II SA/Wr 469/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przywrócenie terminu do nadesłania jednego odpisu skargi w sprawie ze skargi J.K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na zmianie pokrycia dachu budynku mieszkalnego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do nadesłania jednego odpisu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 469/17 odrzucił skargę w niniejszej sprawie z powodu nienadesłania trzech odpisów skargi w zakreślonym terminie. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, lecz Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OZ 1362/17 zażalenie to oddalił, wskazując, że skarżący nadesłał dwa zamiast trzech odpisów skargi, co uzasadniało jej odrzucenie. Następnie skarżący pismem z dnia 21 listopada 2017 r. (data nadania przesyłki) wniósł o przywrócenie terminu do nadesłania jednego odpisu skargi. Na uzasadnienie podał, że braków skargi nie uzupełnił, bo nie zrozumiał wezwania doręczonego mu z Sądu. W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 27 listopada 2017 r. wezwano skarżącego do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (kiedy ustał powód, dla którego skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, że ww. postanowienie NSA skarżący otrzymał w dniu 17 listopada 2017 r. i z postanowienia tego skarżący powziął wiedzę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co też uczynił w dniu 21 listopada 2017 r., a więc z zachowaniem 7-dniowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku złożonego w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: 1) brak winy strony w uchybieniu terminu; 2) powodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego; 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Dokonując oceny spełnienia powyższych przesłanek Sąd uznał, że niewątpliwie spełniona jest przesłanka nr 2, bowiem uchybienie terminu już wywołało negatywny dla strony skutek w postaci odrzucenia skargi. Spełniona jest również przesłanka nr 4, bowiem wraz ze złożeniem wniosku skarżący doręczył odpis skargi. Natomiast ocenę spełnienia przesłanek nr 1 i 3 należy połączyć, bowiem ocena wniosku pod kątem uprawdopodobnionych okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu łączy się z możliwością oceny czy złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Istotne w sprawie jest to, że strona skarżąca była wezwana do nadesłania trzech odpisów skargi w terminie od dnia 4 sierpnia 2017 r. do dnia 11 sierpnia 2017 r. W terminie tym skarżący nadesłał dwa odpisy skargi, a nie wymagane trzy. Zdaniem Sądu, aby móc skutecznie wnieść o przywrócenie terminu należałoby wykazać, że w ww. okresie istniała taka przeszkoda, która uniemożliwiła skarżącemu nadesłanie do Sądu trzech odpisów skargi. Skarżący powołuje się, że nie zrozumiał wezwania skierowanego z Sądu, co jednak, zdaniem Sądu nie może być uznane za przesłankę skutkującą przywróceniem terminu. Analiza wezwania, które otrzymał skarżący (k. 15 akt sądowych) wskazuje, że wyraźnie w punktach podano w nim, co skarżący ma Sądowi nadesłać – odesłać kserokopię skargi oraz nadesłać 3 odpisy skargi. Wezwaniu temu nie można zarzucić, że jest niejednoznaczne czy niezrozumiałe z powodu błędu językowego itp. Ponadto trzeba pamiętać, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd przy ocenie winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, bierze pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wobec tego Sąd uznał po pierwsze, że ewentualne niezrozumienie wezwania sądowego nie jest przeszkodą, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Po drugie o tym, że skarżący nie nadesłał wymaganej ilości odpisów skargi skarżący dowiedział się z postanowienia Sądu z dnia 8 września 2017 r., a nie z postanowienia NSA z dnia 10 listopada 2017 r. Zatem ewentualny termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należałoby liczyć od dnia doręczenia tego pierwszego postanowienia. Zamiast takiego wniosku skarżący złożył na to postanowienie zażalenie, czyli de facto zakwestionował trafność stwierdzenia, że nie nadesłał wymaganej liczby odpisów skargi. Trudno więc uznawać obecnie, że skarżący uprawdopodobnił, że nie zrozumiał wezwania sądowego, skoro zrozumiał postanowienie wydane przez Sąd. I po trzecie, bez znaczenia pozostaje w kontekście art. 86 p.p.s.a. to kiedy skarżący dowiedział się o instytucji przywrócenia terminu. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie liczy się od dnia, kiedy ustała przyczyna uchybienia, a nie od dnia, kiedy skarżący dowiedział się o możliwości złożenia wniosku. W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawca nie wykazał, że do uchybienia terminu do nadesłania odpisu skargi doszło w niniejszej sprawie bez jego winy. Innymi słowy Sąd ocenił, że wnioskodawca nie wykazał, iż w terminie od dnia 4 sierpnia 2017 r. do dnia 11 sierpnia 2017 r. istniały takie przeszkody niezależne od niego, które powodowały, że nie mógł nadesłać wymaganej ilości odpisów skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, brak winy w uchybieniu terminu można stwierdzić tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia terminu wyznaczonego przepisami prawa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 100/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, w ocenie Sądu przedstawione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej. Wobec tego nie zostały we wniosku uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, a co za tym idzie nie uprawdopodobniono, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wobec tego należało na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowić jak w sentencji.