyjaśnili dlaczego z tego samego źródła z którego pokrywali wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (działającego w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych) nie mogą sfinansować także kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawcy nie mają nikogo na utrzymaniu, wskazany przez nich dochód (1.848 zł) oraz brak określenia i udokumentowania wysokości wydatków oraz uwzględniając wysokość jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego (wpis sądowy od zażalenia- 100 zł) pozwala na uznanie, że wnioskodawców stać na to, aby sfinansować ww. opłatę sądową. Zgodzić się należy, ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w postanowieniu z dnia 1 lipca 2011 r. (sygn. akt II OZ 546/11, LEX nr 844614) stwierdził, że to na stronie postępowania sądowoadministracyjnego ciąży obowiązek uczestniczenia w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu (...) prowadzenie licznych postępowań nie jest przesłanką przyznania prawa pomocy – strona, decydując się na prowadzenie wielu postępowań sądowych, musi liczyć się z faktem, że każde z nich będzie wiązało się z obowiązkiem partycypowania w jego kosztach, a sytuacja finansowa strony będzie rozpoznawana odrębnie w każdej ze spraw. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku pozostaje również okoliczność, iż skarżący niedawno w kilkunastu już sprawach (np. o sygn. akt II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11, itd.) zatrudnili adwokata z wyboru, co świadczy bezsprzecznie o tym, iż posiadają oni możliwość opłacenia także kosztów niniejszego postępowania z dotychczasowego czy nowego kredytu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.