II SA/Wr 432/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie mu prawa pomocy skarżący zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że ma 65 lata oraz aktualnie oczekuje na przyznanie świadczenia emerytalnego, a utrzymuje się z "bezumownego odszkodowania" w wysokości 700 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił "nieukończony pawilon handlowy" o pow. 88, 80 m2. Dodał, że nie korzysta z pomocy osób trzecich ani z opieki społecznej. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie wnioskodawca pismem z dnia 18 listopada 2014 r. wniósł sprzeciw wskazując, że on i jego żona ponoszą osobno swoje wydatki, przy czym żona nie wyraża zgody na ujawnienie swojej sytuacji finansowo- majątkowej. Dodał, że w obecnej chwili nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy i uznał, że wnioskodawca nie wykazał (zarówno we wniosku, jak i w sprzeciwie) aby nie był w stanie ponieść kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wnioskodawca był zobligowany przedstawić w sposób czytelny swój stan finansowy prezentując w niebudzący wątpliwości sposób źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna ma jednak charakter wybiórczy i sprowadza się wyłącznie do wskazania tylko niektórych okoliczności, jak dochód (w postaci tajemniczego "bezumownego odszkodowania") oraz prawo własności nieukończonego budynku o pow. 88, 80 m2. Skarżący nie przedłożył jednak dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego ww. dochodu, nie wskazał z jakiego tytułu je otrzymuje i dlaczego kwota ta uległa zmniejszeniu (na 700 zł) w stosunku do kwoty, którą deklarował w swoich wcześniejszych wnioskach (1.400 zł). Skarżący nie wyjaśnił dlaczego nie wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą "Z". i jaki z tego tytułu osiąga dochód. Nie wspomniał również – do czego z kolej przyznał się w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 799/12 (pismo tamże z dnia 3.11.2014 r. k. 275-276)- że wykonuje często "różne prace dorywcze" w stawce godzinowej 25 zł. Wnioskodawca nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych wydatków. Nie wyjaśnił dlaczego nie wskazał swojej żony jako osoby prowadzącej z nim gospodarstwo domowe i nie przedstawił jej sytuacji majątkowej oraz finansowej pomimo pouczenia go, że samo posiadanie umowy o rozdzielności majątkowej (czy rzekoma niechęć współmałżonki do ujawniania ww. danych) nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia ww. okoliczności. Wnioskodawca nie przedłożył aktualnych wyciągów z wszystkich posiadanych przez siebie rachunków bankowych, w szczególności tego rachunku, na które wpływa jego dochód z tytułu tzw. "bezumownego odszkodowania". Nie złożył również deklaracji podatkowych za rok 2013 oraz kserokopii ostatniej strony z księgi przychodów i rozchodów lub innego dokumentu z którego wynikałaby wysokość przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej P. i rodzaj ponoszonych kosztów. Skarżący nie wyjaśnił czyją własnością jest mieszkanie położone przy ul. J.B.. Nadto nie wskazał jak zakończyło się postępowanie o podział majątku (o znacznej wartości) z byłą żoną (rozprawa w tej sprawie miała odbyć się na początku września br.). Nie wyjaśnił także co stało się z dotychczas wykazywanymi przez niego składnikami majątkowymi: mieszkaniem o pow. 50, 60 cm2 oraz działkami: o pow. 253 m2 oraz 137 m2 i nie określił z jakich źródeł czerpał dotychczas środki na pokrycie kosztów sądowych w innych sprawach toczących się przed tut. Sądem. Skarżący nie wskazał dlaczego nie korzysta aktualnie ze wsparcia osób trzecich lub pomocy społecznej (choć we wcześniejszych wnioskach wskazywał, że korzysta np. z pomocy finansowej swoich sióstr). Nie wyjaśnił dlaczego nie rejestruje się jako osoba bezrobotna lub nie czyni starań o uzyskanie świadczenia rentowego. Nadto nie określił czy posiadany przez niego pawilon handlowo- usługowy jest rzeczywiście położony przy ul. J.B., czy jest użytkowany, a jeśli tak to przez kogo i do prowadzenia jakiej działalności służy, jakie skarżący czerpie z tego korzyści. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. A wskazać m.in. należy, że skarżący w innych prowadzonych przed tut. Sądem postępowaniach uiszcza należne opłaty sądowe, a w sprawach o sygn. akt II SA/Wr 385/06 i o sygn. akt II SAB/Wr 49/11 zatrudnił nawet zawodowego pełnomocnika. Sąd rozpoznający wniosek [o przyznanie prawa pomocy] bada nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie. Brak jest w aktach dokumentu świadczącego o prawnym rozwiązaniu związku małżeńskiego skarżącego i jego drugiej żony, w tej sytuacji nawet umowa o rozdzielności majątkowej nie zniosła obowiązków wynikających z art. 23 i z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. jedn. z 2012, Dz. U. poz. 788) nakazującego obojgu małżonkom wzajemną pomoc oraz przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny według swych sił i swych możliwości zarobkowych oraz majątkowych. W tej sytuacji każdy z małżonków ma obowiązek łożenia na utrzymanie współmałżonka, który utracił zdolność finansową, w tym nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania. Dla oceny wniosku istotne, zatem było przedstawienie sytuacji finansowej i majątkowej współmałżonki, czego skarżący- mimo kilkukrotnych pouczeń- nie uczynił (zob. postanowienia NSA: z dnia 10.02.2014 r. sygn. akt I FZ 530/13 LEX nr 1422571; z dnia 27.11.2013 r. sygn. akt I FZ 434/13 LEX nr 1394354; z dnia 25.08.2011 r. sygn. akt II FZ 441/11 LEX nr 896371). W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przyczyn leżących po stronie skarżącego niemożliwe okazało się bowiem ustalenie jego rzeczywistej sytuacji dochodowej i majątkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.