II SA/Wr 448/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-16
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji, czy M. T. posiadała legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że M. T. nie wykazała posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uzasadniałby jej status strony postępowania administracyjnego. Brak wskazania na konkretny przepis prawa materialnego, który naruszałby jej prawa, a także wskazanie jedynie na odległość nieruchomości od inwestycji, nie stanowiło podstawy do uznania jej za stronę. W związku z tym, skarga wniesiona przez M. T. jako przez podmiot nieuprawniony, została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarga M. K. została oddalona jako niezasadna, ponieważ organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a także zapewniły udział społeczeństwa w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy malarni zanurzeniowej. Wcześniejsze postępowanie zostało uchylone przez WSA z powodu nieprawidłowego ustalenia kręgu stron. W ponownym postępowaniu Kolegium ustaliło krąg stron, nie uwzględniając M. T. jako strony. M. K. wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i u.o.o.ś. oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron. M. T. również wniosła skargę, kwestionując brak uznania jej za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono skargę M. K. w całości; II. Odrzucono skargę M. T.; III. Nakazano zwrócić M. T. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Władysław Kulon, sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.), Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.T. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 20 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie malarni zanurzeniowej I. oddala skargę M. K. w całości; II. odrzuca skargę M. T.; III. nakazuje zwrócić M. T. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy M. ustalił na wniosek A. sp.j. (dalej: wnioskodawca lub inwestor), środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie malarni zanurzeniowej na działce nr 563/16 w G.". Organ I instancji określając środowiskowe uwarunkowania wskazał w pkt I, że przedmiotem przedsięwzięcia jest zabudowa malarni zanurzeniowej w istniejącej hali zlokalizowanej na działce nr 563/16. Na malarnie przeznaczona jest powierzchnia 24 x 36 metrów. Przewiduje się malowanie zanurzeniowe odlewów farbami wodorozcieńczalnymi. W malarni malowane będą różnego rodzaju odlewy o dużych gabarytach i grubościenne. Największe odlewy dają się wpisać w bryłę o wymiarach LxBxH - 1800x800x1100 i wadze do 250 kilogramów. Przewiduje się malowanie około 50 ton odlewów na zmianę. Malowanie i suszenie będzie odbywało się przez 16 h/dzień (3600 h/rok). Podstawowe przygotowanie powierzchni przed malowaniem stanowić będzie młotkowanie i szlifowanie odlewów żeliwnych. Obróbka detali odbywa się w hali w 12-stu kabinach szlifierskich otwartych. Powietrze odciągane z procesów szlifierskich będzie podczyszczane. Instalacje odpylania stanowić będzie zespół rur odciągowych połączonych z filtrem z wkładami patronowymi lub workowymi. Oczyszczone powietrze nie będzie wydalane z hali na zewnątrz tylko z powrotem zawracane do hali produkcyjnej. W malarni przewiduje się: malowanie zanurzeniowe elementów w koszach dla przypadku braku możliwości zawieszenia, malowanie zanurzeniowe odlewów indywidualnych zawieszonych na trawersie wózka przenośnika, incydentalne malowane natryskowe odlewów nietypowym kolorem (farba wodorozcieńczalna). Cały proces technologiczny przygotowania powierzchni poprzez fosforowanie (komora fosforanowania żelazowego metodą natrysku kąpielą), płukanie (komora płukania), suszenie po myciu (suszarka konwekcyjna przelotowa), malowanie zanurzeniowe (dwie wanny o pojemności 4,5 m3 każda), podsuszanie i suszenie (tunel podsuszania, suszarka konwekcyjna, przelotowa) w podwyższonych temperaturach odbywać się będzie na przenośniku podwieszonym, dwutorowym, taktowym. W obudowie przewiduje się zlokalizowanie stanowiska pracy dla usuwania nadmiaru farby z zagłębień oraz domalowywania miejsc bez farby, po pęcherzach powietrznych (w razie potrzeby) ze zwiększoną wentylacją miejscową. Na tym stanowisku możliwe będzie również malowanie natryskiem hydrodynamicznym niewielkich partii odlewów innymi kolorami (farbami wodorozcieńczalnymi). Na kanale wyciągowym na tym stanowisku przewiduje się założenie maty PAINT STOP mające na celu zatrzymanie cząsteczek farby. Zapotrzebowanie na wodę wyniesie około 32 m3/m-c dla celów socjalno-bytowych, 4 m3 na pół roku dla przygotowania kąpieli odtłuszczaj ąco-fosforanującej i 400 l/h dla myjki w malarni, moc zainstalowania wyniesie 87 kW, zużycie węgla (ekogroszek) - 850 kg/miesiąc. Zużycie farb wodorozcieńczalnych wyniesie: PERTUNOL-W- Tauchgrundierung nr 2104491- W-I (farba żółta) około 11 250 kg/rok, GROSSOL - W - Grundierung nr 1605189- W (farba zielona) około 11 250 kg, zużycie preparatu do fosforanowania: 1700 kg/rok, zużycie gazu propan - 23 kg/h.
Na etapie eksploatacji organ I instancji nałożył na wnioskodawcę obowiązek podjęcia działań polegających na tym aby (pkt II lit. B):
1.Stosować farby wodorozcieńczalne w łącznej ilości 22 500 kg/rok. Nie dodawać do farb rozcieńczalników.
2.Wanny do malowania podczas postoju instalacji zamykać mechanicznie za pomocą klap.
3.Procesy malowania prowadzić w kontrolowanych warunkach termicznych. Utrzymywać odpowiednią temperaturę farby w wannach poprzez wymiennik ciepła wody.
4.Wanny do malowania wyposażyć w filtry farby mające na celu zatrzymywanie zanieczyszczeń o wielkości powyżej 50 pm.
5.Funkcjonowanie malarni zanurzeniowej i ruch pojazdów obsługujących przedsięwzięcie ograniczyć do pory dziennej.
6.Płukanie odlewów/elementów prowadzić w systemie kaskadowym w celu zmniejszenia zapotrzebowania na wodę.
7.Zużyte kąpiele myjące (odtłuszczająco-fosforanujące) przekazywać co pół roku wyspecjalizowanej firmie w celu dalszego zagospodarowania.
8.Ścieki ciągłe z płuczki kaskadowej kierować szczelnym systemem kanalizacyjnym do oczyszczalni ścieków lub do czasu wybudowania rurociągu odprowadzającego ścieki pochodzące z płuczki do oczyszczalni ścieków, ścieki te kierować - za pomocą szczelnych połączeń uniemożliwiających rozlanie przepompowanych ścieków - do beczkowozu (szczelnego zbiornika - cysterny), po czym wywozić na oczyszczalnię ścieków.
9.Proces malowania prowadzić w dwóch szczelnych wannach o pojemności 4,5 m3 każda.
10.Ścieki socjalno-bytowe odprowadzać do szczelnego, bezodpływowego zbiornika, po czym opróżniać przez wyspecjalizowane podmioty.
11.Zapewnić właściwe gospodarowanie odpadami wytworzonymi podczas eksploatacji inwestycji. Magazynować je selektywnie w wydzielonych, przystosowanych do tego celu miejscach, w warunkach uniemożliwiających ich negatywne oddziaływanie na środowisko (kontenery, pojemniki, wykonane z tworzywa odpornego na składniki zawarte w magazynowanych odpadach, miejsce zabezpieczone przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych , teren utwardzony i szczelny) oraz przekazywać podmiotom posiadającym stosowne pozwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. Miejsce magazynowania odpadów niebezpiecznych wyposażyć w sorbenty do zbierania ewentualnych wycieków.
12.W miarę możliwości odpady powinny być poddawane procesowi odzysku lub unieszkodliwiania w miejscu powstawania, a w przypadku braku możliwości prowadzenia odzysku należy zorganizować sprawne przekazanie podmiotom posiadającym stosowne pozwolenia w zakresie gospodarowania odpadami.
13.Urządzenia i aparaturę wykorzystywaną w przedmiotowej instalacji utrzymywać we właściwym stanie technicznym i dbać o ich prawidłową eksploatację. Regularnie
przeprowadzać prace konserwacyjne oraz przeglądy eksploatacyjne ww. aparatury i urządzeń.
14.Eksploatacja instalacji nie może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację posiada tytuł prawny.
15.Na obszarach ochrony akustycznej (teren zabudowy mieszkaniowej) nie mogą być przekroczone poziomy hałasu emitowane przez projektowany obiekt oraz transport kołowy związany z pracą zakładu.
16.Dowóz surowców do malarni prowadzić wyłącznie drogami przeznaczonymi do transportu pojazdów ciężarowych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
17.Ruch drogowy przy malarni zorganizować w sposób nie stwarzający zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska w porze dziennej.
Ponadto organ I instancji określił w pkt III wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których w art. 72 ust. 1 pkt 1.10,14 i 18 polegające na tym aby:
1.Zanieczyszczone powietrze z procesów malowania odprowadzać za pomocą emitora o wysokości co najmniej 10 m, średnicy u wylotu wynoszącej około o,3 m.
2.Zanieczyszczone powietrze z procesów suszenia odprowadzać za pomocą emitora o wysokości co najmniej 10 m, średnicy u wyłom wynoszącej około 0,2 m.
3.Na kanale wyciągowym stanowiska pracy dla usuwania nadmiaru farby zagłębień, do malowania miejsc bez farby oraz do malowania natryskiem hydrodynamicznym niewielkich partii odlewów innymi kolorami (farbami wodorozcieńczalnymi) zastosować maty filtracyjne zatrzymujące cząsteczki farby.
4.Projektowane dwa wentylatory wyrzutowe o poziomie mocy akustycznej nie wyższej niż 80 dB każdy wentylator nawiewny centrali o poziomie mocy akustycznej nie wyższej niż 85 dB umieścić w obudowach lub urządzeniach wewnątrz hali malarni.
5.Instalacje do malowania posadowić w hali wyposażonej w szczelną nienasiąkliwą i utwardzona posadzkę.
6.Dwa zbiorniki na propan o pojemności 6400 dm3 każdy posadowić na szczelnym fundamencie.
W pkt VIII decyzji organ nałożył na wnioskodawcę obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w terminie 6 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania. W analizie zobowiązano inwestora do przedstawienia porównania ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko i w niniejszej decyzji, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i z działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Pomiary należy zlecić akredytowanemu laboratorium.
Organ I instancji o wydaniu decyzji zawiadomił strony w drodze obwieszczenia zgodnie z art. 49 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji przedstawił przebieg postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 22 listopada 2012 r. Po zawiadomieniu stron postępowania o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń i nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko oraz ustaleniu zakresu raportu (opinia PPIS z dnia 14 grudnia 2012 r., opinia RDOŚ z dnia 17 grudnia 2012 r., postanowienie organu I instancji w dniu 21 grudnia 2012 r.), w dniu 7 października 2013 r. inwestor przedłożył 3 egzemplarze raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obwieszczeniem z dnia 15 października 2013 r. organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ramach postępowania z udziałem społeczeństwa sprzeciw dla realizacji inwestycji zgłosił Komitet Mieszkańców Wsi G. (zwany dalej: Komitetem). Komitet w licznych pismach (m.in. z dnia 4 listopada 2013 r., z dnia 26 stycznia 2014 r., z dnia 6 marca 2014 r. – daty wpływu do organu), przedstawił negatywną opinię na temat przedsięwzięcia. W tym zakresie powoła się m.in. na wyniki zebrania z mieszkańcami wsi G. z dnia 29 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. PPIS zaopiniował pozytywnie z zastrzeżeniami realizację przedsięwzięcia. Po wyjaśnieniu przez inwestora wątpliwości również RDOŚ postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. uzgodnił realizację inwestycji i określił jej warunki.
Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. złożyli: A. M., A. D., C. D., M. R., K. J., K.Ł., S. P., R. J., A.M., K. M., B. O., J. O., J. G., K. G., K. i A. T., H. i Z. M., E. T., T. K., J. K., G. M., H. S. i S. J. (dalej również jako: "odwołujący lub skarżący") wraz z listą osób popierających (Komitetu).
Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się brakiem odniesienia do dowodów, w tym w szczególności do faktów znanych organowi I instancji z urzędu;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia stanowiska organu co do zarzutów społecznych, które błędnie zostały przez organ uznane za nieuzasadnione;
- art. 37 u.o.o.ś., gdyż organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji nie uwzględnił sprzeciwu społecznego mieszkańców wsi G..
W związku z tak sformułowanymi zarzutami odwołujący wnieśli o zmianę decyzji poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji. W razie nieuwzględnienia odwołania o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że raport został napisany na bazie nieaktualnych danych związanych ze stanem dróg, stanem wód gruntowych, a także wodociągu wiejskiego i systemu kanalizacji. Rozwiązania zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko, a następnie określone w decyzji, jak wskazują odwołujący, zawierają alternatywne sposoby czy doprowadzania wody, czy też odprowadzania ścieków, które będą źródłem kolejnych zagrożeń dla środowiska i mieszkańców G.. Odwołujący podnieśli, że wodociąg wiejski jest bardzo stary i ulega awariom. Ponadto wskazali, że w raporcie i decyzji powinna być dokładna ocena stanu wód podziemnych i możliwości ewentualnego wykopu studni na terenie zakładu. Kolejna przedstawiona możliwość dostarczania wody do zakładu poprzez dowóz cysternami negatywnie wpłynie na stan dróg i bezpieczeństwo mieszkańców-brak chodników. Odwołujący podnieśli, że we wsi nie ma kanalizacji ściekowej. Wskazali, że oczyszczalnia na terenie zakładu nie istnieje, a kanalizacja ściekowa jeżeli kiedykolwiek była to działała ponad 10 lat temu i łączyła byłe zakłady bawełniane. Ewentualny wywóz do zewnętrznej oczyszczalni ścieków produkcyjnych wiążę się z kolejnym transportem po drogach. Zdaniem odwołujących, raport ujęty w powyższych punktach jest niekompletny i nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, zatem nie może stanowić podstawy wydania pozytywnej decyzji dla realizacji przedmiotowej inwestycji. Odwołujący wskazali, że społeczeństwo wsi G. powiedziało wyraźne nie dla realizacji tej inwestycji. Podnieśli, że na pisma zawsze odpowiadali terminowo, zaś co do inwestora istnieją w tym zakresie wątpliwości. Wskazali, że sformułowanie w decyzji opinii o zebraniu w dniu 26 stycznia 2014 r., że było ono jednostronne jest niezgodne z prawdą, ponieważ był to termin uzgodniony z sołtysem i według jego oświadczenia dogodny dla inwestora. Podnieśli, że ruch drogowy stanowi jeden z podstawowych czynników zagrożenia bezpieczeństwa i pogarszających się warunków środowiskowych dla mieszkańców, przytaczając na poparcie swoich twierdzeń różne okoliczności. Wskazali, że pomimo interwencji nie ustawiono odpowiednich znaków co do ograniczenia ciężaru i prędkości pojazdów na tej trasie. Odwołujący podnieśli również, że nie można zgodzić się twierdzeniami zawartymi uzasadnieniu o korzyściach materialnych dla mieszkańców, wynikających z zobowiązań podatkowych, bowiem profity w zestawieniu z kosztami dla bezpośrednio zainteresowanych mieszkańców są niewymierne. Inwestor nie przewiduje przy tym żadnego miejsca pracy. Odwołujący wskazali również, że wydanie decyzji wbrew woli i jawnemu sprzeciwowi społeczeństwa, stanowi naruszenie u.o.o.ś. Podsumowując stwierdzili, że przestrzeń i środowisko jest dobrem ograniczonym, a planowana inwestycja w sposób bezpośredni i jednoznaczny zwiększy nakłady gminy na infrastrukturę drogową i środowiskową (wodociągi, kanalizacji) i jej utrzymanie, a także sukcesywnie wpłynie na utratę walorów przyrodniczych.
W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. pismem z dnia 7 lipca 2014 r. zwróciło się do RDOŚ o przesłanie przedłożonych przez wnioskodawcę w dniu 30 grudnia 2013 r. informacji, stanowiących odpowiedź na wezwanie z dnia 9 grudnia 2013 r. Po otrzymaniu odpowiedzi wraz z dokumentacją decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekło o zmianie zaskarżonej decyzji w ten sposób, że dodało w punkcie II lit. B, ppkt 18 o treści: "Uciążliwość obiektu w zakresie emisji do powietrza nie może przekraczać obowiązujących norm środowiskowych poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny"; w pozostałym zakresie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wr 628/14, uchylił wydaną decyzję. Powodem uchylenia decyzji było zaniechanie przez Kolegium sprawdzenia czy wnoszący odwołanie są do tego uprawnieni, a zatem czy przysługuje im interes prawny. Sąd wskazał również na wątpliwości dotyczące prawidłowości ustalenia stron postępowania.
W związku z powyższym wyrokiem, w toku ponownego badania sprawy Kolegium zleciło organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie kręgu stron postępowania,. Po otrzymaniu odpowiedzi organu I instancji - przy piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. - i wyznaczeniu termin dla możliwości wypowiedzenia się stron co do zgromadzonego materiału dowodowego, SKO w J. wydało decyzję z dnia [...] r., nr [...]. Wskazując na rozpoznanie odwołań złożonych przez S. P., B. O., J. O., J. G., K. i A. T., H. i Z. M., T. K., Kolegium orzekło o zmianie pierwszoinstancyjnej decyzji w ten sposób, że dodał w punkcie II lit. B, ppkt 18 o treści: "Uciążliwość obiektu w zakresie emisji do powietrza nie może przekraczać obowiązujących norm środowiskowych poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny"; w pozostałym zakresie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu Kolegium przedstawiło regulację materialnoprawną, będącą podstawę do wydania przedmiotowej decyzji, w tym przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Badając sporządzony w sprawie raport, Kolegium stwierdziło, że zawiera wszystkie niezbędne elementy, które przewidziane są w art. 66 u.o.o.ś. Wydana decyzja odpowiada natomiast dyspozycji art. 82 u.o.o.ś., jak również stosownie do art. 85 u.o.o.ś., w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawarto m.in. informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Stosownie do przepisów u.o.o.ś., zwrócono się o opinie i uzgodnienia do właściwych organów, jak również zapewniono czynny udział społeczeństwu w prowadzonym postępowaniu. Niemniej jednak w związku z okolicznością, że w warunkach wykorzystania terenu w fazie eksploatacji nie uwzględniono punktu 3 postanowienia PPIS z dnia 5 listopada 2013r., Kolegium uznało za konieczną zmianę decyzji, opisaną w sentencji. W tym zakresie organ II instancji wyjaśnił, że organ I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (s. 8) wskazał, że zastrzeżenia PPIS zostały zawarte w punkcie II lit. B ppkt. 1,14 i 15 decyzji (punkt 1 i 15 decyzji odpowiada zastrzeżeniom), tym niemniej z uwagi na okoliczność, że punkt 14 można interpretować w sposób odmienny, aniżeli zastrzeżenie wskazane przez PPIS, w celu wyeliminowania ewentualnych wątpliwości, organ odwoławczy uznał za zasadne w tym zakresie zmienić decyzję.
W odniesieniu do zapewnienia udziału społeczeństwa, stosownie do dyspozycji art. 33 u.o.o.ś., Kolegium podniosło, że wskazanie na możliwość składania uwag i wniosków w określonym terminie w obwieszczeniu z dnia 30 listopada 2012 r., było przedwczesne. Zgodnie z regulacją prawną zawartą w u.o.o.ś. wymóg zapewnienia takiego udziału istnieje przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa. Obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa istnieje dopiero wówczas, gdy przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko (por. art. 79 ust. 1 u.o.o.ś.), a takowa, w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, przeprowadzona zostaje dopiero po wydaniu postanowienia o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Niemniej jednak w obwieszczeniu z dnia 15 października 2013 r. (czyli po wydaniu stosownego rozstrzygnięcia w dniu 21 grudnia 2012 r. o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i po otrzymaniu sporządzonego raportu) wyznaczono ponownie termin, w którym można zapoznać się ze zgromadzoną dokumentacją oraz składać uwagi i wnioski (wyznaczony termin obejmował 22 dni). Organ I instancji przeprowadził nadto w dniu 20 marca 2014 r. rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. Powyższe okoliczności, jak również całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że organ I instancji zapewnił szeroki udział społeczeństwa w ramach niniejszego postępowania.
Odnosząc się do zagadnienia naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się brakiem odniesienia do dowodów, w tym w szczególności do faktów znanych organowi I instancji, Kolegium uznało ten zarzut za nieuzasadniony w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Organ I instancji odniósł się bowiem szczegółowo do całości zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Zastrzeżenia odwołujących formułowane są przede wszystkim w odniesieniu do nieuwzględnienia złej nawierzchni dróg, stanu wodociągów i kanalizacji. Mając na uwadze te zarzuty Kolegium stwierdziło, że organy administracji publicznej, właściwe w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, nie są kompetentne do oceny stanu dróg. Dlatego też ewentualne zniszczenia ich nawierzchni, nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji. Z charakteru drogi publicznej wynika nadto, że jest ona co do zasady dostępna dla wszystkich pojazdów, ewentualne zaś ograniczenia co do masy całkowitej pojazdów i ograniczeń prędkości formułuje ustawodawca, a precyzuje zarządca drogi. Jeśli wnioskodawca będzie przestrzegał odpowiednich przepisów dotyczących korzystania i eksploatacji dróg, zły stan nawierzchni drogi publicznej nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Wątpliwości dotyczące zagrożeń dla mieszkańców w związku z ruchem kołowym pojazdów mechanicznych, w świetle określonych warunków realizacji inwestycji, są nieuzasadnione.
Ruch pojazdów ograniczono do pory dziennej, zobowiązano inwestora do zorganizowania ruchu w sposób nie stwarzający zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska, jak również zastrzeżono dowóz surowców odpowiednimi drogami. Podobnie problematyka związana ze stanem technicznym wodociągu wiejskiego, nie może być przedmiotem rozważań na gruncie niniejszego postępowania. Jeśli w istocie nie będzie możliwym korzystanie z istniejącego systemu wodociągowego, wówczas inwestor nie uzyska stosownych warunków. Na tym etapie postępowania nie ocenia się możliwości korzystania z sieci wodociągowej. Do tego zagadnienia organ I instancji odniósł się nie tylko w treści decyzji, lecz również pełnomocnik strony starał się udzielić stosownych wyjaśnień zainteresowanym podmiotom w trakcie rozprawy administracyjnej z dnia 20 marca 2014 r. (s. 16 protokołu). Niemniej jednak, w celu zmniejszenia zapotrzebowania na wodę, w punkcie II lit. B ppkt 6 wskazano, że płukanie odlewów/elementów prowadzić należy w systemie kaskadowym właśnie w celu zmniejszenia zapotrzebowania na wodę.
Nadto Kolegium wyjaśniło, że inwestor planuje dostarczanie wody przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury. Dopiero wówczas, gdy nie będzie to możliwe, powstanie potrzeba dostarczenia wody innymi sposobami. Podobnie jak w przypadku argumentacji poświęconej złej jakości dróg również w tym przypadku Kolegium wyjaśniło, że na tym etapie postępowania, organy rozpatrujące sprawę, nie mają podstaw prawnych do oceny, czy istnieją warunki korzystania z istniejącej sieci. Nie ulega wątpliwości, że sama techniczna możliwość istnieje już obecnie, natomiast czy do takiego korzystania dojdzie - jest już rzeczą wtórną.
Rzeczą organu administracji publicznej, właściwego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, nie jest uwzględnienie w treści decyzji okoliczności, które nie mają znaczenia na gruncie danego postępowania. Organ I instancji, mimo powyższego zastrzeżenia, w trakcie prowadzonego postępowania (m.in. pismo z dnia 24 lutego 2014 r., jak również informacje wynikające z protokołu rozprawy z dnia 20 marca 2014 r.) odnosił się do powyższych zagadnień, informując o stosownych regulacjach prawnych.
Odnosząc się do twierdzeń odwołujących, że w "w raporcie i decyzji powinna być dokładna ocena stanu wód podziemnych i możliwości ewentualnego wykopu studni na terenie zakładu", organ odwoławczy wskazał, że ewentualna realizacja inwestycji, jaką jest budowa studni, podlega regulacjom zawartym w odrębnych przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Zainteresowany takim przedsięwzięciem podmiot winien przeprowadzić stosowne analizy i uzyskać określone decyzje. Marginalnie organ odwoławczy zauważył, że inwestor nie zakłada budowy takiej studni. Dlatego też obciążanie wnioskodawcy dodatkowymi warunkami stanowiłoby naruszenie prawa (por. m.in. s. 69 raportu).
Mając na uwadze określone warunki realizacji inwestycji (zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia jak i jego eksploatacji) Kolegium uznało za nieuzasadnione zarzuty dotyczące zagrożeń wynikających z alternatywnego określenia sposobu doprowadzania wody czy odprowadzania ścieków. Według Kolegium, sformułowane przede wszystkim w punkcie II lit. B ppkt 8 i 10 warunki dotyczące działań, które należy podjąć w trakcie eksploatacji wskazują, że przy ich spełnieniu nie wystąpią żadne zagrożenia, na które powołują się strony. Alternatywne sposoby (jak określili do odwołujący) dotyczące doprowadzania wody i odprowadzania zanieczyszczeń, mają na celu, zgodnie z zasadą przezorności, zapewnienie jak najszerzej ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji. Co więcej, zdaniem organu II instancji, w warunkach określonych w rozstrzygnięciu, trudno mówić o "alternatywnym sposobie". Alternatywa oznacza pozostawienie wyboru możliwych wariantów, natomiast w warunkach określono, że "ścieki ciągle z płuczki kaskadowej kierować szczelnym systemem kanalizacyjnym do oczyszczalni ścieków lub do czasu wybudowania rurociągu odprowadzającego ścieki pochodzące z płuczki do oczyszczalni ścieków [...]". Powyższe sfomułowanie oznacza jednoznacznie, że ścieki należy kierować szczelnym systemem kanalizacyjnym do oczyszczalni ścieków, a jeżeli brak jest rurociągu odprowadzającego ścieki - dopiero w takich warunkach należy podjąć inne działania. Tym samym inwestorowi nie pozostawiono wyboru, a umożliwiono podjęcie określonych działań w sytuacji braku technicznych możliwości.
Odwołując się do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, Kolegium stwierdziło, że Komitet nie jest stroną niniejszego postępowania. Jest to niesformalizowane "zrzeszenie" określonej społeczności, stąd też wskazanie, że "na pisma zawsze odpowiadaliśmy terminowo, co do inwestora w zakresie udzielania odpowiedzi mamy wątpliwości" (same strony nie były nadawcą pism w niniejszym postępowaniu - każdorazowo były one kierowane przez Komitet), nie rzutuje w żaden sposób negatywnie na całościową ocenę całego postępowania. Wręcz przeciwnie - zarówno wnioskodawca, a przede wszystkim organ I instancji, udzielali wyjaśnień i odpowiedzi w sytuacji, gdy w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego, podmioty te nie były do tego w zasadzie zobligowane (z wyłączeniem odpowiedzi organu I instancji na uwagi i wnioski sformułowane w wyznaczonym terminie, por. art. 37 pkt 1 w zw. z art. 35 u.o.o.ś.). Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 35 u.o.o.ś. uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7, pozostawia się bez rozpatrzenia. Pomimo to organ I instancji udzielał odpowiedzi na pisma kierowane przez Komitet, jak również informował o podejmowanych czynnościach. Pełnomocnik inwestora wziął udział zarówno w rozprawie administracyjnej, jak również spotkaniu z mieszkańcami wsi, udzielając wyjaśnień i odpowiadając na formułowane pytania. Kolegium podkreśliło, że inwestycja ma być realizowana w istniejącej już hali, zlokalizowanej na działce nr 563/16 w G.. Na malarnię przeznaczona jest powierzchnia 24 x 36 metrów (ok. 864 m²). Przy takim charakterze inwestycji trudno uznać, aby jej realizacja w jakikolwiek sposób wpłynie na utratę walorów przyrodniczych, jak wskazują odwołujący.
Kolegium uznało również za chybione zarzuty sformułowane w punkcie 2 i 3 odwołania. W tym zakresie wskazano, że organ I instancji odniósł się do podnoszonych wątpliwości i formułowanych wniosków przede wszystkim na s. 20-21 uzasadnienia rozstrzygnięcia. Nadto w trakcie postępowania na bieżąco udzielał odpowiedzi na wątpliwości formułowane przez Komitet. Okoliczność zaś, że wydane rozstrzygnięcie uwzględnia wniosek inwestora, zaś podnoszone wątpliwości organ I instancji uznał za nieuzasadnione, nie uzasadnia twierdzenia, że naruszono przepisy art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - decyzja zawiera nie tylko elementy określone w tych normach, lecz również te wynikające z przepisów u.o.o.ś. Nie może stanowić podstawy odmowy wydania przedmiotowej decyzji subiektywne przeświadczenia i negatywna ocena planowanej inwestycji przez okolicznych mieszkańców.
W ocenie Kolegium, nie stanowi naruszenia u.o.o.ś. brak uwzględnienia przy wydaniu decyzji sprzeciwu społecznego mieszkańców wsi G. oraz wydanie decyzji wbrew woli i jawnemu sprzeciwowi społeczeństwa. W tym zakresie wyjaśniono, że przepisy u.o.o.ś. nie zawierają regulacji, na podstawie których można byłoby wnosić, że sprzeciw lokalnej społeczności jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. Organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniach, które takiego udziału wymagają co nie oznacza, że wszystkie wnioski i zastrzeżenia muszą być bezkrytycznie przyjmowane. Organ administracji publicznej winien je rozpatrzyć i wziąć pod uwagę co nie oznacza, że mogą one stanowić samoistną podstawę wydania decyzji odmownej. Organ II instancji odniósł się także do pisma z dnia 30 stycznia 2014 r. Mając na uwadze treść tego pisma nie można nie zauważyć, że liczba osób popierających budowę malarni jest praktycznie identyczna, jak podmiotów będących przeciw. Na tej podstawie Kolegium uznało, że wśród lokalnej społeczności opinie na temat inwestycji są podzielone. Ponadto wskazało, że przesłanką do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie może być ewentualny bilans korzyści i strat dla lokalnej społeczności.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się M. T. i M. K., którzy w dniu 31 maja 2016 r. złożyli na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucili Kolegium naruszenie:
1. art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. oraz art. 49 k.p.a. poprzez niewłaściwe zakreślenie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia i kręgu stron postępowania, tj. podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia oraz nieprawidłowe ustalenie ilości osób, którym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu,
2. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiające się brakiem odniesienia do dowodów, w tym w szczególności do faktów znanych organowi I instancji z urzędu oraz rażące naruszenie zasad współżycia społecznego
3. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia stanowiska organu co do zarzutów społecznych, które błędnie zostały przez organ uznane za nieuzasadnione,
4. art. 37 u.o.o.ś., gdyż organ wydający decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedmiotowej inwestycji nie uwzględnił sprzeciwu społecznego mieszkańców wsi G..
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi jej autorzy zwrócili uwagę na treść art. 74 ust. 3 u.o.o.ś., z której wynika, że tryb stosowania obwieszczeń o podejmowanych czynnościach jest obligatoryjny, gdy liczba stron postępowania przekracza 20 osób. W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, że liczba stron postępowania przekracza tę liczbę. SKO, realizując wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt 628/14, nakazał organowi I instancji przeprowadzić postępowanie uzupełniające w celu ustalenia stron postępowania. Organ I instancji ustalił krąg stron w ilości 24, dołączając mapkę terenu. Według skarżących, organ nie uzasadnił, dlaczego właśnie te osoby uznaje za strony a innym osobą mieszkającym w obrębie oddziaływania planowanej inwestycji odmówił prawa do bycia stroną postępowania. W ocenie skarżących, powyższe świadczy o niedbałym przeprowadzeniu postępowania i niezgodnie z zasadami k.p.a. Na powyższe wątpliwości organowi I instancji zwracała uwagę M. T. w swoim piśmie z dnia 1 marca 2016 r., jednocześnie wnosząc o uznanie jej za stronę postępowania. Już wówczas skarżąca wskazywała, że u.o.o.ś. nie określa jakie podmioty są uznawane za strony postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych. Z tego względu do ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych należy stosować art. 28 k.p.a. Skarżący zauważyli, że oddziaływania przedsięwzięcia najczęściej ogranicza się do nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, co jednak nie wyklucza objęcia nim gruntów znajdujących się w dalszym sąsiedztwie. Wskazali na wyrażony w orzecznictwie pogląd, że oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko nie zna granic wynikających z prawa własności nieruchomości. Nie można zatem z góry ograniczać się jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której znajduje się, lub ma powstać źródło oddziaływania, ale należy brać pod uwagę rzeczywisty zasięg oddziaływania. O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt, że dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 467/07). Autorzy skargi zauważyli, że wniosek M. T., po jego przekazaniu do Kolegium, został całkowicie zignorowany. Kolegium w tym zakresie nie udzieliło odpowiedzi, czym organ ten w sposób rażący naruszyły zasady współżycia społecznego. Na tej podstawie skarżący zarzucili brak zakreślenia przez organ I instancji we właściwy sposób kręgu stron postępowania, tj. podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Ponadto nie zakreślił obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. W postanowieniu o wszczęciu postępowania jak i następnych obwieszczanych nie zostały enumeratywnie wymienione działki znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji. W aktach administracyjnych znajdują się pisma okolicznych mieszkańców, w których wskazywali, że są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Status strony odmówiono nie tylko M. T., ale także nie uwzględniono jako strony osób bezpośrednio sąsiadujących z inwestycją, tj. J. R., K. M., A. T., C. D., A. J., A. D., H., A., M. M. oraz J. K., a także innych właścicieli nieruchomości w obrębie oddziaływania inwestycji.
Według skarżących, do akt administracyjnych nie dołączono uzasadnienia do dokumentów w postaci wypisów z ewidencji gruntów lub innych rejestrów i ewidencji. Z tego powodu, nie da się zweryfikować ilu osobom przysługiwał przymiot strony w postępowaniu. Powołując się na art. 72 k.p.a. skarżący wskazali, że organ prowadzący postępowanie, powinien zadbać o to, aby dokonanie każdego obwieszczenia w sprawie znalazło ścisłe odzwierciedlenie w aktach sprawy, z uwzględnieniem daty zawieszenia i zdjęcia ogłoszenia oraz podpisu upoważnionej osoby. W ocenie skarżących z tego względu naruszono w sprawie przepisy u.o.o.ś., dlatego należy ponownie prowadzić postępowanie, uzupełnić akta administracyjne o określone dokumenty, ponownie zweryfikować zastosowanie w sprawie przepisu art. 74 ust. 3 u.o.o.ś.
Ponadto skarżący podtrzymali wcześniejsze zarzuty kierowane do SKO, które odnosiły się do raportu. W ich ocenie został on napisany na bazie nieaktualnych danych związanych ze stanem dróg, stanem wód gruntowych, a także wodociągu wiejskiego i systemów kanalizacji. Informacje na temat stanu i problemów powyżej wymienionych systemów były znane organowi I instancji z urzędu - co było potwierdzone w toku rozprawy administracyjnej. W ich przekonaniu, rozwiązania przewidziane w raporcie oddziaływania na środowisko, a następnie określone w decyzji zawierają alternatywne sposoby doprowadzania wody, czy też odprowadzania ścieków, które będą źródłem kolejnych zagrożeń dla środowiska i mieszkańców. Skarżący odnieśli się również do argumentu inwestora, że do tej pory zakład, który wcześniej działał na tym terenie pobierał wodą i generował z tego powodu problemów. Takie twierdzenie jest bezpodstawne, ponieważ poprzedni zakład korzystał z tzw. wody przemysłowej doprowadzanej do zakładu osobnym rurociągiem z rzeki. Tym samym w raporcie i decyzji powinna być dokładna ocena stanu wód podziemnych i możliwości ewentualnego wykopu studni na terenie zakładu. Bez tej oceny nie można stwierdzić czy wykopana studnia nie wpłynie na brak wody w studniach mieszkańców nie korzystających z wodociągu. Podobnej natury wątpliwości skarżący powtórzyli w zakresie kanalizacji ściekowej (jej braku).
Skarżący nie zgodzili się również ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji, że protest mieszkańców nie może stanowić przeszkody do pozytywnej decyzji dla inwestora, jeżeli nie narusza norm prawnych. Wskazali, że społeczeństwo wsi G. powiedziało wyraźne nie dla inwestycji. Według nich, inwestor nie zamierza wziąć pod uwagę zgłaszanych uwag ani też nie jest zainteresowany, w jakich warunkach będą zamieszkiwać mieszkańcy w przypadku realizacji swoich planów, w tym zwłaszcza związanych z technologią stosowania farb z zawartością ksylenu. Wskazali w tym zakresie na swoje zastrzeżenia oraz powołali się na stanowisko RDOŚ, co potwierdza zasadność protestu. Zauważyli, że zawsze odpowiadali terminowo na wezwania i pisma organu, co do inwestora w zakresie udzielania odpowiedzi mamy wątpliwości. Sformułowanie w decyzji poglądu, że zebranie w dniu 26 stycznia 2014 r. było ono jednostronne, w ocenie skarżących jest niezgodne z prawdą. Termin ten był uzgodniony z sołtysem i według jego oświadczenia dogodnym dla inwestora.
W przekonaniu skarżących, wzrastający ruch samochodowy stanowi jeden z podstawowych czynników zagrożenia bezpieczeństwa i pogarszających się warunków środowiskowych dla mieszkańców. Drogi w obrębie wsi G. są nieprzystosowanie do transportu ciężkich elementów przewożonych dużymi samochodami. Realizacja inwestycji sprawi, że infrastruktura drogowa będzie wymagała stałych ingerencji. Nie można się również zgodzić z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji o korzyściach materialnych dla mieszkańców, wynikających z zobowiązań podatkowych inwestora wobec gminy. Ponadto analizując cały stan faktyczny i przypuszczalne negatywne skutki inwestycji w postaci znacznego zwiększenia się natężenia ruchu pojazdów ciężarowych, naprawa nieprzystosowanych dróg, konieczności dodatkowego zaspokajania potrzeb w zakresie wody mieszkańców - profity w zestawieniu z kosztami - dla bezpośrednio zainteresowanych mieszkańców są niewymierne.
Mając na względzie aktywny udział społeczeństwa w całym procesie administracyjnym oraz podnoszone zarzuty, które ściśle wiążą się ze sporną inwestycją i znajdują uzasadnienie w powołanych powyżej okolicznościach faktycznych - wydanie pozytywnej decyzji wbrew woli i jawnemu sprzeciwowi społeczeństwa stanowi naruszenie przepisów u.o.o.ś.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o oddalenie skargi M. K. oraz odrzucenie skargi M. T.. Autor odpowiedzi na skargę wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o odwołanie złożone w dniu 11 czerwca 2014 r. Poprzednia decyzja Kolegium z dnia [...] r. została uchylona wyrokiem WSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 628/14. Kolegium wyjaśniło, że w zakresie wskazanym przez Sąd, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i ustalił krąg stron postępowania, przekraczający ilość dwudziestu. W kręgiem w ten sposób ustalonych stron postępowania nie została objęta M. T., która również nie składała odwołania. Nie legitymując się interesem prawnym, nie jest również upoważniona do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Stąd wniosek o odrzucenie skargi w tym zakresie. W zakresie skargi natomiast M. K., Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko wskazując, że nie jest ona zasadna.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. sąd odrzucił skargę M. K. ze względu na jej nieopłacenie. W wyniku uwzględnienia zażalenia skarżącego, postanowienie to zostało uchylone postanowieniem z dnia 29 września 2016 r.
Zarządzeniem z dnia 10 października 2016 r. zwrócono się do SKO w J. o uzupełnienie akt administracyjnych poprzez nadesłanie wskazanych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. (str. 6) rozstrzygnięć załatwiających odwołania osób nie będących stronami postępowania w sprawie spornego przedsięwzięcia oraz dokumentów, na których podstawie Kolegium uznało, że skarżąca M. T. nie należy do kręgu stron postępowania.
W odpowiedzi udzielonej przy piśmie z dnia 7 listopada 2016 r. Kolegium poinformowało o braku wydania innych rozstrzygnięć załatwiających odwołania osób nie będących stronami postępowania. Jedyną wydaną decyzją jest decyzja z dnia [...] r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że w toku postępowania odwoławczego przeprowadziło postępowanie dowodowe uzupełniające, w którym został ustalony krąg stron postępowania. Wykaz stron postępowania wynika z pisma organu pierwszej instancji z dnia 21 grudnia 2015 r., zawartego w aktach sprawy, który to wykaz Kolegium uznało w toku postępowania, uwzględniając również treść raportu oddziaływania na środowisko. W ramach tego ustalenia M. T. nie została uwzględniona jako strona postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 628/14 orzekł o uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie malarni zanurzeniowej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W badanym przypadku nie miała miejsca zmiana przepisów, na których podstawie orzekał Sąd administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r., która wpłynęłaby na brak związania organów administracji oceną prawną oraz wskazaniami o których mowa w art. 153 p.p.s.a. Ponadto art. 170 p.p.s.a. wyraźnie stwierdza, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Powyższe oznacza, że w pierwszej kolejności obecnie rozpoznając sprawę Sąd musi dokonać oceny, czy ocena prawna oraz wskazania zawarte w ww. wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 628/14 zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji. W wyroku tym WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję SKO w J. jako dotknięta uchybieniami przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że SKO na etapie wstępnym postępowania odwoławczego zaniechało sprawdzenia czy wnoszący odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. są do tego uprawnieni, a zatem czy przysługuje im interes prawny. Sąd administracyjny wyraźnie wskazał przy tym, że w przekazanych aktach administracyjnych brakuje jednoznacznej informacji wskazującej z imienia i nazwiska strony postępowania wraz z oznaczeniem nieruchomości, do której przysługuje im tytuł prawny. Znajdują się tam wyłącznie wydruki kontrole z ewidencji gruntów z tą jednakże adnotacją, że nie stanowią one "podstawy do czynności prawnych". Wzmianki o tym, w jaki sposób organy ustaliły krąg stron postępowania brak jest także w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wobec powyższego Sąd nie miał wątpliwości, że ponowne rozpoznanie sprawy na skutek złożonego odwołania i wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przed wyjaśnieniem kwestii dopuszczalności podmiotowej odwołania stanowiło naruszenie tegoż przepisu. Sąd wyjaśnił, że w realiach tej sprawy organ rozstrzygnął bowiem ponownie sprawę, nie oceniając wcześniej, czy wnoszący odwołanie ma interes prawny w kwestionowaniu aktu organu I instancji. Nie ustalił zatem w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszoinstancyjny wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a. czy wnoszący odwołanie legitymują się interesem prawnym. Wskazał, że w przypadku ustalenia, że niektórzy z odwołujących nie posiadają interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, będzie zachodziła konieczność wydania w postępowaniu odwoławczym różnych rozstrzygnięć z art. 138 k.p.a. w odniesieniu do każdego odwołującego się. W sytuacji zaś stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną zasadnym będzie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W następstwie powyższego, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a, Sąd zobowiązał organ odwoławczy rozpoznając na nowo sprawę w pierwszej kolejności do ustalenia, czy osoby wnoszące odwołanie mają ku temu legitymację, a następnie ponownie rozpoznać sprawę w aspekcie prawidłowości ustalenia stron postępowania.
Sąd ponownie rozpoznając sprawę przytoczył wskazania zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku, ponieważ takimi wskazaniami było związane zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. jak i Sąd ponownie rozpoznając sprawę. Wskazania te zostały, w ocenie Składu orzekającego, dochowane w tej sprawie. W ramach postępowania uzupełniającego Kolegium zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy M. w piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. - przytaczając w nim fragmenty wyroku sygn. akt II SA/Wr 628/14 - o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a dotyczących ustalenia kręgu stron postępowania poprzez przedstawienie listy wskazującej z imienia i nazwiska strony postępowania wraz z oznaczeniem nieruchomości, do której przysługuje im tytuł prawny, wraz z załączeniem uzasadnienia przyjęcia tych osób jako strony postępowania i przeprowadzenia w tym zakresie stosownych ustaleń. W odpowiedzi udzielonej przy piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. Burmistrz przyjął na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na podstawie wypisów z ewidencji gruntów i budynków, badania ksiąg wieczystych, że stronami postępowania, poza wnioskodawcą oraz właścicielem działki nr 563/16, na której planowana jest inwestycja oraz właścicielem działki nr 563/17, przyległej bezpośrednio do działki nr 563/16 są Gmina M. – będąca właścicielem działek nr 563/15, nr 561, nr 543, nr 563/7 i nr 563/9, które przylegają bezpośrednio do działki, na której planowana jest inwestycja, a także E. R., K. i W. M., H. i Z. M., [...], [...],[...], będący współwłaścicielami budynku mieszkalnego oznaczonego jako działka nr 563/8, położonego na działce nr 563/15 przyległej bezpośrednio do działki, na której planowana jest inwestycja; [...][...][...], jako współużytkownicy wieczyści gruntu pod budynkiem mieszkalnym oznaczonym jako działka nr 563/7, położonego na działce nr 563/15 przyległej bezpośrednio do działki, na której planowana jest inwestycja; [...][...][...], jako współwłaściciele działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonej nr 563/9, przyległej bezpośrednio do działki, na której planowana jest inwestycji, [...][...][...][...], jako współwłaściciele działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonej nr 563/11, przyległej bezpośrednio do działki, na której planowana jest inwestycja. W załączeniu do udzielonej odpowiedzi organ I instancji przekazał fragment mapy z zaznaczonym terenem, na którym ma być planowana inwestycja oraz teren bezpośrednio przyległy do terenu, na którym planowana jest inwestycja.
Na podstawie udzielonych wyjaśnień oraz powołując się na treść raportu o odziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn. Budowa malarni zanurzeniowej na działce nr 563/16 w G., sporządzonym we wrześniu 2013 r., organ odwoławczy rozpoznał odwołania [...][...][...], wskazując, że odwołania osób nie będących stronami postępowania zostały załatwione odrębnymi rozstrzygnięciami. Oceniając zapadłą w sprawie decyzję, należy stwierdzić, że została ona podjęta, zgodnie z zalecaniami Sądu, na podstawie informacji wskazującej z imienia i nazwiska strony postępowania wraz z oznaczeniem nieruchomości, do której przysługuje im tytuł prawny. Organ odwoławczy ustalił na tej podstawie, która z osób wnoszących odwołanie jest stroną postępowania. Nie bez znaczenia dla prawidłowości wyznaczenia kręgu stron postępowania w niniejszej sprawie jest również okoliczność, że planowana inwestycja ma być realizowana w istniejącej już hali, zlokalizowanej na działce nr 563/16 w G.. Na malarnię przeznaczona jest powierzchnia 24 x 36 metrów (ok. 864 m²). Odnosząc się jeszcze do treści odpowiedzi organu udzielonej tut. sądowi przy piśmie z dnia 7 listopada 2016 r., przyjdzie wskazać, że zgodnie z wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną obliguje do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zasadniczo bowiem dwie sytuacje wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.. (vide: G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Lex 2010r., Wydanie 3, uwagi do art. 138). Z tych też powodów, decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego powinna zostać wydana w stosunku do pozostałych osób wnoszących odwołanie, które nie zostały uznane za strony postępowania. Kolegium winno również ocenić przesłane do niego pocztą elektroniczną pismo z dnia 2 grudnia 2015 r., w którym [...][...][...] złożyli oświadczenie, że nie składali jakiegokolwiek odwołania w sprawie.
Z kwestią badania wypełnienia przez organ odwoławczy wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. wiąże się ściśle ocena sytuacji procesowej M. T.. Bezspornym jest, że skarżąca nie należy do kręgu osób wnoszących odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Dopiero, nie godząc się z decyzją Kolegium z dnia [...] r., wraz z innymi skarżącymi, M. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W ocenie Sądu, nie można jednak jej przymiotu strony postępowania wywieść z faktu uwzględnienia przez tut. Sąd - wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., złożonej przez nią skargi. Sąd nie przesądził bowiem, że skarżąca posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Uznał jedynie, że na podstawie przekazanych akt administracyjnych wydana w tym zakresie decyzja Kolegium jest przedwczesna, ponieważ organ II instancji rozpoznał odwołanie osób, co do których brak jest pewności czy posiadają one przymiot strony postępowania. Formalnie skarżąca M. T. - dopiero przy piśmie z dnia 1 marca 2016 r. skierowanym do organu I instancji - zwróciła się z wnioskiem o uznanie jej za stronę postępowania. W uzasadnieniu tego wniosku, kwestionując ustalenia organu I instancji zawarte w piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. wyjaśnił, że jej nieruchomość jest oddalona ok. 500m od inwestycji, dlatego uważa, że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego. Wskazał przy tym, że przepisy u.o.o.ś. nie określają jakie podmioty są uznawane za strony postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych. Z tego względu do ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych należy stosować art. 28 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazała, że oddziaływania przedsięwzięcia najczęściej ogranicza się do nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, co jednak nie wyklucza objęcia nim gruntów znajdujących się w dalszym sąsiedztwie. Oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko nie zna granic wynikających z prawa własności nieruchomości. Nie można zatem z góry ograniczać się do jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której znajduje się, lub ma powstać, źródło oddziaływania, ale należy brać pod uwagę rzeczywisty zasięg oddziaływania. O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt, że dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 467/07).
W pełni podzielając przedstawione przez skarżącą stanowisko judykatury, gdzie nie jest przedmiotem sporu, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.), przyjdzie zarazem zauważyć, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. musi być rozumiany jako obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984r., w sprawie sygn. akt I SA 1748/85, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 555/11). W realiach niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca nie wskazała na okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uznania, że posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu. Dla takiego uznania nie jest wystarczające wskazanie jedynie na fakt oddalenia jej nieruchomości ok. 500 m od planowanej inwestycji. Skarżącą nie wskazała na okoliczności mające związek z określonym przepisem prawa materialnego, odnoszącym się wprost do sfery jej praw i obowiązków. Za tego rodzaju związek nie można uznać podnoszonych przez nią zarzutów dotyczących złego stanu nawierzchni dróg prowadzących do zakładu, czy tez stanu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Kwestie powyższe nie były bowiem przedmiotem analizy w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, w ramach której bada się, czy planowana inwestycja nie zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie jego ochrony. W ocenie Sądu, emocjonalny stan skarżącej związany z niechęcią do projektowanej inwestycji wskazuje na istnienie co najwyżej interesu faktycznego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, który jednak jest niewystarczający dla możliwości posiadania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Zasadnie zatem organ II instancji uznając, że skarżąca nie posiada indywidualnego, konkretnego, aktualnego, a nade wszystko sprawdzalnego obiektywnie interesu prawnego, którego istnienie znajdowałoby potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, wniósł o odrzucenie skargi złożonej przez M. T.. Wymaga jeszcze komentarza, że organ II instancji, w przeciwieństwie do osób wnoszących odwołanie, a nie będących stronami w postępowaniu, nie mógł wydać żadnego aktu, w którym mógłby stwierdzić, że skarżąca nie jest stroną postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje również wydania postanowienia o dopuszczeniu do udziału w charakterze strony. Z tych też powodów skargę złożoną przez M. T. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako wniesioną przez nieuprawniony podmiot, należało odrzucić. Odrzucenie skargi uznać należy bowiem za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej, tak jak w tym przypadku, jest ewidentny.
Przedstawiając natomiast motywy dla których, Sąd oddalił skargę M. K., w pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 253) – dalej: u.o.o.ś. wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Z punktu widzenia art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz 59 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. kluczowe znaczenie w sprawie miało ustalenie, do jakiej kategorii przedsięwzięć zalicza się inwestycja, albowiem dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest obligatoryjne. Realizacja planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Zgodnie z art. 61 ust. 2 u.o.o.ś. ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.o.ś. przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.o.o.ś.). Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 u.o.o.ś.). Na mocy art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
Z powyższych regulacji oraz z dyspozycji przepisów art. 81 u.o.o.ś. wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:
1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),
2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 u.o.o.ś.,
3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.),
4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.o.o.ś),
5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.o.o.ś.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w kontekście przytoczonych regulacji organy słusznie uznały, że nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Sąd stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne sprawy. Organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej był Burmistrz Miasta i Gminy M. (art. 75 ust. 1 pkt 4). Wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji spełniał wymogi określone w art. 74 ust. 1 u.o.o.ś. Organ prawidłowo ustalił, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia środowiskowego, należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, wydano postanowienie (z dnia 21 grudnia 2012 r.) stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie, w myśl ust. 4 tego przepisu, organ określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej – raport). Nadmienić należy, że zgodnie z art. 64 w zw. z art. 78 u.o.o.ś. – postanowienie powyższe zostało wydane po zasięgnięciu przez organ opinii RDOŚ oraz PPIS. W związku z faktem, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. str. 18 decyzji organu I instancji), nie zachodziła w tej mierze negatywna przesłanka niezgodności przedsięwzięcia z planem.
W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie procedując w zgodzie z art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień z RDOŚ, opinię PPIS, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg szczegółowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji (zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3 u.o.o.ś.) oraz ustalenia zawarte w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. organ administracji prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z RDOŚ, który postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia określając jej warunki. Zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. organ pozyskał również opinię PPIS z dnia 5 listopada 2013 r., określającą warunki realizacji przedsięwzięcia.
Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd doszedł do przekonania, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 u.o.o.ś., który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 oraz art. 38 u.o.o.ś. organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje o wszystkich etapach postępowania, w tym o złożeniu wniosku inicjującego postępowanie, o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o postanowienie Burmistrza, o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz do jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora, o wyjaśnieniach inwestora składanych na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, o terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań, wreszcie o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią. W oparciu o dyspozycję art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w związku z art. 49 k.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia umieszczane na tablicy w Urzędzie Miasta i Gminy M., tablicy ogłoszeń Sołectwa G. oraz na stronie internetowej BIP Urzędu Miasta i Gminy M..
W ocenie Sądu postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało prawidłowo. Dokonywano obwieszczeń o kolejnych fazach postępowania, także w związku z koniecznością uzupełnień raportu. Umożliwiono na każdym etapie postępowania zarówno stronom jak i społeczeństwu (Komitetowi Mieszkańców Wsi G.), składanie wniosków i wyjaśnień. Czynny udział brał inwestor, który na każde żądanie organu udzielał wyjaśnień. Biorący udział w postępowaniu przedstawiciele miejscowej społeczności, w tym również M. T., mieli możliwość zapoznania się ze szczegółową charakterystyką przedsięwzięcia i jego wpływem na środowisko. Ich wątpliwości były wyjaśniane w toku postępowania, jak również szczegółowo w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji. W ocenie Sądu, nie doszło w postępowaniu do naruszenia uprawnień społeczności lokalnej do udziału w postępowaniu, i tym spełnione zostały warunki określone w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.o.o.ś.
W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy Raportu przedłożonego przez inwestora, który to raport jest w swej istocie wysoko specjalistycznym opracowaniem autorstwa ekspertów z różnych dziedzin. Należy zgodzić się, że co do zasady, raport ten jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport już w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę, czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 Kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 15/07).
Zdaniem Sądu, w weryfikowanym postępowaniu organy administracji, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wymaga przy tym podkreślenia, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza bowiem jedynie środowiskowe ramy realizacji przedsięwzięcia. Organy oceniły także, pozostając w zgodzie z art. 80 k.p.a., czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie realizacji przedsięwzięcia i jego eksploatacji. Mając natomiast na uwadze skalę, lokalizację planowanej inwestycji, organ I instancji uznał za zasadne - po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w tym Raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z jego uzupełnieniami, biorąc pod uwagę uzgodnienie RDOŚ oraz opinię PPIS, nałożyć obowiązek wykonania przez inwestora analizy porealizacyjnej w terminie 6 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania. W analizie porealizacyjnej należy dokonać porównania ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko. Dodatkowo nałożono obowiązek wykonania pomiarów hałasu przy źródłach hałasu oraz na obszarach chronionych akustycznie oraz pomiarów emisji z emitorów. Pomiary należy wykonać po uruchomieniu instalacji, w celu sprawdzenia czy przyjęte założenia projektowe zostały dotrzymane. W ocenie Sądu, materiał dowodowy został zebrany w sprawie zgodnie z obowiązkiem ciążącym na organie, a polegającym na gromadzeniu wszelkich dowodów z urzędu. Zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności Raport z uzupełnieniami. Ustalając w decyzji warunki realizacji inwestycji, Kolegium zmieniając w pkt II lit. B, ppkt 18 sentencję decyzji, uwzględniło wymagania ustanowione w uzgodnieniu z RDOŚ i w opinii PPIS oraz konkluzje będące wynikiem ustaleń poczynionych w toku całego postępowania. Organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, weryfikowały raport, zmierzając do rzetelnego rozstrzygnięcia i ustalenia niezbędnych warunków środowiskowych realizacji inwestycji. Sąd nie dopatrzył się tego, by postępowanie organów nosiło cech stronniczości wobec inwestora i braku wnikliwości w ocenie proponowanych przez niego rozwiązań.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, skarżący M. K. ograniczył się jedynie do powielania zarzutów i wątpliwości, które były już zgłaszane w toku postępowania przed organem I instancji a następnie powtórzone w odwołaniu. Skarżący nie przedstawił zatem żadnych nowych dowodów na potwierdzenie zasadności stawianych zarzutów, których organ wcześniej nie wziął pod uwagę i nie ocenił. Postawione zarzuty odnoszące się do wpływu planowanego przedsięwzięcia na stan dróg, wodociągów i sieci kanalizacyjnej zostały ocenione przez orzekające w sprawie organy. W ocenie Sądu, w dużej mierze uznać należy je za gołosłowne. Sformułowane w odwołaniu i w skardze zarzuty cechuje ogólnikowość. Skarżący nie skorzystał przy tym z dostępnych środków dowodowych i narzędzi służących weryfikacji materiału dowodowego. Zgodnie zaś z art. 90 ust. 1 i 8 u.o.o.ś. po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, do którego nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. (zgodnie z tymi przepisami - art. 106 § 3 k.p.a.- organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska robi to w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie). W myśl natomiast art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2544/11, zgodnie z którym "1. Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę, co do istoty. 2. Postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jest niezaskarżalne z mocy art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a co wynika z wyłączenia stosowania art. 106 § 5 k.p.a. Nie może to jednak oznaczać, że postanowienie to będzie w ogóle wyłączone z kontroli instancyjnej. Możliwość kwestionowania tego postanowienia będzie dostępna dla stron tego postępowania dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji (art. 142 k.p.a.).". Z tego też względu brak dowodów podważających rzetelność i prawidłowość sporządzenia raportu przemawia na korzyść tego ostatniego. W szczególności niezadowolenie społeczności lokalnej z planowanej inwestycji, poparte nawet dużą ilością "podpisów" osób protestujących nie może mieć znaczenia decydującego w konfrontacji z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. W połączeniu z zapewnieniem społeczeństwu udziału w postępowaniu, odniesieniem się w decyzji do podniesionych w toku postępowania zarzutów i problemów, w sposób uporządkowany, przejrzysty i wyczerpujący musi skutkować wydaniem decyzji pozytywnej dla inwestora. Należy zatem uznać, że organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej weryfikacji Raportu złożonego do akt przedmiotowej sprawy administracyjnej. Z faktu, że oceniły go pozytywnie, przyjmując jako dowód przemawiający za określeniem uwarunkowań przyjętych w decyzji, nie można wyprowadzić wniosku, iż taka ocena narusza obowiązek wynikający z art. 80 k.p.a. Raport, stanowiący podstawę przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organy prawidłowo oceniły jako zgodny z zakresem wyznaczonym przez Burmistrza oraz odpowiadający w pełni wymogom art. 66 u.o.o.ś.
Również kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w przepisach - art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, która jest odzwierciedleniem Karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej), zawierającej podstawowe informacje o przedsięwzięciu. W decyzji określono szereg zabezpieczeń służących ochronie środowiska, ochronie przez nadmiernym hałasem, ochronie środowiska gruntowo-wodnego. Uwzględniono również warunki określone w opinii PPIS. W kontrolowanej decyzji zaniechano nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Organy trafnie uznały, że informacje zawarte w karcie informacyjnej oraz w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko były wystarczające do określenia warunków i skutków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia dla środowiska. Weryfikacji rzeczywistego oddziaływania zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko służyć ma instytucja analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. (o czym orzeczono w pkt VIII decyzji). Organ natomiast nie stwierdził konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W powyższym zakresie Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowości.
Reasumując, w ocenie Sądu uzasadnienie kwestionowanej decyzji w pełni koresponduje z wymogami przepisu art. 85 ust. 1 i 2 u.o.o.ś. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Chronologicznie i sprawozdawczo opisano udział społeczeństwa w przeprowadzonym postępowaniu. Przedstawiono uwagi i wnioski zgłaszane przez przedstawicieli społeczeństwa oraz sposób ustosunkowania się do nich przez inwestora i organ. Organ dał w uzasadnieniu wyraz dokonanej analizie informacji zawartych w raporcie, uwzględnieniu stanowiska RDOŚ oraz PPIS. Należy zgodzić się z organem II instancji, że najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał fakt pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez RDOŚ oraz PPIS. Opinie organów uzgadniających są wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową. Jednocześnie żadna część raportu nie została zakwestionowana przez organ wydający opinię i uzgodnienia, ani nie została przedłożona w sprawie inna opinia mogąca podważyć prezentowane wyniki badań i analiz.
W opisanych okolicznościach, nie stwierdzając naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, w świetle przytoczonych wyżej przesłanek Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło