II SA/Wr 431/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki łącznika drogowego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki łącznika drogowego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, [...] sp. z o.o. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca strona podniosła, że obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki jest częścią drogi wewnętrznej służącej do komunikacji dla mieszkańców osiedla znajdującego się przy ul. [...] we [...]. Rozbiórka części takiej drogi skutkować będzie utrudnieniami dla mieszkańców tego osiedla w zakresie dojazdu do posesji. Ponadto wykonanie rozbiórki pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki gdyż prowadzić może do zniszczenia co najmniej części użytych do budowy drogi materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody właścicielowi obiektu w związku z koniecznością jego odbudowy, jeśli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej (lub też innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem okoliczności wyjątkowych. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie na podstawie wniosku skarżącego oraz materiału dowodowego sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z 13.12.2004 r. sygn. akt FZ 495/04). Innymi słowy, warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nawet bowiem, jeżeli rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie w pełni opiera na zasadzie skargowości (por. postanowienie NSA z 5.05.2011 r. sygn. akt II OZ 370/11), to jednak wciąż postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. W konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to czy żądnie zostanie uwzględnione zależy między innymi od tego, czy akt ten jest wykonalny i czy jego wykonanie wywołuje bezpośredni skutek w postaci zagrożenia dóbr wymienionych w przywołanym przepisie. Wobec powyższego uznać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego bądź innego aktu w granicach sprawy służy zapobieżeniu wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości powstania skutków trudnych do odwrócenia, gdyby okazało się, że w wyniku uwzględnienia skargi ten akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z 14.12.2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z 4.11.2008 r. sygn. akt II OZ 1143/08). Idąc dalej, warto podkreślić, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, więc powinny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne (por. postanowienie NSA z 16.10.2014r. sygn. akt II OZ 1099/14). W sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji DWINB został zwięźle, lecz przekonująco umotywowany, wobec czego Sąd był w stanie zweryfikować jego merytoryczną zasadność. Powołane przez stronę argumenty chociaż w części mają ogólny charakter – jak np. twierdzenia dotyczące nakładów koniecznych do poniesienia w przypadku przywrócenia części drogi, które będą narażać skarżącą spółkę na wyrządzenie znacznej szkody, to jednak zasadniczy trzon argumentacji wniosku sprowadza się do wykazania, że rozbiórka części drogi osiedlowej skutkować będzie utrudnieniem dla mieszkańców osiedla w zakresie dojazdu do swoich posesji (skarżąca spółka przy ul. [...] we [...] zrealizowała budynek mieszkalny składający się z 82 lokali i 99 miejsc postojowych). Są to niewątpliwie trudne do odwrócenia skutki, co najmniej w krótkiej perspektywie czasowej. Sąd administracyjny przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji powinien również wyważyć interesy wszystkich stron postępowania (por. postanowienie z 30.01.2018 r. sygn. akt II OZ 24/18). Wobec powyższego tutejszy Sąd zauważa, że wykonany łącznik drogowy nie powoduje znaczących utrudnień w użytkowaniu przez właścicieli działki nr [...] ich nieruchomości, ani nie stanowi przeszkody w realizacji zamierzonego przez nich celu inwestycyjnego, co nie zmienia oceny tego, że wykonanie łącznika drogowego na nieruchomości bez zgody jej właściciela stanowi naruszenie prawa. Stwierdzić zatem należy, że skarżąca wykazała, jakie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zaistnieć w wypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozbiórka drogi dojazdowej przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Należy przy tym także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.