II SA/Wr 465/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. i M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadu w postaci wraku autobusu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie od uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód wynosi 2.360 zł natomiast wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m ². Postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. Od tego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw, wskazując, że ,,Jesteśmy ofiara przemocy nie tylko mafii ale jeszcze i sędziów, którzy pozbawiają nas prawa do dokumentów do obrony i co mafia Sąd nie sprawa wiarygodności dokumentów, bowiem najważniejsze są układy gangów mafii . którzy dokonali rozboju naszej uczciwej pracy 70 lat, bowiem sięgali po naszą pracę żądając oddania im naszej własności, do spraw wszystkich które toczą się przed WSA we Wrocławiu ze Z., Burmistrzem Gminy i Starosta w T. i nadzorem budowlanym. Mafia handluje nieruchomościami za łapówki o miliardowych wartościach dokonała rozboju w dniu 27.02.2004 i zniszczyła autobus a teraz twierdzi, że był wrakiem. Co może znaczyć dla bandytów i złodziei uczciwa prawa człowieka przy miliardowych wartościach nieruchomości po byłych PGR, którymi handlują szwagry sędziów i prokuratorów za łapówki bezkarnie". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy procesowej – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 p.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt. 1) i 2) p.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Zarówno z treści cytowanych powyżej przepisów prawa, jak i z dotychczasowego orzecznictwa dotyczącego zagadnienia kosztów postępowania wynika jednoznacznie, że zasadą jest obciążanie strony domagającej się prowadzenia postępowania sądowego w jej sprawie kosztami tego postępowania. Z przytoczonych wyżej przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika, że mogą ubiegać się o zwolnienie od kosztów osoby niezdolne ze względu na swój stan majątkowy pokryć te koszty samodzielnie, bądź niezdolne do ich uiszczenia w całości. Odmowa uwzględnienia wniosku skarżących w rozpoznawanej sprawie jest następstwem braku wykazania przez wnioskodawców spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców. W rozpoznawanej sprawie przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja materialna skarżących. To na wnioskodawcach ciążył bowiem obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącym prawa pomoc, w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem skarżący takiego rodzaju okoliczności- mimo wezwania- w ogóle nie wskazali. Przedstawiana w pismach z dnia 16 lutego 2010 r. oraz z dnia 21 marca 2010 r. argumentacja jest nie na temat. Podkreślić także należy, że skarżący- pomimo wielokrotnych w tej i w innych licznych swoich sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem wezwań - nadal nie określili i nie udokumentowali wysokości swoich wydatków; nie przedłożyli zaświadczenia o osiąganych dochodach; nie wykazali wskazywanego we wniosku faktu swojego zadłużenia i jego wysokości; nie udowodnili również dlaczego nie mogą sfinansować kosztów sądowych ze źródła (pomoc finansowa swoich dzieci) z którego czerpali oraz czerpią środki na pokrycie kosztów (wpisu od zażalenia) w tym i w innych postępowaniach sądwoadministracyjnych, jak i z których pokrywa swoje wydatki związane z budową swojego domu, itp. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Na marginesie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny oceniając również w wielu innych sprawach aktualną sytuację skarżących (zob. sygn. akt II OZ 614/09, II OZ 583/08, II OZ 577/09) uznawał, że ich sytuacja materialna nie uzasadnia zastosowania wobec nich instytucji prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.