II SA/Wr 483/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-01-28
Skład orzekający: Adam Habuda, Halina Filipowicz – Kremis, Władysław Kulon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdy gmina przystąpiła do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, a istnieją wątpliwości co do zapewnienia odpowiedniej obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest uzasadnione, gdy gmina przystąpiła do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na potencjalną sprzeczność planowanej inwestycji z przyszłym planem lub problemy z zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury, takie jak obsługa komunikacyjna. Sam fakt przystąpienia do sporządzania planu, nawet na wczesnym etapie, może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, choć nie dowolny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Zastępcy Burmistrza o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy 5 budynków jednorodzinnych. Organ zawiesił postępowanie, wskazując na przystąpienie gminy do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz problemy z obsługą komunikacyjną planowanej inwestycji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że zawieszenie było nieuzasadnione i stanowiło naruszenie prawa własności oraz zasady szybkości postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z/s na B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2024 r. nr SKO 4121.39.2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę w całości.
Postanowieniem Zastępcy Burmistrza z dnia 11 stycznia 2024 r. (znak sprawy: UG.PP.6730.42.2023/5), wydanym z upoważnienia Wójta Gminy Ż. -, zawieszono, do dnia 22 marca 2025 r. postępowanie w sprawie ustalenia - na rzecz E. Sp. z o.o. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 5 budynków jednorodzinnych, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], obręb Ż. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem złożonym w dniu 22 września 2023 r. E. Sp z o.o. wystąpiła do Wójta Ż. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 5 budynków jednorodzinnych, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], obręb Ż.
W motywach uzasadniających wskazano, że obszar objęty wnioskiem znajduje się na obszarze, dla którego sporządzany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy Ż. z dnia [...] czerwca 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego jest bardziej kompleksowym, niż sama decyzja o warunkach zabudowy, aktem polityki przestrzennej. Potrzeba opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla całego obrębu geodezyjnego Ż. wynika z kilku ważnych przesłanek. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - ustalając szczegółowo warunki zabudowy, zagospodarowania, użytkowania i obsługi infrastrukturalnej obszaru (w tym również w zakresie infrastruktury drogowej) - stworzy kompleksowo dogodne warunki dla realizacji inwestycji prywatnych i publicznych, tworząc je ze sobą spójnymi funkcjonalnie, architektonicznie i krajobrazowo - definiując przy tym i godząc w specyficznym terenie zasady budowy ładu przestrzennego oraz ochrony terenów otwartych - zielonych. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może prowadzić do niekontrolowanego rozwoju zabudowy mieszkaniowej i może stanowić zagrożenie dla przyszłego układu urbanistycznego, a zwłaszcza układu komunikacyjnego.
Zażalenie na to postanowienie złożyła E. Sp. z o.o. z siedzibą w B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postanowieniem dnia 14 marca 2024 r. (SKO 4121.39.2024), po rozpatrzeniu zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art, 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.) oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie - w ustawowo przepisanym terminie - zaskarżyła E. Sp. z o.o. reprezentowaną przez pełnomocnika M. S., zarzucając naruszenie: 1) art. 62 ust. 1 ustawy, poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania; 2) art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy, w związku z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z poźn. zm.), poprzez nieuzasadnione ograniczenie prawa własności inwestora; 3) art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, poprzez:
a) oparcie rozstrzygnięcia na przesłankach nieznajdujących uzasadnienia w powszechnie obwiązującym prawie, b) zaniechanie wyważenia indywidualnego interesu strony z interesem społecznym, c) naruszenie zasady proporcjonalności;
d) nieuzasadnione odejście od zasady szybkości postępowania, e) brak wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu zażalenia szczegółowo, z powołaniem się na orzecznictwo, strona przedstawiła swoją argumentację do postawionych zarzutów, wskazano na dodatkową przesłankę zawieszania - możliwość uchwalenia planu miejscowego w okresie zawieszenia. Podkreślono, że w orzecznictwie sądowo- administracyjnym uwypukla się konieczność oceny poziomu zaawansowania prac planistycznych. Prace zaawansowane sugerujące ich zakończenie w okresie zawieszenia wskazują powinność zawieszenia. Jednocześnie - przeciwnie - prace, które mogą nie zostać ukończone w okresie wskazują brak uzasadnienia zawieszenia. Podniesiono również, że organ nie wykazał prawdopodobieństwa wystąpienia sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy z postanowieniami planu, Z uwagi, że procedura planistyczna znajduje się w początkowym stadium i nie istnieje na tym etapie projekt planu miejscowego planowane zamierzenie budowlane jest zgodne z Studium nie istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy z postanowieniami planu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że podstawowym instrumentem kształtowania ładu przestrzennego jest miejscowy pian zagospodarowania przestrzennego. Jest to zupełnie zrozumiałe, biorąc pod uwagę fakt, że plan jako akt o charakterze generalnym i abstrakcyjnym tworzy z reguły rozwiązania kompleksowe dla wyznaczonego terenu. Wyrazem koncepcji wzmacniania roli planów w kształtowaniu ładu przestrzennego jest art. 62 ustawy, który obok regulacji zawartych kodeksie postępowania administracyjnego dopuszcza zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy (w brzmieniu po wejściu w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw), postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli: 1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo 2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany. Jak wynika z powołanych przepisów, organ lokalizacyjny może więc uznać, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy, celowość ustalenia zasad zagospodarowania i zabudowy terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Rozstrzygnięcie organu lokalizacyjnego o zawieszeniu postępowania z art. 62 ustawy, choć charakteryzuje się uznaniem, to jednak nie jest równoznaczne z dowolnością. Wręcz przeciwnie, przy tak znacznym władztwie dyskrecjonalnym, organ obowiązany jest w sposób szczegółowy wykazać możliwość zawieszenia postępowania, mając przy tym na uwadze, wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, najczęściej konkurujące ze sobą zasady: zachowania ładu przestrzennego i swobody zabudowy i zagospodarowania terenu. Trzeba jednak od razu podkreślić, że na tle art. 4 i art. 62 ustawy, samo przystąpienie do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego może już uzasadniać w pełni zawieszenie postępowania lokalizacyjnego. Podkreśla to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 października 2007 r. (II OSK 1287/06, CBOSA) wskazując, że "art. 62 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje dwie odrębne przedmiotowo materie. Pierwsza norma prawna reguluje podstawę prawną zawieszenia postępowania oraz wyznacza ustawowy okres zawieszenia postępowania, druga norma prawna reguluje przesłanki obowiązku podjęcia zawieszonego postępowania. Podjęcie prac nad przystąpieniem do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego w pełni uzasadnia zawieszenie postępowania. Wspomniany artykuł w normie pierwszej, nie uzależnia podjęcia postanowienia o zawieszeniu od przystąpienia do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie ma znaczenia, czy taka uchwała została podjęta Również w późniejszym orzecznictwie pogląd ten jest kontynuowany. W wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 98/13, CBOSA) podkreślił, że "konstrukcja prawna zawieszenia postępowania zastosowana w przepisie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., daje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań, co do przesłanek zawieszenia. Powyższą kompetencję należy rozpatrywać w łączności z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego". Z kolei w wyroku z dnia 2 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (II SA/Kr 250/19, CBOSA) podkreślił, że "zawieszenie postępowania jest uzależnione od uznania administracyjnego organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, nie może ono mieć jednak charakteru dowolnego. Skorzystanie przez organ z możliwości zawieszenia postępowania winno być uzależnione od wyniku ustaleń organu w kontekście wystąpienia realnych, obiektywnie weryfikowalnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Jedną z takich przyczyn jest niewątpliwie prowadzenie przez organ gminy procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego przy jednoczesnym wykazaniu, że zamierzone przez inwestora przedsięwzięcie, które miałoby stać się przedmiotem decyzji o ustalenie warunków zabudowy, będzie sprzeczne z ustaleniami planu". W rozpatrywanej przez Kolegium sprawie, przedmiotem planowanej inwestycji jest budowa zespołu 5 domów jednorodzinnych, przewidzianej do realizacji na działce nr [...], obręb Ż. Dla terenu inwestycji przystąpiono do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Gminy Ż. z dnia [...] czerwca 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż.). Według Biuletynu Informacji Publicznej Gminy C. w dniu [...] stycznia 2024 r. obwieszczono o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż., z wyznaczeniem terminu do składnia wniosków do dnia 29 lutego 2024 r. Już te okoliczności wskazują, że zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na kategoryczną niemożliwość wyłożenia projektu planu miejscowego do dnia 22 marca 2025 r. Okres od dnia 11 stycznia 2024 r. (data wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia) do dnia 22 marca 2025 r. jest wystarczający do przeprowadzenia czynności proceduralnych, włącznie z wyłożeniem projektu planu miejscowego do publicznego wglądu. W tym miejscu, ustosunkowując się do zarzutów odwołania należy dostrzec, że w dniu 23 kwietnia 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 553), która dokonała zmiany terminu zawieszenia postępowania z 9 miesięcy do 18 miesięcy. Dodatkowo w art. 62 ustawy wprowadzono ustęp 3 o treści: "W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przedłużyć zawieszenie postępowania na dodatkowy czas, nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli w okresie zawieszenia postępowania dokonano wyłożenia projektu planu miejscowego". W uzasadnieniu projektu ustawy przedstawiono następującą argumentację dla wprowadzonej nowelizacji art. 62 ustawy: "praktyka udowodniła, że dotychczas ustalony termin 9 miesięcy jest niewystarczający na przyjęcie planu. Zasadne jest zatem wydłużenie tego zawieszenia do nie więcej niż 18 miesięcy z jednorazową możliwością przedłużenia o kolejnych 6 miesięcy - pod warunkiem że plan został już w tym czasie wyłożony. Terminy te zostają dostosowane do czasu, w jakim znaczna część planów miejscowych zostaje realnie uchwalana. Podkreślenia wymaga, że plan miejscowy jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni. Stąd też usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, w celu kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia planu miejscowego". W niniejszej sprawie, jeżeli projekt planu miejscowego zostanie wyłożony w okresie do 22 marca 2025 r., to zawieszenie będzie można przedłużyć do dnia 22 września 2025 r. Jest to wystarczający czas na uchwalenie planu miejscowego niezależnie na jakim etapie procedury planistycznej nastąpiło zawieszenie. W konsekwencji, w tym przypadku, gdy pozostało jeszcze ponad 12 miesięcy do upływu terminu zawieszenia z możliwością przedłużenia o kolejne 6 miesięcy, możliwe jest przeprowadzenie całej procedury planistycznej od początku. Przedstawiona w zażaleniu argumentacja konieczności badania etapu procedury planistycznej i oceny możliwości uchwalenia planu miejscowego i powołane w orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą mieć odniesienia do niniejszej sprawy. W ocenie Kolegium również argumentacja przyczyn zawieszenia jest jak najbardziej racjonalna normatywnie i urbanistycznie. W pierwszej kolejności należy dostrzec, że mamy do czynienia z budową osiedla mieszkaniowego. Organy nie mogą pomijać faktu przeznaczenia pod zabudowę działek nr [...], nr [...] i nr [...] (dla działek nr [...] i nr [...] toczy się równoległe postępowanie lokalizacyjne). Dołączona do akt koncepcja wskazuje na zamierzenie budowlane, które łącznie umożliwi budowę od 16 do 18 domów jednorodzinnych, a w konsekwencji otwiera to możliwość do powstanie 36 lokali mieszkalnych. Rozwój infrastruktury technicznej dla zabudowy mieszkaniowej o takiej skali wymaga kompleksowego rozwiązania na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według wniosku inwestycja będzie zaopatrywana z indywidualnych ujęć wody. Z płaszczyźnie prawnej takie rozwiązanie jest dopuszczalne, choć treść art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 i art. 1 ust. 4 ustawy jednoznacznie wskazuje, że celem ustawodawcy było powstrzymanie zabudowy terenów nieuzbrojonych w infrastrukturę techniczną. Budowa osiedla mieszkaniowego na terenie o powierzchni ponad 1,33 ha z indywidualnym ujęciem wody, zdaniem Kolegium, w żaden sposób nie jest uzasadniona urbanistycznie i gospodarczo - społecznie. Intensywne zurbanizowanie gminy Ż. wymaga kompleksowych rozwiązań w zakresie rozwoju sieć infrastruktury technicznej. Problematyczna jest również kwestia uwarunkowań komunikacyjnych w niniejszej sprawie. Obsługa komunikacyjna dla planowanej inwestycja została zaplanowana poprzez drogę - ulicę [...]. Jest to droga gmina, która aktualnie stanowi obsługę komunikacyjną zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz terenów upraw rolnych, stanowi ona obsługę komunikacyjna dla zabudowy usytuowanej wzdłuż ulic [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Cały układ drogowy prowadzący obsługę komunikacyjną poprzez ulicę [...] jest już niewystarczający. Przy takich uwarunkowaniach układu komunikacyjnego nie ma wątpliwości, że lokalizacja osiedla mieszkaniowego wymaga kompleksowych rozwiązań, które może zagwarantować tylko plan miejscowy. Wskazane okoliczności dowodzą, że plan miejscowy jako akt gwarantujący zaplanowanie i powstanie infrastruktury technicznej jest w tym przypadku najlepszym i jedynym rozwiązaniem.
Powyższa argumentacja, w ocenie Kolegium, jest w zupełności wystarczająca do zawieszenia postępowania. Uwarunkowania związane zaopatrzeniem terenów inwestycji w infrastrukturę nie stanowią przekroczenia granic uznania administracyjnego przy zawieszeniu postępowania i mogą prowadzić do powstanie zabudowy godzącej w przyszłe rozwiązania planistyczne. W takim układzie nie sposób stwierdzić, że organ pierwszej instancji, zawieszając postępowanie przekroczył granice swobodnego uznania i naruszył zasadę proporcjonalności w ograniczeniu swobody zagospodarowania terenu. Motywy zawieszenia postępowania są jak najbardziej racjonalne i służą zachowaniu ładu przestrzennego w terenie i prowadzenia odpowiedzialnej polityki przestrzennej, gwarantującej powstawanie zabudowy mieszkaniowej z pełną infrastrukturą techniczną. Kolegium wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie inwestor złożył wniosek w dniu 22 września 2023 r. a więc zawieszenie postępowania może nastąpić na okres 18 m-cy do dnia 22 marca 2025 r. Stosownie do treści art. 57 § 3 Kpa, terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Obliczając, według reguł ustalonych w art. 57 § 3 Kpa, okres pomiędzy złożeniem wniosku (22 września 2023 r.), a końcowym terminem zawieszenia postępowania (22 marca 2025 r.), stwierdzić trzeba, że nie przekracza on 18 miesięcy. Zawieszenie postępowania lokalizacyjnego odpowiada zatem art. 62 ust. 1 ustawy. W świetle wyżej powiedzianego Kolegium orzekło, jak na wstępie.
Skargę na postanowienie z dnia 14 marca 2024 r., działając w imieniu i na rzecz Spółki E. Sp. z o.o. (dalej jako: "Inwestor", "Spółka"), w oparciu o udzielone pełnomocnictwo (w załączeniu), wniósł profesjonalny pełnomocnik, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżając to postanowienie pełnomocnik zarzucił naruszenie: (1) art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 1*. poz. 977, dalej jako: "Upzp") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania wymienione w tym przepisie, (2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na pominięciu przez SKO obowiązku zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a następnie dowolnej ocenie materiału dowodowego, w szczególności poprzez: - pominięcie, że inwestycja jest zgodna z planowanymi do wprowadzenia ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - brak oceny aktywności organów gminy w zakresie posiadanego władztwa planistycznego, w szczególności czasu jaki zajmuje uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji spowodowało uchylenie się organu odwoławczego od zajęcia stanowiska w przedmiocie oceny stanu zaawansowania prac planistycznych mających miejsce w dacie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy i konsekwencji prawnych z tego wynikających, - oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach niemających znaczenia w rozpoznawanej sprawie, - sformułowanie uzasadnienia postanowienia w sposób sugerujący, że planowana inwestycja w ogóle nie może powstać na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym w skardze zawarto wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Na uzasadnienie skarga wskazała, że dnia 22 września 2023 r. Inwestor wniósł do Wójta Gminy podanie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "Budowa 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną" na działce nr [...] obręb Ż. Wskutek wezwania, wniosek został uzupełniony w dniu 20 października 2023 r. Pismem z dnia 31 października zawiadomiono inwestora o wszczęciu postępowania. Pismem z dnia 31 października 2023 r. Organ skierował projekt decyzji do uzgodnień. W piśmie z dnia 3 stycznia 2024 r. Wydział Infrastruktury Technicznej Urzędu Gminy Ż. negatywnie zaopiniował projekt decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dostępu do infrastruktury drogowej. W piśmie stwierdzono, że lokalizacja inwestycji spowoduje negatywne oddziaływanie zarówno na przepustowość drogi na ul. [...] jak i działki sąsiednie z powodu zwiększenia się ilości pojazdów przejeżdżających przez drogę. Wskazano również, że na podstawie uchwały nr [...] Rady Gminy Ż. z dnia [...] czerwca 2023 r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r. organ zawiesił to postępowanie. W uzasadnieniu postępowania wskazano, że z uwagi na fakt, iż Wójt nie może odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę niezbędnych, wynikających z cytowanej ustawy wymogów, wprowadzanie nowej zabudowy powstałej na podstawie ww. decyzji o warunkach zabudowy, zagraża zarówno właściwemu rozwojowi obszarów przeznaczonych pod urbanizację, jak również zapewnieniu właściwej obsługi w zakresie infrastruktury drogowej. W związku z wniesieniem zażalenia SKO wydało zaskarżone postanowienie. W jego treści nie odniesiono się wyczerpująco do zarzutów zażalenia wskazując jedynie, że dla terenu inwestycji przystąpiono do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Gminy Ż. z dnia [...] czerwca 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż.). Według Biuletynu Informacji Publicznej Gminy C. w dniu [...] stycznia 2024 r. obwieszczono o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż., z wyznaczeniem terminu do składnia wniosków do dnia 29 lutego 2024 r. Już te okoliczności wskazują, że zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, te brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na kategoryczną niemożliwość wyłożenia projektu planu miejscowego do dnia 22 marca 2025 r. Okres od dnia 11 stycznia 2024 r. (data wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia) do dnia 22 marca 2025 r. jest wystarczający do przeprowadzenia czynności proceduralnych, włącznie z wyłożeniem projektu planu miejscowego do publicznego wglądu.
Uzasadniając zarzuty pełnomocnik wskazał, że z wydanym w sprawie postanowieniem, jego zdaniem, nie sposób się zgodzić. Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 62 ust. 1 upzp, który stanowi, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany. W ocenie SKO sam fakt wszczęcia procedury planistycznej wskazuje, że zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania. Organ zupełnie pominął, że brzmienie przytoczonej regulacji stanowi, że możliwość jej zastosowania ma charakter fakultatywny, a postanowienie o zawieszeniu postępowania ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w tym przepisie określenia "można zawiesić". Zawieszenie postępowania jest zatem uzależnione od uznania administracyjnego organu, ale nie może ono mieć jednak charakteru dowolnego. Stąd też przy kontroli tego typu rozstrzygnięć istotne jest to, czy organ nie przekroczył granic tego uznania i czy przyjęte przez niego kryteria ocenne są adekwatne do okoliczności sprawy. Wskazaną kompetencję organu prowadzącego postępowanie o ustalenie warunków zabudowy do zawieszenia prowadzonego postępowania należy łączyć z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia mpzp. Skoro bowiem miejscowy plan jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia nad rozpoznawaniem wniosków o ustalenie warunków zabudowy i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Strona skarżąca podkreśla, że skorzystanie przez organ z powyższego uprawnienia powinno być uzależnione od wyniku jego ustaleń w aspekcie wystąpienia realnych, obiektywnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania. Jedną z takich przyczyn jest bez wątpienia wszczęcie procedury mającej na celu uchwalenie mpzp, jednakże przy jednoczesnym wykazaniu przez organ, że przedsięwzięcie zamierzone przez inwestora, które zostało objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, będzie sprzeczne z ustaleniami procedowanego planu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 13.03.2024 r., II SA/Gd 909/23, LEX nr 3695917). W ocenie skarżącej orzekając o zawieszeniu postępowania organy muszą mieć na uwadze stan zaawansowania prac planistycznych oraz wcześniejsze działania danej gminy w zakresie uchwalenia mpzp na terenie objętym wnioskiem. Jeżeli bowiem, znając stan zaawansowania procedury planistycznej, istnieje realne prawdopodobieństwo wystąpienia sprzeczności (kolizji) postanowień decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji z postanowieniami projektowanego planu, to bez wątpienia występują racje do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 Upzp. W sytuacji, gdy prace planistyczne są już zaawansowane, to do czasu uchwalenia planu przez radę gminy właściwy organ powinien się powstrzymać od określania warunków zabudowy w decyzji administracyjnej wydanej dla jednostkowej nieruchomości i zawiesić prowadzone postępowanie na czas określony w art. 62 ust. 1 Upzp (zob. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2685/15, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie, co już wskazano w zażaleniu, zapisy Studium przyjętego uchwalą nr [...] Rady Gminy Ż. z dnia [...] października 2005 r., jednoznacznie wskazują, że projektowane zamierzenie jest zgodne z aktualną polityką przestrzenną gminy. Planowane przez inwestora zamierzenia polega na budowie 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy dla tego przedsięwzięcia, łączna wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji powinna wynosić nie więcej niż 20 % terenu, a udział powierzchni biologicznie czynnej wyznaczony został na poziomie min. 50 %. Działka nr [...] znajduje się w strefie oznaczonej w studium symbolem M - strefa rozwoju dominującej funkcji zabudowy mieszkaniowej. Dopuszcza się w ramach funkcji dominującej lokalizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej, zagrodowej oraz mieszkaniowo-usługowej oraz usługowej (w tym rzemieślniczej), zabudowy stanowiącej stałą ekspozycję związaną z handlem nieruchomościami itp. (str. 32 studium). W odniesieniu do podstawowych parametrów, w studium wskazuje się, że powierzchnie zabudowane w granicach działki nie powinny przekraczać 40 % jej powierzchni, pozostałą część działki należy zagospodarować zielenią - warunek ten nie dotyczy istniejącej zabudowy jeżeli obecne zagospodarowanie działki (powierzchnia zabudowana) przekracza tę wartość (str. 33 studium). Rozważenie przez organ wstrzymania toku prowadzonego postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest dopuszczalne i celowe tylko, gdy mogłoby zachodzić prawdopodobieństwo sprzeczności postanowień tej decyzji z projektowanymi ustaleniami planu, jak również gdy zachodzi realne prawdopodobieństwo, że prace planistyczne zostaną zakończone w okresie, na jaki maksymalnie można zawiesić postępowanie. W przeciwnym razie skorzystanie z instytucji zawieszenia jest nieuprawnione i stanowi naruszenie granic uznania administracyjnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 181/20). Strona podkreśla, że granice uznania administracyjnego wyznacza z jednej strony dokumentacja planistyczna wskazująca na ewentualną sprzeczność co do przeznaczenia objętego planowaną inwestycją terenu i przebieg procesu planistycznego z jednej strony oraz ogólna zasada uwzględniania słusznego interesu obywatela (w tym inwestora), gdy nie jest on sprzeczny z interesem społecznym, a przed każdorazowym zastosowaniem przez organ art. 62 ust. 1 upzp z powołaniem się na toczące się prace planistyczne konieczne jest poczynienie ustaleń co do stopnia zaawansowania tych prac, w tym przede wszystkim stopnia prawdopodobieństwa uchwalenia planu miejscowego w terminie 18 miesięcy od dnia złożenia podania o ustalenie warunków zabudowy. Przy czym za niewystarczające należy uznać twierdzenie SKO, że brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na kategoryczną niemożliwość wyłożenia projektu planu miejscowego do dnia 22 marca 2025 r. Inwestor już wielokrotnie występował do Gminy Ż. o podjęcie prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na wnioskowanym obszarze. Dowód: kopie 7 pism inwestora z: 07.2007 r., 18.10.2009 r., 08.04.2010 r., 22.03.2012 r., 27.08.2012 r., 21.02.2014 r., 30.06.2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Analizując stan zaawansowania prac planistycznych, należy wskazać, że są one dopiero na wstępnym etapie. Na dzień wydawania postanowienia, w obrocie prawnym funkcjonowała wyłącznie uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Istotny jest również fakt, że plan miejscowy sporządzany będzie dla całego obrębu geodezyjnego, co oznacza, że procedura opracowywania planu będzie niezwykle czasochłonna. Dowód: kopia uchwały Rady Gminy Ż. nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Ż. Skarżąca zwraca uwagę na dotychczasowe działania planistyczne przeprowadzane w Gminie Ż. W dalszej części strona wskazuje na ostatnio procedowane uchwały gminy w sprawie planów miejscowych i po ich wyliczeniu dochodzi do wniosku, że jedynie w przypadku mpzp, których obszar obejmuje jedną działkę budowlaną procedura uchwalenia przebiega sprawnie i miałaby szansę na wyłożenie do 22 marca 2025 r. Natomiast, strona zauważa, że w każdym przypadku, w którym mpzp obejmuje większy obszar procedura planistyczna jest wydłużona. Jest to powszechne zjawisko, które jednak przemawia za zasadnością wydania na rzecz Inwestora decyzji o warunkach zabudowy. Podsumowując tę część pełnomocnik zaznacza, że zawieszenie postępowania ma ograniczyć nieracjonalność wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby odmienne niż w wydanej decyzji (art. 65 § 1 pkt 2 upzp). Uzasadnieniem zawieszenia postępowania jest zatem prawdopodobieństwo, że plan miejscowy, o treści sprzecznej z decyzją o warunkach zabudowy, zostanie uchwalony przed upływem 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy, co w przedmiotowej sprawie nie będzie miało miejsca.
Przechodząc do pozostałych argumentów postanowienia SKO zauważyło, że według wniosku inwestycja będzie zaopatrywana z indywidualnych ujęć wody. Z płaszczyźnie prawnej takie rozwiązanie jest dopuszczalne, choć treść art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 i art. 1 ust. 4 ustawy jednoznacznie wskazuje, że celem ustawodawcy było powstrzymanie zabudowy terenów nieuzbrojonych w infrastrukturę techniczną. Budowa osiedla mieszkaniowego na terenie o powierzchni ponad 1,33 ha z indywidualnym ujęciem wody, zdaniem Kolegium, w żaden sposób nie jest uzasadniona urbanistycznie i gospodarczo - społecznie. Inwestor zwraca uwagę, że przewidzenie rozwiązania zgodnego z przepisami, na co zwraca uwagę sam organ, nie może być jednocześnie podstawą do uznania, że inwestycja nie powinna korzystać z tego rozwiązania. Powołany przez SKO argument w żaden sposób nie przemawia za zasadnością zawieszenia postępowania. Dalej SKO odniosło się do kwestii komunikacyjnych wskazując, że cały układ drogowy prowadzący obsługę komunikacyjną poprzez ulicę [...] jest już niewystarczający. Przy takich uwarunkowaniach układu komunikacyjnego nie ma wątpliwości, że lokalizacja osiedla mieszkaniowego wymaga kompleksowych rozwiązań, które może zagwarantować tylko plan miejscowy. Wskazane okoliczności dowodzą, że plan miejscowy jako akt gwarantujący zaplanowanie i powstanie infrastruktury technicznej jest w tym przypadku najlepszym i jedynym rozwiązaniem. Przywołany fragment uzasadnienia sugeruje, że inwestycja w ogóle nie może powstać na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, co również nie powinno stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. W tym miejscu strona także zauważa, że SKO utrzymuje w mocy decyzje o warunkach zabudowy wydane dla inwestycji co do których ZDiUM wprost wskazuje na brak możliwości zapewnienia obsługi komunikacyjnej inwestycji (przykładowo decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 września 2023 r., znak SKO 4121.61.2023, od której WSA we Wrocławiu oddalił skargę). Takie stanowisko wynika z faktu, że dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę ocenia podlega stan i przepustowość dróg. Z tego względu przywołany przez SKO argument również nie może uzasadniać zawieszenia przedmiotowego postępowania. Podsumowując, organ wydał postanowienie w sposób sprzeczny z prawem, naruszając przy tym w szczególności prawo własności Inwestora, zasadę szybkości postępowania oraz proporcjonalności.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym podkreślić należy, że dokonując kontroli zaskarżonego aktu sąd uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jego wydania. Rozpoznając wniesioną skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga ze względu na jej przedmiot została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony i jej zgody.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia stanowi art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualny stan prawny Dz.U.2024.1130 t.j. z dnia 2024.07.29, zwanej dalej u.p.z.p.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.553 z dnia 2023.03.23). Zgodnie z tym unormowaniem postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przedłużyć zawieszenie postępowania na dodatkowy czas, nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli w okresie zawieszenia postępowania dokonano wyłożenia projektu planu miejscowego. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli: 1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo 2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany.
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że przywołany przepis należy odczytywać przez pryzmat zasady wynikającej z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Przepis ten stanowi, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 ustawy). Zasadą powinno być więc kształtowanie ładu przestrzennego na terenie gminy poprzez akty prawa miejscowego jakimi są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego a wyjątkiem od tej zasady winno być określanie sposobów zagospodarowania terenu decyzjami administracyjnymi. Konstrukcja prawna zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy przewidziana w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. daje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań co do przesłanek zawieszenia. Kompetencję tę należy zatem rozpatrywać w połączeniu z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Skoro plan jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni, to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy celem kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia miejscowego planu (por. NSA w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r. II OSK 2686/15, CBOSA). Jeśli zatem zawieszenie postępowania na podstawie przytoczonego przepisu ma charakter fakultatywny, to oznacza, że decyzja w tym zakresie jest objęta uznaniem organu. Redakcja przepisu art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wskazuje także, że przyczyną zawieszenia postępowania mogą być same tylko zamierzenia organu związane z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Z przywołanego przepisu wynika bowiem, że możliwe jest zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy także, gdy w ogóle nie ma jeszcze projektu planu miejscowego, a jedynie dopiero rozważa się jego wywołanie. Zawieszenie nie następuje przy tym bezterminowo, a organ ma obowiązek podjęcia postępowania w przypadkach opisanych w pkt 1 i 2 omawianej normy. Tym samym możliwość zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. traktować należy jako swoistą tamę dla możliwości obchodzenia władztwa planistycznego gminy w okresie kiedy organy gminy zamierzają uchwalić plan bądź prowadzą już prace zmierzające do jego uchwalenia (por. wyrok z dnia 2 grudnia 2009r. IV SA/Wa 1312/09, CBOSA). Odwołując się do ratio legis instytucji zawieszenia postępowania przewidzianej w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., w orzecznictwie wskazuje się także, że jej celem jest m.in. ograniczenie możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby inne niż w wydanej decyzji (art. 65 § 1 pkt 2 u.p.z.p.). Dalej trzeba powiedzieć, że uznaniowy charakter zawieszenia postępowania administracyjnego, przewidzianego w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. nie oznacza, że skorzystanie z tego przepisu przez organ może nastąpić w sposób dowolny. Zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy, powinno być każdorazowo poprzedzone ustaleniami istotnymi dla zastosowania tego przepisu i ich należytą oceną w aspekcie wystąpienia okoliczności uzasadniających podjęcie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Z dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, znajdujących potwierdzenie w dokumentacji w aktach sprawy wynika, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji zainicjowane zostało wnioskiem strony z dnia 22 września 2023 r. Natomiast uchwała Nr [...] Rady Gminy Ż. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta wcześniej, bo [...] czerwca 2023 r. Poza sporem pozostaje, że nieruchomość objęta wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy znajduje się w obszarze objętym tą uchwałą w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spełniona tym samym została określona w przepisach prawa materialnego przesłanka formalna uprawniająca organ do zawieszenia postepowania. W świetle literalnej wykładni art. 62 ust. 1 u.p.z.p. przesłanką zawieszenia postępowania lokalizacyjnego jest bowiem podjęcie i prowadzenie prac planistycznych lub sam zamiar podjęcia prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na którym realizowana ma być inwestycja. Skoro już sam zamiar podjęcia uchwały o przystąpieniu do uchwalania planu daje podstawy do zawieszenia postępowania, to z całą pewnością podstawy takie ziszczają się, gdy prace planistyczne są w toku lub co najmniej została podjęta uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu (por. WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 2 grudnia 2014 r. II SA/Wr 493/14, CBOSA). Także w orzecznictwie NSA uznano, że już samo podjęcie przez gminę prac nad przystąpieniem do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadnia zawieszenie postępowania lokalizacyjnego (por. NSA w wyroku z dnia 2 października 2007 r. II OSK 1287/06, z dnia 22 września 2011r. II OSK 1355/10, z dnia 11 czerwca 2014 r. II OSK 98/13, CBOSA). W realiach rozpoznawanej sprawy wskazana okoliczność nie stanowiła jednak wyłącznej przyczyny zawieszenia postępowania. Istotne także było – na co zwracał uwagę organ odwoławczy – że w toku postępowania lokalizacyjnego przedstawione zostało stanowisko Wydziału Infrastruktury Technicznej, Urzędu Gminy Ż. znak [...] z dnia 03.01.2024 r. negatywnie opiniujące projekt decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dostępu do infrastruktury drogowej: "Po przeanalizowaniu przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji stwierdzam, że istniejąca infrastruktura drogowa nie jest wystarczająca do obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji budowy 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce [...].
Obsługa przedmiotowej inwestycji miałaby nastąpić poprzez istniejącą drogę gminną, która aktualnie stanowi obsługę komunikacyjną zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz terenów upraw rolnych. W chwili obecnej ulica [...] stanowi jedyną drogą dojazdową do osiedla. Korzystanie z drogi, o której mowa, poprzez znaczącą ilość dodatkowych pojazdów spowoduje negatywne oddziaływanie zarówno na przepustowość drogi jak i działki sąsiednie". Wynika z tego, że istniejąca infrastruktura drogowa w rejonie planowanej inwestycji, w myśl art. 61 ust 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest wystarczająca dla zapewnienia prawidłowej i bezpiecznej obsługi komunikacyjnej wnioskowanej inwestycji, obejmującej budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W związku z tym należy przypomnieć, że zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.z.p w planie miejscowym określa się obowiązkowo nie tylko przeznaczenie terenów (pkt 1) oraz zasady kształtowania zabudowy i wskaźniki zagospodarowania terenu, wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy, udział powierzchni biologicznie czynnej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsc przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów (pkt 6), ale także zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt 10). Oznacza to, że w planie miejscowym określa się nie tylko przeznaczenie terenu i wskaźniki jego zabudowy i zagospodarowania lecz również ustalenia w zakresie układów komunikacyjnych, sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami, klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, a także określa się powiązania układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym. Co więcej, realizując ten wymóg plan miejscowy powinien być tak skonstruowany aby zapewnić możliwość obsługi komunikacyjnej określonych terenów z uwzględnieniem wymagań bezpieczeństwa ludzi i mienia (por. NSA w wyroku z dnia 2 marca 2021 r., II OSK 1174/19 CBOSA).
Zdaniem sądu organ precyzyjnie wykazał z jakiej przyczyny postanowił zawiesić postępowanie lokalizacyjne. Należy zwrócić uwagę na fakt, że planowane przedsięwzięcie, stanowiące osiedle domów jednorodzinnych wymaga oprócz zapewnienia zachowania ładu przestrzennego, zadbania także o taki rozwój infrastruktury, który umożliwi właściwe korzystanie z planowanego osiedla mieszkaniowego i z istniejącej już zabudowy. Trzeba dodać, w kontekście infrastruktury drogowej, że sądowi z urzędu wiadomym jest, iż wnioskodawca ubiega się o zezwolenie na realizację budynków objętych tym wnioskiem i nie tylko na działce [...], ale zamierza zrealizować plany inwestycyjne także na dwóch kolejnych działkach, w postaci budowy dalszych 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb Ż., a także 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obręb Ż. Argumentacja, jaką posłużyły się organy wydaje się nie tylko racjonalna normatywnie i urbanistycznie, ale także w ostatecznym wyniku może stać się korzystna dla inwestora. Mając zatem na uwadze specyfikę planowanej inwestycji zabudowy jednorodzinnej i jej lokalizację oraz zgromadzone w sprawie dowody w tym negatywne stanowisko zarządcy drogi dotyczące możliwości zapewnienia bezpiecznej obsługi komunikacyjnej zgodnie z wnioskiem strony, należy zgodzić się organem że racjonalnym było aby dla zachowania ładu przestrzennego i harmonijnego kontynowania obszaru zabudowy dużego osiedla mieszkaniowego, wprowadzenie w ten obszar nowej zabudowy i jej połączenia komunikacyjnego (przeorganizowanie istniejącej obsługi komunikacyjnej) odbywało się na podstawie ustaleń planu miejscowego.
Reasumując rozważania w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że uzasadnione było czasowe, do dnia 22 marca 2025 r., wstrzymanie biegu postępowania celem uwzględnienia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro bowiem plan miejscowy jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni – co obejmuje również rozwiązania komunikacyjne – to usprawiedliwione było przyznanie prymatu pracom zamierzającym do uchwalenia planu i tym samym umożliwienia zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy celem zakończenia prac zmierzających do przyjęcia planu miejscowego.
W kontekście przedstawionej argumentacji nieuzasadnione okazały się zarzuty wskazujące na naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych oraz na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie spełniona została podstawowa przesłanka zawieszenia postępowania, polegająca na podjęciu procedury planistycznej w odniesieniu do terenu na którym znajduje się działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym. Organy wykazały, że wyczerpana została przesłanka formalna zawieszenia postępowania a Kolegium wskazało również na wynikające z zebranego materiału okoliczności uzasadniające celowość wstrzymania procedury lokalizacyjnej. Podstawą zawieszenia postępowania nie był tylko samym fakt rozpoczęcia procedury planistycznej. To, że skarżąca nie podziela argumentacji organu uzasadniającej zawieszenie postępowania, nie świadczy o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia. Przeszkodą dla zawieszenia postępowania nie był wczesny etap prac planistycznych ograniczony tylko do uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, skoro jak wcześniej wskazano z jednoznacznego brzmienia przepisu wynika, że już sam zamiar podjęcia takiej uchwały uzasadnia zawieszenie postępowania lokalizacyjnego (wówczas organ nie dokonuje analizy zgodności inwestycji z rozwiązaniami w projekcie planu i bada, czy w okresie zawieszenia postępowania dojdzie do jego uchwalenia). Na marginesie można dodać, że kwestia samej celowości i zasadności podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego nie podlega kontroli sądowej. Decyzja w tym zakresie mieści się w wyłącznych kompetencjach organu planistycznego wynikających z przyznanej ustawowo gminie samodzielności planistycznej. Działania Kolegium nie cechowała także dowolność wynikająca z przekroczenie uznania administracyjnego. Trzeba także wskazać na obiektywne przeszkody, związane z obsługą komunikacyjną terenów objętych planowaną inwestycją - których rozwiązanie powinno nastąpić na etapie uchwalenia planu i co zwiększa szanse na bezkolizyjną realizację planowanego zamierzenia. Argumentacja ta znajdowała potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który uzasadniał podjęte rozstrzygnięcie. Organ II instancji wyjaśnił także z jakich względów nie uznał podniesionych w zażaleniu zarzutów, w zakresie bezpodstawnego przyjęcia, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania wymienione w tym przepisie. Wbrew zarzutom skargi nie ma wpływu na ocenę skarżonego postanowienia fakt czy inwestycja jest, czy nie zgodna z planowanymi do wprowadzenia ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonując badania legalności działań kompetentnego organu w zakresie orzeczenia, wydanego na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. sąd administracyjny nie jest władny dokonać oceny aktywności organów gminy w zakresie posiadanego władztwa planistycznego, w szczególności czasu jaki zajmuje uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Również nie ma znaczenia dla ostatecznego wyniku sprawy sformułowanie uzasadnienia postanowienia w sposób sugerujący (zdaniem strony), że planowana inwestycja w ogóle nie może powstać na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.
Reasumując Sąd stwierdził, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zaskarżony akt wydany zgodnie z przepisami u.p.z.p., z poszanowaniem zasad unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności Kolegium wyjaśniło sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniło.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło