II SA/Wr 534/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-09
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten nie zawiera jednoznacznych przepisów dotyczących tego typu inwestycji na terenach rolnych, a jednocześnie dopuszcza realizację sieci infrastruktury technicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Starosty, uznając, że organy administracji dopuściły się naruszeń prawa materialnego i procesowego. W szczególności, postanowienie Starosty było wadliwe ze względu na ogólnikowe określenie obowiązków inwestora, a decyzje organów obu instancji nie zawierały wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności (w tym przepisów prawa lotniczego) i błędnie zinterpretowały zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. sp. z o.o. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji odmówiły pozwolenia, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod inwestycję na cele rolne i leśne, chroniąc je przed trwałym zainwestowaniem. Skarżąca spółka kwestionowała tę interpretację, wskazując na dopuszczenie w planie realizacji infrastruktury technicznej oraz na opinie Urzędu Lotnictwa Cywilnego i Dowództwa Sił Powietrznych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J., a także postanowienie Starosty J. z dnia [...]r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus – sprawozdawca, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Malwina Jaworska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. uchyla postanowienie Starosty J. z dnia [...]r., Nr[...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta J. działając na postawie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r. Nr 153, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił P. Spółce z o.o. z siedzibą w W. zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę pn.: "budowa stacji bazowej telefonii komórkowej obejmującej budowę wieży antenowej telekomunikacyjnej H=64 m, kontenera technologicznego, wewnętrznej instalacji zasilającej i przyłącza elektroenergetycznego do szafki złączowo-pomiarowej w obrębie działki [...] w Dz.
W uzasadnieniu decyzji Starosta J. wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] r. na wniosek inwestora, reprezentowanego przez pełnomocnika, o czym zawiadomiono strony postępowania pismem z dnia [...]r. Organ wskazał również, że wobec stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane w przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji projektowej, postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] zobowiązał inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120 poz. 1133 z późn. zm.) oraz ustawą - Prawo budowlane w terminie do dnia 20 marca 2009r.
Po ponownym sprawdzeniu kompetentności projektu budowlanego oraz wykonania innych zaleceń organu stwierdzono, że przedłożony projekt budowlany nie został w pełni uzupełniony, ponieważ część konstrukcyjna projektu budowlanego wieży nie została kompletnie adaptowana do warunków terenowych, co stanowi naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej oraz przepisu § 8 ust. 3 pkt 2 wskazanego powyżej rozporządzenia. Ponadto uznano, że projektant nie uwzględnił istniejących uwarunkowań przestrzennych dla planowanej lokalizacji masztu tzn. sąsiedztwa istniejącego od kilkudziesięciu lat lotniska i terenów sportów lotniczych. Wyjaśniono przy tym, że w dniu [...]r. do organu wpłynęło pismo A. P., w którym jego Sekretarz Generalny zwrócił szczególną uwagę, że planowana inwestycja spowoduje obniżenie bezpieczeństwa lotów w obrębie istniejącego lotniska ze względu na usytuowanie prawie w osi i na przedłużeniu powierzchni podejścia do pasa startowego PS Nr [...] lotniska J. S., a ponadto w bardzo specyficznym terenie górskim. Sekretarz Generalny A. P. w swoim piśmie powołał się dodatkowo na treść § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych, zgodnie z którym przeszkodami lotniczymi są również "...obiekty budowlane oraz naturalne lub ich części trudno dostrzegalne z powietrza na tle otoczenia z powodu barwy, położenia lub konstrukcji oraz inne naziemne obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części zlokalizowane w strefach dolotu do lotniska i odlotu, szczególnie w terenie pagórkowatym i górskim, uznane przez Prezesa lub właściwy organ nadzoru na lotnictwem wojskowym za przeszkody lotnicze ..." i stwierdził, że projektowany obiekt po wybudowaniu może zostać uznany za przeszkodę lotniczą.
W dalszej części uzasadnienia Starosta J. wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...]r. Wójta Gminy J. S., wcześniej poinformowany o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazał iż planowana inwestycja jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy J. S. oraz zasadami ochrony gruntów rolnych i leśnych.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy J. S. działka nr[...] przeznaczona jest na cele rolne i leśne.
W § 10 ust. 1 pkt. a, b Uchwały Rady Gminy nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. S. dla terenów otwartych oznaczonych symbolem R wprowadza się następujące ustalenia funkcjonalno — przestrzenne :
- tereny rolne (R):
a) ochronie podlegają rolnicza przestrzeń produkcyjna oraz przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe wartości terenu,
b) chroni się przed trwałym zainwestowaniem grunty rolne, ich przeznaczenie na cele nierolnicze może odbywać się tylko na zasadach określonych w nin. Planie oraz wprowadza się na nich zakaz zabudowy kubaturowej (za wyjątkiem obiektów gospodarczo - magazynowych służących bezpośrednio produkcji rolnej - bez pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi).
c) nie ogranicza się możliwości realizacji sieci infrastruktury technicznej, zalecając prowadzenie ich wzdłuż pasów drogowych lub granic działek oraz równolegle do sieci istniejących,
a w § 18 ust. 5 pkt. 1 w części dotyczącej zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie telekomunikacji ustalono:
1) trwałą adaptację istniejących sieci teletechnicznych, dopuszcza się ich modernizację i korekty przebiegu w przypadku kolizji z projektowanym zainwestowaniem; dopuszcza się możliwość rozbudowy sieci, zalecając prowadzenie nowych odcinków w kanalizacjach podziemnych; zaleca się systematyczne kablowanie napowietrznych odcinków sieci.
Organ orzekający wyjaśnił też przy rozpatrywaniu wniosku wzięto również pod uwagę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu orzekający nieważność § 18 ust.5 pkt 2 uchwały Rady Gminy i w przedstawionych okolicznościach uznał, że skoro grunty rolne chroni się przed zainwestowaniem a realizacja infrastruktury może odbywać się tylko na zasadach opisanych w planie (wzdłuż pasa drogowego lub granic działek oraz równolegle do sieci istniejących) to planowana inwestycja, która powoduje trwałe zainwestowanie gruntów rolnych jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym projekt budowlany dla takiej inwestycji narusza przepisy art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od opisanej powyżej decyzji złożył w imieniu P. Spółki z o.o pełnomocnik adw. M. P. Kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Uzasadniając wniosek pełnomocnik Spółki podał, że przedłożony, a następnie uzupełniony przez inwestora projekt budowlany odpowiadał wszystkim wymogom formalnym i materialnym, a w szczególności wynikającym z § 8 ust. 3 pkt 2 powoływanego wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. Zostały w nim uwzględnione wszystkie konieczne elementy części graficznej i w tym zakresie nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia prawa.
Pełnomocnik powołał się również na uzgodnienia planowanej inwestycji dokonane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego i Dowództwo Sił Powietrznych, z opinii których wynika, że nie może być ona kwalifikowana jako przeszkoda budowlana i będzie usytuowana w wystarczającej i bezpiecznej odległości od lotniska.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik P. wskazał też, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stwierdzającym nieważność § 18 ust. 5 pkt 2 uchwały Rady Gminy J. S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. S. oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającym skargę kasacyjną Gminy J. S. wniesioną od tego wyroku, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J. S. został pozbawiony zapisów szczegółowych regulujących kwestie lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowej i brak ten nie został uzupełniony poprzez odpowiednie działania Rady Gminy w celu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem pełnomocnika błędne jest twierdzenie organu pierwszej instancji, że wobec braku konkretnych przepisów dotyczących stacji bazowych obligatoryjnego charakteru nabierają wymogi prowadzenia infrastruktury technicznej wzdłuż pasów drogowych lub granic działek oraz równolegle do sieci istniejących.
W zakończeniu odwołania pełnomocnik Spółki stwierdził, że nie istnieją żadne ograniczenia uniemożliwiające lokalizację przedmiotowej inwestycji na terenie otwartym oznaczonym symbolem R, a inwestor działał zgodnie z wolą i intencją Rady Gminy, planując przedsięwzięcie zgodnie z treścią uchylonego przez Sąd zapisu uchwały planistycznej.
Po rozpatrzeniu odwołania W. D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawodawca przepisem art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na organ zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę obowiązek zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Z przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji budowlanej wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej polega na wykonaniu wieży K. 60m wg projektu typowego adaptowanego do warunków istniejących, fundamentów pod wieżę, ogrodzenia i nawierzchni terenu stacji oraz zasilania i przyłącza energetycznego. Dojazd do stacji odbywać się będzie po istniejącej nawierzchni utwardzonej na teren właściciela działki. Zdaniem organu drugiej instancji administracji architektoniczno-budowlanej budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest trwałym zainwestowaniem w grunt.
W przedmiotowej sprawie działka nr[...], na której planowana jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej E. zlokalizowana jest w miejscowości Dz., jednostce strukturalnej oznaczonej w części symbolem R - tereny użytków rolnych, a w części Zl - tereny lasów i projektowanych dolesień, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. S. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy J. S. z dnia [...] r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa D. z dnia [...] r., Nr[...], pod poz.[...].
W § 4 pkt 13 tekstu planu zdefiniowano pojęcie słów tereny otwarte - są to tereny użytków rolnych i leśnych oraz wód śródlądowych (tereny niezabudowane).
Wojewoda analizując część graficzną projektu zagospodarowania działki nr [...] stwierdził, iż projektowana stacji bazowa telefonii komórkowej zlokalizowana jest na jest na terenie otwartym, gruntach rolnych - R IVb.
W § 10 pkt 1, ppkt b) pn. "Ustalenia funkcjonalno-przestrzenne dla terenów otwartych" dla terenu rolnego otwartego R plan wprowadził ochronę gruntów rolnych przed trwałym zainwestowaniem. Ich przeznaczenie na cele nierolnicze może odbywać się tylko na zasadach określonych w planie. Jednocześnie na terenach rolnych plan nie ogranicza możliwości realizacji sieci infrastruktury technicznej, lecz zaleca prowadzić ją wzdłuż pasów drogowych lub granic działek oraz równolegle do sieci istniejących.
Organ odwoławczy wskazał też, iż plan w § 18 ust. 5 pkt 2 regulował zasady lokalizacji stacji bazowych i przekaźnikowych telefonii mobilnej. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Wr 456/06 stwierdził nieważność § 18 ust. 5 pkt 2 uchwały Rady Gminy J. S. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. S. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 628/07 skarga kasacyjna, w tym zakresie, złożona przez Radę Gminy J. S. została oddalona.
Reasumując powyższe Wojewoda, podzielił stanowisko Starosty J. zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej E. z wieżą antenową H=64m, kontenerem technicznym, wewnętrzną instalacją zasilającą i przyłączem elektroenergetycznym do szafki złączowo-pomiarowej w obrębie działki nr [...] w Dz. jest w sprzeczności z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego J. S.
Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja Starosty J. z dnia [...]r. odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego, który jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy J. S. oraz odmowa, z tego powodu, udzielenia pozwolenia na budowę jest zasadna.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem odwołującego, iż projektowana inwestycja na terenie rolnym zgodna jest z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego - Gminy J. S.
Plan w § 9 pkt 8 dla terenów między innymi rolnych i leśnych, wydzielonych liniami rozgraniczającymi, ustala jako przeznaczenie podstawowe i uzupełniające:
1. dla terenów rolniczych - sady, uprawy ogrodnicze, plantacje, ogrody działkowe, ....., obiekty infrastruktury technicznej z zastrzeżeniem, iż sytuowanie funkcji nierolniczych winno respektować zasady ochrony gruntów rolnych - wyłączenia gruntu z produkcji rolnej,
2. dla terenów lasów i terenów zadrzewionych budowa urządzeń sportowo-rekreacyjnych i turystycznych, parkingów, obiektów infrastruktury technicznej winna respektować zasady ochrony gruntów leśnych - wyłączenia gruntu z produkcji leśnej.
Zdaniem Wojewody przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie spełnia wyżej przedstawionych ustaleń planu.
Niezgodność z obowiązującymi ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. S. przedmiotowej inwestycji - budowa stacji bazowej telefonii komórkowej E. z wieżą antenową H=64m, kontenerem technicznym, wewnętrzną instalacją zasilającą i przyłączem elektroenergetycznym do szafki złączowo-pomiarowej w obrębie działki nr [...] w Dz. stanowi naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i skutkuje odmową zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, a na powyższe rozstrzygnięcie nie ma wpływu przedłożona część konstrukcyjna projektu.
Decyzja podjęta w postępowania odwoławczym została zaskarżona przez P. Spółkę z o.o z siedzibą w W. Działający jej imieniem pełnomocnik w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucił kwestionowanej decyzji W. D. uchybienie:
1. przepisom art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (zwanej dalej: p.b.), polegające na błędnej interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] w Dz., gmina J.S., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy J. S. z dnia [...] r. nr[...], poprzez uznanie, że planowane przedsięwzięcie nie jest z nimi zgodne,
2. przepisom art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: k.p.a.), polegające na dokonaniu pobieżnej oceny stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzeniu zebranego w jej toku materiału dowodowego,
3. przepisowi art. 8 kpa, polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób pozostający w oczywistej sprzeczności względem wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uwzględnienia przy tym słusznego interesu wnioskodawcy, co w żaden sposób nie może przyczyniać się do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
4. przepisowi art. 107 § 3 kpa, z uwagi na nie wykazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, a także powodów dla których dowodom przedstawionym przez inwestora odmówił wiarygodności.
Powołując się na te zarzuty pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] roku (nr[...]) i poprzedzającej ją decyzji Starosty J. z dnia [...] roku (nr [...]), w całości, i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja, zastosowana wcześniej w odwołaniu od decyzji Starosty J., a dodatkowo pełnomocnik skarżącej zarzucił, że z treści powoływanych przez Wojewodę zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, że zabronione jest realizowanie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej na terenach oznaczonych znakiem (R). Przeciwnie, oba przytoczone przez organ II instancji zapisy wyraźnie przewidują lokalizację takich przedsięwzięć. Norma taka spójna jest z pozostałymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności z przytoczonymi już wcześniej § 10 ust. 1 pkt c) oraz uchylonym przez WSA §18 ust. 5 pkt 2). Interpretacja systemowa całości norm poświeconych tematyce inwestycji infrastrukturalnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż takie przedsięwzięcia mogą być realizowane na gruntach oznaczonych znakiem (R). Zaznaczyć tez należy, iż zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji nie zgłosiły żadnych zastrzeżeń do planowanej inwestycji w zakresie ochrony gruntów rolnych. Pełnomocnik wskazał ponadto, że w dalszej części, § 10 pkt. 1 ppkt b) planu zabrania jedynie lokalizacji na przedmiotowym terenie zabudowy kubaturowej. Obiekt taki, według terminologii powszechnie stosowanej przez planistów i architektów, posiadać musi przynajmniej ściany i dach o określonej powierzchni użytkowej i konstrukcji pozwalającej na przebywanie czasowe lub stałe ludności. Budowa polegająca na konstrukcji masztu antenowego z zespołem zewnętrznych szaf teletechnicznych zdaniem pełnomocnika bez wątpienia nie stanowi zabudowy kubaturowej.
Zwrócił też uwagę, że zgodnie z definicją z art. 2 pkt 35 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku - Prawo telekomunikacyjne, sieć telekomunikacyjna to systemy transmisyjne oraz urządzenia komutacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą przewodów, fal radiowych, optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną, niezależnie od ich rodzaju. W ocenie pełnomocnika skarżącej wieża niewątpliwie się do takich zalicza, stanowi zatem sieć, a więc i urządzenie infrastruktury technicznej, a co za tym idzie jej realizacja na przedmiotowym obszarze nie jest sprzeczna z zapisami planu miejscowego.
W związku z tym pełnomocnik stwierdził, że argumentacja organów orzekających w postępowaniu instancyjnym dotycząca niezgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest bezprzedmiotowa i nie istnieją żadne ograniczenia uniemożliwiające lokalizację przedmiotowej inwestycji na terenie otwartym oznaczonym w planie miejscowym symbolem R.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, a w uzasadnieniu wniosku podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] r. pełnomocnik substytucyjny P. Spółki z o.o wniosła o uwzględnienie skargi i powołała się na twierdzenia zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz zastosowaniu przepisu art. 135 tej regulacji, stanowiącego, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów podjętego wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że w uzasadnieniu przyjął kolejność odpowiadającą chronologii czynności orzeczniczych dokonywanych w postępowaniu głównym, a nie kolejność przyjętą w sentencji wyroku ze względu na wymogi czytelności i logiki zastosowanej argumentacji.
Uchylając postanowienie Starosty J. z dnia [...] r. Nr [...] Sąd uznał, że wydane zostało z naruszeniem art. 8 kpa, w którym sformułowana została zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich oddziaływania na świadomość i kulturę prawną, a ponadto w sposób uchybiający przepisowi art. 124 § 1 kpa, określającemu obligatoryjnie elementy strukturalne postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z treścią ostatniego ze wskazanych przepisów jednym ze składników postanowienia jest rozstrzygnięcie.
W świetle dorobku orzecznictwa sądowoadministracyjnego i nauki oczywiste jest, że rozstrzygnięcie jako element każdego orzeczenia administracyjnego musi być zredagowane w sposób jasny, precyzyjny, zrozumiały dla adresata i nie wymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony właściwego organu np. w trybie art. 113 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1998r., sygn. akt I SA/Łd 1478/96, nie publ.; B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006).
Określenie w taki sposób wymogów co do sposobu sformułowania rozstrzygnięcia w orzeczeniu administracyjnym uwzględnia potrzebę jego późniejszego wykonania dobrowolnego lub z zastosowaniem środków egzekucyjnych.
Zważyć zatem należy, że w osnowie wskazanego wcześniej postanowienia Starosty J. z dnia [...] r. nakładającym na inwestora w trybie art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie przedłożonej dokumentacji projektowej nie wskazano ich tak, jak wymaga tego przepis prawa materialnego powołany w podstawie prawnej postanowienia oraz zasady proceduralne, ale zobligowano inwestora do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.) oraz ustawę – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 z 2006r. ze zm.) w terminie do dnia [...]r.
Taki sposób określenia obowiązków jest też sprzeczny z pierwszym członem osnowy omawianego orzeczenia, w którym Starosta J. użył sformułowania zawierającego określenie "obowiązek usunięcia następujących nieprawidłowości".
Treść powołanego przepisu art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane odwołującego się do ust. 1 poprzez określenie "w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1" wskazuje jednoznacznie – niezależnie od wcześniej podanych powodów – na konieczność skonkretyzowania obowiązków. Zważyć też należy, że w ust. 1 przepisu art. 35 ustawy – Prawo budowlane w czterech punktach opisane zostały przez ustawodawcę cztery różne przedmiotowo obszary czynności sprawdzających właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, dokonywanych przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego.
Zastosowane w osnowie omawianego postanowienia sformułowanie nie odpowiada wymogom precyzyjności i poprzez swoją ogólnikowość jest niezrozumiałe i niezgodne z prawem, bowiem w istocie ani nie określa rodzaju naruszeń stwierdzonych przez organ prowadzący postępowanie ani nie wskazuje koniecznych do usunięcia nieprawidłowości. Należy też zwrócić uwagę, że zgodność przedłożonego w sprawie projektu budowlanego z przepisami ustawy – Prawo budowlane oraz przepisami wykonawczymi potwierdzili złożonymi oświadczeniami projektanci, których uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wynikają z załączonych do projektu zaświadczeń, spełniających warunki z art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane.
Ze sposobu określenia obowiązku w osnowie omawianego postanowienia nie wynika w jakim zakresie przedłożony projekt budowlany jest opracowany w sposób niezgodny z powołanym w tym postanowieniu rozporządzeniem i przepisami ustawy – Prawo budowlane i jakich jego elementów ma dotyczyć wymagana przez organ pierwszej instancji korekta.
Zdaniem Sądu w obowiązujących warunkach prawnych, z tym przede wszystkim z racji obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady praworządności, opisanej wcześniej zasady zawartej w art. 8 kpa oraz przyjętych jako standardy proceduralne wymogów dotyczących sposobu formułowania rozstrzygnięcia w orzeczeniu administracyjnym w przypadku wydawania przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej postanowienia w trybie art. 35 ust. 3 ustawy -Prawo budowlane każdy z nałożonych obowiązków (w przypadku przedmiotowego postanowienia dotyczy to jego punktów 1-5) powinien być skonkretyzowany w takim stopniu, że jego przedmiot i zakres nie może budzić wątpliwości, a ponadto wynikać z powołanej jednocześnie w odniesieniu do każdego z nich podstawy prawnej tzn. przepisu pochodzącego z ustawy lub z rozporządzenia z wydanego jej upoważnienia.
Postanowienie omawiane powyżej tych wymogów nie spełnia i wydane zostało z naruszeniem przepisów wcześniej wskazanych, a stwierdzony przez Sąd stopień wadliwości tego orzeczenia wymagał wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Uchylając z kolei decyzje wydane w sprawie w administracyjnym postępowaniu instancyjnym Sąd uwzględnił m.in. zależność materialnoprawną istniejącą pomiędzy nimi, a postanowieniem opisanym w pkt II wyroku.
Niezależnie jednak od tej relacji Sąd uznał za konieczne ich uchylenie ze względu na uchybienia obowiązującym przepisom prawa, jakich dopuściły się organy orzekające w sprawie.
Decyzja Starosty J. odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wbrew zasadzie wpisanej w art. 11 kpa i treści art. 107 § 3 kpa w istocie nie zawiera uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Zważyć przecież należy, że przepis art. 11 kpa wymaga od organu administracji publicznej wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się przy orzekaniu, natomiast przepis art. 107 § 3 kpa określa formułę prawidłowego uzasadnienia. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu organy orzekające w tej sprawie w administracyjnym postępowaniu instancyjnym nie wykazały w uzasadnieniach podjętych decyzji, przyjętej przez nich jako zasadnicza przesłanka negatywnego dla inwestorów rozstrzygnięcia, sprzeczności wnioskowanej inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samo przywołanie treści k§ 10 ust. 1 uchwały planistycznej czy też omówienie jego postanowień bez odniesienia ich do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy i rozważenia tych elementów nie jest wystarczające dla zadośćuczynienia ustawowemu wymogowi wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy orzekaniu. Żaden z organów właściwych instancyjnie w rozpoznawanej sprawie nie przedstawił też w uzasadnieniu określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasad obowiązujących przy przeznaczaniu na cele nierolnicze terenów otwartych. Nie wskazał też, czy dla obiektu objętego zamierzeniem inwestorskim przyjęto kategorię obiektu infrastruktury technicznej lub czy uznano go za element sieci infrastruktury technicznej, czy też nie i dlaczego. Zaliczenie wnioskowanego obiektu do sieci infrastruktury technicznej skutkowałoby obowiązkiem wyjaśnienia z czego wynika uznana przez organy orzekające sprzeczność tego obiektu z zapisami uchwały planistycznej, skoro przyjęto w niej, że na terenach rolnych nie ogranicza się możliwości realizacji sieci infrastruktury technicznej, zalecając jedynie określony sposób ich rozprowadzania w terenie.
W postępowaniu jurysdykcyjnym nie dokonano też oceny możliwości uwzględnienia przedmiotowego wniosku w odniesieniu do zapisów zawartych w § 9 pkt 8 uchwały Rady Gminy J. S. w sprawie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. S., wcześniej powoływanej, w którym lokalny prawodawca akceptuje usytuowanie obiektów infrastruktury technicznej na terenach rolniczych z zastrzeżeniem, że przy wprowadzaniu na tych terenach funkcji nierolniczych należy respektować zasady ochrony gruntów rolnych – wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej.
Dla zachowania prawidłowości uzasadnienia należało – w ocenie Sądu – wskazać zasady ochrony gruntów rolnych przyjęte dla gruntów rolnych kwalifikowanych jako RIVb (takim symbolem oznaczony jest w uchwale planistycznej teren zamierzonego inwestowania) w ustawie z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) i rozważyć implikacje tych regulacji dla istoty sprawy.
Ograniczenie koniecznych wywodów do stwierdzenia, że wnioskowana stacja bazowa telefonii komórkowej jest sprzeczna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zasadami ochrony gruntów rolnych i leśnych powoduje wątpliwość co do wiarygodności tego stwierdzenia.
Ponadto żaden z organów orzekających nie wyjaśnił w uzasadnieniu podjętej decyzji na jakiej podstawie stwierdził, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie spełnia ustaleń planu miejscowego.
Jednocześnie poza zakresem oceny dokonywanej w sprzeciwie przez organy obu instancji pozostała istotna – zdaniem Sądu – kwestia, mianowicie przepis art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. – Prawo lotnicze (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 100, poz. 696) stanowiący, że "Obiekty budowlane i obiekty naturalne w otoczeniu lotniska nie mogą stanowić zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych" przy uwzględnieniu definicji statku powietrznego zawartej w art. 2 pkt 1 powołanej powyżej ustawy, zgodnie z którym "statkiem powietrznym jest urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od podłoża".
W uznaniu Sądu – nie przesądzającego o kierunku rozstrzygnięcia – przywołany przepis art. 87 ust. 1 ustawy – Prawo lotnicze powinien być rozważony w rozpoznawanej sprawie ze względu na sąsiedztwo lotniska w J. S. oraz sugestie i zastrzeżenia zgłoszone przez Sekretarza Generalnego A. P. w pismach z dnia [...]r. i z dnia [...] r. wnoszonych w toku postępowania administracyjnego (Sąd w dokonywanej w sprawie ocenie nie mógł odnieść się do wskazywanych w uzasadnieniu odwołania opinii Prezesa Urzędu L. C. z dnia [...] r. i opinii Dowództwa Sił Powietrznych z dnia [...] r. ze względu na ich brak w doręczonych Sądowi aktach administracyjnych. Należy jednak zwrócić uwagę, że opinie te zostały sporządzone przed wszczęciem postępowania w rozpoznawanej sprawie).
Nie podejmując czynności wyjaśniających w opisanym powyżej zakresie organy orzekające naruszyły przepis art. 7 kpa, statuujący m.in. zasadę prawdy obiektywnej, obligującą właściwy organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (por. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006).
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - stwierdzając, że orzeczenia wskazane w punkcie I i II wyroku wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powoływanej wcześniej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w punkcie III wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W rozpoznawanej sprawie za takie koszty Sąd uznał kwotę wpisu od skargi uiszczonego przez skarżącą Spółkę oraz koszty zastępstwa procesowego.
Rozpoznając sprawę ponownie właściwe organy uwzględnią uwagi przedstawione w uzasadnieniu wyroku i podejmą w sposób zgodny z prawem stosowne czynności orzecznicze.
H.B. 8.03.2010r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło