II SA/Wr 484/07

PostanowienieWSA we Wrocławiu2007-12-14

Skład orzekający: Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą być uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony, jeśli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego, w przypadku gdy postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą organu nadzoru (wojewody) na uchwałę organu samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, nie mogą być uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony, jeśli postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą organu nadzoru (wojewody) na uchwałę organu samorządu terytorialnego. Wynika to z faktu, że wniesienie skargi przez wojewodę nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem administracyjnym, co wyklucza możliwość zastosowania art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Rada Miejska w K.W. podjęła uchwałę zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda D. wniósł skargę na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów prawa. R.I. i K.L. zgłosili swój udział w postępowaniu sądowym jako uczestnicy na prawach strony, argumentując, że zmiana przeznaczenia sąsiednich działek narusza ich interes prawny. Sąd odmówił dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia R.I. i K.L. do udziału w postępowaniu sądowym na prawach strony.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, , , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody D na decyzję Rady Miejska K. W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : Zmiana Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K.W. p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia R I. i K.L do udziału w postępowaniu sądowym W dniu 12 października 2006 r. Rada Miejska w K.W. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K.W. . Skargę na wskazaną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 14 sierpnia 2007 r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j : Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wniósł Wojewoda D. . Zarzucając zaskarżonej uchwale istotne naruszenie art. 11 w związku z art. 28 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz § 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U 2004 r. Nr 118, poz. 1233) Wojewoda D. i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Pismem z dnia 11 października 2007 r. R.I. i K.L. powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 140 k.c. zgłosili swój udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w charakterze uczestników postępowania. W motywach wniosku zgłaszający swój udział w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania podnieśli, że Rada Miejska w K.W. zmieniając w uchwale o zmianie studium przeznaczenie działek bezpośrednio sąsiadujących z działkami nr [...]i [...] (własność zainteresowanych) poprzez uznanie ich za tereny o dominującej funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), pozostawiając dotychczasowe przeznaczenie działek zainteresowanych jako tereny upraw rolniczych rażąco narusza tak interesy samych zainteresowanych jak i interesy przyszłych mieszkańców działek sąsiadujących. Zdaniem zainteresowanych projekt zmiany studium może uniemożliwić korzystanie z nieruchomości zgodnie z ich społeczno gospodarczym przeznaczeniem, do czego zainteresowani mają pełne prawo zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie należało rozważyć, czy R.I. i K.L.są uprawnieni w świetle obowiązujących przepisów prawa do występowania w charakterze uczestników na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym uruchomionym skargą Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej w K.W. z dnia [...] r. w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K.W. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego z 2002 r. kwestia niedopuszczalności udziału osób trzecich w postępowaniu sądowym uruchamianym przez organ nadzoru nie budziła wątpliwości. W orzecznictwie i w doktrynie powszechnie uznawano, że stronami postępowania nadzorczego są organ nadzoru i właściwa jednostka samorządu terytorialnego, a w postępowaniu sądowym uruchamianym skargą organu nadzoru, będącą - co do istoty - środkiem nadzoru, mogą uczestniczyć tylko te podmioty. Wspomniana reforma sprawiła, że problem przystępowania osób trzecich do postępowania sądowego w sprawach uruchamianych skargą wojewody jako organu nadzoru na uchwałę organu samorządu w trybie określonym w ustawach samorządowych należy rozstrzygać, biorąc pod uwagę przepisy zawarte w art. 32 i 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej w dalszej części u.p.p.s.a. W myśl art. 32 tej ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jest to ogólna reguła, która odpowiada co do istoty stanowisku zajmowanemu w rozważanej kwestii na podstawie poprzednich przepisów procesowych. Rozszerzenie tej reguły znajduje się natomiast w art. 33 § 1 i 2 u.p.p.s.a. Według § 1 wskazanego przepisu osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa zatem jest uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl zaś § 2 udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania (a nie wynik postępowania sądowego) dotyczy jej interesu prawnego. Wniesienie przez wojewodę jako organ nadzoru nad samorządem terytorialnym skargi na uchwałę nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem. Nie jest nawet uzależnione od wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie jest też ograniczone terminem. Wynika z tego, że osoba trzecia, która powołuje się na swój interes prawny nie może zostać - ani na płaszczyźnie samorządowych przepisów ustrojowych, ani też na gruncie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uczestnikiem postępowania na prawach strony (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.05.2006 r. I OSK 298/06 ONSA i WSA 2007/2/34.). Odnosząc powyższe rozważania nad wykładnią i stosowaniem przepisu art. 33 § 2 u.p.p.s.a do okoliczności rozpatrywanej sprawy (w szczególności argumentację zawartą w uzasadnieniu powołanego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2006 r.), Sąd doszedł do wniosku, że R.I. i K.L. nie mogą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie uruchomionej skargą Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej w K.W. z dnia [...] r. posiadać statusu uczestnika postępowania na prawach strony, o czym orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło