II SA/Wr 504/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent W. na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz. 388) wymeldował skarżącą z pobytu stałego w określonym lokalu. W lokalu tym skarżąca nie zamieszkuje i podobnie jak pozostali lokatorzy została wykwaterowana z budynku. Skarżąca otrzymała lokal zamienny. Obecnie przebywa w ośrodku opiekuńczo-leczniczym. Powrót do poprzedniego lokalu nie jest możliwy z uwagi na zły stan techniczny budynku. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 35 ustawy, gdyż nie opuściła ona lokalu dobrowolnie. W uzasadnieniu podała, że mieszkańcy budynku nie zostali wykwaterowani, lecz ewakuowani w godzinach nocnych z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną. Nadal jest najemcą lokalu w tym budynku. Wyraziła jedynie zgodę na lokal zastępczy, nie zaś zamienny, w którym nie zamieszkała wobec braku możliwości sprawowania nad nią całodobowej opieki, gdyż lokal ten nie zapewnia pomieszczenia dla opiekunki. Poprzedniego lokalu skarżąca nie miała zamiaru opuszczać na stałe i podobnie jak inni mieszkańcy budynku oczekuje na zakończenie remontu, aby tam powrócić. W budynku nadal jest czynny sklep, więc zapewne groźba katastrofy budowlanej ustała. Obecnie powódka wystąpiła z powództwem o ustalenie stosunku najmu i wydanie jej poprzedniego lokalu (art. 10 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów). Gmina wykorzystała niepełnosprawność umysłową skarżącej do uzyskania od niej zgody na objęcie lokalu zastępczego. Gmina celowo opróżniła kamienicę z lokatorów aby dokonać odsprzedaży mieszkań na wolnym rynku, pozbawiając przy tym mieszkańców uprawnienia do ich nabycia. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Według przytoczonych ustaleń, skarżąca po wykwaterowaniu z budynku wobec katastrofy budowlanej, otrzymała lokal zamienny. Skarżąca podpisała zgodę na przejęcie tego lokalu, sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy lokalu podpisany przez pełnomocnika skarżącej oraz pismo w sprawie sporządzenia umowy najmu lokalu zamiennego. Skarżącą reprezentuje syn jako pełnomocnik. Według informacji zakładu opiekuńczo-leczniczego skarżąca nie jest zdolna do samodzielnego podejmowania decyzji i czynności. Według art. 35 ustawy decyzję w sprawie wymeldowania wydaje się wobec obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 1 ustawy). W typowej sprawie przesłankę opuszczenia lokalu ustala się w oparciu o cechy trwałości i dobrowolności. W nin. sprawie zachodzi przesłanka opuszczenia lokalu w sposób trwały. Nastąpiło ono w dniu 28 września 2014 r. w wyniku ewakuacji kamienicy znajdującej się w złym stanie technicznym. Natomiast cecha dobrowolności nie miała w tej sprawie znaczenia, skoro opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku legalnego działania właściwego organu (wyrok II OSK 46/10), gdyż stan techniczny budynku uniemożliwiał dalsze w nim zamieszkiwanie (wyrok IV SA/Wr 315/10). Nie utrzymuje się zameldowania w lokalu, gdy stan techniczny budynku stwarzający stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, uniemożliwia przebywanie w nim. W lokalu tym skarżąca nie realizuje żadnej z istotnych funkcji życiowych. Sam deklarowany zamiar powrotu do lokalu nie ma znaczenia, gdy jego realizacja jest niemożliwa. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny (wyrok II OSK 824/11) i nie wpływa na uprawnienia do lokalu. Dlatego toczący się proces przed sądem powszechnym nie miał wpływu na postępowanie w nin. sprawie. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca nadal zarzucała naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 35 ustawy. W uzasadnieniu powtórzyła argumentację odwołania. Nie była prawidłowa ocena organu o braku obiektywnych możliwości powrotu skarżącej do mieszkania. Organ nie przeprowadził dowodu z akt sprawy cywilnej i karnej (postępowanie w sprawie zagrożenia spowodowania katastrofy budowlanej), przesłuchania skarżącej i oględzin budynku. Skarżąca nie opuściła lokalu w sposób trwały i dobrowolny. Skarżąca podtrzymała twierdzenia o nagannym postępowaniu gminy Wrocław, która najpierw doprowadziła budynek do katastrofalnego stanu technicznego, a następnie pozbyła się jego lokatorów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W nawiązaniu do twierdzenia o niepełnosprawności umysłowej skarżącej organ wskazał, że nie jest to osoba ubezwłasnowolniona. W toku postępowania pełnomocnik skarżącej nie złożył wniosków dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w treści dokumentów dołączonych do akt pierwszej instancji. Do skargi skarżąca dołączyła pisma procesowe złożone przez strony sprawy cywilnej, objęte poprzez to jej twierdzeniami w sprawie sądowoadministracyjnej. Z pism tych wynika, że skarżąca nie ma dostępu do dotychczasowego lokalu, którego najem został wypowiedziany w trybie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2015 r. Uprawnienie skarżącej do zajmowania innego lokalu komunalnego wynika z umowy najmu zawartej w dniu 14 stycznia 2015 r. Nowe twierdzenia skarżącej stanowią przyznanie prawdziwości ustaleń organu. Natomiast okoliczność, że skarżąca kwestionuje ustanie stosunku najmu dotychczasowego lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. sprawy, co uległo wyjaśnieniu przez Sąd przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego. Jak tylko trafnie podkreślił organ, sposób rozumienia przesłanki decyzji o wymeldowaniu w postaci opuszczenia lokalu został wypracowany w orzecznictwie sądowym, zatem nie wynika wprost z ustawy. Cecha dobrowolności tego opuszczenia nie jest wymagana wówczas, gdy musiało ono nastąpić niezależnie od woli strony. Istnienie lub brak dobrowolności jest wówczas pozbawione znaczenia dla ocen (por. wyrok II OSK 877/13 i powołane w nim orzecznictwo). Trafne były ustalenia organu dowodzące cechy trwałości opuszczenia lokalu. Samo zgłoszenie zamiaru powrotu do dotychczasowego lokalu nie podważa tych ustaleń i ocen. Powrót ten jest obiektywnie niemożliwy. Skarżąca uzyskała inny lokal komunalny. Najem dotychczasowego lokalu wygasł w wyniku wypowiedzenia (pełnomocnik skarżącej nie rozróżnia sytuacji, w której obowiązek opróżnienia lokalu wynika ze stanu całego budynku – art. 11 ust. 2 pkt 4 u.o.c. od tej, kiedy wynika to ze stanu samego lokalu – art. 10 ust. 4 tej ustawy). O ile posiadanie prawa do lokalu jest obojętne przy rozstrzyganiu o wymeldowaniu z tego lokalu, to utrata prawa podważa realność zamiaru powrotu. Organ nie miał powinności przeprowadzenia dowodów nieistotnych dla rozstrzygnięcia, które wymienia skarżąca. Ocena postępowania wynajmującego właściciela lokalu była również obojętna dla rozstrzygnięcia i nie mogła mieć związku z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a. Sytuacja życiowa, zdrowotna i psychiczna skarżącej nie ma wpływu na ocenę co do zaistnienia przesłanki wymeldowania. Lokale opróżnili wszyscy mieszkańcy budynku z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną. Nie zostały naruszone uprawnienia procesowe skarżącej, którą reprezentował syn jako pełnomocnik, uczestniczący również przy obejmowaniu przez nią innego lokalu komunalnego. Samo wymeldowanie w niczym nie dotyczy wskazanych w skardze interesów lub uprawnień skarżącej. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.